Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Chát mặn nghề “cướp nắng với trời”

PV - 11:40, 24/08/2020

Từ bao đời nay, diêm dân các làng muối tại huyện Lộc Hà (Hà Tĩnh) miệt mài “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” trên các ô nại. Trời càng nắng, diêm dân đổ ra đồng càng đông. Khi mặt trời đứng bóng cũng là lúc diêm dân tranh thủ thời gian “cướp nắng với trời” với mong mỏi chắt chiu được thêm vài ba lạng muối trong ngày.

Làm muối tại xã Hộ Độ (huyện Lộc Hà, Hà Tĩnh). Ảnh: Hồ Phương
Làm muối tại xã Hộ Độ (huyện Lộc Hà, Hà Tĩnh). Ảnh: Hồ Phương

“Cướp nắng với ông trời”

Mặc cho cái nắng và gió Lào phả vào rát mặt, ông Lê Doãn Sơn (thôn Yên Thọ, xã Hộ Độ, huyện Lộc Hà) vẫn miệt mài thu hoạch thành quả sau một ngày lao động vất vả trên các ô muối. Gia đình ông Sơn có 3 sào muối với 15 ô nại. Đây cũng là kế sinh nhai nuôi sống vợ chồng ông và đứa cháu nội qua ngày. Một ngày, vợ chồng ông đều bắt đầu công việc từ tờ mờ sáng đến lúc chiều tối. Công đoạn làm muối nghe chừng rất dễ, nhưng để làm ra được một hạt muối thì công đoạn nào cũng vất vả, mất sức như ngâm cát, lọc nước, trang đất...

Phải chờ đợi đến trưa, khi những ánh nắng gay gắt của mặt trời kết tinh từng hạt muối trên những ô nại, người ta bắt đầu cào thành từng đống nhỏ, trắng xóa. Nắng càng gắt, hạt muối kết tinh càng nhiều, đây cũng là thời điểm diêm dân tranh thủ thu hoạch muối. Cứ liên tiếp hết đống này đến đống khác, mặc gió Lào và cái nắng miền Trung phả vào mặt, diêm dân tại đây vẫn lầm lũi cào muối thành gò nhỏ để phơi khô. Quệt những giọt mồ hôi nhễ nhại trên mặt, bà Ngô Thị Hạnh (xã Hộ Độ) cho biết: “Trong suốt thời gian mùa vụ, mỗi ngày nhà tôi chỉ có thể nghỉ ngơi được chừng hơn một tiếng đồng hồ, còn lại luôn thấp thỏm canh nắng, canh mưa, túc trực ngoài ruộng”. Và khi hoàng hôn buông xuống, diêm dân tiếp tục gánh những hạt muối trên lưng, đưa về những cơ sở chế biến muối sạch. Thành quả sau một ngày làm việc dưới cái nắng gay gắt của mùa hè, thu nhập của họ được khoảng 100.000 đồng/người.

Tuy nhiên, đã nhiều tháng qua, những thúng muối sau khi được thu hoạch không được đưa về kho vì không còn chỗ đựng. Muối được bỏ ngay trên các ruộng muối vì không bán được. “Thứ gì thì còn cần người trông coi, chứ muối giờ rẻ, cho họ còn không lấy chứ nói gì đến trộm” - Vừa lấy bạt phủ lên những thúng muối vừa thu hoạch, ông Sơn vừa chua chát nói.

Đó là thực trạng đáng buồn cho nghề muối ở huyện Lộc Hà trong nhiều năm trở lại đây. Trong khi diêm dân phải bỏ sức lấy công làm lãi thì đầu ra không có, dù muối rớt giá vẫn không có nơi tiêu thụ. Theo những diêm dân tại đây, sự xuất hiện của nhiều loại gia vị phụ gia khác trên thị trường khiến nghề làm muối và sản phẩm muối cứ thế lao đao. Dù nai lưng cả ngày với trời, nhưng 1kg muối làm ra có khi chẳng đủ để mua một ổ bánh mỳ. Cũng chính vì vậy, khoảng 5 năm nay, những ruộng muối bị bỏ hoang tại các làng muối huyện Lộc Hà ngày càng nhiều.

