Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

An sinh xã hội cho lao động tự do: Lỗ hổng lớn

PV - 10:01, 02/05/2019

Từ nhiều năm nay, vùng Đông Nam bộ đã hình thành các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao. Với những lợi thế đó, Đông Nam bộ được xem là “miền đất hứa” cho người dân ở các vùng quê nghèo, đặc biệt là đồng bào DTTS muốn thoát ly quê hương lập nghiệp, đổi đời. Tuy nhiên, người lao động tự do này lại là đối tượng dễ bị tổn thương nhất trước những rủi ro, biến động. Vì vậy, rất cần có những giải pháp cụ thể, những chính sách an sinh xã hội cho đối tượng lao động này.

Rủi ro tiềm ẩn

Trong căn gác trọ rộng chừng 20m2, với vô số đồ đạc, quần áo treo bất cứ chỗ nào có thể, góc trong cùng là chiếc giường 1,6m, với đồ chơi trẻ con bày bừa bộn-không gian chật hẹp ấy là nơi sinh hoạt hằng ngày của vợ chồng chị Thạch Yến Lan, dân tộc Khmer, quê ở huyện Mỹ Tú (Sóc Trăng) và đứa con 3 tuổi. Theo chồng lên quận Bình Tân, TP. Hồ Chí Minh đã được 4 năm, công việc của chị Lan chủ yếu là làm thuê, rồi trông trẻ, mỗi tháng thu nhập khoảng 5 triệu đồng. Chồng chị làm công nhân khu công nghiệp cách đó 3km, thu nhập hằng tháng khoảng 5 triệu đồng. Với mức thu nhập của cả hai vợ chồng khoảng 10 triệu đồng, chị Lan tằn tiện chỉ đủ trang trải cuộc sống, nếu ốm đau sẽ không biết xoay đâu ra tiền mua thuốc.

Người lao động di cư tại các khu công nghiệp luôn phải tằn tiện chi tiêu để đủ trang trải cuộc sống. Người lao động di cư tại các khu công nghiệp luôn phải tằn tiện chi tiêu để đủ trang trải cuộc sống.

Còn với trường hợp của Nông Thị Hằng công nhân Công ty TNHH Kollan-Khu chế xuất Linh Trung, Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh) lẽ ra ở độ tuổi 20, Hằng phải có cuộc sống sôi nổi với nhiều hoạt động. Nhưng cuộc sống của Hằng đơn điệu với một quy trình lập sẵn ngày nào cũng như ngày nào. Sáng đến công ty, chiều tan tầm về đi chợ nấu ăn rồi ngủ. “Làm công nhân cực lắm, nhiều đợt tăng ca phải làm từ 6 giờ chiều đến 6 giờ sáng hôm sau, mỗi ca chỉ có một tiếng đồng hồ để ăn cơm và nghỉ ngơi, có lúc hoa mắt chóng mặt muốn ngất xỉu. Doanh nghiệp thì luôn có lý do để chấm dứt hợp đồng hay vi phạm quyền lợi về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế (BHXH, BHYT). Vì cuộc sống mưu sinh nên chúng em đành chấp nhận sống tạm như vậy thôi”, Hằng cho biết.

Theo Hằng thông tin, quê em ở tận Chợ Mới (Bắc Kạn), theo bạn vào trong này làm công nhân. Bố mẹ đau ốm, em trai đang học THPT nên mọi chi tiêu của gia đình đều trông chờ vào em. Tổng thu nhập của Hằng được khoảng 6-7 triệu đồng/tháng thì đã phải chi tiền thuê nhà trọ, điện, nước, ăn uống đã mất gần 3 triệu đồng, số tiền gửi về nhà cho bố mẹ cũng không được là bao.

Cần một chính sách an sinh xã hội bền vững

Bà Phạm Thị Hải Hà, Phó Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) cho biết, qua khảo sát thực tế cho thấy, có những khoảng trống về pháp luật trong chính sách với lao động di cư. Ví dụ, nhiều chính sách an sinh xã hội chủ yếu quy định theo hộ khẩu thường trú, gây khó khăn cho người lao động khiến họ ít có cơ hội tiếp cận các dịch vụ an sinh xã hội cơ bản.

