Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Cần một giải pháp phù hợp cho các trường đại học, cao đẳng địa phương

Hồng Phúc - 16:40, 04/09/2021

Trước thực trạng hiện nay, các trường đào tạo trung cấp, cao đẳng, đại học ở các tỉnh chật vật với công tác tuyển sinh, nhiều địa phương đang có phương án sáp nhập, trở thành thành viên của các trường đại học trọng điểm của quốc gia. Tuy nhiên, các chuyên gia giáo dục cho rằng, đây chỉ là phép ghép cơ học, không những không đạt được hiệu quả hướng tới, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thống giáo dục đại học.

Đại học Quảng Nam đang tính phương án sáp nhập với Đại học Đà Nẵng. (Ảnh chụp trước khi dịch Covid-19 bùng phát)
Đại học Quảng Nam đang tính phương án sáp nhập với Đại học Đà Nẵng. (Ảnh chụp trước khi dịch Covid-19 bùng phát)

Năm 2019, trường Đại học Quảng Nam chỉ tuyển sinh được 215 sinh viên, trong khi chỉ tiêu là 1.700 cho cả bậc đại học và cao đẳng. Điều này kéo theo nhiều hệ lụy, như ngân sách Nhà nước bị cắt giảm, ảnh hưởng việc làm và thu nhập của cán bộ, giảng viên.

Tương tự, theo Nghị quyết số 26 ngày 8/12/2016 của HĐND tỉnh Gia Lai, kinh phí chi thường xuyên của các trường cao đẳng, trung cấp được phân bổ theo số lớp đào tạo. Cụ thể, với hệ cao đẳng là 470 triệu đồng/lớp, hệ trung cấp là 400 triệu đồng/lớp. Tuy nhiên, trong năm 2021, cao đẳng sư phạm Gia Lai chỉ tuyển được có 5 lớp hệ cao đẳng và 1 lớp hệ trung cấp. Đối chiếu với quy định, trường chỉ được cấp hơn 2,7 tỷ đồng. Nếu hạch toán hết chi phí, năm nay, trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai còn thiếu hơn 9 tỷ đồng để chi trả lương và phụ cấp cho 82 giảng viên.

Những ví dụ nêu trên, không còn là vấn đề hiếm trong mạng lưới các trường tỉnh trên cả nước, hiện đang phải cố gắng “cầm cự”.

Thực hiện Quyết định 209/QĐ-TTg ngày 17/2/2021 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt nhiệm vụ lập Quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học và sư phạm thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn 2050 , không ít trường tỉnh đang rậm rịch kế hoạch sáp nhập để trở thành thành viên, phân hiệu, hoặc trường chuyên ngành của các trường đại học trọng điểm. 

Sự hợp nhất này, nhằm giải quyết vấn đề chất lượng giáo dục chưa đồng đều, nguồn lực xã hội bị phân tán, kém hiệu quả. Về hình thức, đây vốn được xem là một giải pháp quan trọng, góp phần nâng cao đẳng cấp và năng lực tài chính, cho các trường đang gặp khó khăn. Tuy nhiên, phải tính toán đến sự khả thi, hiệu quả của nó trên thực tế.

Phân tích vấn đề này, TS. Lê Viết Khuyến, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho rằng, khi quy hoạch mạng lưới các trường đại học, cần bảo đảm 3 tiêu chí quan trọng: công bằng, chất lượng và hiệu quả.

 Nhất là phải công bằng, công bằng là mạng lưới các trường này, phải phục vụ tất cả người dân, phải được phân bố sao cho đồng đều cân xứng. Như vậy, sẽ phải chia ra các trường Trung ương có nhiệm vụ giải quyết nhu cầu phát triển nguồn nhân lực ở tầm quốc gia. Các trường này được đầu tư và chịu trách nhiệm chỉ đạo từ Trung ương, bám sát chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, không nhằm cho riêng vùng miền nào.

Nhưng nếu chỉ chú ý đến tầm vĩ mô, lại không thể đáp ứng yêu cầu riêng của từng địa phương. Bởi cũng cần có các trường đại học vùng, quy mô nhỏ hơn, gắn với những đặc thù riêng của từng vùng miền. Trường đại học vùng lập ra, với những khu vực chậm phát triển về kinh tế như Tây Bắc, Tây Nguyên...; Những trường đại học vùng thường đầu tư đào tạo, nghiên cứu vào những lĩnh vực, ngành phát triển kinh tế của chính vùng đó, tạo nguồn nhân lực để đưa kinh tế - xã hội vùng đó phát triển nhanh hơn.

Nếu xét từ phía người học, sự bất cập dễ thấy nhất là, các học sinh địa phương phải thi đầu vào, học chương trình như các trường trọng điểm. Trong khi nông thôn, miền núi, vùng DTTS luôn là vùng trũng của giáo dục, chất lượng học sinh còn thấp so với mặt bằng của cả nước; Cũng có nghĩa là, cơ hội tiếp cận giáo dục đại học của học sinh những vùng này bị thu hẹp lại. Thế nên trên thực tế, việc ghép các trường lại có thể trở thành một phép cộng khiên cưỡng, khi trường địa phương và trường quốc gia mang 2 sứ mệnh khác nhau.

