Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Cận cảnh bộ cửa rồng tuyệt mỹ còn được lưu giữ từ thời Trần

Vũ Mừng - 09:54, 22/02/2024

Là một trong những ngôi chùa cổ nổi tiếng nhất Việt Nam, chùa Phổ Minh (phường Lộc Vượng, Tp. Nam Định, tỉnh Nam ĐỊnh) được xây dựng từ thời Lý và trùng tu lớn vào thời Trần. Chùa còn lưu giữ bộ cánh cửa gồm 4 tấm chạm khắc hình rồng ở gian giữa nhà Tiền đường, được phục dựng theo tỷ lệ 1:1 so với bản gốc đang trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia và Bảo tàng tỉnh Nam Định, có niên đại từ thời Trần.

 Bộ cánh cửa gồm có 4 tấm và được làm bằng gỗ lim, nguyên khối, mỗi tấm cao 1,90m, rộng 0,80m. Bộ cửa phiên bản tại chùa được dựng theo tỉ lệ 1:1 so với bản gốc (bộ cánh cửa gốc; 02 cửa giữa đang được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia, 02 cửa bên đặt tại Bảo tàng tỉnh Nam Định).
Bộ cánh cửa gồm có 4 tấm và được làm bằng gỗ lim, nguyên khối, mỗi tấm cao 1,90m, rộng 0,80m. Bộ cửa phiên bản tại chùa được dựng theo tỷ lệ 1:1 so với bản gốc (bộ cánh cửa gốc; 2 cửa giữa đang được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia, 2 cửa bên đặt tại Bảo tàng tỉnh Nam Định)
Các con rồng trang trí trên cánh cửa đều có đặc điểm đầu ngẩn cao, thân uốn khúc, đuôi chụm về phía đỉnh lá đề. Thân rồng hình tròn, thon, không có vảy, mào lửa dài. Hai rồng lớn thắt túi, miệng há, bờm và râu bay lên tạo mây lửa, thân rồng mập tròn cuốn thành khúc nhỏ dần về đuôi. Rồng trong tư thế cuộn trong hình lá đề, xung quanh chấm mây lửa, giữa là bông sen nở. Phần dưới chạm bông hoa cúc nở đối xứng, phía trên chạm lá đề, cánh sen kép, hàng dưới chạm sóng nước.
Các con rồng trang trí trên cánh cửa đều có đặc điểm đầu ngẩn cao, thân uốn khúc, đuôi chụm về phía đỉnh lá đề. Thân rồng hình tròn, thon, không có vảy, mào lửa dài. Hai rồng lớn thắt túi, miệng há, bờm và râu bay lên tạo mây lửa, thân rồng mập tròn cuốn thành khúc nhỏ dần về đuôi. Rồng trong tư thế cuộn trong hình lá đề, xung quanh chấm mây lửa, giữa là bông sen nở. Phần dưới chạm bông hoa cúc nở đối xứng, phía trên chạm lá đề, cánh sen kép, hàng dưới chạm sóng nước
 Toàn bộ mặt ngoài của 4 tấm đều được trang trí. Trong đó chủ đề quan trọng nhất là con rồng. Rồng trên bộ cánh cửa được trang trí trong các khung uốn một nửa chiếc lá đề. Khi hai cánh cửa giữa khép lại tạo thành một chiếc lá đề hoàn chỉnh, hai cánh cửa bên khi khép lại là hai nửa chiếc lá đề đối xứng hai bên. Gợi cảm giác có nhiều hình tượng rồng và lá đề trên bộ cánh cửa.
Toàn bộ mặt ngoài của 4 tấm đều được trang trí. Trong đó chủ đề quan trọng nhất là con rồng. Rồng trên bộ cánh cửa được trang trí trong các khung uốn một nửa chiếc lá đề. Khi hai cánh cửa giữa khép lại tạo thành một chiếc lá đề hoàn chỉnh, hai cánh cửa bên khi khép lại là hai nửa chiếc lá đề đối xứng hai bên. Gợi cảm giác có nhiều hình tượng rồng và lá đề trên bộ cánh cửa.