Làng nghề truyền thống 60 năm điêu đứng vì giá rẻ mạt

Đang chính vụ sản xuất nhưng vựa muối ở Lộc Hà chỉ có khoảng 10,5% tổng quỹ đất làm muối được sản xuất. Theo số liệu thống kê, hiện nay, toàn huyện Lộc Hà có tổng 197ha đất sản xuất diêm nghiệp. Tuy nhiên, từ nhiều năm nay, số diện tích này đang dần bị bỏ hoang, một số khác đã và đang được quy hoạch để chuyển đổi sang mục đích khác, chỉ rất ít diện tích được sản xuất. Số diện tích đất còn sản xuất từ lâu không được đầu tư, làm manh mún.

Xã Hộ Độ là một trong những vùng muối truyền thống lâu đời tại huyện Lộc Hà. Nghề muối xuất hiện tại đây đã gần 60 năm. Toàn xã có hơn 1.900 hộ với khoảng 8.000 dân, tuy nhiên, số hộ làm muối đến năm 2020 chỉ còn khoảng 29 hộ. Các ô muối bị bỏ hoang quá nửa, phần bị hư hỏng, phần còn lại cỏ mọc um tùm.

Làng muối Hộ Độ được hình thành cách đây gần 60 năm thì có 40 năm bà Ngô Thị Hạnh gắn bó với nghề. Dù vậy, cuộc sống của gia đình bà không khấm khá lên, cái nghèo cứ đeo bám mãi. Sự khó khăn trong nghề khiến gia đình từng phải bỏ nghề đi lên thành phố, vào Nam ra Bắc xuôi ngược mưu sinh.

Cái nghề chủ yếu lấy công làm lãi này dù cực khổ là vậy, nhưng đã gần 5 năm nay, giá muối rớt thê thảm. Hiện nay, giá muối bán lẻ trên thị trường dao động từ 25.000 – 30.000 đồng/yến. Nhưng trên thực tế, muối thu mua lại từ người dân chỉ vào khoảng 12.000 đồng/yến. Sau 5 tháng sản xuất, bà con cũng chỉ thu về được khoảng 10 triệu đồng. Cũng chính vì vậy, từ hơn 70% hộ dân làm muối, giờ toàn xã Hộ Độ chỉ còn 29 hộ tham gia sản xuất.

Ông Trương Bá Khanh, Chủ tịch UBND xã Hộ Độ cho biết: “Chính quyền xã đã có các chính sách như: Trích ngân sách, lồng ghép các chương trình, dự án cải tạo đồng muối; hỗ trợ ngày công (mức 250.000 - 300.000 đồng/sào/vụ) nhằm khuyến khích sản xuất. Nhưng hiệu quả không cao, vấn đề đầu ra khó khăn vẫn là nguyên nhân chính khiến bà con không mặn mà với nghề làm muối”.

Do bấp bênh đầu ra, giá cả rẻ mạt nên nhiều hộ dân đã bỏ nghề muối truyền thống để chuyển sang các ngành nghề khác. Ảnh: Hồ Phương
Do bấp bênh đầu ra, giá cả rẻ mạt nên nhiều hộ dân đã bỏ nghề muối truyền thống để chuyển sang các ngành nghề khác. Ảnh: Hồ Phương

