Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

An sinh xã hội cho lao động tự do: Lỗ hổng lớn

PV - 10:01, 02/05/2019

Từ nhiều năm nay, vùng Đông Nam bộ đã hình thành các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao. Với những lợi thế đó, Đông Nam bộ được xem là “miền đất hứa” cho người dân ở các vùng quê nghèo, đặc biệt là đồng bào DTTS muốn thoát ly quê hương lập nghiệp, đổi đời. Tuy nhiên, người lao động tự do này lại là đối tượng dễ bị tổn thương nhất trước những rủi ro, biến động. Vì vậy, rất cần có những giải pháp cụ thể, những chính sách an sinh xã hội cho đối tượng lao động này.

Rủi ro tiềm ẩn

Trong căn gác trọ rộng chừng 20m2, với vô số đồ đạc, quần áo treo bất cứ chỗ nào có thể, góc trong cùng là chiếc giường 1,6m, với đồ chơi trẻ con bày bừa bộn-không gian chật hẹp ấy là nơi sinh hoạt hằng ngày của vợ chồng chị Thạch Yến Lan, dân tộc Khmer, quê ở huyện Mỹ Tú (Sóc Trăng) và đứa con 3 tuổi. Theo chồng lên quận Bình Tân, TP. Hồ Chí Minh đã được 4 năm, công việc của chị Lan chủ yếu là làm thuê, rồi trông trẻ, mỗi tháng thu nhập khoảng 5 triệu đồng. Chồng chị làm công nhân khu công nghiệp cách đó 3km, thu nhập hằng tháng khoảng 5 triệu đồng. Với mức thu nhập của cả hai vợ chồng khoảng 10 triệu đồng, chị Lan tằn tiện chỉ đủ trang trải cuộc sống, nếu ốm đau sẽ không biết xoay đâu ra tiền mua thuốc.

Người lao động di cư tại các khu công nghiệp luôn phải tằn tiện chi tiêu để đủ trang trải cuộc sống. Người lao động di cư tại các khu công nghiệp luôn phải tằn tiện chi tiêu để đủ trang trải cuộc sống.

Còn với trường hợp của Nông Thị Hằng công nhân Công ty TNHH Kollan-Khu chế xuất Linh Trung, Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh) lẽ ra ở độ tuổi 20, Hằng phải có cuộc sống sôi nổi với nhiều hoạt động. Nhưng cuộc sống của Hằng đơn điệu với một quy trình lập sẵn ngày nào cũng như ngày nào. Sáng đến công ty, chiều tan tầm về đi chợ nấu ăn rồi ngủ. “Làm công nhân cực lắm, nhiều đợt tăng ca phải làm từ 6 giờ chiều đến 6 giờ sáng hôm sau, mỗi ca chỉ có một tiếng đồng hồ để ăn cơm và nghỉ ngơi, có lúc hoa mắt chóng mặt muốn ngất xỉu. Doanh nghiệp thì luôn có lý do để chấm dứt hợp đồng hay vi phạm quyền lợi về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế (BHXH, BHYT). Vì cuộc sống mưu sinh nên chúng em đành chấp nhận sống tạm như vậy thôi”, Hằng cho biết.

Theo Hằng thông tin, quê em ở tận Chợ Mới (Bắc Kạn), theo bạn vào trong này làm công nhân. Bố mẹ đau ốm, em trai đang học THPT nên mọi chi tiêu của gia đình đều trông chờ vào em. Tổng thu nhập của Hằng được khoảng 6-7 triệu đồng/tháng thì đã phải chi tiền thuê nhà trọ, điện, nước, ăn uống đã mất gần 3 triệu đồng, số tiền gửi về nhà cho bố mẹ cũng không được là bao.

Cần một chính sách an sinh xã hội bền vững

Bà Phạm Thị Hải Hà, Phó Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) cho biết, qua khảo sát thực tế cho thấy, có những khoảng trống về pháp luật trong chính sách với lao động di cư. Ví dụ, nhiều chính sách an sinh xã hội chủ yếu quy định theo hộ khẩu thường trú, gây khó khăn cho người lao động khiến họ ít có cơ hội tiếp cận các dịch vụ an sinh xã hội cơ bản.

Cụ thể, lao động di cư, đặc biệt là lao động nữ khó tiếp cận BHXH tự nguyện và BHYT. Hai chế độ chính sách các lao động nữ di cư quan tâm nhất khi đi làm xa là chế độ nghỉ thai sản và bảo hiểm tai nạn lao động-bệnh nghề nghiệp nhưng họ lại khó tiếp cận. Ngoài ra, nhiều công ty cũng chưa có chế độ trợ giúp xã hội thường xuyên hay đột xuất dành riêng cho người lao động tạm trú ngắn hạn.

