Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Xuôi ngược cơm thúng Lạc Sơn

Khánh Ngân - 19:48, 07/09/2021

Một thời, trên hành trình xuôi ngược những chuyến tàu chợ Vinh - Đồng Hới; Thừa Thiên Huế - Đồng Hới… không ai là không biết món “cơm thúng”. Ngày nay, trong vòng quay hối hả của thời đại 4.0, món cơm thúng vẫn tiếp tục được nhiều người lựa chọn vì tiện, nhanh mà ngon miệng. Nhu cầu người dùng tăng cao, nghề “cơm thúng” cũng theo đó mà thịnh hành, người làng Lạc Sơn, xã Châu Hóa, huyện Tuyên Hóa (Quảng Bình) vẫn rong ruổi khắp nơi với nghề “đội thúng” bán cơm.

Cơm thúng Lạc Sơn là nét văn hóa riêng biệt của Quảng Bình, không một nơi nào có
Cơm thúng Lạc Sơn là nét văn hóa riêng biệt của Quảng Bình

Đội cơm”qua muôn nẻo đường

Chúng tôi về thăm làng Lạc Sơn, xã Châu Hóa, huyện Tuyên Hóa một ngày đầu tháng 8, thời điểm này tỉnh Quảng Bình vẫn là vùng xanh trong đại dịch Covid-19. Những chốt chặn để đo thân nhiệt, khai bảo y tế để kiểm soát Codivi-19 đã được lập để chặn dịch từ xa. Tuy nhiên, những mặt hàng thiết yếu như cơm nước, thực phẩm, thuốc men… vẫn được hoạt động để đáp ứng nhu cầu của người dân. Đầu giờ sáng, những thúng “cơm đội” trên đầu theo bước chân những người phụ nữ làng Lạc Sơn ra xe khách, xe máy và cả đi bộ bắt đầu tỏa đi muôn nơi.

Đội thúng cơm gà trên đầu để lên đường, chị Nguyễn Thị Hạnh chia sẻ: “Tui (tôi - Pv) đi xuống Đồng Hới chú ạ, bán cũng được. Cơm thúng nhanh, sạch, lại ngon nên họ ăn nhiều lắm, không kể người lao động hay cán bộ gì hết. Thôi chú nhé, tui đi đã cho kịp xe”.

Dứt lời, đôi chân của chị Hạnh đã thoăn thoắt để kịp chuyến xe đò xuống Đồng Hới, bắt đầu một ngày rong ruổi với thúng cơm. Gia đình chị Hạnh có 2 người con đang tuổi ăn tuổi học. Từ ngày có nghề “cơm thúng”, đời sống gia đình chị cũng theo đó mà khá lên, có điều kiện để nuôi các con ăn học.

Chọn cho mình điểm bán gần nhà (ga Đồng Lê), nên tầm 9h sáng, chị Nguyễn Thị Hoa và chị Nguyễn Thị Lành bắt đầu hành trình “đội thúng” của mình ra ga Đồng Lê để phục vụ thực khách đi tàu, và những người làm việc ở thị trấn Đồng Lê thâu trưa. Xế chiều, khi thúng cơm trưa đã bán hết, các chị lại tất bật chuẩn bị cho bữa “cơm thúng” cuối ngày. Gà của “cơm thúng” Lạc Sơn được tuyển rất kỹ, phải là gà nuôi thả. Sau khi chọn gà, các gia đình làm “cơm thúng” Lạc Sơn làm thịt, nấu bằng bếp củi theo công thức gia truyền, cùng với dưa muối, dọc dừa hay măng cũng được chuẩn bị cẩn thận. Món gà cơm thúng làng Lạc Sơn ăn có vị thơm, thịt gà mềm, màu ngả vàng bắt mắt và ngon miệng.

Ông Nguyễn Xuân Tiền, Trưởng thôn làng Lạc Sơn chia sẻ với phóng viên: “Bà con lương, giáo hòa thuận, đùm bọc, cùng giắt nhau làm nghề “cơm thúng”. Bà con làm nghề cơm thúng xuất phát ở làng từ sáng sớm, đi bán khắp nơi, đến tối muộn mới về lại. Từ ngày có nghề, đời sống bà con cũng ổn hơn, bộ mặt làng cũng theo đó khang trang hơn”.