Cụ thể, lao động di cư, đặc biệt là lao động nữ khó tiếp cận BHXH tự nguyện và BHYT. Hai chế độ chính sách các lao động nữ di cư quan tâm nhất khi đi làm xa là chế độ nghỉ thai sản và bảo hiểm tai nạn lao động-bệnh nghề nghiệp nhưng họ lại khó tiếp cận. Ngoài ra, nhiều công ty cũng chưa có chế độ trợ giúp xã hội thường xuyên hay đột xuất dành riêng cho người lao động tạm trú ngắn hạn.

Ông Tạ Việt Anh, Chủ tịch Quỹ Hỗ trợ Chương trình, dự án an sinh xã hội Việt Nam (AFV) cho biết, cơ quan này hỗ trợ thực hiện nghiên cứu về bảo đảm quyền an sinh xã hội với lao động di cư xuất phát từ thực tế. Hiện nay, số lao động đổ về các đô thị, khu công nghiệp, khu chế xuất vùng miền rất lớn, đặc biệt là lao động nữ. Vấn đề tiếp cận quyền an sinh xã hội của lao động nữ cũng rất quan trọng. Ví dụ, ngoài quyền tiếp cận an sinh xã hội của bản thân họ về các dịch vụ y tế, việc làm, còn có quyền giáo dục, y tế cho con họ.

Trên cơ sở nghiên cứu này, AFV đề xuất với các cơ quan liên quan, nhà hoạch định chính sách có giải pháp phù hợp để bảo đảm quyền an sinh xã hội với người lao động di cư nói chung và lao động nữ di cư nói riêng. Đặc biệt, ông mong muốn, bản thân lao động nữ di cư cũng tự nhận thức, nâng cao hiểu biết của họ về quyền của họ, để họ chủ động tiếp cận và thực hiện.

“Về lâu dài, cần điều chỉnh việc quản lý người dân thông qua hộ khẩu bằng việc quản lý qua thẻ căn cước công dân. Bên cạnh đó, tuyên truyền chính sách an sinh xã hội cho lao động nữ di cư rất quan trọng. Lao động nữ di cư mới chỉ tập trung kiếm thu nhập chứ chưa quan tâm nhiều tới quyền lợi an sinh xã hội của mình. Do đó, cần có cách truyền thông phù hợp, thu hút họ tham gia và hưởng quyền cơ bản về an sinh xã hội”, ông Việt Anh nhấn mạnh thêm.

Qua khảo sát thực tế cho thấy, có những khoảng trống về pháp luật trong chính sách với lao động di cư. Ví dụ, nhiều chính sách an sinh xã hội chủ yếu quy định theo hộ khẩu thường trú, gây khó khăn cho người lao động khiến họ ít có cơ hội tiếp cận các dịch vụ an sinh xã hội cơ bản.” Bà Phạm Thị Hải Hà, Phó Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội)

BẰNG GIANG

Tin cùng chuyên mục
Từ ngày 21/5, người dân cần lưu ý 5 điểm mới về phạt nguội

Từ ngày 21/5, người dân cần lưu ý 5 điểm mới về phạt nguội

Xã hội - Như Ý - 19 phút trước
Theo Thông tư 15/2022/TT-BCA của Bộ Công an về sửa đổi, bổ sung Thông tư 65/2020/TT-BCA, từ ngày 21/5/2022, sẽ có 5 điểm mới về phạt nguội mà người dân cần chú ý.
SEA Games 31: Kỳ thủ Nguyễn Ngọc Trường Sơn cùng vợ giành Huy chương vàng SEA Games

SEA Games 31: Kỳ thủ Nguyễn Ngọc Trường Sơn cùng vợ giành Huy chương vàng SEA Games

Thể thao - Giải trí - Việt Hùng - 1 giờ trước
Chiều 17/5, Nguyễn Ngọc Trường Sơn và bà xã là kỳ thủ Phạm Lê Thảo Nguyên cùng giành Huy chương Vàng (HCV) nội dung cờ nhanh nam, nữ. Ở vòng bảng, Trường Sơn giành 2 điểm (hòa 2, thắng 1), còn Thảo Nguyên giành được 2,5 điểm (thắng 2, hòa 1).
Làng nghề mũ phớt tại Ecuador

Làng nghề mũ phớt tại Ecuador

Nhìn ra thế giới - PV - 2 giờ trước
Trong lĩnh vực thời trang, chiếc mũ phớt Panama từ lâu là một trong những sản phẩm thủ công nổi tiếng thế giới. Tuy nhiên trên thực tế, chiếc mũ mang tên Panama nhưng lại có nguồn gốc từ Ecuador. Không chỉ đem lại phong cách sang trọng cho người dùng, chiếc mũ đã trở thành biểu tượng tự hào của người dân xứ dừa xanh cọ biếc Ecuador.
Đắk Lắk: Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần thứ IX

