Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lời ru buồn ở bản Na Cáng

Đào Thọ - 07:55, 07/09/2021

Đêm nằm trong nhà của già làng Xồng Nhìa Chù ở bản Na Cáng (xã Na Ngoi, huyện Kỳ Sơn, Nghệ An) nghe vọng lại tiếng ru con của người mẹ trẻ người Mông, chúng tôi cảm nhận được nỗi buồn mênh mang trong lời ru ấy. Trên bản này vẫn còn những “lời ru buồn” do việc tảo hôn của nhiều cặp vợ chồng “nhí”.

Đám cưới của các cặp đôi trai gái người Mông thường diễn ra sau những ngày ném pao
Đám cưới của các cặp đôi trai gái người Mông thường diễn ra sau những ngày ném pao

Nghe tôi hỏi thông tin về những trường hợp tảo hôn ở bản, già làng Xồng Nhìa Chù quay sang nói: “Gần nhà ta có vợ thằng Xồng Bá Mềnh đấy. Khổ, gia đình thì nghèo, vợ chồng thì còn trẻ không biết cách làm ăn, chăm sóc con cái gì cả”. Nói xong, ông đứng dậy đưa chúng tôi sang nhà Xồng Bá Mềnh. Ngôi nhà lụp xụp được quây lại bằng những tấm ván đơn sơ, vật dụng quý giá nhất trong nhà có lẽ là chiếc ti vi cũ kỹ. Thấy chúng tôi vào, Xồng Bá Mềnh đưa ra cái ấm với mấy cái cốc bám đầy cặn mời nước. Nhìn dáng người nhỏ bé nhưng gương mặt hiện lên sự khắc khổ của Mềnh, chúng tôi không khỏi chạnh lòng.

Khi nghe chúng tôi hỏi về chuyện gia đình, Xồng Bá Mềnh có vẻ ái ngại không muốn đề cập đến. Nhưng rồi Mềnh cũng chia sẻ, Mềnh sinh năm 2007, đã cưới vợ được 8 tháng khi cả hai đều đang học lớp 8. Vợ Mềnh là Lầu Mái Xê, người xã Nậm Càn. Hai người gặp nhau trong một lần đi ném pao vào ngày Tết. Tình cảm đến rất nhanh, chỉ sau mấy ngày quen nhau, hai người đã tổ chức đám cưới. Lấy nhau ở cái tuổi “ăn chưa no, lo chưa tới”, hàng ngày nai lưng trên nương rẫy mà vẫn không thoát được cuộc sống nghèo khổ.

Vợ của Xồng Bá Mềnh tuy mới 14 tuổi nhưng sau mấy tháng lập gia đình, trông Lầu Mái Xê già hơn hẳn so với đám bạn cùng trang lứa. Đang ngồi nói chuyện, Lầu Mái Xê quay sang góp vào câu chuyện với chúng tôi: “Nhiều lúc chán lắm các anh ạ, mình nghèo khổ nhưng không biết làm gì để ăn. Biết vất vả thế này thì không lấy chồng sớm đâu!”…

Rời nhà “vợ chồng nhí” Mềnh-Xê, chúng tôi ngược ra bản Liên Sơn (xã Nậm Càn, huyện Kỳ Sơn) ghé thăm gia đình em Và Y Hoa. Năm ngoái, Y Hoa đang học lớp 7 tại Trường THCS xã Nậm Càn, sau đợt nghỉ dịch Covid-19 năm 2020, Y Hoa gặp chàng trai Già Bá Sua ở xã Na Ngoi. Có cảm tình với nhau, Y Hoa đồng ý cho Sua bắt mình về làm vợ khi mới 13 tuổi, để lại sau lưng bao dự định, ước mơ của tuổi học trò.

Trò chuyện với chúng tôi, Y Hoa buồn bã nhớ lại quãng đời học sinh của mình. Y Hoa kể, ngày đó, khi để cho Bá Sua bắt mình về làm vợ, em đã bảo với anh ấy là cưới xong em vẫn đến trường đi học như các bạn và anh ấy đã đồng ý. Nhưng rồi khi cưới nhau xong được 2 ngày, em đến trường thì mọi người nhìn em với ánh mắt khác lạ. Vừa xấu hổ, công việc của nhà chồng lại bộn bề nên em đành bỏ học theo chồng lên rẫy. Em tiếc lắm vì ngày còn đi học, em từng được đi thi học sinh giỏi cấp huyện môn Văn.

Ông Và Bá Dềnh, bố Y Hoa cho biết: “Khi hai đứa đưa nhau về đòi cưới, gia đình tôi đã khuyên bảo rồi nhưng nó cứ dọa nếu không cho cưới nhau sẽ ăn lá ngón tự tử. Mình làm cha, làm mẹ cũng lo chúng nó nghĩ quẩn nên đành chiều theo ý của chúng nó thôi!”