Thực tế, làng Lạc Sơn trở nên khá giả, sầm uất cũng một phần nhờ nghề “đội thúng”. Gia đình bà Nguyễn Thị Đường, trước đây làm nghề đốn củi và làm lúa, đời sống không lấy gì làm khá giả. Thế nhưng từ ngày theo nghề “đội thúng” bán cơm, gia đình bà đã đổi thay nhiều. Nhờ đó, gia đình bà Đường có điều kiện nuôi con ăn học đầy đủ. Gia đình bà Đường có 4 người con, thì 2 con đang học quân sự; 2 người con theo học sư phạm, tất cả đều nhờ vào thúng cơm rong ruổi của bà.

 Theo thống kê, làng Lạc Sơn, hiện có hơn 50 hộ gia đình theo nghề này. Có không ít hộ, ở địa phương khác, dù đã dời cả gia đình đến quê mới, vẫn hành nghề “đội thúng” bán cơm, mưu sinh.

Những thúng cơm bắt đầu lên những chuyến xe đò, tỏa đi muôn nơi
Những thúng cơm bắt đầu lên những chuyến xe đò, tỏa đi muôn nơi

Đến ở quê mới vẫn giữ nghề “đội thúng”

Món cơm thúng làng Lạc Sơn đã trở nên rất đỗi quen thuộc với nhiều vùng đất mới, người lựa chọn mỗi ngày một nhiều, việc đi lại cũng mất thời gian và bất tiện cho người hành nghề “đội thúng”. Tự tìm cho mình một hướng đi riêng để hành nghề “cơm thúng”, gia đình Chị nguyễn Thị Hải, đã chuyển cả nhà lên thị trấn Quy Đạt (huyện Minh Hóa) vẫn giữ nghề “đội thúng” bán cơm từ năm 2010. Hiện nay “chị bán rất được” ở quê mới, thị trấn Quy Đạt.

Trời đã nhá nhem tối, tôi cũng sà vào thúng cơm của chị Hải, tự thưởng cho mình bữa tối với món cơm đùi gà Lạc Sơn. Thúng cơm của chị đặt ngay trên vỉa hè, đoạn trước cữa hàng tổng hợp thiết bị trường học thị trấn Quy Đạt. Với vài bộ bàn ghế nhựa đơn sơ, một thúng cơm, một nồi gà nóng hổi, vừa thoăn thoát lấy phần cơm cho tôi, chị Hải bộc bạch : “Người ở đây họ chọn cơm gà nhiều lắm, đi làm về họ ghé vào chỗ chị mua 50 nghìn gà, ít cơm là cả nhà có bữa tối. Mỗi ngày chị bán tầm 20 con gà, vài cân thịt lợn và 30 quả trứng”

Điểm đặc biệt của món “cơm thúng” Lạc Sơn, là gà được chặt riêng ra từng bộ phận, nấu chung với trứng nguyên quả, thịt lợn, đậu phụ. Ăn kèm với đó là dưa muối, măng hoặc dọc mùng…, với các loại gia vị bí truyền thơm ngon đến lạ. Tùy theo sở thích, ai ăn gì thì chọn lấy, đầu, cổ hay đùi thì tự chỉ, rồi chủ thúng lấy cho thực khách… Còn giá cả cũng rất “dễ chịu” và linh động, 20 nghìn đồng là có thể thưởng cho mình một suất cơm gà Lạc Sơn. Nếu người già mua thì 10 nghìn đồng, chủ thúng cũng bán.

Thúng cơm của chị Nguyễn Thị Hải ở thị trấn Quy Đạt được rất nhiều người ưa thích
Thúng cơm của chị Nguyễn Thị Hải ở thị trấn Quy Đạt được rất nhiều người ưa thích

Cũng giống như chị Hải, năm 2013, vợ chồng chị Lạc bồng bế 3 con nhỏ rời làng Lạc Sơn lên thị trấn Quy Đạt chỉ mang theo vẻn vẹn bí truyền của nghề “đội thúng” bán cơm. Cứ tầm 10 giờ sáng hàng ngày, chị đã có mặt tại ngã tư chợ Quy Đạt với thúng cơm đầy ú để bán cơm cho khách.

 Sau gần 10 năm làm nghề, các con của vợ chồng chị đã lớn, có người ra trường đi làm. Cuộc sống đã khá giả hơn trước nhiều, nhưng vợ chồng chị vẫn chưa có ý định bỏ nghề. Dường như cái nghề này đã ăn sâu vào tiềm thức của chị, được đưa “nghề” của làng mình đi ra quảng bá, phục vụ thực khách là một niềm vui.

