Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lời ru buồn ở bản Na Cáng

Đào Thọ - 07:55, 07/09/2021

Đêm nằm trong nhà của già làng Xồng Nhìa Chù ở bản Na Cáng (xã Na Ngoi, huyện Kỳ Sơn, Nghệ An) nghe vọng lại tiếng ru con của người mẹ trẻ người Mông, chúng tôi cảm nhận được nỗi buồn mênh mang trong lời ru ấy. Trên bản này vẫn còn những “lời ru buồn” do việc tảo hôn của nhiều cặp vợ chồng “nhí”.

Đám cưới của các cặp đôi trai gái người Mông thường diễn ra sau những ngày ném pao
Đám cưới của các cặp đôi trai gái người Mông thường diễn ra sau những ngày ném pao

Nghe tôi hỏi thông tin về những trường hợp tảo hôn ở bản, già làng Xồng Nhìa Chù quay sang nói: “Gần nhà ta có vợ thằng Xồng Bá Mềnh đấy. Khổ, gia đình thì nghèo, vợ chồng thì còn trẻ không biết cách làm ăn, chăm sóc con cái gì cả”. Nói xong, ông đứng dậy đưa chúng tôi sang nhà Xồng Bá Mềnh. Ngôi nhà lụp xụp được quây lại bằng những tấm ván đơn sơ, vật dụng quý giá nhất trong nhà có lẽ là chiếc ti vi cũ kỹ. Thấy chúng tôi vào, Xồng Bá Mềnh đưa ra cái ấm với mấy cái cốc bám đầy cặn mời nước. Nhìn dáng người nhỏ bé nhưng gương mặt hiện lên sự khắc khổ của Mềnh, chúng tôi không khỏi chạnh lòng.

Khi nghe chúng tôi hỏi về chuyện gia đình, Xồng Bá Mềnh có vẻ ái ngại không muốn đề cập đến. Nhưng rồi Mềnh cũng chia sẻ, Mềnh sinh năm 2007, đã cưới vợ được 8 tháng khi cả hai đều đang học lớp 8. Vợ Mềnh là Lầu Mái Xê, người xã Nậm Càn. Hai người gặp nhau trong một lần đi ném pao vào ngày Tết. Tình cảm đến rất nhanh, chỉ sau mấy ngày quen nhau, hai người đã tổ chức đám cưới. Lấy nhau ở cái tuổi “ăn chưa no, lo chưa tới”, hàng ngày nai lưng trên nương rẫy mà vẫn không thoát được cuộc sống nghèo khổ.

Vợ của Xồng Bá Mềnh tuy mới 14 tuổi nhưng sau mấy tháng lập gia đình, trông Lầu Mái Xê già hơn hẳn so với đám bạn cùng trang lứa. Đang ngồi nói chuyện, Lầu Mái Xê quay sang góp vào câu chuyện với chúng tôi: “Nhiều lúc chán lắm các anh ạ, mình nghèo khổ nhưng không biết làm gì để ăn. Biết vất vả thế này thì không lấy chồng sớm đâu!”…

Rời nhà “vợ chồng nhí” Mềnh-Xê, chúng tôi ngược ra bản Liên Sơn (xã Nậm Càn, huyện Kỳ Sơn) ghé thăm gia đình em Và Y Hoa. Năm ngoái, Y Hoa đang học lớp 7 tại Trường THCS xã Nậm Càn, sau đợt nghỉ dịch Covid-19 năm 2020, Y Hoa gặp chàng trai Già Bá Sua ở xã Na Ngoi. Có cảm tình với nhau, Y Hoa đồng ý cho Sua bắt mình về làm vợ khi mới 13 tuổi, để lại sau lưng bao dự định, ước mơ của tuổi học trò.

Trò chuyện với chúng tôi, Y Hoa buồn bã nhớ lại quãng đời học sinh của mình. Y Hoa kể, ngày đó, khi để cho Bá Sua bắt mình về làm vợ, em đã bảo với anh ấy là cưới xong em vẫn đến trường đi học như các bạn và anh ấy đã đồng ý. Nhưng rồi khi cưới nhau xong được 2 ngày, em đến trường thì mọi người nhìn em với ánh mắt khác lạ. Vừa xấu hổ, công việc của nhà chồng lại bộn bề nên em đành bỏ học theo chồng lên rẫy. Em tiếc lắm vì ngày còn đi học, em từng được đi thi học sinh giỏi cấp huyện môn Văn.

