Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Di sản của sự hòa thanh độc đáo

PV - 10:05, 26/02/2019

Từ bao đời nay, đồng bào các dân tộc miền núi tỉnh Phú Yên luôn coi “trống đôi, cồng ba, chiêng năm” là tài sản quý báu, biểu thị sức mạnh trong đời sống vật chất, tinh thần. Ngày 22/2/2016, nghệ thuật trình diễn “Trống đôi, cồng ba, chiêng năm” đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là niềm tự hào và động lực để người dân bảo tồn, phát huy giá trị của loại nhạc cụ này.

Lễ hội trống đôi, cồng ba, chiêng năm huyện Đồng Xuân mừng xuân Kỷ Hợi năm 2019. Lễ hội trống đôi, cồng ba, chiêng năm huyện Đồng Xuân mừng xuân Kỷ Hợi năm 2019.

Theo già làng La Chí Thái, bộ nhạc cụ trống đôi, cồng ba, chiêng năm có một vị trí, ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào các dân tộc Ba Na và Chăm H’roi ở thôn Xí Thoại nói riêng và cộng đồng người DTTS nói chung ở Phú Yên. Đây cũng là bộ nhạc cụ độc đáo bởi có sự hòa quyện âm điệu, tiết tấu của cả trống đôi, cồng ba, chiêng năm. Khi biểu diễn, âm thanh lại kết hợp với ngôn ngữ hình thể và có mặt trong mọi sinh hoạt văn hóa của đồng bào nên luôn được cộng đồng trân trọng, gìn giữ và phát huy…

Mỗi dịp lễ hội khác nhau, âm thanh của trống đôi, cồng ba, chiêng năm đều thể hiện những giá trị riêng, mang triết lý sâu sắc. Theo các chuyên gia âm nhạc dân tộc, trong bộ hòa thanh trứ danh “trống đôi, cồng ba, chiêng năm”, vai trò và tác dụng của múa trống đôi thường gây ấn tượng mạnh nhất, làm cho các cuộc hội vui đến nức lòng. Mỗi loại nhạc cụ có điệu thức riêng: chiêng năm giữ giai điệu khoan nhặt, thanh thoát, âm vang ngân xa; cồng ba giữ bè trầm sâu lắng mượt mà. Sự có mặt của trống đôi luôn làm cho người ta say hội; làm cho cuộc hòa thanh tìm được sự đồng điệu, chảy rót vào nhau, tạo cho cuộc hội đạt tới cao trào của sự hứng khởi.

Ngoài biểu diễn “trống đôi, cồng ba, chiêng năm”, Lễ hội còn có các hoạt động thể thao truyền thống. (Trong ảnh, thi đẩy gậy nam tại lễ hội) Ngoài biểu diễn “trống đôi, cồng ba, chiêng năm”, Lễ hội còn có các hoạt động thể thao truyền thống. (Trong ảnh, thi đẩy gậy nam tại lễ hội).

Cộng đồng người Chăm H’roi, Ba Na ở Phú Yên cho rằng, đánh trống đôi là một cách nói chuyện sâu lắng nhất. Khi hai người song diễn, luôn luôn có một người nêu câu hỏi và buộc người cùng chơi phải đối đáp, tiếng trống thay cho lời, điệu múa nói lên cách ứng xử. Đồng điệu, thích nhau thì âm trống, điệu múa hòa quyện nghe rất êm tai. Còn ví như không ưa nhau thì tiếng trống nghe đốp chát, tức giận, biểu hiện coi thường bạn chơi. Do đó, nghệ nhân múa trống đôi phải là một cặp “ngang sức ngang tài” người tung, kẻ hứng, hiểu ý nhau mới giữ cho cuộc chơi trọn vẹn.

Di sản văn hóa nghệ thuật trình diễn “trống đôi, cồng ba, chiêng năm” cùng không gian văn hóa của đồng bào các dân tộc Chăm H’roi và Ba Na ở huyện Đồng Xuân (Phú Yên) là nét văn hóa độc đáo. Tuy nhiên, vấn đề hiện nay là cần phải có biện pháp bảo tồn hợp lý. Theo ông Nguyễn Hữu Từ, Phó Chủ tịch UBND huyện Đồng Xuân, để bảo tồn và phát triển di sản văn hóa Nghệ thuật biểu diễn trống đôi, cồng ba, chiêng năm, UBND huyện cũng đã xây dựng và ban hành đề án Phát triển văn hóa, du lịch thôn Xí Thoại và Hà Rai (xã Xuân Lãnh). Trong đó, có nhiều phần việc cơ bản đã thực hiện như: điều tra, khảo sát, tuyên truyền, vận động người dân ở đây tham gia bảo tồn văn hóa, vệ sinh môi trường; kiện toàn lại đội cồng chiêng, vận động thanh thiếu niên tham gia; khôi phục nghề dệt thổ cẩm và làm rượu ché; phục dựng hai lễ hội truyền thống, tập trung xây dựng, bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa để phát triển du lịch và ngược lại”, ông Từ cho biết.