Khi được chúng tôi hỏi về các thủ tục để đăng ký kết hôn và các quy định pháp luật về hôn nhân và gia đình, Y Hoa bảo: “Chúng em không đi đăng ký kết hôn vì chưa đủ tuổi. Phải đợi đến khi hai vợ chồng đủ tuổi mới đến UBND xã làm thủ tục đăng ký kết hôn. Em cũng biết mình làm như vậy là vi phạm luật nhưng ở trên này, khi đã thích nhau, mình đã về làm vợ theo phong tục của người Mông rồi thì không làm lại được nữa”.

Đám cưới của một cặp đôi người Mông ở xã Nậm Càn, huyện Kỳ Sơn khi chưa đủ tuổi kết hôn
Đám cưới của một cặp đôi người Mông ở xã Nậm Càn, huyện Kỳ Sơn khi chưa đủ tuổi kết hôn

Theo lời chỉ dẫn của người dân, chúng tôi tiếp tục tới bản Thăm Hín (xã Nậm Càn) ghé thăm gia đình em Và Bá Rống, người chồng “nhí” lấy vợ khi trên vai còn mang chiếc khăn quàng đỏ. Cách đây 2 năm, Rống đang là học sinh lớp 9 của Trường THCS Nậm Càn. Từng là học sinh giỏi cấp huyện, tương lai đang rộng mở, thế mà chỉ sau vài lần gặp gỡ cô gái ở bản Nậm Khiên cùng xã, Rống quyết định bắt vợ khi bước vào tuổi 15. Cưới nhau xong, đôi vợ chồng trẻ đang ở với bố mẹ nên chưa hiểu được những lo toan trước mắt của cuộc sống gia đình. Tôi hỏi Rống: “Sao em không đi học tiếp mà lại bỏ về nhà lấy vợ khi tuổi đang trẻ như thế này, mọi người không nói gì à?” Em trả lời một cách hồn nhiên: “Đằng nào cũng lấy vợ mà anh. Nếu mình không bắt nó về làm vợ thì đứa khác nó bắt đi mất. Ai cũng bảo em không nên lấy vợ lúc này nhưng có sao đâu, em lấy vợ rồi vẫn bình thường đấy thôi!”.

Rõ ràng, những hạn chế trong nhận thức  đã làm ảnh hưởng không nhỏ tới tương lai của nhiều bạn trẻ đang ngồi trên ghế nhà trường. Thầy Hoàng Văn Thái, Phó hiệu trưởng Trường THCS Nậm Càn cho hay: “Việc học sinh lấy vợ lấy chồng sớm hiện nay đã được hạn chế rất nhiều so với trước kia, song vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn. Nhà trường nỗ lực tuyên truyền, giáo dục, rèn luyện kỹ năng sống cho các em, nhưng thường dịp ra Tết là lại có học sinh nữ bỏ học theo chồng”.

Trao đổi với chúng tôi, ông Xồng Chống Lầu, Chủ tịch UBND xã Nậm Càn (huyện Kỳ Sơn) nói: “Bà con người Mông ở đây nhận thức về việc kết hôn theo đúng quy định của pháp luật còn rất hạn chế. Con cái đòi cưới là phải cho cưới, vì sợ chúng ăn lá ngón tự vẫn mà không có cách nào để thuyết phục. Về phía chính quyền cũng đã tuyên truyền rất nhiều, chúng tôi kiên quyết không cho cán bộ đi dự đám cưới, không đăng ký kết hôn cho những cặp vợ chồng ấy. Thế nhưng, tình trạng tảo hôn vẫn thường xuyên xảy ra”.

Rời các bản làng vùng cao, chúng tôi trở về mang theo những hình ảnh các cặp vợ chồng “nhí” chật vật lo toan với cuộc sống gia đình. Chưa biết đến bao giờ phía sau những bản làng vắng lặng kia mới chấm dứt hẳn tình trạng tảo hôn? 

Tin cùng chuyên mục
Niềm vui khi điện về bản

Niềm vui khi điện về bản

Sau 31 năm thực hiện tái định cư, hàng trăm người dân là đồng bào dân tộc Thái, Cống tại bản Yên, xã Mường Toong, huyện Mường Nhé (Điện Biên) mới được sử dụng điện lưới quốc gia. Đây là niềm hạnh phúc, niềm vui khôn xiết của đồng bào các dân tộc ở bản Yên.
Tin nổi bật trang chủ
Đánh giá nguy cơ dịch bệnh đến từng tổ dân phố, khu nhà trọ

Đánh giá nguy cơ dịch bệnh đến từng tổ dân phố, khu nhà trọ

Tin tức - PV - 20:19, 16/09/2021
Bình Dương cần đánh giá nguy cơ dịch bệnh đến từng tổ dân phố, khu phố, để kiểm soát tình hình dịch bệnh hiệu quả, bền vững sau khi trở lại trạng thái bình thường mới.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin

Thời sự - PV - 19:39, 16/09/2021
Hai nhà lãnh đạo đã nhất trí có các biện pháp nhằm tạo thuận lợi hơn nữa cho thương mại và đầu tư song phương, mở rộng hợp tác và đẩy mạnh triển khai các dự án quan trọng trên các lĩnh vực mũi nhọn như năng lượng, dầu khí, cũng như quốc phòng và an ninh.
SpaceX đưa phi hành đoàn dân sự đầu tiên lên quỹ đạo

