Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lời ru buồn ở bản Na Cáng

Đào Thọ - 07:55, 07/09/2021

Đêm nằm trong nhà của già làng Xồng Nhìa Chù ở bản Na Cáng (xã Na Ngoi, huyện Kỳ Sơn, Nghệ An) nghe vọng lại tiếng ru con của người mẹ trẻ người Mông, chúng tôi cảm nhận được nỗi buồn mênh mang trong lời ru ấy. Trên bản này vẫn còn những “lời ru buồn” do việc tảo hôn của nhiều cặp vợ chồng “nhí”.

Đám cưới của các cặp đôi trai gái người Mông thường diễn ra sau những ngày ném pao
Đám cưới của các cặp đôi trai gái người Mông thường diễn ra sau những ngày ném pao

Nghe tôi hỏi thông tin về những trường hợp tảo hôn ở bản, già làng Xồng Nhìa Chù quay sang nói: “Gần nhà ta có vợ thằng Xồng Bá Mềnh đấy. Khổ, gia đình thì nghèo, vợ chồng thì còn trẻ không biết cách làm ăn, chăm sóc con cái gì cả”. Nói xong, ông đứng dậy đưa chúng tôi sang nhà Xồng Bá Mềnh. Ngôi nhà lụp xụp được quây lại bằng những tấm ván đơn sơ, vật dụng quý giá nhất trong nhà có lẽ là chiếc ti vi cũ kỹ. Thấy chúng tôi vào, Xồng Bá Mềnh đưa ra cái ấm với mấy cái cốc bám đầy cặn mời nước. Nhìn dáng người nhỏ bé nhưng gương mặt hiện lên sự khắc khổ của Mềnh, chúng tôi không khỏi chạnh lòng.

Khi nghe chúng tôi hỏi về chuyện gia đình, Xồng Bá Mềnh có vẻ ái ngại không muốn đề cập đến. Nhưng rồi Mềnh cũng chia sẻ, Mềnh sinh năm 2007, đã cưới vợ được 8 tháng khi cả hai đều đang học lớp 8. Vợ Mềnh là Lầu Mái Xê, người xã Nậm Càn. Hai người gặp nhau trong một lần đi ném pao vào ngày Tết. Tình cảm đến rất nhanh, chỉ sau mấy ngày quen nhau, hai người đã tổ chức đám cưới. Lấy nhau ở cái tuổi “ăn chưa no, lo chưa tới”, hàng ngày nai lưng trên nương rẫy mà vẫn không thoát được cuộc sống nghèo khổ.

Vợ của Xồng Bá Mềnh tuy mới 14 tuổi nhưng sau mấy tháng lập gia đình, trông Lầu Mái Xê già hơn hẳn so với đám bạn cùng trang lứa. Đang ngồi nói chuyện, Lầu Mái Xê quay sang góp vào câu chuyện với chúng tôi: “Nhiều lúc chán lắm các anh ạ, mình nghèo khổ nhưng không biết làm gì để ăn. Biết vất vả thế này thì không lấy chồng sớm đâu!”…

Rời nhà “vợ chồng nhí” Mềnh-Xê, chúng tôi ngược ra bản Liên Sơn (xã Nậm Càn, huyện Kỳ Sơn) ghé thăm gia đình em Và Y Hoa. Năm ngoái, Y Hoa đang học lớp 7 tại Trường THCS xã Nậm Càn, sau đợt nghỉ dịch Covid-19 năm 2020, Y Hoa gặp chàng trai Già Bá Sua ở xã Na Ngoi. Có cảm tình với nhau, Y Hoa đồng ý cho Sua bắt mình về làm vợ khi mới 13 tuổi, để lại sau lưng bao dự định, ước mơ của tuổi học trò.

Trò chuyện với chúng tôi, Y Hoa buồn bã nhớ lại quãng đời học sinh của mình. Y Hoa kể, ngày đó, khi để cho Bá Sua bắt mình về làm vợ, em đã bảo với anh ấy là cưới xong em vẫn đến trường đi học như các bạn và anh ấy đã đồng ý. Nhưng rồi khi cưới nhau xong được 2 ngày, em đến trường thì mọi người nhìn em với ánh mắt khác lạ. Vừa xấu hổ, công việc của nhà chồng lại bộn bề nên em đành bỏ học theo chồng lên rẫy. Em tiếc lắm vì ngày còn đi học, em từng được đi thi học sinh giỏi cấp huyện môn Văn.