Ông Và Bá Dềnh, bố Y Hoa cho biết: “Khi hai đứa đưa nhau về đòi cưới, gia đình tôi đã khuyên bảo rồi nhưng nó cứ dọa nếu không cho cưới nhau sẽ ăn lá ngón tự tử. Mình làm cha, làm mẹ cũng lo chúng nó nghĩ quẩn nên đành chiều theo ý của chúng nó thôi!”

Khi được chúng tôi hỏi về các thủ tục để đăng ký kết hôn và các quy định pháp luật về hôn nhân và gia đình, Y Hoa bảo: “Chúng em không đi đăng ký kết hôn vì chưa đủ tuổi. Phải đợi đến khi hai vợ chồng đủ tuổi mới đến UBND xã làm thủ tục đăng ký kết hôn. Em cũng biết mình làm như vậy là vi phạm luật nhưng ở trên này, khi đã thích nhau, mình đã về làm vợ theo phong tục của người Mông rồi thì không làm lại được nữa”.

Đám cưới của một cặp đôi người Mông ở xã Nậm Càn, huyện Kỳ Sơn khi chưa đủ tuổi kết hôn
Đám cưới của một cặp đôi người Mông ở xã Nậm Càn, huyện Kỳ Sơn khi chưa đủ tuổi kết hôn

Theo lời chỉ dẫn của người dân, chúng tôi tiếp tục tới bản Thăm Hín (xã Nậm Càn) ghé thăm gia đình em Và Bá Rống, người chồng “nhí” lấy vợ khi trên vai còn mang chiếc khăn quàng đỏ. Cách đây 2 năm, Rống đang là học sinh lớp 9 của Trường THCS Nậm Càn. Từng là học sinh giỏi cấp huyện, tương lai đang rộng mở, thế mà chỉ sau vài lần gặp gỡ cô gái ở bản Nậm Khiên cùng xã, Rống quyết định bắt vợ khi bước vào tuổi 15. Cưới nhau xong, đôi vợ chồng trẻ đang ở với bố mẹ nên chưa hiểu được những lo toan trước mắt của cuộc sống gia đình. Tôi hỏi Rống: “Sao em không đi học tiếp mà lại bỏ về nhà lấy vợ khi tuổi đang trẻ như thế này, mọi người không nói gì à?” Em trả lời một cách hồn nhiên: “Đằng nào cũng lấy vợ mà anh. Nếu mình không bắt nó về làm vợ thì đứa khác nó bắt đi mất. Ai cũng bảo em không nên lấy vợ lúc này nhưng có sao đâu, em lấy vợ rồi vẫn bình thường đấy thôi!”.

Rõ ràng, những hạn chế trong nhận thức  đã làm ảnh hưởng không nhỏ tới tương lai của nhiều bạn trẻ đang ngồi trên ghế nhà trường. Thầy Hoàng Văn Thái, Phó hiệu trưởng Trường THCS Nậm Càn cho hay: “Việc học sinh lấy vợ lấy chồng sớm hiện nay đã được hạn chế rất nhiều so với trước kia, song vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn. Nhà trường nỗ lực tuyên truyền, giáo dục, rèn luyện kỹ năng sống cho các em, nhưng thường dịp ra Tết là lại có học sinh nữ bỏ học theo chồng”.

Trao đổi với chúng tôi, ông Xồng Chống Lầu, Chủ tịch UBND xã Nậm Càn (huyện Kỳ Sơn) nói: “Bà con người Mông ở đây nhận thức về việc kết hôn theo đúng quy định của pháp luật còn rất hạn chế. Con cái đòi cưới là phải cho cưới, vì sợ chúng ăn lá ngón tự vẫn mà không có cách nào để thuyết phục. Về phía chính quyền cũng đã tuyên truyền rất nhiều, chúng tôi kiên quyết không cho cán bộ đi dự đám cưới, không đăng ký kết hôn cho những cặp vợ chồng ấy. Thế nhưng, tình trạng tảo hôn vẫn thường xuyên xảy ra”.

