Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Làm mẹ ở cái tuổi “ăn chưa no, lo chưa tới”

Lê Ngọc - 11:30, 09/08/2022

Qua khảo sát của ngành Dân số tỉnh Lào Cai, tỷ lệ trẻ em được sinh ra từ những người mẹ đang trong độ tuổi học sinh còn cao, phần lớn rơi vào các xã vùng cao. Mặc dù hằng năm, ngành y tế kết hợp với nhiều đơn vị, cơ quan chức năng tổ chức hàng trăm cuộc tuyên truyền về hệ lụy của tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, nhưng tỷ lệ này thuyên giảm chưa nhiều.

Sùng Thị Mỷ ở xã Sín Chéng, huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Ca mới 18 tuổi đã chuẩn bị sinh bé thứ 2.
Sùng Thị Mỷ ở xã Sín Chéng (huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai) mới 18 tuổi đã chuẩn bị sinh bé thứ 2.

Nhọc nhằn của người mẹ tuổi trăng rằm

Trong một chuyến công tác đến với xã vùng cao Sín Chéng, huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai, theo địa chỉ cán bộ xã cung cấp, chúng tôi tìm được cô gái người Mông tên Sùng Thị Mỷ (tên nhân vật đã được thay đổi) sinh năm 2004, thôn Mào Sao Chải.

Vừa địu con vừa hái rau cho lợn, đứa con trên lưng quấy khóc, cùng cái nắng oi ả giữa trưa tháng 8, khiến cho khuôn mặt trăng rằm của cô gái lộ lên những nhọc nhằn. Mỷ là người xã Nàn Sán, còn chồng tên là Cư Văn Tráng (tên nhân vật đã được thay đổi), người Mông, xã Sín Chéng, quen và yêu thương nhau qua mạng xã hội khi cả 2 cùng học lớp 9.

Tráng nói muốn cưới Mỷ làm vợ, nhưng gia đình và chính quyền khuyên ngăn. Bỏ ngoài tai những lời khuyên ngăn đó, chưa đầy 1 năm sau, Mỷ có bầu, em nghỉ học rồi về nhà Tráng làm dâu. Bố mẹ chồng đi làm xa, để nhà cửa, nương vườn và cậu con trai mới 4 tuổi cho nàng dâu 15 tuổi chăm sóc. Cả 2 vợ chồng còn đang ở cái tuổi “ăn chưa no, lo chưa tới”, Mỷ sinh con trong muôn vàn khó khăn và thiếu thốn.

Trò chuyện với chúng tôi, nước mắt lăn đều trên má, Mỷ kể, “Lấy chồng xong em phải nghỉ học để sinh con. Còn chồng em vẫn tiếp tục đi học, cuộc sống vợ chồng bắt đầu có những suy nghĩ khác nhau. Hằng ngày, em dậy sớm chuẩn bị xong hết đồ ăn cho chồng mang đến lớp, rồi em đi bộ lên nương cách nhà hơn 3km, đến tối mới về. Vừa chăm con, vừa chăm em chồng, rồi chăm sóc chồng, nhiều hôm em thấy mình không còn sức lực nữa. Có những ngày cuối tuần, chồng say rượu mắng em, vợ chồng từ đó mà sinh ra mâu thuẫn".

Bữa ăn của 2 vợ chồng Mỷ cũng bữa rau bữa cháo, thi thoảng bố mẹ chồng gửi cho chút tiền thì mới được 1 bữa thịt. Con ốm, Mỷ  tự ra hiệu thuốc mua thuốc cho con uống, vì nó không có giấy khai sinh, chưa có thẻ bảo hiểm y tế nên Mỷ  không đưa đến bệnh viện.

Các cô chú ở xã bảo, em làm khai sinh cho con, gia đình chồng lại muốn con em mang họ bố, trong khi chồng em năm nay mới 18 tuổi, nên người ta chưa cho đăng ký kết hôn. Chồng em năm nay vừa thi xong cấp 3, thì làm hồ sơ đi làm công nhân dưới xuôi, em sắp sinh đứa thứ 2, không có ai ở nhà mà tiền cũng không có”.

