Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Đường về Nậm Bó

Hà Minh Hưng - 15:30, 30/07/2021

Trước đây, nhắc đến cái tên Nậm Bó (xã Lùng Thàng, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu), người ta lại mường tượng ra cảnh đói nghèo, tệ nạn, hủ tục… Nậm Bó ngày ấy là mối quan tâm, nỗi lo của các cấp chính quyền. Hôm nay trở lại Nậm Bó, chúng tôi ngỡ ngàng trước sự đổi thay trong diện mạo của bản làng Nông thôn mới (NTM).

Niềm vui của bà con bản Nậm Bó, xã Lùng Thàng (Sìn Hồ) trên con đường NTM
Niềm vui của bà con bản Nậm Bó, xã Lùng Thàng (Sìn Hồ) trên con đường NTM

Chuyện xưa…

Mỗi khi có dịp quây quần cùng cháu con, cụ Lù A Dình, 85 tuổi, người già nhất bản Nậm Bó lại kể câu chuyện về bản mình hơn 10 năm trước. Ngày ấy, Nậm Bó là một trong những bản khó khăn, phức tạp nhất của huyện biên giới Sìn Hồ. Nạn hút thuốc phiện còn nhiều, số hộ đói nghèo của bản trên 80%, "tháng Ba ngày tám" phải đến quá hai phần ba số hộ đứt bữa.

Nghèo là do trình độ dân trí thấp và những hủ tục đã ăn sâu bám rễ vào tâm trí họ. Mỗi năm, người Nậm Bó chỉ trồng một vụ, làm nương rẫy theo tập quán cũ, gieo trồng các loại giống địa phương nên năng xuất rất thấp, còn lại đất đai bỏ hoang, gia súc thả rông. Cứ năm nào mất mùa, dịch bệnh lây lan, người dân lại đổ là do con ma rừng về quấy phá. Khi có chuyện như thế, dân bản lại lục tục rước thầy mo về cúng. Với họ, chỉ có thầy mo mới xua đuổi được những vận hạn và con ma rừng không về phá bản nữa.

Có năm thời tiết thay đổi, chuyển mùa dịch bệnh phát tán làm trâu, bò, lợn, gà trong bản chết hết. Cái đói bò đến tận cửa, bát cơm trong mỗi gia đình chỉ toàn ngô, sắn độn. Rồi ngô sắn cũng chẳng còn. Những lúc như vậy, người dân chỉ biết vào rừng lấy măng, đào củ mài và săn thú để duy trì cuộc sống. Vì đói, nghèo, nên hầu hết chẳng gia đình nào mặn mà với việc học “cái chữ” của con em.

Có lẽ người ngấm cái đói nghèo bủa vây bao năm là “bố bản” Tao Văn Xanh, cái tên mà bà con dành để gọi ông như một sự kính trọng. “Bố bản” có ngót 30 năm làm Trưởng bản Nậm Bó. Tuổi thơ của “bố” là những buổi trưa nắng chang chang ra suối mò cua, bắt ốc, lên rừng lấy măng, tìm nấm. Thèm cơm vàng cả mắt. Nay trong căn nhà gỗ khang trang có đủ phương tiện nghe nhìn, ngồi nhâm nhi chén trà, “bố” trải lòng về những năm tháng cùng bà con lao động sản xuất thoát khỏi đói nghèo, rời bỏ hủ tục…

Nhận thấy Nậm Bó có nguồn nước dồi dào từ các khe núi chảy ra, là điều kiện thuận lợi để canh tác lúa nước và tăng gia sản xuất, "bố" Xanh cùng gia đình khai hoang ruộng, đào ao vừa thả cá, vừa trữ nước cho cây lúa trong mùa khô. Lúc đầu dân chưa tin. Thấy “bố” miệng nói tay làm thực sự mang lại hiệu quả kinh tế, người dân trong bản ai nấy đều làm theo.

Cùng với công tác phát triển kinh tế, “bố” Xanh không ngừng tuyên truyền bài trừ tệ nạn xã hội. Từ lâu, những người mắc nghiện ở bản là do lối sống và tập tục xưa để lại. Nhiều người có con cháu đang đi học và công tác tại xã. Nắm bắt được tâm lý đó, ông không quản khó khăn kết hợp với những người thân trong gia đình, Người có uy tín trong dòng họ vận động tuyên truyền người nhà đi cai nghiện, uống thuốc Metalol theo chương trình của Nhà nước. Thấy con cháu đang tham gia công tác xã hội vì mình mà ảnh hưởng đến gia đình, đến sự nghiệp, nên họ đã quyết tâm tử bỏ cái thứ chết người kia.