Đắk Lắk: Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần thứ IX

Tin địa phương - Bá Thăng - 3 giờ trước
Ban Tổ chức Hội thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk Ban hành kế hoạch số 63/KH-BTC ngày 17/5/2022 về Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần thứ IX (2022-2023).
Bộ Y tế yêu cầu đẩy nhanh tiến độ tiêm vaccine cho trẻ 5-12 tuổi và mũi 3 cho người trên 18 tuổi

Bộ Y tế yêu cầu đẩy nhanh tiến độ tiêm vaccine cho trẻ 5-12 tuổi và mũi 3 cho người trên 18 tuổi

Sức khỏe - T.Hợp - 3 giờ trước
Bộ Y tế vừa có công điện gửi UBND các tỉnh, thành phố về việc triển khai tiêm vaccine phòng COVID-19 cho trẻ từ 5- dưới 12 tuổi và tiêm mũi 3 cho người trên 18 tuổi.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về cuộc họp của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh với Vụ Hợp tác Quốc tế; chuyến công tác của Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh khảo sát, lấy ý kiến, lắng nghe tâm tư của đồng bào các DTTS tại xã Tri Lễ, huyện Quế Phong (Nghệ An) về việc hoàn thiện Đề án “Xác định thành phần, tên gọi một số dân tộc và xây dựng danh mục các dân tộc Việt Nam” và một số tin tức nổi bật khác ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Phần đọc báo sẽ giới thiệu 2 bài viết: “Trên vùng mây trắng Chư Tan Kra” của tác giả Tiêu Dao- Bảo Anh và bài viết “Thổ cẩm kể chuyện” của tác giả Hồng Minh.
SEA Games 31: Bán kết bóng đá nam - Liệu U23 Việt Nam có vượt khó?

SEA Games 31: Bán kết bóng đá nam - Liệu U23 Việt Nam có vượt khó?

Thể thao - Giải trí - Đặng Việt Hùng - 3 giờ trước
U23 Việt Nam khép lại vòng bảng SEA Games 31 với 10 điểm và ngôi đầu bảng A. Tuy nhiên, cách đội chủ nhà Việt Nam đến với vòng bán kết không thực sự thuyết phục, với những màn trình diễn trước Myanmar và Timor Leste.
Nữ vận động viên Việt Nam đầu tiên

Nữ vận động viên Việt Nam đầu tiên "hạ gục" Everest tiếp tục hành trình

Thể thao - PV - 4 giờ trước
Đoàn leo núi của Nguyễn Thị Thanh Nhã, một luật sư thuộc thế hệ 8X sống tại TP. Hồ Chí Minh, là người phụ nữ Việt Nam đầu tiên chinh phục thành công đỉnh Everest, đang trên đường xuống núi.
Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân thăm, tặng quà tại tỉnh Bắc Kạn

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân thăm, tặng quà tại tỉnh Bắc Kạn

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Ngày 17/5, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân cùng đoàn công tác đã tới thăm, tặng quà gia đình chính sách tại huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn.
Hội Hữu nghị Lào-Việt Nam: Cầu nối phát triển mối quan hệ hai nước

Hội Hữu nghị Lào-Việt Nam: Cầu nối phát triển mối quan hệ hai nước

Thời sự - PV - 4 giờ trước
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Lào, sáng 17/5, tại thủ đô Vientiane, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã tiếp Bộ trưởng Công nghệ và Truyền thông, đồng thời là Chủ tịch Hội Hữu nghị Lào-Việt Nam Boviengkham Vongdara.
Hơn 492 triệu người nhiễm COVID-19 được công bố khỏi bệnh

Hơn 492 triệu người nhiễm COVID-19 được công bố khỏi bệnh

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Tính đến sáng 17/5, thế giới ghi nhận 522.744.291 ca nhiễm COVID-19 và 6.289.408 ca tử vong do dịch bệnh này. Trong 24 giờ qua, CHDCND Triều Tiên có số ca mắc mới nhiều nhất với 392.930 ca, trong khi Pháp với 126 ca tử vong là quốc gia có số ca mới tử vong do COVID-19 nhiều nhất thế giới.