Múa trống đôi của người Chăm Hro. Ảnh Tấn Vịnh Múa trống đôi của người Chăm Hro. Ảnh Tấn Vịnh

Còn theo ông Phan Đình Phùng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên, nghệ thuật biểu diễn “trống đôi, cồng ba, chiêng năm” trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là niềm tự hào của Nhân dân Phú Yên nói chung và bà con đồng bào thôn Xí Thoại nói riêng. Để bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa này, địa phương cần tập trung bảo tồn được chủ thể, khách thể, không gian và môi trường sống của di sản văn hóa; phải có sự kế thừa, truyền dạy liên tục cho các thế hệ tiếp theo trong cộng đồng. Việc tổ chức ngày hội giao lưu văn hóa, thể thao, du lịch các DTTS nơi đây trở thành truyền thống hằng năm, cũng là cách bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng, tạo nên một sản phẩm du lịch độc đáo, riêng có…

Ngày 21/02 (ngày 17 tháng Giêng năm Kỷ Hợi 2019), tại thôn Xí Thoại, xã Xuân Lãnh, huyện Đồng Xuân, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phú Yên phối hợp với UBND huyện Đồng Xuân tổ chức Lễ hội trống đôi, cồng ba, chiêng năm huyện Đồng Xuân mừng Xuân Kỷ Hợi năm 2019.

Tham gia Lễ hội năm nay có 07 đội đến từ các xã trong huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên và 3 đội đến từ các xã Canh Liên, Canh Hiệp, Canh Hòa, huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định. Lễ hội là dịp các dân tộc anh em trên địa bàn huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên và huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định gặp gỡ, giao lưu, thắt chặt tình đoàn kết cùng nhau xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

THÀNH NHÂN

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Đặc sắc Festival “Cù Lao Chàm - Mùa Ngô đồng đỏ”

Đặc sắc Festival “Cù Lao Chàm - Mùa Ngô đồng đỏ”

Lễ đón nhận danh hiệu Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia nghề đan võng ngô đồng sẽ được tổ chức trong khuôn khổ Festival “Cù Lao Chàm - Mùa Ngô đồng đỏ” 2024 tại xã đảo Tân Hiệp (Quảng Nam).
Tin nổi bật trang chủ
Thủ tướng tiếp nguyên Giám đốc Chương trình Việt Nam tại Đại học Harvard

Thủ tướng tiếp nguyên Giám đốc Chương trình Việt Nam tại Đại học Harvard

Thời sự - PV - 19:55, 17/07/2024
Chiều 17/7, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp ông Thomas Vallely, nguyên Giám đốc Chương trình Việt Nam thuộc Đại học Harvard (Hoa Kỳ), hiện là Chủ tịch Hội đồng Tín thác Đại học Fulbright và các chuyên gia Đại học Fulbright.
Gia Lai: Thả 9 cá thể động vật hoang dã có tên trong sách Đỏ về rừng

Gia Lai: Thả 9 cá thể động vật hoang dã có tên trong sách Đỏ về rừng

Xã hội - T.H - 16:41, 17/07/2024
Vừa qua, tại Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh (tỉnh Gia Lai), các đơn vị chức năng đã tiến hành thả về môi trường sống tự nhiên 9 cá thể động vật hoang dã là cá thể trăn gấm, kỳ đà vân, đều có tên trong sách đỏ Việt Nam và thế giới.
Vinamilk được vinh danh tại giải thưởng Doanh nghiệp trách nhiệm châu Á

Vinamilk được vinh danh tại giải thưởng Doanh nghiệp trách nhiệm châu Á

Kinh tế - PV - 16:37, 17/07/2024
Vinamilk là doanh nghiệp ngành sữa duy nhất của Châu Á được vinh danh tại hạng mục Green Leadership (Lãnh đạo xanh) theo Giải thưởng Doanh nghiệp Trách nhiệm Châu Á. Cụ thể, giải thưởng được trao cho chương trình hành động Vinamilk Pathways to Dairy Net Zero 2050.
Sóc Trăng: Khí gas đốt cháy từ giếng khoan có tiềm năng khai thác làm nhiên liệu

