Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Cần thay đổi quan niệm về tạo sinh kế cho người cao tuổi

Hồng Phúc - 10:35, 07/01/2021

Theo kết quả Điều tra quốc gia về người cao tuổi Việt Nam, 29% người cao tuổi có nguồn thu quan trọng nhất là thu nhập qua làm việc. Năm 2014, có 47,4% người cao tuổi nam và 36,5% người cao tuổi nữ vẫn làm các công việc có thu nhập (UNFPA, 2016). Như vậy, có khoảng hơn 1/3 người cao tuổi hiện đang tham gia vào thị trường lao động và có nhu cầu tiếp tục tham gia vào thị trường lao động. Tuy nhiên, để tìm kiếm việc làm mang lại thu nhập là điều không hề đơn giản đối với người cao tuổi.

Số đông người cao tuổi mong muốn có việc làm để bảo đảm thu nhập và tránh lệ thuộc vào con cháu. (Ảnh minh họa - internet)
Số đông người cao tuổi mong muốn có việc làm để bảo đảm thu nhập và tránh lệ thuộc vào con cháu. (Ảnh minh họa - internet)

Trên thế giới cũng như tại Việt Nam, lực lượng lao động cao tuổi đã và đang tiếp tục tham gia các hoạt động kinh tế, mang lại những đóng góp to lớn cho sự phát triển của đất nước. Theo bà Nguyễn Thị Hải Chuyền, Chủ tịch Hội Người Cao tuổi Việt Nam (NCTVN) thì cả nước có gần 400.000 NCT làm kinh tế giỏi.

Ngoài hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp với NCT ở nông thôn, nhiều NCT ở khu vực thành thị tiếp tục làm việc trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế, an ninh, quốc phòng, khoa học và công nghệ.

Một số ví dụ tiêu biểu về đóng góp của NCT như: Ở Nam Định, ông Nguyễn Quốc Toàn, 73 tuổi, nguyên kỹ thuật viên cơ khí đã mở công ty sản xuất các mặt hàng cơ khí phục vụ sản xuất nông nghiệp, thu hút 50 lao động, lương bình quân 5 triệu đồng/tháng, doanh thu hàng năm 15 tỷ đồng. Ở huyện Quỳ Hợp (Nghệ An), bà Khánh Toàn với kinh nghiệm 26 năm làm nghề với khai thác đá, đã mở 4 công ty khai thác và chế biến đá, với số vốn 500 tỷ đồng, thu hút 150 lao động. 

Thế nhưng, trong xã hội Việt Nam vẫn luôn tồn tại quan niệm cho rằng “ốm tha, già thải”, những NCT là những người đã hết độ tuổi lao động. NCT cần phải nhường lại thị trường lao động cho những người trẻ hơn, đang trong độ tuổi lao động. Sau khi nghỉ hưu, NCT cần được nghỉ ngơi và dành thời gian cho con cháu. 

Tại Diễn đàn sinh kế và khởi nghiệp đối với NCT tháng 11/2020, Tiến sĩ Nguyễn Lê Minh nhận định, NCT là vốn quý của xã hội, lãng phí nguồn lực này cũng đồng nghĩa rằng, đang gây sức ép đáng kể cho vấn đề an sinh xã hội.

Theo Luật của Việt Nam, những người từ 60 tuổi trở lên được đặt trong nhóm NCT. Dự báo trong 10 năm nữa, NCT ở nước ta sẽ chiếm 17% dân số, đến năm 2038 là 20% và đến năm 2050 tỷ lệ này là 25%. Từ đây, có thể thấy, xã hội Việt Nam đang đặt lên vai mình gánh nặng về an sinh xã hội đối với người cao tuổi, trong khi "bắt" người cao tuổi phải nghỉ hưu và không cho họ cơ hội đóng góp trí tuệ, kỹ năng trong các lĩnh vực. Chính những quan niệm của người dân và xã hội là thách thức trong tạo việc làm, bảo đảm thu nhập cho người cao tuổi hiện nay.

Bà Tạ Thị Khôi (62 tuổi, Bình Minh, Thanh Oai, Hà Nội) chia sẻ, mặc dù sức khoẻ tốt và vẫn mong muốn làm việc để tăng thu nhập, tự chủ trong chi tiêu nhưng vì ở nông thôn nên đi tìm kiếm việc làm khá khó khăn, bà chỉ còn cách ai thuê gì làm nấy. Vừa qua, do tác động của đại dịch Covid-19 khiến cho cuộc sống của nhiều NCT lại càng khó khăn hơn, họ bị mất sinh kế, thu nhập giảm sút nghiêm trọng.

