Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lời ru buồn ở bản Na Cáng

Đào Thọ - 07:55, 07/09/2021

Đêm nằm trong nhà của già làng Xồng Nhìa Chù ở bản Na Cáng (xã Na Ngoi, huyện Kỳ Sơn, Nghệ An) nghe vọng lại tiếng ru con của người mẹ trẻ người Mông, chúng tôi cảm nhận được nỗi buồn mênh mang trong lời ru ấy. Trên bản này vẫn còn những “lời ru buồn” do việc tảo hôn của nhiều cặp vợ chồng “nhí”.

Đám cưới của các cặp đôi trai gái người Mông thường diễn ra sau những ngày ném pao
Đám cưới của các cặp đôi trai gái người Mông thường diễn ra sau những ngày ném pao

Nghe tôi hỏi thông tin về những trường hợp tảo hôn ở bản, già làng Xồng Nhìa Chù quay sang nói: “Gần nhà ta có vợ thằng Xồng Bá Mềnh đấy. Khổ, gia đình thì nghèo, vợ chồng thì còn trẻ không biết cách làm ăn, chăm sóc con cái gì cả”. Nói xong, ông đứng dậy đưa chúng tôi sang nhà Xồng Bá Mềnh. Ngôi nhà lụp xụp được quây lại bằng những tấm ván đơn sơ, vật dụng quý giá nhất trong nhà có lẽ là chiếc ti vi cũ kỹ. Thấy chúng tôi vào, Xồng Bá Mềnh đưa ra cái ấm với mấy cái cốc bám đầy cặn mời nước. Nhìn dáng người nhỏ bé nhưng gương mặt hiện lên sự khắc khổ của Mềnh, chúng tôi không khỏi chạnh lòng.

Khi nghe chúng tôi hỏi về chuyện gia đình, Xồng Bá Mềnh có vẻ ái ngại không muốn đề cập đến. Nhưng rồi Mềnh cũng chia sẻ, Mềnh sinh năm 2007, đã cưới vợ được 8 tháng khi cả hai đều đang học lớp 8. Vợ Mềnh là Lầu Mái Xê, người xã Nậm Càn. Hai người gặp nhau trong một lần đi ném pao vào ngày Tết. Tình cảm đến rất nhanh, chỉ sau mấy ngày quen nhau, hai người đã tổ chức đám cưới. Lấy nhau ở cái tuổi “ăn chưa no, lo chưa tới”, hàng ngày nai lưng trên nương rẫy mà vẫn không thoát được cuộc sống nghèo khổ.

Vợ của Xồng Bá Mềnh tuy mới 14 tuổi nhưng sau mấy tháng lập gia đình, trông Lầu Mái Xê già hơn hẳn so với đám bạn cùng trang lứa. Đang ngồi nói chuyện, Lầu Mái Xê quay sang góp vào câu chuyện với chúng tôi: “Nhiều lúc chán lắm các anh ạ, mình nghèo khổ nhưng không biết làm gì để ăn. Biết vất vả thế này thì không lấy chồng sớm đâu!”…

Rời nhà “vợ chồng nhí” Mềnh-Xê, chúng tôi ngược ra bản Liên Sơn (xã Nậm Càn, huyện Kỳ Sơn) ghé thăm gia đình em Và Y Hoa. Năm ngoái, Y Hoa đang học lớp 7 tại Trường THCS xã Nậm Càn, sau đợt nghỉ dịch Covid-19 năm 2020, Y Hoa gặp chàng trai Già Bá Sua ở xã Na Ngoi. Có cảm tình với nhau, Y Hoa đồng ý cho Sua bắt mình về làm vợ khi mới 13 tuổi, để lại sau lưng bao dự định, ước mơ của tuổi học trò.