Sóc Trăng: Khí gas đốt cháy từ giếng khoan có tiềm năng khai thác làm nhiên liệu

Xã hội - T.H - 16:35, 17/07/2024
Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Sóc Trăng vừa tổ chức Hội thảo khí gas từ giếng khoan nước sinh hoạt và định hướng nghiên cứu thăm dò, khai thác khí nông tại Sóc Trăng. Qua xét nghiệm mẫu khí trên hố nước tự sôi sùng sục ở Sóc Trăng, nhóm nghiên cứu xác định có thể là khí biogas hoặc dầu khí, có tiềm năng khai thác sử dụng làm nhiên liệu.
Tiktoker triệu view quảng bá văn hóa Hà Nhì

Tiktoker triệu view quảng bá văn hóa Hà Nhì

Sắc màu 54 - Diệp Chi - 16:11, 17/07/2024
Tận dụng ưu thế của nền tảng mạng xã hội, những “Tiktoker” trẻ tại tỉnh Điện Biên đã làm nên nhiều video “triệu view” để truyền tải thông điệp và quảng bá hình ảnh của quê hương đến với bạn bè, du khách gần xa. Nhờ đó, hình ảnh đẹp của Điện Biên được lan tỏa rộng rãi đến với đông đảo bạn bè du khách trong nước và quốc tế. Kênh Tiktok Hani Chang của cô gái dân tộc Hà Nhì - Chang Khừ Pứ là một ví dụ.
Tin trong ngày - 16/7/2024

Tin trong ngày - 16/7/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 16/7, có những thông tin đáng chú ý sau: Thúc đẩy giải ngân vốn thực hiện 3 Chương trình mục tiêu quốc gia. Phát triển 3 loài thực vật quý tại Pù Luông. Người làm sống lại nhà Gươl của đồng bào Cơ Tu. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Đảng ủy Agribank tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ sơ kết 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2024

Đảng ủy Agribank tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ sơ kết 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2024

Kinh tế - Lê Thảo - 16:07, 17/07/2024
Mới đây, tại Hà Nội, Đảng ủy Agribank tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ sơ kết 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2024.
Đưa bộ sưu tập di sản văn hóa Hoàng tộc Chăm vào hành trình du lịch

Đưa bộ sưu tập di sản văn hóa Hoàng tộc Chăm vào hành trình du lịch

Sắc màu 54 - T.H - 14:59, 17/07/2024
Bảo tàng tỉnh Bình Thuận vừa ra mắt mô hình Kho mở Bộ sưu tập di sản văn hóa Hoàng tộc Chăm huyện Bắc Bình kết nối với hành trình du lịch di sản văn hóa Chăm tại địa phương. Đây là bộ sưu tập duy nhất còn lại khá đầy đủ của Vương triều Champa được lưu giữ hơn 400 năm qua bởi gia tộc hậu duệ Vua Pô Klong Mơh Nai.
Thái Nguyên: Nổ nồi hơi tại cơ sở sản xuất đậu phụ, 3 người thương vong

Thái Nguyên: Nổ nồi hơi tại cơ sở sản xuất đậu phụ, 3 người thương vong

Trang địa phương - Vân Khánh - 14:55, 17/07/2024
Sáng 17/7, tại phường Tân Hương, Tp. Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên đã xảy ra một vụ nổ lớn tại một gia đình làm đậu phụ, khiến 1 người chết, 2 người bị thương.
Tặng món quà đặc biệt cho thanh niên dũng cảm cứu người trong vụ sạt lở vùi lấp xe khách ở Hà Giang

Tặng món quà đặc biệt cho thanh niên dũng cảm cứu người trong vụ sạt lở vùi lấp xe khách ở Hà Giang

Tin tức - Vũ Mừng - 14:52, 17/07/2024
Anh Nguyễn Đức Tài, người dũng cảm cứu bé gái và hỗ trợ các nạn nhân trong vụ sạt lở vùi lấp xe khách 16 chỗ tại huyện Bắc Mê, tỉnh Hà Giang vừa được tổ chức công đoàn nơi anh công tác trao tặng món quà đặc biệt.
Các thủ khoa thi tốt nghiệp THPT năm 2024 theo từng khối

Các thủ khoa thi tốt nghiệp THPT năm 2024 theo từng khối

Giáo dục - Minh Nhật - 14:47, 17/07/2024
Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, mức điểm cao nhất năm 2024 là thủ khoa ở khối C đạt 29,75 điểm.