Còn tại xã Thạch Châu (huyện Lộc Hà), hiện còn khoảng 100 hộ dân thôn Châu Hạ vẫn đang theo nghề làm muối truyền thống. Cán bộ xã cho biết, do tại đây vẫn chưa có cơ sở chế biến công nghiệp nào thu mua muối ổn định, đầu ra cho hạt muối vẫn phải chờ người dân thu mua để ướp thực phẩm, nấu ăn, bỏ ruộng... nên nghề muối của xã gặp rất nhiều khó khăn. Từ những vựa muối có tiếng trong và ngoài tỉnh, hiện nay, những làng muối tại huyện Lộc Hà đang dần thu hẹp diện tích. Những người bám trụ với nghề chủ yếu là người cao tuổi trong làng. Không thể làm nghề phụ khác nên họ đành “đèo bòng” với nghề truyền thống mặn chát này. “Thú thực là sức chúng tôi không biết làm được nghề gì khác, lên thành phố, người già họ không thuê, nên đành quay lại với ruộng muối kiếm đồng nào thêm đồng ấy. Với lại, cái nghề truyền thống nhìn nó mai một, chúng tôi cũng không đành. Chúng tôi chỉ mong có đầu ra nghề muối ổn định, vừa kiếm thêm thu nhập, vừa gìn giữ nghề của cha ông” - Bà Phan Thị Thành (thôn Châu Hạ, xã Thạch Châu) ngậm ngùi.

Năm 2020, huyện Lộc Hà kế hoạch sản xuất 24,2ha, nhưng đến thời điểm này mới chỉ có 20,6ha. Trong đó, xã Thạch Châu có 13,5ha (ước tính sản lượng khoảng 1.010 tấn); xã Hộ Độ 6,7ha (sản lượng 78 tấn) và xã Thạch Mỹ 0,35ha (sản lượng 4 tấn).

Tin cùng chuyên mục
Ngày 20/10 với vùng lũ

Ngày 20/10 với vùng lũ

Mưa cứ trút xuống miền Trung khiến con nước dâng lên dữ dội, những người phụ nữ gồng mình níu lấy đàn con, mắt ầng ậc nước nhìn dòng lũ cuốn đi hết thảy. Với họ, ngày 20/10 này không quà, không hoa, chỉ mong sự yên bình là điều duy nhất.
Tin nổi bật trang chủ
Khảo sát công tác phát hành báo cho Người có uy tín tại Hà Giang, Tuyên Quang

Khảo sát công tác phát hành báo cho Người có uy tín tại Hà Giang, Tuyên Quang

Công tác Dân tộc - Minh Thu - 1 giờ trước
Từ ngày 19-22/10/2020, Đoàn công tác Báo Dân tộc và Phát triển do ông Nguyễn Văn Phong, Phó Tổng Biên tập làm Trưởng đoàn đã có chuyến khảo sát công tác phát hành Báo cho Người có uy tín tại hai tỉnh Hà Giang, Tuyên Quang.
Dịch COVID-19: Nhiều nước ghi nhận số ca nhiễm mới cao nhất trong một ngày

Dịch COVID-19: Nhiều nước ghi nhận số ca nhiễm mới cao nhất trong một ngày

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Trang thống kê trực tuyến worldometers.info tiếp tục cập nhật các số liệu mới nhất tính đến sáng 22/10 cho thấy, tổng số ca nhiễm COVID-19 trên thế giới hiện là 41.420.059 ca, trong đó 1.134.863 ca tử vong và 30.829.452 ca đã được chữa khỏi.
Bão giật cấp 14, hướng vào miền Trung, sóng cao 6-8m, biển động dữ dội

Bão giật cấp 14, hướng vào miền Trung, sóng cao 6-8m, biển động dữ dội

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Hồi 7 giờ ngày 22/10, vị trí tâm bão ở khoảng 16,8 độ Vĩ Bắc; 116,3 độ Kinh Đông, cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 400km về phía Đông. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 11 (100-115km/giờ), giật cấp 14.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gửi thư tới cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gửi thư tới cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Sáng 22/10, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã có thư gửi toàn thể cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam. Báo Tin tức (TTXVN) trân trọng giới thiệu thư của Thủ tướng Chính phủ.
Doanh nghiệp và thanh niên tìm tiếng nói chung trong giảm thiểu ô nhiễm rác thải nhựa