Mỗi cánh cửa đều có chân quay ở hai đầu của cùng phía trong. Để cánh cửa hoạt động, các chân quay ở phía trên được khớp với các lỗ chân quay trên “bậu cửa” ăn mộng với xà hạ. Các chân quay phía dưới ăn mộng với bốn cối quay bằng đá xanh. Tất cả đều là khối đá có mặt cắt bằng 2/3 hình tròn, hai khối giữa cao 0,22 m, đường kính 0,28m, chân cối quay bằng hình chữ nhật (0,42m x 0,33m). Chỗ chân quay tròn đường kính 0,07m, hai khối hai bên nhỏ hơn một chút: cao 0,22m, đường kính 0,24m, chân đế dài 0,34m, rộng 0,29m.
Mỗi cánh cửa đều có chân quay ở hai đầu của cùng phía trong. Để cánh cửa hoạt động, các chân quay ở phía trên được khớp với các lỗ chân quay trên “bậu cửa” ăn mộng với xà hạ. Các chân quay phía dưới ăn mộng với 4 cối quay bằng đá xanh. Tất cả đều là khối đá có mặt cắt bằng 2/3 hình tròn, hai khối giữa cao 0,22m, đường kính 0,28m, chân cối quay bằng hình chữ nhật (0,42m x 0,33m). Chỗ chân quay tròn đường kính 0,07m, hai khối hai bên nhỏ hơn một chút: Cao 0,22m, đường kính 0,24m, chân đế dài 0,34m, rộng 0,29m
Hình tượng rồng không đơn thuần là đề tài trang trí làm tôn vẻ đẹp, sự uy nghi, tôn quý của bộ cánh cửa mà qua đó còn khẳng định quy mô kiến trúc, vị thế của di tích có bộ cánh cửa đó chính là chùa Phổ Minh - một công trình được xây dựng từ thời nhà Lý, đến thời Trần được mở rộng với quy mô to lớn hơn. Ngôi chùa không chỉ là một trung tâm phật giáo mà còn là một trong những công trình tiêu biểu của Hành cung Thiên Trường.
Hình tượng rồng không đơn thuần là đề tài trang trí làm tôn vẻ đẹp, sự uy nghi, tôn quý của bộ cánh cửa mà qua đó còn khẳng định quy mô kiến trúc, vị thế của di tích có bộ cánh cửa đó chính là chùa Phổ Minh - một công trình được xây dựng từ thời nhà Lý, đến thời Trần được mở rộng với quy mô to lớn hơn. Ngôi chùa không chỉ là một trung tâm Phật giáo mà còn là một trong những công trình tiêu biểu của Hành cung Thiên Trường.
   Qua bộ cánh cửa đã giúp chúng ta hiểu hơn về kiến trúc, mỹ thuật và nghệ thuật điêu khắc thời Trần. Đề tài hoa văn trang trí trên cánh cửa là cơ sở để ta hiểu hơn về nghệ thuật tạo hình, tư duy thẩm mỹ, lịch sử văn hoá, thủ công mỹ nghệ dưới triều đại nhà Trần. Từ đó phản ánh về sự hưng thịnh của Phật giáo thời Trần.
Qua bộ cánh cửa đã giúp chúng ta hiểu hơn về kiến trúc, mỹ thuật và nghệ thuật điêu khắc thời Trần. Đề tài hoa văn trang trí trên cánh cửa là cơ sở để ta hiểu hơn về nghệ thuật tạo hình, tư duy thẩm mỹ, lịch sử văn hoá, thủ công mỹ nghệ dưới triều đại nhà Trần. Từ đó phản ánh về sự hưng thịnh của Phật giáo thời Trần.
Quần thể Khu di tích quốc gia đặc biệt đền Trần chùa Tháp là nơi lưu giữ rất nhiều hiện vật cổ có giá trị về lịch sử, văn hoá, kiến trúc và mỹ thuật từ thời Trần, đòi hỏi các thế hệ cùng nhau gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị ấy.
Quần thể Khu di tích quốc gia đặc biệt đền Trần chùa Tháp là nơi lưu giữ rất nhiều hiện vật cổ có giá trị về lịch sử, văn hoá, kiến trúc và mỹ thuật từ thời Trần, đòi hỏi các thế hệ cùng nhau gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị ấy.
Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Xên bản, Xên mường – Lễ hội mang ước nguyện về cuộc sống ấm no của đồng bào Thái