Ông Nguyễn Thượng Hiền, một người cao tuổi tham gia phát triển kinh tế gia đình qua việc nuôi ong ở huyện Sơn Động, Bắc Giang (Ảnh: UNFPA Việt Nam)
Ông Nguyễn Thượng Hiền, một người cao tuổi tham gia phát triển kinh tế gia đình qua việc nuôi ong ở huyện Sơn Động, Bắc Giang (Ảnh: UNFPA Việt Nam)

Báo cáo tại Diễn đàn sinh kế và khởi nghiệp đối với NCT cũng cung cấp thông tin, phần lớn NCT nước ta có cuộc sống khó khăn, thu nhập thấp, không ổn định hoặc không có thu nhập, sống phụ thuộc vào con, cháu, người thân. Tỷ lệ người cao tuổi thuộc hộ nghèo cao (khoảng hơn 20%). Số lượng NCT có lương hưu, bảo hiểm, trợ cấp xã hội thấp cả về độ bao phủ và mức hưởng. Hiện nay, khoảng 70% NCT ở Việt Nam sống tại khu vực nông thôn là nông dân và làm nông nghiệp; trên 70% NCT không có tích lũy vật chất và chỉ có chưa đầy 30% NCT sống bằng lương hưu hay trợ cấp xã hội.

Trên thực tế, chúng ta có thể thấy nhiều công việc NCT làm được mà không ảnh hưởng tới nguồn cung việc làm của người trẻ. Họ có thể tham gia làm việc tại các đơn vị, doanh nghiệp từ cổng vào như bảo vệ đến những công việc hành chính, phục vụ, kho, quản lý… Thậm chí, trong nhiều nhà máy của các doanh nghiệp, những dây chuyền sản xuất cũng có sự tham gia của người lao động cao tuổi.

Theo TS. Nguyễn Thị Phương, khoa Công tác xã hội, Trường Đại học Công Đoàn, để tạo được sinh kế cho NCT, cần phải thiết lập các trung tâm giới thiệu việc làm cho lao động cao tuổi để họ tiếp cận và nhận được sự hỗ trợ tìm việc làm. Bảo đảm môi trường làm việc thuận lợi và bình đẳng cho NCT; đồng thời, cung cấp cơ hội đào tạo lại cho cho họ được nâng cao tay nghề và kỹ năng, mới giúp họ có khả năng cạnh tranh trong tìm việc làm ở thị trường lao động mới. Ngoài ra, chúng ta cũng cần thực hiện vận động xã hội ủng hộ việc chống kỳ thị dựa vào tuổi trong việc làm và ban hành quy định pháp lý cụ thể để chống lại sự phân biệt theo tuổi.

Bên cạnh đó, cũng cần quan tâm hơn đến công tác truyền thông trên báo chí về NCT nói chung, truyền thông về nghề sinh kế và việc làm cho NCT nói riêng, để một bộ phận công chúng chưa có hiểu biết đầy đủ về NCT, về vấn đề già hóa dân số, về phát huy vai trò của NCT.

Tin cùng chuyên mục
"Xếp hàng đón con" - mô hình hay nên nhân rộng

"Xếp hàng đón con" - mô hình hay nên nhân rộng

Trước đây, cứ đến giờ cao điểm, tại cổng các trường học thường xuyên xuất hiện tình trạng lộn xộn, bóp còi inh ỏi, thậm chí phụ huynh còn va chạm dẫn đến cãi vãi, xô xát. Tuy nhiên, gần đây nhiều địa phương đã áp dụng mô hình xếp hàng đón con. Mô hình này bước đầu phát huy tác dụng , nên nhân ra diện rộng, áp dụng ở nhiều trường học.
Tin nổi bật trang chủ
Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh chúc Tết tại huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La

Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh chúc Tết tại huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La

Tiếp tục chuyến thăm, chúc Tết tại tỉnh Sơn La, ngày 23/1/2021, Đoàn công tác của Ủy ban Dân tộc do Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh làm Trưởng Đoàn đã đi thăm, chúc Tết tại Đồn Biên phòng Nậm Lạnh (BĐBP Sơn La); chúc Tết Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân bản Tặc Tè, Nhân dân xã Mường Và, huyện Sốp Cộp.
Hội chợ OCOP Tuyên Quang 2021 - Công bố chỉ dẫn địa lý cam sành Hàm Yên

Hội chợ OCOP Tuyên Quang 2021 - Công bố chỉ dẫn địa lý cam sành Hàm Yên

Sản phẩm - Thị trường - Văn Hoa - 19:59, 23/01/2021
Hội chợ OCOP Tuyên Quang 2021 và công bố chỉ dẫn địa lý cam sành Hàm Yên do UBND tỉnh Tuyên Quang tổ chức vừa diễn ra đường Tân Trào, thành phố Tuyên Quang (tỉnh Tuyên Quang).
Năm 2020: Trên 100 nghìn lượt hộ nghèo và các đối tượng chính sách được vay vốn tín dụng ưu đãi

Năm 2020: Trên 100 nghìn lượt hộ nghèo và các đối tượng chính sách được vay vốn tín dụng ưu đãi

Tin tức - Phương Linh - 19:51, 23/01/2021
Trong năm 2020, Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội TP. Hà Nội đã tập trung triển khai quyết liệt, đồng bộ, có hiệu quả các giải pháp, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị và chỉ tiêu kế hoạch được giao, góp phần cùng Thành phố thực hiện tốt mục tiêu về giảm nghèo, tạo việc làm, xây dựng nông thôn mới, đảm bảo an sinh xã hội năm 2020.
Hà Nội sẽ phân luồng thêm 10 tuyến đường để phục vụ Đại hội XIII của Đảng