Ông Tạ Việt Anh, Chủ tịch Quỹ Hỗ trợ Chương trình, dự án an sinh xã hội Việt Nam (AFV) cho biết, cơ quan này hỗ trợ thực hiện nghiên cứu về bảo đảm quyền an sinh xã hội với lao động di cư xuất phát từ thực tế. Hiện nay, số lao động đổ về các đô thị, khu công nghiệp, khu chế xuất vùng miền rất lớn, đặc biệt là lao động nữ. Vấn đề tiếp cận quyền an sinh xã hội của lao động nữ cũng rất quan trọng. Ví dụ, ngoài quyền tiếp cận an sinh xã hội của bản thân họ về các dịch vụ y tế, việc làm, còn có quyền giáo dục, y tế cho con họ.

Trên cơ sở nghiên cứu này, AFV đề xuất với các cơ quan liên quan, nhà hoạch định chính sách có giải pháp phù hợp để bảo đảm quyền an sinh xã hội với người lao động di cư nói chung và lao động nữ di cư nói riêng. Đặc biệt, ông mong muốn, bản thân lao động nữ di cư cũng tự nhận thức, nâng cao hiểu biết của họ về quyền của họ, để họ chủ động tiếp cận và thực hiện.

“Về lâu dài, cần điều chỉnh việc quản lý người dân thông qua hộ khẩu bằng việc quản lý qua thẻ căn cước công dân. Bên cạnh đó, tuyên truyền chính sách an sinh xã hội cho lao động nữ di cư rất quan trọng. Lao động nữ di cư mới chỉ tập trung kiếm thu nhập chứ chưa quan tâm nhiều tới quyền lợi an sinh xã hội của mình. Do đó, cần có cách truyền thông phù hợp, thu hút họ tham gia và hưởng quyền cơ bản về an sinh xã hội”, ông Việt Anh nhấn mạnh thêm.

Qua khảo sát thực tế cho thấy, có những khoảng trống về pháp luật trong chính sách với lao động di cư. Ví dụ, nhiều chính sách an sinh xã hội chủ yếu quy định theo hộ khẩu thường trú, gây khó khăn cho người lao động khiến họ ít có cơ hội tiếp cận các dịch vụ an sinh xã hội cơ bản.” Bà Phạm Thị Hải Hà, Phó Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội)

BẰNG GIANG

Tin cùng chuyên mục
Cà Mau: Quyết tâm phát triển, xây dựng nông thôn mới vùng đồng bào Khmer

Cà Mau: Quyết tâm phát triển, xây dựng nông thôn mới vùng đồng bào Khmer

Từ phong trào thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) xây dựng nông thôn mới (NTM), bao nhiêu năm qua, với sự chăm lo, đầu tư nguồn lực từ chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước… cùng với sự quyết tâm, của các cấp chính quyền địa phương, đồng thuận hưởng ứng của Nhân dân, vùng đồng bào DTTS của tỉnh Cà Mau, như: Đầm Dơi, U Minh đã hình thành diện mạo mới, khởi sắc, nhất là đời sống kinh tế - văn hoá của đồng bào được nâng lên…
Tin nổi bật trang chủ
Thư chúc mừng năm mới của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc

Thư chúc mừng năm mới của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc

Nhân dịp đón Xuân Nhâm Dần 2022, thay mặt Ban Cán sự Đảng, lãnh đạo Ủy ban Dân tộc, tôi thân ái gửi tới các thế hệ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong hệ thống cơ quan công tác dân tộc từ Trung ương đến địa phương lời thăm hỏi thân thiết, lời chúc mừng tốt đẹp nhất.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình trao đổi thư chúc mừng năm mới

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình trao đổi thư chúc mừng năm mới

Thời sự - PV - 18:30, 25/01/2022
Ngày 25/1/2022 (tức ngày 23 tháng Chạp năm Tân Sửu), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc đã trao đổi thư chúc mừng năm mới nhân dịp nhân dân hai nước Việt Nam và Trung Quốc chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Nhâm Dần.
Ngày 25/1: Việt Nam có 15.743 ca mắc COVID-19 và 62.889 ca khỏi bệnh

Ngày 25/1: Việt Nam có 15.743 ca mắc COVID-19 và 62.889 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:27, 25/01/2022
Ngày 25/1, Việt Nam có 15.743 ca mắc mới COVID-19 tại 61 tỉnh, thành phố trong đó có 10.733 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 62.889 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Cao Bằng: Ban Dân tộc tỉnh triển khai nhiệm vụ năm 2022