Ông Và Bá Dềnh, bố Y Hoa cho biết: “Khi hai đứa đưa nhau về đòi cưới, gia đình tôi đã khuyên bảo rồi nhưng nó cứ dọa nếu không cho cưới nhau sẽ ăn lá ngón tự tử. Mình làm cha, làm mẹ cũng lo chúng nó nghĩ quẩn nên đành chiều theo ý của chúng nó thôi!”

Khi được chúng tôi hỏi về các thủ tục để đăng ký kết hôn và các quy định pháp luật về hôn nhân và gia đình, Y Hoa bảo: “Chúng em không đi đăng ký kết hôn vì chưa đủ tuổi. Phải đợi đến khi hai vợ chồng đủ tuổi mới đến UBND xã làm thủ tục đăng ký kết hôn. Em cũng biết mình làm như vậy là vi phạm luật nhưng ở trên này, khi đã thích nhau, mình đã về làm vợ theo phong tục của người Mông rồi thì không làm lại được nữa”.

Đám cưới của một cặp đôi người Mông ở xã Nậm Càn, huyện Kỳ Sơn khi chưa đủ tuổi kết hôn
Đám cưới của một cặp đôi người Mông ở xã Nậm Càn, huyện Kỳ Sơn khi chưa đủ tuổi kết hôn

Theo lời chỉ dẫn của người dân, chúng tôi tiếp tục tới bản Thăm Hín (xã Nậm Càn) ghé thăm gia đình em Và Bá Rống, người chồng “nhí” lấy vợ khi trên vai còn mang chiếc khăn quàng đỏ. Cách đây 2 năm, Rống đang là học sinh lớp 9 của Trường THCS Nậm Càn. Từng là học sinh giỏi cấp huyện, tương lai đang rộng mở, thế mà chỉ sau vài lần gặp gỡ cô gái ở bản Nậm Khiên cùng xã, Rống quyết định bắt vợ khi bước vào tuổi 15. Cưới nhau xong, đôi vợ chồng trẻ đang ở với bố mẹ nên chưa hiểu được những lo toan trước mắt của cuộc sống gia đình. Tôi hỏi Rống: “Sao em không đi học tiếp mà lại bỏ về nhà lấy vợ khi tuổi đang trẻ như thế này, mọi người không nói gì à?” Em trả lời một cách hồn nhiên: “Đằng nào cũng lấy vợ mà anh. Nếu mình không bắt nó về làm vợ thì đứa khác nó bắt đi mất. Ai cũng bảo em không nên lấy vợ lúc này nhưng có sao đâu, em lấy vợ rồi vẫn bình thường đấy thôi!”.

Rõ ràng, những hạn chế trong nhận thức  đã làm ảnh hưởng không nhỏ tới tương lai của nhiều bạn trẻ đang ngồi trên ghế nhà trường. Thầy Hoàng Văn Thái, Phó hiệu trưởng Trường THCS Nậm Càn cho hay: “Việc học sinh lấy vợ lấy chồng sớm hiện nay đã được hạn chế rất nhiều so với trước kia, song vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn. Nhà trường nỗ lực tuyên truyền, giáo dục, rèn luyện kỹ năng sống cho các em, nhưng thường dịp ra Tết là lại có học sinh nữ bỏ học theo chồng”.

Trao đổi với chúng tôi, ông Xồng Chống Lầu, Chủ tịch UBND xã Nậm Càn (huyện Kỳ Sơn) nói: “Bà con người Mông ở đây nhận thức về việc kết hôn theo đúng quy định của pháp luật còn rất hạn chế. Con cái đòi cưới là phải cho cưới, vì sợ chúng ăn lá ngón tự vẫn mà không có cách nào để thuyết phục. Về phía chính quyền cũng đã tuyên truyền rất nhiều, chúng tôi kiên quyết không cho cán bộ đi dự đám cưới, không đăng ký kết hôn cho những cặp vợ chồng ấy. Thế nhưng, tình trạng tảo hôn vẫn thường xuyên xảy ra”.

Rời các bản làng vùng cao, chúng tôi trở về mang theo những hình ảnh các cặp vợ chồng “nhí” chật vật lo toan với cuộc sống gia đình. Chưa biết đến bao giờ phía sau những bản làng vắng lặng kia mới chấm dứt hẳn tình trạng tảo hôn? 