SpaceX đưa phi hành đoàn dân sự đầu tiên lên quỹ đạo

Khoa học - Công nghệ - PV - 19:30, 16/09/2021
Sáng 16/9, theo giờ Việt Nam, tàu tên lửa SpaceX đã được phóng từ Florida, Mỹ, chở 4 phi hành gia không chuyên đầu tiên vào quỹ đạo Trái đất.
Chủ tịch nước trao quyết định bổ nhiệm 4 Thẩm phán TAND Tối cao

Chủ tịch nước trao quyết định bổ nhiệm 4 Thẩm phán TAND Tối cao

Thời sự - PV - 18:35, 16/09/2021
Chiều ngày 16/9, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức Lễ công bố và trao Quyết định bổ nhiệm 4 Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao. Đồng chí Nguyễn Xuân Phúc, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam, Trưởng ban Ban chỉ đạo Cải cách Tư pháp Trung ương chủ trì buổi lễ.
Ngày 16/9: Việt Nam có 10.489 ca mắc COVID-19 và 10.901 ca khỏi bệnh

Ngày 16/9: Việt Nam có 10.489 ca mắc COVID-19 và 10.901 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:20, 16/09/2021
Ngày 16/9, Việt Nam có thêm 10.489 ca mắc mới COVID-19 trong đó có 6.537 ca trong cộng đồng. TP HCM vẫn nhiều nhất với 5.735 ca. Trong ngày có 10.901 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Những bông hoa của núi rừng

Những bông hoa của núi rừng

Cùng với sự đầu tư của Đảng, Nhà nước và sự nỗ lực vươn lên của đồng bào các dân tộc, trong những năm gần đây, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã có nhiều khởi sắc trên tất cả các lĩnh vực. Đóng góp vào những thành tựu đó là những bông hoa của núi rừng - họ vượt khó vươn lên, truyền cảm hứng cho nhiều người, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.
Rà soát tiến độ các chuyên đề trong Chiến lược xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN

Rà soát tiến độ các chuyên đề trong Chiến lược xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN

Tin tức - PV - 17:45, 16/09/2021
Chiều ngày 16/9, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh chủ trì phiên họp để rà soát tiến độ xây dựng các chuyên đề thuộc Đề án “Chiến lược xây dựng và hoàn thiện Nhà nước phát quyền XHCN Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045” do Ban Chỉ đạo xây dựng đề án giao cho các cơ quan Chính phủ thực hiện.
Đặc xá năm 2021 - minh chứng bác bỏ luận điệu vu cáo Việt Nam “vi phạm nhân quyền”

Đặc xá năm 2021 - minh chứng bác bỏ luận điệu vu cáo Việt Nam “vi phạm nhân quyền”

Chống diễn biến hòa bình - PV - 17:44, 16/09/2021
Nhân dịp Quốc khánh 2/9 vừa qua, Chủ tịch nước đã ký quyết định đặc xá tha tù trước thời hạn cho 3.035 người. Đây là một chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước ta, thể hiện truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, vừa nghiêm minh trong xét xử người phạm tội, đồng thời khoan hồng, nhân đạo đối với những phạm nhân có quá trình cải tạo, lao động tốt, tạo điều kiện để họ tái hoà nhập cộng đồng.
Lạng Sơn: Tập huấn phát triển kinh tế số nông nghiệp nông thôn

Lạng Sơn: Tập huấn phát triển kinh tế số nông nghiệp nông thôn

Khoa học - Công nghệ - Thiên An - 17:18, 16/09/2021
Ngày 16/9, Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Lạng Sơn tổ chức Hội nghị trực tuyến 3 cấp tập huấn triển khai phát triển kinh tế số nông nghiệp nông thôn. Dự hội nghị có lãnh đạo, đại diện các sở, ban, ngành của tỉnh, lãnh đạo UBND các huyện, thành phố, các xã trên địa bàn toàn tỉnh Lạng Sơn.
Chủ động phương án đón học sinh quay trở lại trường khi dịch bệnh được kiểm soát

Chủ động phương án đón học sinh quay trở lại trường khi dịch bệnh được kiểm soát

Giáo dục - T.Hợp - 17:11, 16/09/2021
Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội vừa ban hành Công văn số 3252/SGDĐT-CTTT về việc bảo đảm an ninh an toàn trường học, phòng chống tai nạn thương tích năm 2021-2020.Theo đó, Sở GD&ĐT Hà Nội yêu cầu các trường học chủ động xây dựng phương án phòng, chống dịch COVID-19 trước khi đón học sinh quay trở lại trường khi dịch bệnh được kiểm soát, khống chế.
NSND Ngô Mạnh Lân - cây đại thụ của hoạt hình Việt Nam qua đời

NSND Ngô Mạnh Lân - cây đại thụ của hoạt hình Việt Nam qua đời

Tin tức - PV - 16:50, 16/09/2021
Theo thông tin từ đạo diễn Đinh Tuấn Vũ, NSND, đạo diễn, họa sĩ Ngô Mạnh Lân đã qua đời ngày 15/9.