Xên bản, Xên mường – Lễ hội mang ước nguyện về cuộc sống ấm no của đồng bào Thái

Lễ hội Xên bản, Xên mường là một sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng rất quan trọng, được cộng đồng dân tộc Thái tỉnh Sơn La lưu giữ qua nhiều đời. Nghi thức tâm linh này mang đậm tính nhân văn, thể hiện khát vọng về một cuộc sống an lành và mong muốn mùa màng bội thu, gia súc sinh sôi, nảy nở.
Tin nổi bật trang chủ
Người tiên phong đẩy lùi hủ tục ở vùng cao Thanh Hóa

Người tiên phong đẩy lùi hủ tục ở vùng cao Thanh Hóa

Là người con của đồng bào Mông, ông Lầu Minh Pó (sinh năm 1961) ở xã Pù Nhi, huyện Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa, là Người có uy tín tiêu biểu đã góp phần quan trọng giúp đồng bào mình có những chuyển biến lớn về nhận thức. Ông Pó luôn tâm niệm, bên cạnh những nét văn hóa đặc sắc cần lưu giữ thì những hủ tục phải được loại bỏ để xây dựng đời sống văn hóa mới, văn minh, hiện đại.
Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau thăm và chúc Tết Chôl Chnăm Thmây tại huyện Thới Bình

Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau thăm và chúc Tết Chôl Chnăm Thmây tại huyện Thới Bình

Chính sách dân tộc - Như Tâm - 18:05, 15/04/2024
Ngày 15/4, Đoàn công tác của Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ tỉnh Cà Mau do ông Nguyễn Tiến Hải - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Cà Mau làm Trưởng đoàn, đã đến thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây tại chùa Rạch Giồng, xã Hồ Thị Kỷ, huyện Thới Bình. Cùng tham gia Đoàn công tác có đại diện lãnh đạọ các sở, ban ngành của tỉnh.
Đồng bào Tày ở Đông Đằng giữ rừng như giữ nhà

Đồng bào Tày ở Đông Đằng giữ rừng như giữ nhà

Xã hội - Mỹ Dung-CTV - 06:37, 15/04/2024
Ấn tượng với khách khi đến bản người Tày, thôn Đông Đằng, huyện Bắc Sơn (Lạng Sơn) là cánh rừng bạt ngàn cây gỗ nghiến. Bao năm qua, người dân nơi đây thuộc lòng những quy định mà bản làng đã đề ra, đặc biệt là các nội dung trong hương ước về bảo vệ rừng, giữ rừng như giữ nhà...
Ngoại hạng Anh: Tottenham mất Top 4 sau khi thua Newcastle

Ngoại hạng Anh: Tottenham mất Top 4 sau khi thua Newcastle

Thể thao - Hoàng Minh - 06:33, 15/04/2024
Tâm điểm vòng 33 Ngoại hạng Anh là trận cầu giữa Tottenham và Newcastle. Tuy nhiên, Tottenham đã có một trận đấu đáng quên khi để thua 4 bàn không gỡ và tụt xuống vị trí thứ 5 trên bảng xếp hạng.
Gia Lai: Trình diễn các trò chơi truyền thống dân tộc

Gia Lai: Trình diễn các trò chơi truyền thống dân tộc

Tin tức - Ngọc Thu - 06:31, 15/04/2024
Ngày 14/4, trong khuôn khổ Ngày hội văn hóa các dân tộc tỉnh Gia Lai lần thứ III - năm 2024, tại Quảng trường Đại Đoàn Kết (Tp. Pleiku, Gia Lai) đã diễn ra các trò chơi truyền thống dân tộc như đi cà kheo, giã gạo chày đôi, nhảy bao bố tiếp sức.
Khai mạc triển lãm Xúc tiến thương mại và đầu tư doanh nhân trẻ Việt Nam