Doanh nghiệp và thanh niên tìm tiếng nói chung trong giảm thiểu ô nhiễm rác thải nhựa

Môi trường sống - PV - 7 giờ trước
“Thanh niên đưa ra ý tưởng, đẩy mạnh truyền thông tạo các phong trào lan tỏa các thông điệp giảm thiểu rác thải nhựa; Doanh nghiệp đã bắt đầu hành động và cần các cầu nối để các hoạt động có sự tham gia ngày càng nhiều hơn của cộng đồng doanh nghiệp và thanh niên- chủ nhân tương lai của đất nước”.
Lũ lớn, 2 vai đập Thủy điện Hố Hô vẫn an toàn

Lũ lớn, 2 vai đập Thủy điện Hố Hô vẫn an toàn

Đời sống - Xã hội - Vũ Lanh - 7 giờ trước
Vai đập được xem là điểm xung yếu nhất của công trình Thủy điện Hố Hô, nhưng đến thời điểm này vẫn đảm bảo an toàn dù mưa và lưu lượng nước lũ về hồ rất lớn trong những ngày gần đây.
10 quốc gia thành viên ASEAN tham dự triển lãm trang phục truyền thống

10 quốc gia thành viên ASEAN tham dự triển lãm trang phục truyền thống

Tin tức - PV - 7 giờ trước
Chiều 21/10, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Đại sứ quán các nước ASEAN tại Việt Nam tổ chức Triển lãm Trang phục truyền thống các nước ASEAN.
Chi nhánh NHCSXH TP. Hà Nội: Phổ biến ứng dụng giáo dục tài chính trên điện thoại

Chi nhánh NHCSXH TP. Hà Nội: Phổ biến ứng dụng giáo dục tài chính trên điện thoại

Khoa học - Công nghệ - Thu Hiền – Mai Hương - 8 giờ trước
Sau khi thử nghiệm thành công tại một số tỉnh thành phố, Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) Việt Nam đã triển khai ứng dụng giáo dục tài chính trên điện thoại trên phạm vi toàn quốc từ tháng 9/2020. Chi nhánh NHCSXH Hà Nội đã triển khai tập huấn hướng dẫn cài đặt và sử dụng ứng dụng trên điện thoại di động tới tất cả cán bộ, nhân viên để triển khai trên toàn thành phố.
Người dân cần cẩn trọng với điện trong thời tiết mưa lũ phức tạp

Người dân cần cẩn trọng với điện trong thời tiết mưa lũ phức tạp

Đời sống - Xã hội - PV - 8 giờ trước
Tổng cục Khí tượng Thủy văn nhận định từ nay đến hết năm 2020, thời tiết còn diễn biến phức tạp. Cụ thể, khu vực Bắc Bộ, từ nay đến ngày 31/10 sẽ chịu tác động của khoảng 3 đến 4 đợt không khí lạnh. Ngày 15 - 17/10, Bắc Bộ có mưa diện rộng. Tháng 11 miền Bắc có khả năng chịu ảnh hưởng của 4 đến 6 đợt không khí lạnh. Tháng 12 xuất hiện đợt rét đậm, rét hại đầu tiên của mùa đông.
Già làng Bá Kiêu làm dân vận khéo

Già làng Bá Kiêu làm dân vận khéo

Người có uy tín - Thành Nhân - 8 giờ trước
Từng làm Bí thư Ðảng ủy xã Vĩnh An, huyện Tây Sơn (Bình Định) 2 nhiệm kỳ, năm 2012 nghỉ hưu, già làng Đinh Đen, tên thường gọi là Bá Kiêu luôn hăng hái tham gia công tác dân vận, hòa giải tại cơ sở, bảo tồn văn hóa truyền thống, góp phần giúp bà con vùng cao nơi đây có cuộc sống bình yên, no ấm.