Trao đổi với phóng viên Báo Dân tộc và Phát triển, ông Phan Huy Hoàng, Chủ tịch UBND xã Châu Hóa, huyện Tuyên Hóa cho biết: “Nghề “đội thúng” bán cơm ở làng Lạc Sơn có khoảng từ năm 1982 - 1983. Ban đầu chỉ vài người bán, sau đó phát triển dần, đến nay có khoảng 50 hộ gia đình tham gia và đang có xu hướng tăng lên. Họ đi bán khắp nơi, Đồng Hới, Ba Đồn… rồi ngược núi lên cả thị trấn Quy Đạt. Đời sống bà con  lương, giáo trong làng theo nghề cơm thúng ngày càng khấm khá”

Cùng với thời gian, sở thích... món cơm thúng đang dần góp mặt trong cuộc sống sinh hoạt của nhiều người dân. Hiện nay, nó không còn là món ăn, mà nghề “đội thúng” bán cơm còn như một nét văn hóa riêng biệt của vùng đất Quảng Bình mà không nơi nào có. Ai đã từng ăn “cơm thúng” Lạc Sơn lâu ngày không trở lại đã thấy nhớ nhung!   

Tin cùng chuyên mục
Ngải Thầu Thượng - Nơi chạm núi, chạm mây...

Ngải Thầu Thượng - Nơi chạm núi, chạm mây...

Người Mông có câu nói “không có ngọn núi nào cao hơn đầu gối người Mông”, câu nói thể hiện đức tính chịu khó, vượt mọi khó khăn, thử thách, tập quán sinh sống của đồng bào Mông bao đời nay. Câu nói này đúng hơn khi đến với thôn Ngải Thầu Thượng, xã A Lù, huyện Bát Xát (Lào Cai) - bản người Mông nằm ở độ cao trên 2.000m so với mực nước biển (được coi là bản cao nhất Việt Nam).
Tin nổi bật trang chủ
Dân ca các DTTS trước thử thách sinh tồn: Thiếu "đất diễn” cho dân ca (Bài 2)

Dân ca các DTTS trước thử thách sinh tồn: Thiếu "đất diễn” cho dân ca (Bài 2)

Những câu hát, làn điệu dân ca của các DTTS đều được ra đời, tồn tại và phát triển gắn liền với một không gian, môi trường sống nhất định của mỗi dân tộc . Tuy nhiên với sự phát triển của cuộc sống hiện đại, "đất diễn" của dân ca đang ngày càng bị thu hẹp. Đây là một trong những thách thức lớn trong công tác gìn giữ, bảo tồn các làn điệu dân ca của đồng bào DTTS.
Giá cà phê hôm nay 28/10: Trong khoảng 40.700 - 41.600 đồng/kg

Giá cà phê hôm nay 28/10: Trong khoảng 40.700 - 41.600 đồng/kg

Sản phẩm - Thị trường - Cát Tường - 1 giờ trước
Giá cà phê hôm nay 28/10 đồng loạt giảm so với thời điểm sáng hôm qua, giao dịch trong khoảng 40.700 - 41.600 đồng/kg.
Chung tay giữ vững môi trường hòa bình, an ninh, ổn định để phát triển

Chung tay giữ vững môi trường hòa bình, an ninh, ổn định để phát triển

Thời sự - PV - 21:14, 27/10/2021
Tiếp xã giao các Đại sứ, Đại biện các nước tham gia Hội nghị trực tuyến Cấp cao Đông Á, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định Việt Nam luôn coi trọng thúc đẩy quan hệ hữu nghị, hợp tác tốt đẹp với các nước, chung tay giữ vững môi trường hòa bình, an ninh, ổn định để phát triển, thúc đẩy hợp tác đa phương, liên kết và hội nhập quốc tế.
Thông cáo báo chí số 8 Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV

Thông cáo báo chí số 8 Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV

Tin tức - PV - 19:59, 27/10/2021
Thứ Tư, ngày 27/10/2021, Quốc hội tiếp tục ngày làm việc thứ 8 theo hình thức trực tuyến dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội.
Tuyển U23 Việt Nam chật vật đánh bại tuyển U23 Đài Bắc Trung Hoa

Tuyển U23 Việt Nam chật vật đánh bại tuyển U23 Đài Bắc Trung Hoa

Thể thao - Giải trí - PV - 19:55, 27/10/2021
Phải rất nỗ lực, tuyển U23 Việt Nam mới có thể vượt qua tuyển U23 Đài Bắc Trung Hoa ở trận đầu tiên bảng I vòng loại U23 châu Á 2022, diễn ra chiều 27/10 trên sân Dolen Omurzakov (Kyrgyzstan). Một sự khởi đầu đầy thuận lợi cho thầy trò HLV Park Hang-seo.
Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị ASEAN+3 phát huy thế mạnh ứng phó khủng hoảng và tình huống y tế khẩn cấp

Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị ASEAN+3 phát huy thế mạnh ứng phó khủng hoảng và tình huống y tế khẩn cấp

Thời sự - PV - 19:42, 27/10/2021
Chiều 27/10, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã dẫn đầu đoàn đại biểu Việt Nam dự Hội nghị Cấp cao trực tuyến ASEAN+3 lần thứ 24. Lãnh đạo các nước ASEAN, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và Tổng Thư ký ASEAN cùng dự Hội nghị.
Đổi thay ở Mường Nhé

Đổi thay ở Mường Nhé

Về mảnh đất ngã ba biên giới Mường Nhé (Điện Biên) hôm nay không còn cảnh nghèo đói, lạc hậu, thay vào đó là những bản làng ấm no hiện hữu. Qua đó, khẳng định chủ trương, chính sách đầu tư đúng đắn của Đảng, Nhà nước và sự nỗ lực vươn lên của đồng bào nơi đây.
Chủ tịch nước thăm các doanh nghiệp tiêu biểu do Người cao tuổi quản lý, điều hành

Chủ tịch nước thăm các doanh nghiệp tiêu biểu do Người cao tuổi quản lý, điều hành

Thời sự - PV - 19:08, 27/10/2021
Nhân Tháng hành động vì Người cao tuổi, Tháng Doanh nhân Việt Nam, ngày 27/10, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã tới thăm một số doanh nghiệp tiêu biểu do doanh nhân là Người cao tuổi quản lý. Cùng đi có Bà Phạm Thị Hải Chuyền, Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam; lãnh đạo một số bộ, ngành và UBND TP. Hà Nội.
Ngày 27/10: Việt Nam có 4.411 ca mắc COVID-19 và 2.024 ca khỏi bệnh

Ngày 27/10: Việt Nam có 4.411 ca mắc COVID-19 và 2.024 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:45, 27/10/2021
Ngày 27/10, Việt Nam có 4.411 ca mắc mới COVID-19 trong đó 2.052 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 2.024 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Ra mắt Câu lạc bộ thể thao của Ủy ban Dân tộc

Ra mắt Câu lạc bộ thể thao của Ủy ban Dân tộc

Tin tức - Hoàng Quý - 18:23, 27/10/2021
Chiều ngày 27/10, tại Trụ sở UBDT, Công đoàn UBDT đã tổ chức Lễ ra mắt Câu lạc bộ (CLB) thể thao của UBDT. Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh tham dự và phát biểu tại buổi Lễ.
Đắk Lắk, Đắk Nông: Thủy điện xả nước hồ chứa phòng lũ về

Đắk Lắk, Đắk Nông: Thủy điện xả nước hồ chứa phòng lũ về

Môi trường sống - Phan Trọng - 18:03, 27/10/2021
Ngày 27/10, ông Nguyễn Đức, Phó Giám đốc Công ty Thủy điện Buôn Kuốp cho biết, do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới, mưa lớn có thể xuất hiện ở thượng nguồn, nên đơn vị đã triển khai việc vận hành “hạ thấp mực nước” hồ chứa thủy điện Buôn Tua Srah và Srêpốk 3 trên sông Sêrêpốk (nằm giữa hai tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông) đề phòng lũ về.
Vùng DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo tỉnh Quảng Ninh: Nhiều kỳ vọng cho một giai đoạn phát triển mới

Vùng DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo tỉnh Quảng Ninh: Nhiều kỳ vọng cho một giai đoạn phát triển mới

Chính sách dân tộc - Tuấn Trình - 18:00, 27/10/2021
Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh vừa ban hành Nghị quyết số 06 -NQ/TU ngày 17/5/2021 “Về phát triển bền vững kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm vững chắc quốc phòng - an ninh ở các xã, thôn, bản vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030” (gọi tắt là Nghị quyết số 06) dự kiến đầu tư 4.000 tỷ đồng từ nguồn ngân sách địa phương. Nhân dịp này, ông Vũ Kiên Cường, Trưởng Ban Dân tộc tỉnh đã có cuộc trao đổi với phóng viên Báo Dân tộc và Phát triển về một số nội dung, mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng được đề cập trong Nghị quyết.