Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Xuôi ngược cơm thúng Lạc Sơn

Khánh Ngân - 19:48, 07/09/2021

Một thời, trên hành trình xuôi ngược những chuyến tàu chợ Vinh - Đồng Hới; Thừa Thiên Huế - Đồng Hới… không ai là không biết món “cơm thúng”. Ngày nay, trong vòng quay hối hả của thời đại 4.0, món cơm thúng vẫn tiếp tục được nhiều người lựa chọn vì tiện, nhanh mà ngon miệng. Nhu cầu người dùng tăng cao, nghề “cơm thúng” cũng theo đó mà thịnh hành, người làng Lạc Sơn, xã Châu Hóa, huyện Tuyên Hóa (Quảng Bình) vẫn rong ruổi khắp nơi với nghề “đội thúng” bán cơm.

Cơm thúng Lạc Sơn là nét văn hóa riêng biệt của Quảng Bình, không một nơi nào có
Cơm thúng Lạc Sơn là nét văn hóa riêng biệt của Quảng Bình

Đội cơm”qua muôn nẻo đường

Chúng tôi về thăm làng Lạc Sơn, xã Châu Hóa, huyện Tuyên Hóa một ngày đầu tháng 8, thời điểm này tỉnh Quảng Bình vẫn là vùng xanh trong đại dịch Covid-19. Những chốt chặn để đo thân nhiệt, khai bảo y tế để kiểm soát Codivi-19 đã được lập để chặn dịch từ xa. Tuy nhiên, những mặt hàng thiết yếu như cơm nước, thực phẩm, thuốc men… vẫn được hoạt động để đáp ứng nhu cầu của người dân. Đầu giờ sáng, những thúng “cơm đội” trên đầu theo bước chân những người phụ nữ làng Lạc Sơn ra xe khách, xe máy và cả đi bộ bắt đầu tỏa đi muôn nơi.

Đội thúng cơm gà trên đầu để lên đường, chị Nguyễn Thị Hạnh chia sẻ: “Tui (tôi - Pv) đi xuống Đồng Hới chú ạ, bán cũng được. Cơm thúng nhanh, sạch, lại ngon nên họ ăn nhiều lắm, không kể người lao động hay cán bộ gì hết. Thôi chú nhé, tui đi đã cho kịp xe”.

Dứt lời, đôi chân của chị Hạnh đã thoăn thoắt để kịp chuyến xe đò xuống Đồng Hới, bắt đầu một ngày rong ruổi với thúng cơm. Gia đình chị Hạnh có 2 người con đang tuổi ăn tuổi học. Từ ngày có nghề “cơm thúng”, đời sống gia đình chị cũng theo đó mà khá lên, có điều kiện để nuôi các con ăn học.

Chọn cho mình điểm bán gần nhà (ga Đồng Lê), nên tầm 9h sáng, chị Nguyễn Thị Hoa và chị Nguyễn Thị Lành bắt đầu hành trình “đội thúng” của mình ra ga Đồng Lê để phục vụ thực khách đi tàu, và những người làm việc ở thị trấn Đồng Lê thâu trưa. Xế chiều, khi thúng cơm trưa đã bán hết, các chị lại tất bật chuẩn bị cho bữa “cơm thúng” cuối ngày. Gà của “cơm thúng” Lạc Sơn được tuyển rất kỹ, phải là gà nuôi thả. Sau khi chọn gà, các gia đình làm “cơm thúng” Lạc Sơn làm thịt, nấu bằng bếp củi theo công thức gia truyền, cùng với dưa muối, dọc dừa hay măng cũng được chuẩn bị cẩn thận. Món gà cơm thúng làng Lạc Sơn ăn có vị thơm, thịt gà mềm, màu ngả vàng bắt mắt và ngon miệng.

Ông Nguyễn Xuân Tiền, Trưởng thôn làng Lạc Sơn chia sẻ với phóng viên: “Bà con lương, giáo hòa thuận, đùm bọc, cùng giắt nhau làm nghề “cơm thúng”. Bà con làm nghề cơm thúng xuất phát ở làng từ sáng sớm, đi bán khắp nơi, đến tối muộn mới về lại. Từ ngày có nghề, đời sống bà con cũng ổn hơn, bộ mặt làng cũng theo đó khang trang hơn”.