Địu đứa con đang sốt trên lưng, rồi ôm cái bụng đang bầu tháng thứ 6, Mỷ đỏ hoe đôi mắt tiếc nuối: Ngày xưa ở nhà với bố mẹ, em không phải làm gì ngoài đi học. 3 năm trôi qua, hằng ngày nhìn chồng cùng bạn đến lớp, còn mình thì đi nương, đêm về lại chăm con, em không dám nghĩ tới chuyện đi học trở lại. Giờ em muốn được quay trở lại lớp học, để sau này còn có một công việc ổn định, nhưng đi học thì không ai nuôi con cho em. Em tiếc những tháng ngày qua, nhưng thời gian lại không bao giờ quay lại nữa cán bộ ạ.

Nhân viên ngành dân số đi vận động chia sẻ cùng gia đình em G.T.M xã Sín Chéng, huyện Si Ma Cai (tỉnh Lào Cai)
Nhân viên ngành dân số đi tuyên truyền, vận động và chia sẻ khó khăn cùng gia đình em G.T.M, xã Sín Chéng, huyện Si Ma Cai (tỉnh Lào Cai) về hệ lụy của tảo hôn

Tỷ lệ tảo hôn thuyên giảm không rõ ràng

Ông Thào A Cháng, Phó Chủ tịch xã Sín Chéng cho biết, trên địa bàn xã vẫn còn tình trạng tảo hôn, đối tượng là trẻ vị thành niên. Ngày thường, các cháu đi học, đến dịp nghỉ lễ tết, các cháu được nghỉ học về nhà mới quen nhau rồi yêu đương dẫn đến bỏ học và tự ý về ở với nhau. Có nhiều trường hợp xã nắm bắt được, đến vận động và kịp thời ngăn chặn. 

"Những năm gần đây, chúng tôi kết hợp cùng các ngành và trường học làm công tác tuyên truyền, nên tỷ lệ tảo hôn giảm đi nhiều so với những năm trước. Những trường hợp còn sót lại, là các cháu trốn đi nơi khác sinh sống rồi khi có con mới quay về, chính quyền xã đang tìm hướng giải quyết tốt nhất”, ông Thào A Cháng chia sẻ.

Theo thống kê của ngành Dân số tỉnh Lào Cai, tỷ lệ trẻ em được sinh ra từ những người mẹ đang trong độ tuổi học sinh còn cao, đa số tại các xã vùng cao, biên giới của tỉnh.

Ông Đỗ Sỹ Hùng, Giám đốc Chi cục Dân số và Kế hoạch hoá gia đình tỉnh Lào Cai cho biết: Tình trạng sinh con ở những người mẹ trong độ tuổi vị thành niên vẫn còn cao trên toàn tỉnh, tình trạng này không phải là mới mà tồn tại từ rất lâu. Mỗi năm, ngành Y tế kết hợp với ngành Giáo dục, Ban Dân tộc và các đơn vị tổ chức hàng trăm buổi tuyên truyền về giảm thiểu tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và giáo dục giới tính cho học sinh, trẻ vị thành niên ở khắp các trường học, UBND xã, phường trên địa bàn. Tuy nhiên, tỷ lệ vẫn còn cao, thuyên giảm không rõ ràng, tỷ lệ đó chuyển dần từ thành thị sang vùng cao, phần đa là đồng bào DTTS như Mông, Dao…

Một trong những môi trường tuyên truyền được đánh giá có hiệu quả trong công tác tuyên truyền, là câu lạc bộ “Dấu hỏi xanh” của trường trung học Phổ thông dân tộc nội trú (THPTDTNT) tỉnh Lào Cai.

Cô Trần Xuân Mai, Phó hiệu trưởng Trường THPTDTNT tỉnh Lào Cai chia sẻ: Tất cả học sinh khi bước chân vào trường đều phải tham gia câu lạc bộ “Dấu hỏi xanh”, nhà trường tổ chức định kỳ mỗi quý 1 lần. Ở đây, các em được thoải mái chia sẻ những tâm tư, tình cảm của mình, truyền thụ nhiều kiến thức để các em có thể tự bảo vệ mình trước những cám dỗ của tình yêu và tình dục. "Chúng tôi mong muốn, các em cũng là những tuyên truyền viên tích cực, chia sẻ tới đồng bào nơi gia đình các em đang sống về giáo dục giới tính, tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống…"

Ông Đỗ Sỹ Hùng cho biết thêm: Hiện nay, công tác tuyên truyền luôn được đẩy mạnh và áp dụng nhiều biện pháp linh hoạt. Tuy nhiên, tài liệu về giới tính, tình dục lại tràn lan trên mạng xã hội, các cháu không phân biệt được cái nào có lợi, cái nào độc hại, thiếu sự hướng dẫn đồng hành của cha mẹ, các cháu rất dễ tò mò tìm hiểu rồi làm theo. Ở vùng cao, biện pháp tránh thai không sẵn có, các cháu còn e dè để tìm mua ở các hiệu thuốc, dẫn đến việc các cháu quan hệ tình dục sớm, không an toàn và có con ngoài ý muốn.