Hà Nội sẽ phân luồng thêm 10 tuyến đường để phục vụ Đại hội XIII của Đảng

Tin tức - PV - 14:57, 23/01/2021
Từ 6 giờ 30 phút đến 8 giờ 30 phút, và từ 10 giờ đến 12 giờ ngày 26/01/2020, thêm một số tuyến đường của Hà Nội sẽ được phân luồng giao thông để phục vụ Đại hội XIII của Đảng: Đặng Thai Mai; Xuân Diệu; Âu Cơ; Nghi Tàm; Yên Phụ; Thanh Niên; Hùng Vương; Hoàng Văn Thụ; Độc Lập; Điện Biên Phủ.
Gần 100 triệu người trên thế giới mắc COVID-19

Gần 100 triệu người trên thế giới mắc COVID-19

Tin tức - PV - 12:07, 23/01/2021
Trong 24 giờ qua, thế giới ghi nhận thêm 646.464 ca mắc và 15.756 ca tử vong vì đại dịch COVID-19, nâng tổng các con số thống kê được tính tới sáng hôm nay (23/1) lần lượt là 98.712.791 và 2.114.620 trường hợp. Trong đó, với 226.745 ca, Bắc Mỹ là khu vực ghi nhận nhiều nhất số ca nhiễm mới.
Đại hội XIII của Đảng: Sẵn sàng cho Ngày hội lớn của đất nước

Đại hội XIII của Đảng: Sẵn sàng cho Ngày hội lớn của đất nước

Thời sự - PV - 12:02, 23/01/2021
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng sẽ diễn ra từ ngày 25/1 đến ngày 2/2 tại Hà Nội.
Dưới mái nhà chung

Dưới mái nhà chung

Chiều 28/12/2020, tại trụ sở cơ quan Ủy ban Dân tộc (UBDT), Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến đã gặp mặt Đoàn HS, SV, TN DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2020. Cùng dự gặp mặt có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh, các thành viên Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức Lễ Tuyên dương; đại diện Lãnh đạo các Vụ, đơn vị trực thuộc UBDT và 145 HS, SV, TN DTTS xuất sắc, tiêu biểu tham dự Lễ Tuyên dương.
7 kết quả nổi bật của công tác thông tin, tuyên truyền Đại hội XIII của Đảng

7 kết quả nổi bật của công tác thông tin, tuyên truyền Đại hội XIII của Đảng

Sự kiện - Bình luận - PV - 11:58, 23/01/2021
Trao đổi với phóng viên, đồng chí Lê Mạnh Hùng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Giám đốc Trung tâm Đại hội XIII khẳng định, công tác tuyên truyền về Đại hội các cấp và Đại hội XIII của Đảng được thực hiện thường xuyên, liên tục, phong phú và đa chiều…
Nhìn lại một năm cuộc chiến chống COVID-19 tại Việt Nam

Nhìn lại một năm cuộc chiến chống COVID-19 tại Việt Nam

Tin tức - PV - 11:51, 23/01/2021
Đã một năm kể từ khi bắt đầu cuộc chiến phòng chống dịch bệnh COVID-19 tại Việt Nam. Với sự vào cuộc kịp thời, quyết liệt của hệ thống chính trị và sự đồng lòng của toàn thể người dân, chúng ta đã khống chế thành công các ổ dịch.
Dự báo thời tiết ngày 23/1: Miền Bắc trời nắng, Tây Nguyên và Nam Bộ mưa rào và dông vài nơi

Dự báo thời tiết ngày 23/1: Miền Bắc trời nắng, Tây Nguyên và Nam Bộ mưa rào và dông vài nơi

Môi trường sống - Như Ý - 11:30, 23/01/2021
Ngày 23/1, miền Bắc có nắng, rét về đêm và sáng trong khi ở Tây Nguyên và Nam Bộ có thể xảy ra mưa rào và dông ở một vài nơi.
Trung ương đã xem xét thận trọng, thống nhất cao về nhân sự trình Đại hội XIII của Đảng

Trung ương đã xem xét thận trọng, thống nhất cao về nhân sự trình Đại hội XIII của Đảng

Tin tức - PV - 10:40, 23/01/2021
Ban Chấp hành Trung ương khóa XII đã xem xét thận trọng, kỹ lưỡng và thống nhất cao danh sách nhân sự đề cử để trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng xem xét, bầu cử theo quy định.
Truyền thông quốc tế ấn tượng về những thành tựu của Việt Nam trước Đại hội XIII

Truyền thông quốc tế ấn tượng về những thành tựu của Việt Nam trước Đại hội XIII

Sự kiện - Bình luận - PV - 10:32, 23/01/2021
Trước thềm Đại hội, hàng loạt hãng truyền thông quốc tế lớn bảy tỏ ấn tượng về những thành tựu Việt Nam đạt được trong thời gian gần đây, trong đó có kiểm soát dịch Covid-19 tốt và giữ vững tốc độ phát triển kinh tế ổn định.