Thực tế, làng Lạc Sơn trở nên khá giả, sầm uất cũng một phần nhờ nghề “đội thúng”. Gia đình bà Nguyễn Thị Đường, trước đây làm nghề đốn củi và làm lúa, đời sống không lấy gì làm khá giả. Thế nhưng từ ngày theo nghề “đội thúng” bán cơm, gia đình bà đã đổi thay nhiều. Nhờ đó, gia đình bà Đường có điều kiện nuôi con ăn học đầy đủ. Gia đình bà Đường có 4 người con, thì 2 con đang học quân sự; 2 người con theo học sư phạm, tất cả đều nhờ vào thúng cơm rong ruổi của bà.

 Theo thống kê, làng Lạc Sơn, hiện có hơn 50 hộ gia đình theo nghề này. Có không ít hộ, ở địa phương khác, dù đã dời cả gia đình đến quê mới, vẫn hành nghề “đội thúng” bán cơm, mưu sinh.

Những thúng cơm bắt đầu lên những chuyến xe đò, tỏa đi muôn nơi
Những thúng cơm bắt đầu lên những chuyến xe đò, tỏa đi muôn nơi

Đến ở quê mới vẫn giữ nghề “đội thúng”

Món cơm thúng làng Lạc Sơn đã trở nên rất đỗi quen thuộc với nhiều vùng đất mới, người lựa chọn mỗi ngày một nhiều, việc đi lại cũng mất thời gian và bất tiện cho người hành nghề “đội thúng”. Tự tìm cho mình một hướng đi riêng để hành nghề “cơm thúng”, gia đình Chị nguyễn Thị Hải, đã chuyển cả nhà lên thị trấn Quy Đạt (huyện Minh Hóa) vẫn giữ nghề “đội thúng” bán cơm từ năm 2010. Hiện nay “chị bán rất được” ở quê mới, thị trấn Quy Đạt.

Trời đã nhá nhem tối, tôi cũng sà vào thúng cơm của chị Hải, tự thưởng cho mình bữa tối với món cơm đùi gà Lạc Sơn. Thúng cơm của chị đặt ngay trên vỉa hè, đoạn trước cữa hàng tổng hợp thiết bị trường học thị trấn Quy Đạt. Với vài bộ bàn ghế nhựa đơn sơ, một thúng cơm, một nồi gà nóng hổi, vừa thoăn thoát lấy phần cơm cho tôi, chị Hải bộc bạch : “Người ở đây họ chọn cơm gà nhiều lắm, đi làm về họ ghé vào chỗ chị mua 50 nghìn gà, ít cơm là cả nhà có bữa tối. Mỗi ngày chị bán tầm 20 con gà, vài cân thịt lợn và 30 quả trứng”

Điểm đặc biệt của món “cơm thúng” Lạc Sơn, là gà được chặt riêng ra từng bộ phận, nấu chung với trứng nguyên quả, thịt lợn, đậu phụ. Ăn kèm với đó là dưa muối, măng hoặc dọc mùng…, với các loại gia vị bí truyền thơm ngon đến lạ. Tùy theo sở thích, ai ăn gì thì chọn lấy, đầu, cổ hay đùi thì tự chỉ, rồi chủ thúng lấy cho thực khách… Còn giá cả cũng rất “dễ chịu” và linh động, 20 nghìn đồng là có thể thưởng cho mình một suất cơm gà Lạc Sơn. Nếu người già mua thì 10 nghìn đồng, chủ thúng cũng bán.

Thúng cơm của chị Nguyễn Thị Hải ở thị trấn Quy Đạt được rất nhiều người ưa thích
Thúng cơm của chị Nguyễn Thị Hải ở thị trấn Quy Đạt được rất nhiều người ưa thích

Cũng giống như chị Hải, năm 2013, vợ chồng chị Lạc bồng bế 3 con nhỏ rời làng Lạc Sơn lên thị trấn Quy Đạt chỉ mang theo vẻn vẹn bí truyền của nghề “đội thúng” bán cơm. Cứ tầm 10 giờ sáng hàng ngày, chị đã có mặt tại ngã tư chợ Quy Đạt với thúng cơm đầy ú để bán cơm cho khách.

 Sau gần 10 năm làm nghề, các con của vợ chồng chị đã lớn, có người ra trường đi làm. Cuộc sống đã khá giả hơn trước nhiều, nhưng vợ chồng chị vẫn chưa có ý định bỏ nghề. Dường như cái nghề này đã ăn sâu vào tiềm thức của chị, được đưa “nghề” của làng mình đi ra quảng bá, phục vụ thực khách là một niềm vui.