Trường Cao đẳng Kinh tế tài chính Vĩnh Long được sáp nhập và trở thành phân hiệu Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh tại Vĩnh Long. Ảnh: K.T
Trường Cao đẳng Kinh tế tài chính Vĩnh Long được sáp nhập và trở thành phân hiệu Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh tại Vĩnh Long. Ảnh: K.T

Về vấn đề này, GS.TS Trần Hồng Quân, nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo nhận định việc sáp nhập, giải thể các trường đại học, cao đẳng chỉ là phương án cuối cùng, bất đắc dĩ. Bởi lẽ, tổng số trường đại học, cao đẳng ở Việt Nam hiện nay, vẫn còn rất ít so với dân số.

“Việc sáp nhập và giải thể các trường đại học, cao đẳng cũng có rất nhiều hệ lụy, liên quan đến đội ngũ cán bộ, giảng viên, liên quan đến sinh viên…; nhiều hệ quả tiếp theo phải giải quyết. Đáng lẽ, phải thử hết mọi khả năng để vực dậy là tốt nhất, chứ không phải cứ thấy các trường yếu, thì ngay lập tức sáp nhập hoặc giải thể”, ông Quân nói.

Khuyến khích nhà trường năng động, tự chủ từng phần, đa dạng hóa loại hình đào tạo, liên kết với các trường cao đẳng, đại học khác để tạo thêm sức mạnh cho mình...; Giải pháp cho tình trạng hiu quạnh của các trường hiện nay, không chỉ có mỗi giải pháp là chuyển loại hình, sáp nhập.

Tin nổi bật trang chủ
Tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện tín dụng chính sách tại vùng khó khăn: Thêm điều kiện giải quyết vấn đề bất bình đẳng giới (Bài cuối)

Tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện tín dụng chính sách tại vùng khó khăn: Thêm điều kiện giải quyết vấn đề bất bình đẳng giới (Bài cuối)

Bất bình đẳng giới là một trong những nguyên nhân cơ bản của tình trạng đói nghèo ở vùng đồng bào DTTS. Chính vì vậy, việc hỗ trợ phụ nữ DTTS tiếp cận tín dụng chính sách ưu đãi ở vùng khó khăn phát triển kinh tế là công cụ trực diện giải quyết vấn đề bất bình đẳng giới ở khu vực này.
Cháy nhà thờ ở Ai Cập khiến ít nhất 40 người thiệt mạng

Cháy nhà thờ ở Ai Cập khiến ít nhất 40 người thiệt mạng

Nhìn ra thế giới - PV - 20:40, 14/08/2022
Hãng tin Reuters dẫn 2 nguồn tin an ninh Ai Cập cho biết, ngày 14/8, ít nhất 40 người đã thiệt mạng và 45 người khác bị thương trong đám cháy bùng phát bên trong một nhà thờ tại thành phố Giza.
Vùng núi Bắc Bộ đề phòng mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất

Vùng núi Bắc Bộ đề phòng mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất

Tin tức - BĐT - 20:18, 14/08/2022
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, chiều tối và đêm nay (14/8), ở khu vực vùng núi Bắc Bộ có mưa rào và dông, cục bộ có nơi mưa to. Nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất và ngập úng ở vùng trũng, thấp.
Đoàn Việt Nam dự thi Olympic Tin học quốc tế đoạt 4 huy chương

Đoàn Việt Nam dự thi Olympic Tin học quốc tế đoạt 4 huy chương

Giáo dục - NA - 20:02, 14/08/2022
Ngày 14/8, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã thông tin về kết quả dự thi Olympic Tin học quốc tế năm 2022 của Đội tuyển quốc gia Việt Nam. Theo đó, cả 4/4 thí sinh dự thi đều đoạt huy chương.
Chùa Khmer - “đạo và đời”: Niềm tự hào của đồng bào Khmer (Bài 1)

Chùa Khmer - “đạo và đời”: Niềm tự hào của đồng bào Khmer (Bài 1)

Sắc màu 54 - Hạnh Nguyên - 17:44, 14/08/2022
Với đồng bào Khmer, ngôi chùa luôn hiện hữu trong suốt cuộc đời của họ. Từ khi còn bé đã theo cha mẹ đến chùa, lớn lên nam giới vào chùa tu học và đến giai đoạn trưởng thành, dù bận lo cho cuộc mưu sinh, họ vẫn thường đến chùa tạ lễ đức Phật, cầu an cho gia đình. Về già, họ càng gắn bó với ngôi chùa hơn; cho đến khi qua đời, thì được hoả táng và đưa vào tháp chứa tro cốt được các sư xây dựng tại chùa.
Gần 300.000 bữa ăn miễn phí cho trẻ em nghèo vùng cao Thanh Hóa