Khai mạc triển lãm Xúc tiến thương mại và đầu tư doanh nhân trẻ Việt Nam

Tin tức - Trí Phương - 06:26, 15/04/2024
Ngày 14/4, tại Tp. Hạ Long, Hội Doanh nhân trẻ Quảng Ninh đã phối hợp với Câu lạc bộ Xúc tiến thương mại đầu tư doanh nhân trẻ Việt Nam khai mạc Triển lãm Xúc tiến thương mại và đầu tư doanh nhân trẻ Việt Nam tại Quảng Ninh.
Vấn đề - Sự kiện (Tuần 15): Thực phẩm bẩn: Nỗi lo “treo” trước cổng trường

Vấn đề - Sự kiện (Tuần 15): Thực phẩm bẩn: Nỗi lo “treo” trước cổng trường

Hàng quán ăn vặt xung quanh cổng trường luôn có sức hấp dẫn với học sinh. Tuy nhiên, một thực tế đang diễn ra, đó là dù đã được cảnh báo về những nguy cơ mất vệ sinh an toàn thực phẩm, nhưng những loại kẹo bánh, đồ ăn vặt không rõ nguồn gốc xuất xứ vẫn bủa vây xung quanh trường học. Gần đây, liên tiếp các vụ việc xảy ra đã dấy lên những lo ngại về an toàn vệ sinh thực phẩm học đường, là những hồi chuông cảnh báo về an toàn vệ sinh thực phẩm học đường. Chương trình Vấn đề - Sự kiện của Báo Dân tộc và phát triển hôm nay sẽ bàn về Vệ sinh an toàn thực phẩm: Nỗi lo “treo” trước cổng trường!
Nhiều hoạt động ý nghĩa tại “Tết Quân – Dân” mừng Chôl Chnăm Thmây năm 2024

Nhiều hoạt động ý nghĩa tại “Tết Quân – Dân” mừng Chôl Chnăm Thmây năm 2024

Tin tức - Nguyệt Anh - 06:21, 15/04/2024
Trong 3 ngày diễn ra các hoạt động “Tết Quân - Dân” mừng Chôl Chnăm Thmây năm 2024, các cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang cùng lực lượng các sở, ban, ngành, đoàn thể của thị xã Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng đã đồng hành cùng bà con đồng bào dân tộc Khmer tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, có ý nghĩa.
Hội đồng dân tộc của Quốc hội chúc Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây ở Vĩnh Long

Hội đồng dân tộc của Quốc hội chúc Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây ở Vĩnh Long

Công tác Dân tộc - Nguyệt Anh - 06:17, 15/04/2024
Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer, Đoàn công tác của Hội đồng Dân tộc của Quốc hội do ông Y Thanh Hà Niê K'đăm, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội làm Trưởng đoàn có buổi làm việc với UBND tỉnh Vĩnh Long về tình hình kinh tế - xã hội và chúc Tết cổ truyền tại địa phương.
Hà Giang: Tổ chức ngày hội Không gian văn hóa huyện Yên Minh lần thứ II năm 2024

Hà Giang: Tổ chức ngày hội Không gian văn hóa huyện Yên Minh lần thứ II năm 2024

Sắc màu 54 - Vũ Mừng - 06:15, 15/04/2024
Ban Tổ chức các ngày lễ lớn huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang thông tin, Ngày hội Không gian văn hóa huyện Yên Minh lần thứ II sẽ được tổ chức từ ngày 19 - 20/4 tới đây.
Ngoại hạng Anh: Man City lên đầu bảng sau chiến thắng tưng bừng trước Luton

Ngoại hạng Anh: Man City lên đầu bảng sau chiến thắng tưng bừng trước Luton

Thể thao - Hoàng Minh - 06:10, 15/04/2024
Vòng 33 Ngoại hạng Anh, Man City đã đè bẹp Luton với tỷ số 5-1 để tạm thời leo lên vị trí thứ nhất trên Bảng xếp hạng.
Hàng nghìn người đổ về Đền Hùng dâng hương trước ngày Giỗ Tổ

Hàng nghìn người đổ về Đền Hùng dâng hương trước ngày Giỗ Tổ

Tin tức - Minh Nhật - 06:07, 15/04/2024
Ngày 14/4, trước ngày Giỗ Tổ (10/3 Âm lịch), lượng người đổ về Khu di tích Đền Hùng tăng đột biến, cảnh tượng chen chúc, ùn tắc xuất hiện tại các lối lên đền thờ các vua Hùng.