Trao đổi với phóng viên Báo Dân tộc và Phát triển, ông Phan Huy Hoàng, Chủ tịch UBND xã Châu Hóa, huyện Tuyên Hóa cho biết: “Nghề “đội thúng” bán cơm ở làng Lạc Sơn có khoảng từ năm 1982 - 1983. Ban đầu chỉ vài người bán, sau đó phát triển dần, đến nay có khoảng 50 hộ gia đình tham gia và đang có xu hướng tăng lên. Họ đi bán khắp nơi, Đồng Hới, Ba Đồn… rồi ngược núi lên cả thị trấn Quy Đạt. Đời sống bà con  lương, giáo trong làng theo nghề cơm thúng ngày càng khấm khá”

Cùng với thời gian, sở thích... món cơm thúng đang dần góp mặt trong cuộc sống sinh hoạt của nhiều người dân. Hiện nay, nó không còn là món ăn, mà nghề “đội thúng” bán cơm còn như một nét văn hóa riêng biệt của vùng đất Quảng Bình mà không nơi nào có. Ai đã từng ăn “cơm thúng” Lạc Sơn lâu ngày không trở lại đã thấy nhớ nhung!   

Tin cùng chuyên mục
Ký sự Khu 7: Người Cơ Tu đang tính chuyện làm giàu (Bài 2)

Ký sự Khu 7: Người Cơ Tu đang tính chuyện làm giàu (Bài 2)

Suốt hành trình dọc 4 xã vùng biên của Tây Giang (Quảng Nam), chúng tôi thấy những bản làng người Cơ Tu khang trang ẩn hiện trong sương mờ. Và nơi ấy, sự no ấm của đồng bào hiện hữu từ những đồng lúa, nương sâm, những cánh rừng bạt ngàn xanh thẳm.
Tin nổi bật trang chủ
Giàng A Sáu- tỷ phú người Mông trên rẻo cao Sài Lương

Giàng A Sáu- tỷ phú người Mông trên rẻo cao Sài Lương

Khởi nghiệp - Mai Hương - 1 giờ trước
Từng bỏ bản làng để tìm nơi lập nghiệp, nhưng rồi chàng trai dân tộc Mông Giàng A Sáu nhận ra, không nơi nào thuận lợi bằng lập nghiệp trên chính quê hương mình. Với nghị lực quyết tâm và ý chí vươn lên, anh đã thành công với mô hình khởi nghiệp từ cây quế ngay trên đồi núi quê anh- bản Sài Lương 3, xã An Lương, huyện Văn Chấn (Yên Bái).
Bánh ống - đặc sản truyền thống của dân tộc Mường

Bánh ống - đặc sản truyền thống của dân tộc Mường

Ẩm thực - PV - 2 giờ trước
Cũng như bánh chưng của người Kinh, trong mâm cỗ ngày Tết dâng lên bàn thờ tổ tiên của người Mường không thể thiếu loại bánh này.
Nghề làm bánh đa nem ở làng cổ Thổ Hà

Nghề làm bánh đa nem ở làng cổ Thổ Hà

Nghề nghiệp - Việc làm - Hồng Nguyễn - 2 giờ trước
Thổ Hà là làng cổ trù phú ven sông Cầu còn giữ được khá nguyên vẹn những nét văn hóa đặc trưng của một làng Việt cổ với nghề truyền thống làm gốm, bánh đa nướng, bánh đa nem. Đặc biệt, bánh đa nem ở Thổ Hà đã trở thành thương hiệu nổi tiếng khắp trong Nam, ngoài Bắc, thậm chí vươn ra cả thị trường thế giới.
Những con đường hoa ở ấp Tân Thuận

Những con đường hoa ở ấp Tân Thuận

Môi trường sống - Hoàng Hải Đăng - 2 giờ trước
Đến xã Long Tân, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu những ngày này, mọi người đều cảm thấy thích thú khi chiêm ngưỡng những con đường hoa rực rỡ sắc màu. Đặc biệt là những con đường hoa của ấp Tân Thuận, nơi có 135 hộ đồng bào dân tộc Châu Ro sinh sống.
Tệ nạn ma túy trong vùng DTTS và miền núi vẫn diễn biến phức tạp