Cao Bằng: Ban Dân tộc tỉnh triển khai nhiệm vụ năm 2022

Công tác Dân tộc - PV - 17:10, 25/01/2022
Ban Dân tộc tỉnh Cao Bằng vừa tổ chức Hội nghị tổng kết công tác dân tộc năm 2021, triển khai nhiệm vụ năm 2022. Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Nguyễn Trung Thảo, dự và chỉ đạo Hội nghị. Hội nghị được tổ chức trực tuyến đến điểm cầu các huyện, thành phố.
Các thư pháp gia viết liễn đối cho chữ làm từ thiện mừng Xuân

Các thư pháp gia viết liễn đối cho chữ làm từ thiện mừng Xuân

Tin tức - NA (T/h) - 17:06, 25/01/2022
Vừa qua, các nhà thư pháp người Hoa tại Sài Gòn - Chợ Lớn vừa đã tổ chức chương trình viết liễn đối cho chữ làm từ thiện mừng Xuân, trên sân Hội quán Hải Nam (276 Trần Hưng Đạo, Quận 5, TP. Hồ Chí Minh).
Nghề chẻ lạt tất bật dịp Tết cổ truyền

Nghề chẻ lạt tất bật dịp Tết cổ truyền

Nghề nghiệp - Việc làm - PV - 16:36, 25/01/2022
Cứ mỗi dịp Tết đến Xuân về, người làm nghề chẻ lạt ở huyện Đạ Huoai (Lâm Đồng) lại tất bật tay chân tạo ra sợi lát dẻo dai để bà con gói những chiếc bánh chưng vuông vức, thể hiện tinh hoa của nền văn minh lúa nước.
Chủ tịch Quốc hội chúc Tết lực lượng Công an, tuyến đầu chống dịch Cà Mau

Chủ tịch Quốc hội chúc Tết lực lượng Công an, tuyến đầu chống dịch Cà Mau

Thời sự - PV - 16:32, 25/01/2022
Tiếp tục chuyến công tác tại tỉnh Cà Mau, sáng 25/1, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cùng Đoàn công tác và lãnh đạo tỉnh Cà Mau đến viếng, dâng hương và hoa Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, nằm trong công viên văn hóa Cà Mau.
Bước phát triển mới ở Hoài Ân

Bước phát triển mới ở Hoài Ân

Trang địa phương - Lê Công - 16:25, 25/01/2022
Hoài Ân là huyện trung du của tỉnh Bình Định, nơi có ba dân tộc sinh sống là Kinh, Ba Na và H’re. Trải qua các giai đoạn xây dựng và phát triển, diện mạo Hoài Ân đang đổi thay từng ngày.
Ban Dân tộc tỉnh Bình Thuận thăm và chúc Tết đồng bào DTTS huyện Hàm Thuận Bắc

Ban Dân tộc tỉnh Bình Thuận thăm và chúc Tết đồng bào DTTS huyện Hàm Thuận Bắc

Công tác Dân tộc - T.Minh (t/h) - 16:20, 25/01/2022
Thừa ủy quyền của Lãnh đạo Ủy ban Dân tộc (UBDT), Ban Dân tộc tỉnh Bình Thuận vừa tổ chức đoàn thăm hỏi, trao quà chúc mừng Tết Nguyên đán Nhâm Dần năm 2022 đến các xã, thôn, già làng, Người có uy tín, chức sắc và các hộ nghèo, gia đình chính sách là đồng bào DTTS tại huyện Hàm Thuận Bắc.
10 đặc sản mua làm quà khi du xuân miền Trung

10 đặc sản mua làm quà khi du xuân miền Trung

Ẩm thực - Nguyệt Anh (T/h) - 16:15, 25/01/2022
Ngoài những sản phẩm từ thủy hải sản, du khách có thể mua bánh tráng xoài, mè xửng, tré, mứt sen... khi đi du lịch miền Trung.
Gia Lai: Phấn đấu đến năm học 2024 - 2025, tỷ lệ huy động trẻ em DTTS đi học đạt từ 86,96% trở lên

Gia Lai: Phấn đấu đến năm học 2024 - 2025, tỷ lệ huy động trẻ em DTTS đi học đạt từ 86,96% trở lên

Giáo dục dân tộc - PV - 15:59, 25/01/2022
UBND tỉnh Gia Lai vừa có quyết định ban hành Kế hoạch nâng cao chất lượng giáo dục học sinh DTTS trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2021 - 2025.