Rời các bản làng vùng cao, chúng tôi trở về mang theo những hình ảnh các cặp vợ chồng “nhí” chật vật lo toan với cuộc sống gia đình. Chưa biết đến bao giờ phía sau những bản làng vắng lặng kia mới chấm dứt hẳn tình trạng tảo hôn? 

Tin cùng chuyên mục
Lao động tự do ở TP. Hồ Chí Minh: Vẫn khó tìm được việc làm

Lao động tự do ở TP. Hồ Chí Minh: Vẫn khó tìm được việc làm

Kể từ đầu tháng 10/2021, TP. Hồ Chí Minh chính thức nới lỏng giãn cách, mở cửa trở lại nhiều hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, để tìm kiếm được một việc làm ổn định vào thời điểm này, đối với nhiều lao động tự do vẫn là một bài toán nan giải.
Tin nổi bật trang chủ
Dân ca các DTTS trước thử thách sinh tồn: Thiếu "đất diễn” cho dân ca (Bài 2)

Dân ca các DTTS trước thử thách sinh tồn: Thiếu "đất diễn” cho dân ca (Bài 2)

Những câu hát, làn điệu dân ca của các DTTS đều được ra đời, tồn tại và phát triển gắn liền với một không gian, môi trường sống nhất định của mỗi dân tộc . Tuy nhiên với sự phát triển của cuộc sống hiện đại, "đất diễn" của dân ca đang ngày càng bị thu hẹp. Đây là một trong những thách thức lớn trong công tác gìn giữ, bảo tồn các làn điệu dân ca của đồng bào DTTS.
Giá cà phê hôm nay 28/10: Trong khoảng 40.700 - 41.600 đồng/kg

Giá cà phê hôm nay 28/10: Trong khoảng 40.700 - 41.600 đồng/kg

Sản phẩm - Thị trường - Cát Tường - 1 giờ trước
Giá cà phê hôm nay 28/10 đồng loạt giảm so với thời điểm sáng hôm qua, giao dịch trong khoảng 40.700 - 41.600 đồng/kg.
Chung tay giữ vững môi trường hòa bình, an ninh, ổn định để phát triển

Chung tay giữ vững môi trường hòa bình, an ninh, ổn định để phát triển

Thời sự - PV - 21:14, 27/10/2021
Tiếp xã giao các Đại sứ, Đại biện các nước tham gia Hội nghị trực tuyến Cấp cao Đông Á, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định Việt Nam luôn coi trọng thúc đẩy quan hệ hữu nghị, hợp tác tốt đẹp với các nước, chung tay giữ vững môi trường hòa bình, an ninh, ổn định để phát triển, thúc đẩy hợp tác đa phương, liên kết và hội nhập quốc tế.
Thông cáo báo chí số 8 Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV

Thông cáo báo chí số 8 Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV

Tin tức - PV - 19:59, 27/10/2021
Thứ Tư, ngày 27/10/2021, Quốc hội tiếp tục ngày làm việc thứ 8 theo hình thức trực tuyến dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội.
Tuyển U23 Việt Nam chật vật đánh bại tuyển U23 Đài Bắc Trung Hoa

Tuyển U23 Việt Nam chật vật đánh bại tuyển U23 Đài Bắc Trung Hoa

Thể thao - Giải trí - PV - 19:55, 27/10/2021
Phải rất nỗ lực, tuyển U23 Việt Nam mới có thể vượt qua tuyển U23 Đài Bắc Trung Hoa ở trận đầu tiên bảng I vòng loại U23 châu Á 2022, diễn ra chiều 27/10 trên sân Dolen Omurzakov (Kyrgyzstan). Một sự khởi đầu đầy thuận lợi cho thầy trò HLV Park Hang-seo.
Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị ASEAN+3 phát huy thế mạnh ứng phó khủng hoảng và tình huống y tế khẩn cấp

Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị ASEAN+3 phát huy thế mạnh ứng phó khủng hoảng và tình huống y tế khẩn cấp

Thời sự - PV - 19:42, 27/10/2021
Chiều 27/10, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã dẫn đầu đoàn đại biểu Việt Nam dự Hội nghị Cấp cao trực tuyến ASEAN+3 lần thứ 24. Lãnh đạo các nước ASEAN, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và Tổng Thư ký ASEAN cùng dự Hội nghị.
Đổi thay ở Mường Nhé

Đổi thay ở Mường Nhé

Về mảnh đất ngã ba biên giới Mường Nhé (Điện Biên) hôm nay không còn cảnh nghèo đói, lạc hậu, thay vào đó là những bản làng ấm no hiện hữu. Qua đó, khẳng định chủ trương, chính sách đầu tư đúng đắn của Đảng, Nhà nước và sự nỗ lực vươn lên của đồng bào nơi đây.
Chủ tịch nước thăm các doanh nghiệp tiêu biểu do Người cao tuổi quản lý, điều hành

Chủ tịch nước thăm các doanh nghiệp tiêu biểu do Người cao tuổi quản lý, điều hành

Thời sự - PV - 19:08, 27/10/2021
Nhân Tháng hành động vì Người cao tuổi, Tháng Doanh nhân Việt Nam, ngày 27/10, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã tới thăm một số doanh nghiệp tiêu biểu do doanh nhân là Người cao tuổi quản lý. Cùng đi có Bà Phạm Thị Hải Chuyền, Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam; lãnh đạo một số bộ, ngành và UBND TP. Hà Nội.
Ngày 27/10: Việt Nam có 4.411 ca mắc COVID-19 và 2.024 ca khỏi bệnh

Ngày 27/10: Việt Nam có 4.411 ca mắc COVID-19 và 2.024 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:45, 27/10/2021
Ngày 27/10, Việt Nam có 4.411 ca mắc mới COVID-19 trong đó 2.052 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 2.024 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Ra mắt Câu lạc bộ thể thao của Ủy ban Dân tộc

Ra mắt Câu lạc bộ thể thao của Ủy ban Dân tộc

Tin tức - Hoàng Quý - 18:23, 27/10/2021
Chiều ngày 27/10, tại Trụ sở UBDT, Công đoàn UBDT đã tổ chức Lễ ra mắt Câu lạc bộ (CLB) thể thao của UBDT. Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh tham dự và phát biểu tại buổi Lễ.
Đắk Lắk, Đắk Nông: Thủy điện xả nước hồ chứa phòng lũ về

Đắk Lắk, Đắk Nông: Thủy điện xả nước hồ chứa phòng lũ về

Môi trường sống - Phan Trọng - 18:03, 27/10/2021
Ngày 27/10, ông Nguyễn Đức, Phó Giám đốc Công ty Thủy điện Buôn Kuốp cho biết, do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới, mưa lớn có thể xuất hiện ở thượng nguồn, nên đơn vị đã triển khai việc vận hành “hạ thấp mực nước” hồ chứa thủy điện Buôn Tua Srah và Srêpốk 3 trên sông Sêrêpốk (nằm giữa hai tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông) đề phòng lũ về.
Vùng DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo tỉnh Quảng Ninh: Nhiều kỳ vọng cho một giai đoạn phát triển mới

Vùng DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo tỉnh Quảng Ninh: Nhiều kỳ vọng cho một giai đoạn phát triển mới

Chính sách dân tộc - Tuấn Trình - 18:00, 27/10/2021
Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh vừa ban hành Nghị quyết số 06 -NQ/TU ngày 17/5/2021 “Về phát triển bền vững kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm vững chắc quốc phòng - an ninh ở các xã, thôn, bản vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030” (gọi tắt là Nghị quyết số 06) dự kiến đầu tư 4.000 tỷ đồng từ nguồn ngân sách địa phương. Nhân dịp này, ông Vũ Kiên Cường, Trưởng Ban Dân tộc tỉnh đã có cuộc trao đổi với phóng viên Báo Dân tộc và Phát triển về một số nội dung, mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng được đề cập trong Nghị quyết.