Ngày trước, hễ bản có công việc lớn như họp, phổ biến nghị quyết, phát giống mới, chiếu bóng lưu động, vẫn chọn nhà “bố” Xanh để tổ chức. Nhưng ngặt nỗi nhà hẹp, người đến họp đông cứ phải chen nhau. Nhiều lần ông đề nghị với xã xây dựng nhà văn hóa để bà con có nơi sinh hoạt tập thể, cái khó là chính quyền chưa tìm được địa điểm phù hợp.

Sau nhiều đêm suy nghĩ, ông bàn bạc với gia đình hiến một phần đất cho bản xây nhà văn hóa. Được gia đình đồng thuận, xã hỗ trợ mái tôn, bà con góp cột, ván, chỉ một tuần căn nhà gỗ 3 gian rộng hơn 80m2 đã hoàn thành. Đến nay, bản Nậm Bó đã thành lập được 3 đội văn nghệ, thể thao, hàng năm đều tổ chức giao lưu v ới các bản ngay tại Nhà văn hóa.

Áp dụng khoa học - kỹ thuật, đưa các giống mới vào canh tác là bài toán giúp bà con bản Nậm Bó, xã Lùng Thàng (Sìn Hồ) thoát nghèo
Áp dụng khoa học - kỹ thuật, đưa các giống mới vào canh tác là bài toán giúp bà con bản Nậm Bó, xã Lùng Thàng (Sìn Hồ) thoát nghèo

Quyết tâm từ bỏ những hủ tục

Nậm Bó là bản đa dân tộc (Mông, Thái, Dao, Lự, Giáy, Kinh), từ lâu, những thói quen, nếp sống trong sinh hoạt khá phức tạp. Thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa khu dân cư”, tranh thủ uy tín của những người cao niên, già làng, Người có uy tín, ban lãnh đạo bản thảo ra quy ước chung của bản; trong đó có thực hiện nghiêm việc cưới, việc tang theo tinh thần đời sống mới, lấy đó là tiêu chí xét danh hiệu Gia đình văn hóa.

“Trước đây, trong bản có người chết thường để 3, 4 ngày. Nơi chôn cất thì không quy củ, tộc nào có người chết thì tộc đấy tự lo. Sau khi thống nhất quy ước, thực hiện đời sống văn hóa, trong bản nhà nào có người chết không được để quá 24 giờ và mỗi gia đình phải cử 1 người đến giúp. Việc chôn cất phải tại một địa điểm chung của bản”, Trưởng bản Nậm Bó Phan Văn Vàng chia sẻ.

Qua câu chuyện với lãnh đạo thôn bản và lãnh đạo cấp ủy, chính quyền xã cùng người dân nơi đây, chúng tối thấy hiện rõ niềm vui lan tỏa, khi cái ăn cái mặc với bà con không phải lo như trước. Năm 2019, bản hoàn thành Chương trình xây dựng NTM, với thu nhập bình quân đầu người trên 35 triệu đồng/năm. Số hộ nghèo nay chỉ còn hơn 6%. Bản có 82,6 ha đất sản xuất nông nghiệp, 6,5 ha diện tích mặt ao nuôi cá, cùng hệ thống tưới tiêu vô cùng thuận lợi cho phát triển kinh tế, vươn lên làm giàu.

Giờ thì người dân đã quen với canh tác lúa nước hai vụ, biết tranh thủ các chương trình hỗ trợ của Nhà nước để đưa những cây, con giống có giá trị kinh tế cao vào sản xuất chăn nuôi. Đàn gia súc, gia cầm không còn thả rông. Nhiều hộ đã mạnh dạn vay vốn ngân hàng để đầu tư vào phát triển kinh tế và kết quả đã thấy rõ. Điển hình như gia đình chị Thàng Thị Nòn, với đàn trâu cả chục con, tiền thu nhập từ chăn nuôi mang về cho gia đình chị đầy đủ các phương tiện sinh hoạt. Hay ông Lù A Sình, hàng năm thu nhập trung bình 70 - 80 triệu đồng từ ao cá, chăn nuôi trâu, dê, canh tác lúa, ngô...