Tin cùng chuyên mục
Tỉnh đoàn Gia Lai chăm lo, hỗ trợ hơn 54.000 thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn, vùng DTTS

Tỉnh đoàn Gia Lai chăm lo, hỗ trợ hơn 54.000 thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn, vùng DTTS

Theo báo cáo của Tỉnh đoàn Gia Lai, trong 5 năm (2017 - 2022), Tỉnh đoàn đã hỗ trợ, giúp đỡ cho 54.254 thiếu nhi và giúp đỡ thường xuyên 577 em thiếu nhi có hoàn cảnh đặc biệt, khó khăn, vùng DTTS. Cụ thể, đã hỗ trợ 3.891 suất quà, học bổng, giải thưởng với số tiền 861,3 triệu đồng.
Tin nổi bật trang chủ
Lung linh Mường Lò: Những vòng Xòe bất tận... (Bài 2)

Lung linh Mường Lò: Những vòng Xòe bất tận... (Bài 2)

Lễ đón nhận Bằng của UNESCO ghi danh "Nghệ thuật Xòe Thái" là di sản văn hóa Phi vật thể đại diện của nhân loại, là sự kiện được cộng đồng dân tộc Thái và Nhân dân khắp cả nước đón chờ đã diễn ra đêm 24/9. Mặc dù đêm diễn ra sự kiện, thời tiết có mưa nặng hạt, nhưng không ngăn được sợi dây gắn kết cộng đồng và tình yêu Xòe trong của cộng đồng người Thái. Ngọn lửa đêm vẫn rực cháy, những bàn tay nắm chặt nhau tạo nên những vòng Xòe bất tận...
Thịt bò kiến đốt - đặc sản của Tam Đảo

Thịt bò kiến đốt - đặc sản của Tam Đảo

Ẩm thực - Nguyệt Anh - 27 phút trước
Thịt bò kiến đốt là món ăn đặc sản độc đáo của người dân huyện Tam Đảo (tỉnh Vĩnh Phúc). Món ăn có tên rất lạ tai, lạ miệng, mang hương vị rất đặc trưng này này cũng được người dân chế biến rất độc đáo.
Cao Bằng: Hơn 200 nghệ nhân, diễn viên tham gia Liên hoan hát Then, đàn Tính

Cao Bằng: Hơn 200 nghệ nhân, diễn viên tham gia Liên hoan hát Then, đàn Tính

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 2 giờ trước
Ngày 30/9, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng tổ chức Liên hoan hát Then-đàn Tính lần thứ 3, năm 2022; với 10 đoàn gồm 205 nghệ nhân, diễn viên quần chúng ở 10 huyện, thành phố trong tỉnh, mang đến cho khán giả 40 tiết mục đầy bản sắc và độc đáo.
Nghệ An: Ban Dân tộc tỉnh Ký kết Chương trình phối hợp công tác với các sở, ban, ngành

Nghệ An: Ban Dân tộc tỉnh Ký kết Chương trình phối hợp công tác với các sở, ban, ngành

Công tác Dân tộc - Thanh Hải - 2 giờ trước
Chiều nay 30/9, Ban Dân tộc tỉnh Nghệ An đã tổ chức Lễ ký kết Chương trình phối hợp công tác giữa Ban Dân tộc với các sở, ban, ngành cấp tỉnh giai đoạn 2022 - 2025. Đây là hoạt động đã được triển khai trong nhiều năm qua và tiến hành tái ký kết 5 năm tới.
Đề xuất tăng kinh phí hỗ trợ để có nhiều tác phẩm báo chí chất lượng cao

Đề xuất tăng kinh phí hỗ trợ để có nhiều tác phẩm báo chí chất lượng cao

Tin tức - Ngọc Ánh - 2 giờ trước
Sáng 30/9/2022, tại tỉnh Vĩnh Phúc, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác hỗ trợ tác phẩm báo chí chất lượng cao, giai đoạn 2016-2020, triển khai chương trình hỗ trợ giai đoạn 2021-2025. Nhiều vấn đề được Ban Tổ chức đặt ra tại Hội nghị nhằm tôn vinh, hỗ trợ sáng tạo các tác phẩm chất lượng cao, qua đó khẳng định rõ hơn vai trò, trách nhiệm của người làm báo.
Lễ công bố Tp. Gia Nghĩa hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba

Lễ công bố Tp. Gia Nghĩa hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba

Trang địa phương - Lê Hường - 3 giờ trước
Ngày 30/9, Tp. Gia Nghĩa (tỉnh Đắk Nông) vinh dự đón nhận Quyết định của Thủ tướng Chính phủ Công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới và Huân chương Lao động hạng Ba của Chủ tịch nước.
Dân tộc Giáy

Dân tộc Giáy

Dân tộc Giáy hay Nhắng, Dắng, Pâu Thìn, Pù Nà, Cùi Chu hay Xạ đều là một, nhưng phổ biến gọi là dân tộc Giáy. Tiếng Giáy thuộc ngữ chi Thái trong hệ ngôn ngữ Tai - Ka đai. Người Giáy cư chú chủ yếu ở Lào Cai, Hà Giang, Lai Châu và Yên Bái với tổng số hơn 57.000 người. Hiện nay, do yêu cầu đời sống và làm việc, người Giáy cư trú tại 39 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố của Việt Nam.
Điện Biên: Sẵn sàng cho Ngày hội giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch vùng biên giới Việt Nam - Lào

Điện Biên: Sẵn sàng cho Ngày hội giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch vùng biên giới Việt Nam - Lào

Tin địa phương - PV - 3 giờ trước
Ngày hội Giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch vùng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ III tại tỉnh Điện Biên, năm 2022 sắp diễn ra. Đến thời điểm này, các khâu chuẩn bị cho sự kiện đã cơ bản đã hoàn tất, sẵn sàng cho Ngày hội lớn.
Trải nghiệm văn hóa miền Tây Nam Bộ tại Làng Văn hóa

Trải nghiệm văn hóa miền Tây Nam Bộ tại Làng Văn hóa

Sắc màu 54 - Kim Anh - 3 giờ trước
Từ ngày 1 - 31/10, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) sẽ diễn ra các hoạt động tháng 10 với chủ đề “Ấn tượng miền Tây”. Du khách được khám phá, trải nghiệm không gian văn hóa, du lịch miền Tây, những nét văn hóa, phong tục tập quán đặc sắc của đồng bào, cùng nhiều hoạt động hấp dẫn du khách tại “Ngôi nhà chung” của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam.
Thanh Hóa: Nhiều huyện miền núi bị chia cắt do mưa lớn, 1 người tử vong

Thanh Hóa: Nhiều huyện miền núi bị chia cắt do mưa lớn, 1 người tử vong

Tin địa phương - Quỳnh Trâm - 3 giờ trước
Do ảnh hưởng sau bão số 4, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa có mưa lớn trong suốt 3 ngày qua, khiến nhiều địa phương trong tỉnh bị ngập lụt, nhiều tuyến đường bị chia cắt. Tại huyện Thạch Thành, đã có 1 người tử vong do bị lũ cuốn.
Tỉnh đoàn Gia Lai chăm lo, hỗ trợ hơn 54.000 thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn, vùng DTTS

Tỉnh đoàn Gia Lai chăm lo, hỗ trợ hơn 54.000 thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn, vùng DTTS

Xã hội - Ngọc Thu - 3 giờ trước
Theo báo cáo của Tỉnh đoàn Gia Lai, trong 5 năm (2017 - 2022), Tỉnh đoàn đã hỗ trợ, giúp đỡ cho 54.254 thiếu nhi và giúp đỡ thường xuyên 577 em thiếu nhi có hoàn cảnh đặc biệt, khó khăn, vùng DTTS. Cụ thể, đã hỗ trợ 3.891 suất quà, học bổng, giải thưởng với số tiền 861,3 triệu đồng.
Đại sứ Iran tại Việt Nam thăm và làm việc tại Lai Châu

Đại sứ Iran tại Việt Nam thăm và làm việc tại Lai Châu

Tin tức - Hà Minh Hưng - 3 giờ trước
Sáng 30/9, Bí thư Tỉnh ủy Lai Châu Giàng Páo Mỷ cùng đại diện lãnh đạo một số sở, ban, ngành tỉnh đã tiếp xã giao Ngài Ali Akbar Nazari - Đại sứ nước Cộng hòa Iran tại Việt Nam và phu nhân cùng Đoàn công tác.