Trò chuyện với chúng tôi, Y Hoa buồn bã nhớ lại quãng đời học sinh của mình. Y Hoa kể, ngày đó, khi để cho Bá Sua bắt mình về làm vợ, em đã bảo với anh ấy là cưới xong em vẫn đến trường đi học như các bạn và anh ấy đã đồng ý. Nhưng rồi khi cưới nhau xong được 2 ngày, em đến trường thì mọi người nhìn em với ánh mắt khác lạ. Vừa xấu hổ, công việc của nhà chồng lại bộn bề nên em đành bỏ học theo chồng lên rẫy. Em tiếc lắm vì ngày còn đi học, em từng được đi thi học sinh giỏi cấp huyện môn Văn.

Ông Và Bá Dềnh, bố Y Hoa cho biết: “Khi hai đứa đưa nhau về đòi cưới, gia đình tôi đã khuyên bảo rồi nhưng nó cứ dọa nếu không cho cưới nhau sẽ ăn lá ngón tự tử. Mình làm cha, làm mẹ cũng lo chúng nó nghĩ quẩn nên đành chiều theo ý của chúng nó thôi!”

Khi được chúng tôi hỏi về các thủ tục để đăng ký kết hôn và các quy định pháp luật về hôn nhân và gia đình, Y Hoa bảo: “Chúng em không đi đăng ký kết hôn vì chưa đủ tuổi. Phải đợi đến khi hai vợ chồng đủ tuổi mới đến UBND xã làm thủ tục đăng ký kết hôn. Em cũng biết mình làm như vậy là vi phạm luật nhưng ở trên này, khi đã thích nhau, mình đã về làm vợ theo phong tục của người Mông rồi thì không làm lại được nữa”.

Đám cưới của một cặp đôi người Mông ở xã Nậm Càn, huyện Kỳ Sơn khi chưa đủ tuổi kết hôn
Đám cưới của một cặp đôi người Mông ở xã Nậm Càn, huyện Kỳ Sơn khi chưa đủ tuổi kết hôn

Theo lời chỉ dẫn của người dân, chúng tôi tiếp tục tới bản Thăm Hín (xã Nậm Càn) ghé thăm gia đình em Và Bá Rống, người chồng “nhí” lấy vợ khi trên vai còn mang chiếc khăn quàng đỏ. Cách đây 2 năm, Rống đang là học sinh lớp 9 của Trường THCS Nậm Càn. Từng là học sinh giỏi cấp huyện, tương lai đang rộng mở, thế mà chỉ sau vài lần gặp gỡ cô gái ở bản Nậm Khiên cùng xã, Rống quyết định bắt vợ khi bước vào tuổi 15. Cưới nhau xong, đôi vợ chồng trẻ đang ở với bố mẹ nên chưa hiểu được những lo toan trước mắt của cuộc sống gia đình. Tôi hỏi Rống: “Sao em không đi học tiếp mà lại bỏ về nhà lấy vợ khi tuổi đang trẻ như thế này, mọi người không nói gì à?” Em trả lời một cách hồn nhiên: “Đằng nào cũng lấy vợ mà anh. Nếu mình không bắt nó về làm vợ thì đứa khác nó bắt đi mất. Ai cũng bảo em không nên lấy vợ lúc này nhưng có sao đâu, em lấy vợ rồi vẫn bình thường đấy thôi!”.

Rõ ràng, những hạn chế trong nhận thức  đã làm ảnh hưởng không nhỏ tới tương lai của nhiều bạn trẻ đang ngồi trên ghế nhà trường. Thầy Hoàng Văn Thái, Phó hiệu trưởng Trường THCS Nậm Càn cho hay: “Việc học sinh lấy vợ lấy chồng sớm hiện nay đã được hạn chế rất nhiều so với trước kia, song vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn. Nhà trường nỗ lực tuyên truyền, giáo dục, rèn luyện kỹ năng sống cho các em, nhưng thường dịp ra Tết là lại có học sinh nữ bỏ học theo chồng”.

Trao đổi với chúng tôi, ông Xồng Chống Lầu, Chủ tịch UBND xã Nậm Càn (huyện Kỳ Sơn) nói: “Bà con người Mông ở đây nhận thức về việc kết hôn theo đúng quy định của pháp luật còn rất hạn chế. Con cái đòi cưới là phải cho cưới, vì sợ chúng ăn lá ngón tự vẫn mà không có cách nào để thuyết phục. Về phía chính quyền cũng đã tuyên truyền rất nhiều, chúng tôi kiên quyết không cho cán bộ đi dự đám cưới, không đăng ký kết hôn cho những cặp vợ chồng ấy. Thế nhưng, tình trạng tảo hôn vẫn thường xuyên xảy ra”.