Trên đường thăm bản, chúng tôi gặp bà con người Giáy, Lự, Mông đang phơi những lù cở ngô vàng óng mặt đường bê tông. Nghe bà con kháo: Ngô phải hong được nắng thì cất mẻ rượu mới thơm! Ngơi tay, bà con rôm rả, ai cũng kể chuyện làm NTM, chuyện chăn nuôi, sản xuất. “Nậm Bó giờ với bốn không: Không còn hộ đói, không có trẻ em thất học, không người học và truyền đạo trái pháp luật, không còn người nghiện ma túy. Tình hình an ninh trật tự, an toàn xã hội ổn định. Từ khi thực hiện phong trào xây dựng đời sống văn hóa, người dân Nậm Bó luôn gắn bó, thuận hòa. Điều quý nhất là tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc”, Bí thư Đảng ủy xã Lùng Thàng Phùng Hải Nam chia sẻ.

Nậm Bó giờ đẹp hơn xưa, không hoàn toàn chỉ ở những nếp nhà sàn lợp mái tôn đỏ trong nắng chiều, có con đường bê tông hóa, mà đẹp bởi “con đường” của “ý Đảng lòng dân” đã được khơi thông. Có thể câu chuyện xưa Nậm Bó nhiều người không con nhớ nữa. Nhưng với các thế hệ con em nơi này, xem như câu chuyện của một thời kỳ khốn khó đã qua!./.

Tin cùng chuyên mục
Miền Trà Lân xưa và nay

Miền Trà Lân xưa và nay

Trà Lân xưa hừng hực khí thế “trúc chẻ tro bay”. Còn Trà Lân hôm nay (thuộc hai huyện Con Cuông và Anh Sơn), đang trở mình thành vùng kinh tế quan trọng ở phía Tây của Nghệ An. Nơi đây, nông nghiệp công nghệ cao đã hình thành; du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng nơi bản làng thâm sơn đã hiện hữu; những sản phẩm OCOP cũng đã khẳng định vị thế trên thị trường… Một Trà Lân đang từng ngày đổi thay.
Tin nổi bật trang chủ
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh thăm và làm việc tại Trường Dự bị Đại học Dân tộc Trung ương

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh thăm và làm việc tại Trường Dự bị Đại học Dân tộc Trung ương

Sáng ngày 24/9, tại Thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, Đoàn công tác của Ủy ban Dân tộc (UBDT) và Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã đến thăm và làm việc tại Trường Dự bị Đại học Dân tộc Trung ương. Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh và Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn chủ trì buổi làm việc.
Google giới thiệu ứng dụng hỗ trợ người khuyết tật dùng smartphone

Google giới thiệu ứng dụng hỗ trợ người khuyết tật dùng smartphone

Khoa học - Công nghệ - PV - 1 giờ trước
Tính năng mới của ứng dụng nêu trên được gọi là "Camera Switches", cho phép người dùng sử dụng khuôn mặt của mình để tương tác với điện thoại.
Tập huấn dạy học trực tuyến và qua truyền hình cho giáo viên tiểu học 22 tỉnh, thành phố

Tập huấn dạy học trực tuyến và qua truyền hình cho giáo viên tiểu học 22 tỉnh, thành phố

Giáo dục - P. Ngọc (T/h) - 4 giờ trước
Nhằm hỗ trợ giáo viên vượt qua khó khăn trong việc dạy học trực tuyến ứng phó với tình thế học sinh không thể đến trường để phòng, chống dịch, ngày 23/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tổ chức khóa tập huấn nâng cao năng lực dạy học trực tuyến, dạy học qua truyền hình cho cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên 22 tỉnh, thành phố phía Bắc.
Ngắm những thửa ruộng bậc thang đẹp lộng lẫy ở Hoàng Su Phì

Ngắm những thửa ruộng bậc thang đẹp lộng lẫy ở Hoàng Su Phì

Media - PV - 5 giờ trước
Tháng chín là thời điểm đẹp nhất trong năm để du khách có thể đến với Hoàng Su Phì hay Hà Giang khám phá các góc nhìn mới mẻ của những thửa ruộng bậc thang trải rộng tầm mắt.
Giao kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách Nhà nước giai đoạn 2021-2025