Gần 300.000 bữa ăn miễn phí cho trẻ em nghèo vùng cao Thanh Hóa

Nhịp cầu nhân ái - Quỳnh Trâm - 17:26, 14/08/2022
Sau hơn 3 năm hoạt động, Dự án “Nuôi em Thanh Hóa” đã hỗ trợ được gần 300.000 bữa ăn bán trú tại 28 điểm trường ở các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa.
Trải nghiệm Trà Vinh

Trải nghiệm Trà Vinh

Trong bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp của Đồng bằng sông Cửu Long, tỉnh Trà Vinh là một gam màu xanh mát bởi những cánh đồng lúa, vườn cây hoa trái, cùng hệ thống kênh, rạch và bãi biển trải dài thơ mộng. Đến với Trà Vinh, bạn còn được được thưởng lãm kiến trúc độc đáo của 150 ngôi chùa Khmer và những lễ hội mang đậm nét văn hóa dân tộc diễn ra quanh năm vô cùng hấp dẫn.
Sắc màu dưới chân núi Ngọc Linh

Sắc màu dưới chân núi Ngọc Linh

Kinh tế - L.Phương – N.Chí - 17:24, 14/08/2022
Xã Ngọc Linh, huyện Đăk Glei (Kon Tum) nằm trong quần thể dãy núi Ngọc Linh có độ cao 2.598 m, là nơi sinh sống bao đời nay của đồng bào dân tộc Xơ Đăng , hiện còn lưu giữ nhiều nét đẹp văn hóa đặc sắc, nhiều cây dược liệu quý. Ngoài ra, đến với xã Ngọc Linh, nhất là vào mùa lúa chín, còn được chiêm ngưỡng một bức tranh hùng vĩ, nên thơ, yên bình và một bầu không khí hết sức trong lành...
Đi trên con đường Hạnh phúc

Đi trên con đường Hạnh phúc

Phóng sự - Văn Hoa - 17:17, 14/08/2022
Tôi đã không ít lần đi trên con đường 4C, nơi “đầu trời ngất đỉnh Hà Giang”. Mỗi một lần đi, cảm xúc trong tôi đều rất khác biệt. Không phải vì sự hiểm trở của một tuyến đường lên 4 huyện nơi địa đầu Tổ quốc, hay chỉ vì sức hấp dẫn của cột cờ Lũng Cú, cao nguyên đá Đồng Văn… mà hơn hết là những cảm nhận về sự đổi thay vượt bậc của đất và người nơi đây khi có con đường huyết mạch, con đường chiến lược..., đã mang lại hạnh phúc, no ấm, bình yên trên mỗi bản làng.
Nhìn lại chặng đường 5 năm thực hiện Đề án 1163: Những mô hình cần nhân rộng (Bài 3)

Nhìn lại chặng đường 5 năm thực hiện Đề án 1163: Những mô hình cần nhân rộng (Bài 3)

Pháp luật - K.Thư – Song Vy - 16:55, 14/08/2022
Để công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật hiệu quả, Đề án 1163 đặt ra giải pháp là lựa chọn xây dựng mô hình điểm ở các xã, thôn, bản vùng đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, biên giới; địa bàn xung yếu và nơi có đồng bào DTTS rất ít người cư trú. Nhiều mô hình được triển khai, mang lại hiệu quả thiết thực, rất cần nhân rộng trong thời gian tới.
Xin đừng

Xin đừng "bức tử" những dòng sông

Xã hội - Tùng Nguyên - 16:45, 14/08/2022
Thủy lợi, thủy điện phát triển thiếu tầm nhìn dài hạn thì những tác động tiêu cực đến sự tồn vong của các dòng sông cũng liên tục phát sinh như một hệ quả tất yếu. Mặc dù đã có quy định bảo đảm giá trị dòng chảy tối thiểu ở hạ lưu các hồ chứa, đập dâng của các công trình thủy lợi, thủy điện, nhưng việc thực thi quy định này trên thực tế rất bất cập, làm gia tăng thêm thực trạng “bức tử” các dòng sông ở nước ta.
Soọng cô - một thứ “men” của đồng bào Sán Dìu: Tình yêu Soọng cô đã lớn dần trong lớp trẻ (Bài 5)

Soọng cô - một thứ “men” của đồng bào Sán Dìu: Tình yêu Soọng cô đã lớn dần trong lớp trẻ (Bài 5)

Sắc màu 54 - Văn Hoa - 16:44, 14/08/2022
Bằng tình yêu và trách nhiệm của mình trong việc gìn giữ tiếng hát Soọng cô, nhiều nghệ nhân, nhiều câu lạc bộ (CLB) đã động viên, khuyến khích để kết nạp thêm những hội viên nhỏ tuổi. Họ đã nỗ lực dạy nói, dạy hát cho thế hệ trẻ, đưa các hội viên nhỏ tuổi đi giao lưu giữa các CLB trong và ngoài tỉnh; đi biểu diễn trong các ngày lễ, sự kiện lớn của địa phương... Trước nỗ lực của các ông bà, thế hệ đi trước, tình yêu, trách nhiệm giữ gìn văn hóa dân tộc đã lớn dần trong lớp trẻ.