Rời các bản làng vùng cao, chúng tôi trở về mang theo những hình ảnh các cặp vợ chồng “nhí” chật vật lo toan với cuộc sống gia đình. Chưa biết đến bao giờ phía sau những bản làng vắng lặng kia mới chấm dứt hẳn tình trạng tảo hôn? 

Tin nổi bật trang chủ
Nhìn lại chặng đường 5 năm thực hiện Đề án 1163: Nguồn lực vẫn là “điểm nghẽn” (Bài 4)

Nhìn lại chặng đường 5 năm thực hiện Đề án 1163: Nguồn lực vẫn là “điểm nghẽn” (Bài 4)

Đề án 1163 quy định, nguồn lực thực hiện Đề án là từ ngân sách nhà nước. Đối với các địa phương chưa tự cân đối được ngân sách, ngân sách Trung ương hỗ trợ kinh phí để triển khai thực hiện các nhiệm vụ thuộc Đề án này theo quy định của pháp luật hiện hành. Tuy nhiên, trên thực tế, vốn thực hiện Đề án bố trí không đủ, không kịp thời; thậm chí có địa phương không bố trí được kinh phí riêng để thực hiện Đề án.
Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài cần đóng góp tích cực vào xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ

Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài cần đóng góp tích cực vào xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ

Thời sự - PV - 19:24, 19/08/2022
Chiều 19/8, tại trụ sở Bộ Công Thương, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị trực tuyến với các cơ quan đại diện thương mại Việt Nam ở nước ngoài do Bộ Công thương phối hợp Văn phòng Chính phủ tổ chức, nhằm đánh giá tình hình, kết quả triển khai và bàn giải pháp thúc đẩy xúc tiến thương mại, phát triển thị trường, đẩy mạnh xuất khẩu năm 2022, định hướng giai đoạn 2023 - 2025.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ tiếp Chủ tịch Đại học Y tế và phúc lợi Nhật Bản

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ tiếp Chủ tịch Đại học Y tế và phúc lợi Nhật Bản

Tin tức - PV - 19:05, 19/08/2022
Chiều 19/8, tại Trụ ở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh đã tiếp ông Takagi Kuninori - Chủ tịch Đại học quốc tế Y tế và phúc lợi (IUHW) của Nhật Bản, đang có chuyến thăm làm việc tại Việt Nam.
Phát hiện nhiều vật liệu kiến trúc cổ và di vật tại phế tích tháp Châu Thành

Phát hiện nhiều vật liệu kiến trúc cổ và di vật tại phế tích tháp Châu Thành

Tìm trong di sản - Nguyệt Anh - 19:01, 19/08/2022
Ngày 18/8, Viện Khảo cổ học Việt Nam phối hợp với Sở Văn hóa - Thể thao tỉnh Bình Định tổ chức Hội nghị báo cáo sơ bộ kết quả khai quật khảo cổ phế tích Châu Thành lần thứ 3, năm 2022. Nhiều vật liệu kiến trúc cổ và di vật đã được phát hiện tại phế tích này.
Ngày 19/8: Việt Nam có 2.983 ca mắc COVID-19 và 6.975 ca khỏi bệnh

Ngày 19/8: Việt Nam có 2.983 ca mắc COVID-19 và 6.975 ca khỏi bệnh

Tin tức - Mộc Nhi - 18:20, 19/08/2022
Ngày 19/8, Việt Nam có 2.983 ca mắc mới COVID-19 và 6.975 bệnh nhân COVID-19 đã được công bố khỏi bệnh. Trong ngày, cả nước có 0 ca tử vong và 86 ca COVID-19 nặng đang điều trị.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Cựu Đại sứ đặc biệt Việt Nam - Nhật Bản

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Cựu Đại sứ đặc biệt Việt Nam - Nhật Bản