Giao kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách Nhà nước giai đoạn 2021-2025

Tài chính - Kinh doanh - Cát Tường - 5 giờ trước
Các bộ, cơ quan Trung ương và các địa phương khẩn trương thực hiện giao kế hoạch đầu tư vốn ngân sách Trung ương năm 2021 trước ngày 30/9/2021 cho các dự án khởi công mới, nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư, nhiệm vụ quy hoạch đã hoàn thiện thủ tục đầu tư theo quy định.
Gia Lai: Chanh dây được mùa, được giá

Gia Lai: Chanh dây được mùa, được giá

Sản phẩm - Thị trường - P. Ngọc (T/h) - 5 giờ trước
Trước ảnh hưởng của dịch Covid-19, nhiều nông sản của bà con nông dân khó khăn trong khâu tiêu thụ, theo đó giá cả bị thấp hơn mọi năm. Trong khi đó, cây chanh dây của bà con nông dân ở Gia Lai vừa được mùa, lại được giá, giúp người nông dân cải thiện cuộc sống.
Hồ Ba Bể “đóng băng” trong bão dịch

Hồ Ba Bể “đóng băng” trong bão dịch

Với lợi thế về vẻ đẹp núi rừng hoà quyện cùng sông nước hữu tình, trong những năm qua Hồ Ba Bể đã trở thành điểm hấp dẫn khách du lịch trong và ngoài nước. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch COVID-19, hoạt động du lịch ở đây gần như bị “đóng băng”
Bạn cần làm gì để bảo vệ dữ liệu cá nhân khi mang điện thoại, laptop đi sửa?

Bạn cần làm gì để bảo vệ dữ liệu cá nhân khi mang điện thoại, laptop đi sửa?

Khoa học - Công nghệ - T.Hợp - 6 giờ trước
Thời gian qua đã có không ít trường hợp người dùng bị rò rỉ hình ảnh, video riêng tư hoặc mất tiền trong tài khoản ngân hàng khi mang điện thoại đi sửa chữa. Vậy bạn cần làm gì để bảo vệ dữ liệu cá nhân khi mang điện thoại, laptop đi sửa?
HLV Park Hang Seo triệu tập thêm 2 cầu thủ cho đội tuyển Việt Nam

HLV Park Hang Seo triệu tập thêm 2 cầu thủ cho đội tuyển Việt Nam

Thể thao - Giải trí - T.Hợp - 6 giờ trước
Để chuẩn bị lực lượng tốt nhất tham dự vòng loại thứ 3 World Cup 2022 khu vực châu Á và AFF Suzuki Cup 2020, HLV Park Hang Seo đã triệu tập bổ sung 2 cầu thủ cho đội tuyển Việt Nam là hậu vệ Đỗ Thanh Thịnh và Phạm Xuân Mạnh.
Thế giới có hơn 231 triệu ca nhiễm COVID-19

Thế giới có hơn 231 triệu ca nhiễm COVID-19

Tin tức - Nga Anh (t/h) - 6 giờ trước
Theo trang thống kê trực tuyến worldometers.info, tính đến sáng ngày 24/9/2021 (giờ Việt Nam), thế giới ghi nhận có tổng cộng 231.301.002 ca nhiễm COVID-19, trong đó 4.740.781 ca tử vong và 207.949.242 ca bình phục.
Bài thuốc chữa bệnh từ cây chút chít

Bài thuốc chữa bệnh từ cây chút chít

Vườn thuốc quanh ta - Như Ý - 6 giờ trước
Cây chút chít hay còn có một số tên gọi khác như: lưỡi bò, dương đề, thổ đại hoàng...có tính lạnh, vị đắng. Đây là loại dược liệu quý giá trong đông y có tác dụng điều trị nhiều bệnh lý khác nhau. Sau đây là một số bài thuốc điều trị bệnh từ cây chút chít.
Chủ tịch nước tiếp các doanh nghiệp năng lượng hàng đầu Hoa Kỳ

Chủ tịch nước tiếp các doanh nghiệp năng lượng hàng đầu Hoa Kỳ

Thời sự - PV - 6 giờ trước
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc hoan nghênh các nhà đầu tư Hoa Kỳ quan tâm đến Việt Nam và cho biết Việt Nam dành ưu tiên cao cho các nỗ lực phát triển ngành năng lượng theo hướng bền vững.