Tệ nạn ma túy trong vùng DTTS và miền núi vẫn diễn biến phức tạp

Pháp luật - Thiên Đức - 2 giờ trước
Vùng dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi, vốn được coi là vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn. Không những vậy, đây còn là điểm nóng của tình trạng nghiện ma túy. Thời gian gần đây, trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 bùng phát, Nhân dân phải thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh, đặc biệt là thực hiện việc kiểm soát và giãn cách xã hội, song tình trạng này vẫn luôn diễn biến phức tạp.
Những bông hoa của núi rừng

Những bông hoa của núi rừng

Cùng với sự đầu tư của Đảng, Nhà nước và sự nỗ lực vươn lên của đồng bào các dân tộc, trong những năm gần đây, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã có nhiều khởi sắc trên tất cả các lĩnh vực. Đóng góp vào những thành tựu đó là những bông hoa của núi rừng - họ vượt khó vươn lên, truyền cảm hứng cho nhiều người, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.
Chuyện khởi nghiệp của hai thanh niên trên vùng đất nắng, gió

Chuyện khởi nghiệp của hai thanh niên trên vùng đất nắng, gió

Khởi nghiệp - Khánh Ngân - 2 giờ trước
Dải đất miền Trung đầy nắng và gió, lại lắm bão lũ thiên tai. Có lẽ vì thế mà con người ở miền đất này cũng “rẳn rỏi” và mang trong mình khát khao được vươn lên mạnh mẽ. Anh Trần Xuân Hiếu ở xã Gio Quang, huyện Gio linh (Quảng Trị), anh Thiều Quang Đường ở thôn Hoa Đông, xã Kỳ Hoa, thị xã Kỳ Anh (Hà Tĩnh)...là những người như vậy.
TP. Hồ Chí Minh: Không để học sinh mất cơ hội học tập do Covid-19

TP. Hồ Chí Minh: Không để học sinh mất cơ hội học tập do Covid-19

Giáo dục - Lê Vũ - 3 giờ trước
Tuy đã có những bước đầu khả quan về việc kiểm soát dịch bệnh, nhưng trên thực tế, TP. Hồ Chí Minh hiện nay vẫn là tâm dịch lớn nhất cả nước. Điều này đồng nghĩa với việc khi năm học mới 2021 - 2022 đang bắt đầu, chính quyền, ngành Giáo dục, cả thầy và trò lẫn phụ huynh đều đang đứng trước nhiều khó khăn và thách thức cần phải vượt qua.
Thái Nguyên: Những kết quả bước đầu từ chuyển đổi số

Thái Nguyên: Những kết quả bước đầu từ chuyển đổi số

Khoa học - Công nghệ - Vân Khánh - 3 giờ trước
Thái Nguyên phấn đấu đến năm 2025 trở thành một trong 15 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước về chuyển đổi số; đến năm 2030 vươn lên nằm trong nhóm 10. Thực hiện mục tiêu này, ngay từ đầu năm 2021, tỉnh Thái Nguyên đã triển khai đồng bộ các giải pháp, bước đầu ghi nhận được những kết quả tích cực.
Nữ Bí thư chi bộ bản

Nữ Bí thư chi bộ bản "hiếm hoi"có bằng đại học

Gương sáng giữa cộng đồng - Thanh Hải - 3 giờ trước
“Cô Loan rất được việc, nhiệt tình, dân bản rất ưng cái bụng, tin tưởng lắm”. Đó là lời nhận xét của rất nhiều bà con bản Bua, xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu (Nghệ An) về nữ Bí thư chi bộ bản Bua Lữ Thị Loan. Điều khiến chúng tôi ấn tượng hơn, là chị Loan sinh 1989, nhưng đã từng là Trưởng bản, đại biểu HĐND xã, hiện nay là Bí thư Chi bộ, và là một trong số hiếm hoi cán bộ thôn bản có bằng đại học.
Họa sỹ trẻ dân tộc Giáy: Vẽ cuộc đời mình bằng đam mê

Họa sỹ trẻ dân tộc Giáy: Vẽ cuộc đời mình bằng đam mê

Sắc màu 54 - Hồng Phúc - 3 giờ trước
Bỏ học khi đang là sinh viên năm thứ 2 Đại học Lâm nghiệp để bắt đầu lại với ước mơ chinh phục hội họa từ ngày còn tấm bé, hoạ sỹ trẻ Vàng Hải Hưng (dân tộc Giáy, sinh năm 1995 ở xã Quang Kim, huyện Bát Xát, Lào Cai) đã nỗ lực tự vẽ câu chuyện đời mình bằng đam mê, với quan niệm rất riêng về hội họa dù tuổi đời rất trẻ.