Thời sự - PV - 17:14, 19/08/2022
Chiều nay, 19/8, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Cựu Đại sứ đặc biệt Việt Nam - Nhật Bản, ông Sugi Ryotaro.
Trải nghiệm Cao Bằng

Trải nghiệm Cao Bằng

Cao Bằng được ví như “viên ngọc xanh” vùng Đông Bắc bởi cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp. Đây còn là vùng đất có bề dày truyền thống lịch sử với hệ thống di tích, trong đó phải kể đến di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó; công viên Địa chất Cao Bằng. Ngoài ra, Cao Bằng còn ghi dấu trong lòng du khách nhờ các làn điệu dân ca, phong tục tập quán, lễ hội văn hoá của đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây.
Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông huyện Nậm Pồ được tổ chức vào dịp 2/9

Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông huyện Nậm Pồ được tổ chức vào dịp 2/9

Sắc màu 54 - Thúy Hồng - 17:12, 19/08/2022
Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ nhất năm 2022 huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên sẽ được tổ chức trong 3 ngày, từ ngày 2 - 4/9.
Đại hội Chi bộ Văn phòng đại diện Ủy ban Dân tộc tại TP. Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2022 - 2025

Đại hội Chi bộ Văn phòng đại diện Ủy ban Dân tộc tại TP. Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2022 - 2025

Tin tức - Lê Vũ - Trần Linh - 17:10, 19/08/2022
Ngày 19/8, Chi bộ Văn phòng đại diện Ủy ban Dân tộc tại TP. Hồ Chí Minh đã tổ chức thành công Đại hội Chi bộ nhiệm kỳ 2022 - 2025. Đại hội đã bầu Bí thư chi bộ khóa mới và thông qua nghị quyết Đại hội Chi bộ nhiệm kỳ 2022 - 2025.
Những bản làng trù phú trên vùng đất Nghĩa Đô: Tự hào về vùng quê cách mạng (Bài 1)

Những bản làng trù phú trên vùng đất Nghĩa Đô: Tự hào về vùng quê cách mạng (Bài 1)

Phóng sự - Trọng Bảo - 17:05, 19/08/2022
Dọc bên dòng Nậm Luông yên bình ở xã Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai, là những bản làng người Tày trù phú với màu xanh của sự ấm no, đủ đầy… Nghĩa Đô là vùng đất cách mạng - nơi quân và dân Nghĩa Đô đã mở cuộc tấn công và bức địch rút sạch quân khỏi đồn Nghĩa Đô vào ngày 23/2/1950, đánh dấu sự kiện huyện Bảo Yên sạch bóng quân thù, góp phần vào thắng lợi giải phóng Lào Cai.
Nghệ sĩ bản Tày sử dụng thuần thục 15 nhạc cụ dân tộc

Nghệ sĩ bản Tày sử dụng thuần thục 15 nhạc cụ dân tộc

Phóng sự - Giang Lam - 16:39, 19/08/2022
Ở cái tuổi thất thập, ông Lương Xuân Dán, thôn Đức Uy, xã Trung Sơn, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang vẫn giữ được nét duyên dáng, say sưa như chàng trai Tày tuổi đôi mươi đánh đàn, hát những bản tình ca tặng nàng sơn nữ. Ông còn khiến chúng tôi từ ngạc nhiên đến cảm phục khi lần lượt chơi thuần thục 15 nhạc cụ dân tộc. Và tài năng của “nghệ sĩ” Xuân Dán không chỉ dừng lại ở lĩnh vực âm nhạc.
Ngày mới ở Tủa Sín Chải

Ngày mới ở Tủa Sín Chải

Trang địa phương - Bùi Chiến - 16:20, 19/08/2022
Những năm gần đây, với sự nỗ lực vào cuộc của cấp uỷ Đảng, chính quyền và đồng bào các DTTS, xã Tủa Sín Chải (huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu) đã có bước chuyển biến tích cực trong phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội. Điều này giúp địa phương có thêm động lực vượt khó, vững bước xây dựng nông thôn mới.