“Theo thống kê chuyên ngành Dân số và Phát triển tỉnh Lào Cai năm 2021, số trẻ sinh ra của phụ nữ dưới 20 tuổi là 1.956 trẻ /11.070, chiếm 17,67% trẻ được sinh ra trong toàn tỉnh (dân tộc Mông chiếm 60,22%, dân tộc Dao chiếm 17,12%, dân tộc Tày chiếm 8,23%, còn lại các dân tộc khác chiếm 14,43%); số trẻ sinh ra của phụ nữ dưới 18 tuổi là 812 trẻ chiếm tỷ lệ 7,35%. Các huyện có tỷ lệ trẻ em sinh ra của phụ nữ dưới 20 tuổi cao như Bắc Hà 25,29%, Si Ma Cai 25,07%, Bát Xát 21,57%)”.

Tin cùng chuyên mục
Thanh Hóa trao hơn 26.000 thẻ BHYT cho các hộ cận nghèo

Thanh Hóa trao hơn 26.000 thẻ BHYT cho các hộ cận nghèo

Hội Y tế tư nhân tỉnh Thanh Hóa (thuộc Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam) vừa trao tặng kinh phí hỗ trợ đóng Bảo hiểm y tế (BHYT) quý IV/2022 cho người thuộc hộ gia đình cận nghèo có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.
Tin nổi bật trang chủ
Các nước ứng phó với lạm phát thế nào?

Các nước ứng phó với lạm phát thế nào?

Nhìn ra thế giới - PV - 1 giờ trước
Sự gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu liên quan đến đại dịch COVID-19 cộng với tác động của cuộc xung đột Nga-Ukraine đã khiến giá năng lượng, hàng hóa và các nhu yếu phẩm cơ bản tăng vọt. Trước tình hình này, chính phủ nhiều nước trên thế giới đã có biện pháp hỗ trợ người tiêu dùng và công ty gặp khó khăn.
Chủ tịch nước tiếp Viện trưởng Tổng Viện kiểm sát Liên bang Nga

Chủ tịch nước tiếp Viện trưởng Tổng Viện kiểm sát Liên bang Nga

Thời sự - PV - 22:35, 04/10/2022
Chiều 4/10, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Viện trưởng Tổng Viện Kiểm sát Liên bang Nga Igor Krasnov đang có chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam.
Giải Nobel Vật lý 2022 vinh danh ba nhà khoa học Alain Aspect, John F. Clauser và Anton Zeilinger

Giải Nobel Vật lý 2022 vinh danh ba nhà khoa học Alain Aspect, John F. Clauser và Anton Zeilinger

Khoa học - Công nghệ - PV - 22:04, 04/10/2022
Chiều 4/10 (theo giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển công bố Giải Nobel Vật lý năm 2022 được trao cho nhà khoa học Alain Aspect, John F. Clauser and Anton Zeilinger.
Bức “lũy thép” trên vùng biên viễn: Những “hạt nhân” xây thế trận lòng dân (Bài 2)

Bức “lũy thép” trên vùng biên viễn: Những “hạt nhân” xây thế trận lòng dân (Bài 2)

Người có uy tín - Quỳnh Trâm - 21:51, 04/10/2022
Trong vùng DTTS và miền núi, Người có uy tín luôn đóng vai trò quan trọng, góp phần vào quá trình phát triển kinh tế-xã hội, giảm nghèo, xóa bỏ hủ tục, xây dựng nếp sống văn hóa mới . Bằng những hành động thiết thực, hiệu quả, họ chính là những hạt nhân xây dựng thế trận lòng dân, khối đại đoàn kết, củng cố lòng tin của người dân vào Đảng và chính quyền.
Thông cáo báo chí về ngày làm việc thứ hai của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII

Thông cáo báo chí về ngày làm việc thứ hai của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII

Tin tức - PV - 21:45, 04/10/2022
Ngày 4/10, Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII bước vào ngày làm việc thứ hai.
Cuộc sống mới của người Kháng ở Lai Châu

Cuộc sống mới của người Kháng ở Lai Châu

Dân tộc Kháng là một trong những dân tộc thiểu số sinh sống lâu đời ở khu vực Tây Bắc. Người Kháng còn có tên gọi khác là: Xá Khao, Xá Tú, Xá Dón, Xá Dầng… Người Kháng chủ yếu sinh sống trên địa bàn chạy dọc từ Mường Tè (Lai Châu), Mường Lay, Tuần Giáo (Điện Biên), cho tới Thuận Châu, Mường La, Mai Sơn, Sông Mã (Sơn La)... Hiện nay, tại Lai Châu, người Kháng có khoảng hơn 200 người, họ sinh sống ở bản Nà Khuy, xã Bản Bo, huyện Tam Đường.
Lễ hội Trỉa lúa của người Bru - Vân Kiều, nét văn hóa đậm đà bản sắc

Lễ hội Trỉa lúa của người Bru - Vân Kiều, nét văn hóa đậm đà bản sắc

Sắc màu 54 - Khánh Ngân - 21:42, 04/10/2022
“Chặt, đốt, cốt…” trong quy trình canh tác nương rẫy truyền thống của đồng bào Bru- Vân Kiều đã đi vào dĩ vãng. May mắn là trỉa - công đoạn cuối trong quy canh tác ấy của đồng bào đã được lễ hội hóa và “sống” với nét nguyên sơ, đậm đà bản sắc.
Phân định miền núi vùng cao và phân định theo trình độ phát triển

Phân định miền núi vùng cao và phân định theo trình độ phát triển

Công tác Dân tộc - Hoàng Xuân Lương - 21:32, 04/10/2022
Hiện nay ở nước ta đang tồn tại 2 bộ tiêu chí phân định vùng DTTS và miền núi: Phân định miền núi, vùng cao và phân định theo trình độ phát triển. Việc áp dụng các bộ tiêu chí này đã gây ra nhiều hệ lụy chồng chéo, lộn xộn, rất bất cập trong quá trình triển khai các chương trình, chính sách ở vùng dân tộc, miền núi.
Giải phóng nguồn lực đất đai cho đồng bào DTTS: Nghịch lý thiếu – thừa đất sản xuất (Bài 3)

Giải phóng nguồn lực đất đai cho đồng bào DTTS: Nghịch lý thiếu – thừa đất sản xuất (Bài 3)

Công tác Dân tộc - Tùng Nguyên - 21:29, 04/10/2022
Hàng trăm nghìn hộ đồng bào DTTS sinh sống trên lâm phần của các nông, lâm trường quốc doanh (NLTQD) đang thiếu đất sản xuất; trong khi hàng triệu ha đất sử dụng không đúng mục đích, hoặc kém hiệu quả, hoặc bỏ không…
Cuộc sống mới của người Kháng ở Lai Châu

Cuộc sống mới của người Kháng ở Lai Châu

Media - Hà Minh Hưng - 21:21, 04/10/2022
Dân tộc Kháng là một trong những dân tộc thiểu số sinh sống lâu đời ở khu vực Tây Bắc. Người Kháng còn có tên gọi khác là: Xá Khao, Xá Tú, Xá Dón, Xá Dầng… Người Kháng chủ yếu sinh sống trên địa bàn chạy dọc từ Mường Tè (Lai Châu), Mường Lay, Tuần Giáo (Điện Biên), cho tới Thuận Châu, Mường La, Mai Sơn, Sông Mã (Sơn La)... Hiện nay, tại Lai Châu, người Kháng có khoảng hơn 200 người, họ sinh sống ở bản Nà Khuy, xã Bản Bo, huyện Tam Đường.
Cuộc thi viết về kỹ năng lao động Việt Nam có 4 tác phẩm đạt giải A

Cuộc thi viết về kỹ năng lao động Việt Nam có 4 tác phẩm đạt giải A

Xã hội - Vân Khánh - Minh Quang - 21:11, 04/10/2022
Chiều 3/10, Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức Lễ tổng kết - trao giải Cuộc thi viết về Kỹ năng lao động Việt Nam, với chủ đề “Nâng tầm kỹ năng lao động Việt Nam”.