Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Thể thao - Giải trí

Về giấc mơ Oscar của điện ảnh Việt

PV - 08:48, 04/03/2022

Giải Oscar lần thứ 94 sẽ trao vào đêm 27-3, tại Mỹ. Oscar 2022 sẽ nhận 93 phim tham dự vòng sơ loại giải Phim nói tiếng nước ngoài hay nhất. Một lần nữa, Việt Nam không có đại diện nào vào vòng đề cử chính thức.

“Bố già” của Trấn Thành dù doanh thu tốt nhưng không lọt vào danh sách rút gọn tại Oscar 2022
“Bố già” của Trấn Thành dù doanh thu tốt nhưng không lọt vào danh sách rút gọn tại Oscar 2022

Trước đó, tháng 12-2021, phim “Bố già” của đạo diễn Trấn Thành và Vũ Ngọc Đãng được Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) chọn tham dự vòng sơ loại giải Oscar năm nay, hạng mục Phim quốc tế xuất sắc. Dường như, giấc mơ Oscar của điện ảnh Việt vẫn chưa thể chạm tới.

Phim Việt đang ở đâu giữa biển lớn?

Trải qua gần 1 thế kỷ, Việt Nam đã có 15 bộ phim tham dự Oscar. Tuy nhiên, ngoài năm 1993 khi “Mùi đu đủ xanh” của đạo diễn Trần Anh Hùng lọt vào vòng đề cử cuối cùng để tranh giải thì những bộ phim sau đó gửi đi đều “bị loại từ vòng gửi xe”. Trong số những bộ phim này có những tên tuổi rất đình đám như “Hai Phượng” của đạo diễn Lê Văn Đạt, “Cô ba Sài Gòn” của Trần Bửu Lộc và Kay Nguyễn, “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” của Victor Vũ... Tuy nhiên, duy nhất “Mùa len trâu” của Nguyễn Võ Nghiêm Minh được giới làm nghề cho là xứng đáng dự Oscar. Còn “Mùi đu đủ xanh” dù mang tiếng là phim Việt nhưng lại do Pháp sản xuất.

Thời gian qua, điện ảnh Việt cũng đón nhận nhiều tin vui khi có nhiều dự án phim Việt đạt được những giải thưởng điện ảnh tại nhiều LHP quốc tế như: “Vợ ba” - giải thưởng Phim châu Á xuất sắc nhất tại LHP Quốc tế Toronto, Canada; Giải Phim hay nhất tại phần thi quốc tế của LHP quốc tế Kolkata, Ấn Độ lần thứ 24…; “Cu Li Never Cries” của Phạm Ngọc Lân đoạt giải ARTE International Open Doors và S-rfond tại LHP Locarno; “Vị” của Lê Bảo giành giải đặc biệt của ban giám khảo hạng mục “Encounters” tại Liên hoan phim Berlin lần thứ 71; “Ròm” của Trần Thanh Huy thắng giải Làn sóng mới Liên hoan phim quốc tế Busan 2019…

Nhưng, cơ hội cho phim Việt ở Oscar không dễ dàng. “Cơ hội” ở đây chỉ cơ hội vào vòng đề cử chính thức chứ chưa nói đến cơ hội đoạt giải. “Bố già” lập kỷ lục doanh thu phòng vé với hơn 420 tỷ đồng, được công chiếu tại rạp thương mại ở nhiều nước trên thế giới. Phim cũng được giới chuyên môn đánh giá cao, đoạt Bông sen bạc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ XXII-2021, Cánh diều vàng của Hội Điện ảnh Việt Nam năm 2020, nhưng vẫn thất bại tại sân chơi Oscar.

Thực tế, sân chơi này vốn có sự góp mặt của những cường quốc điện ảnh như: Pháp, Ý, Đức, Ba Lan. Một cuộc đua cực kỳ khốc liệt. Riêng khu vực châu Á, năm nay, đã xuất hiện không ít cái tên sừng sỏ. Trong đó 3 đại diện được gọi tên vào danh sách rút gọn là: “Drive my car” (Nhật Bản), “A Hero” (Iran) và “Lunana: A Yak in the Classroom” (Bhutan). Riêng “Drive my car” và “A Hero” được xem là hai ứng viên nặng ký do đã đạt rất nhiều giải thưởng danh giá trước khi đến với Oscar 2022. “Drive My car” từng đoạt giải kịch bản xuất sắc tại Liên hoan phim Cannes 2021, phim hay nhất tại New York Film Critics Circle Awards và Los Angeles Film Critic Award, phim nước ngoài hay nhất tại Gotham Independent Film Awards. Còn “A Hero” của Iran, phim đã xuất sắc chiến thắng giải Grand Prix tại Cannes 2021. Đạo diễn của “A Hero” là Asghar Farhadi cùng từng 2 lần đoạt giải Oscar.

Theo biên kịch - chuyên gia truyền thông phim Châu Quang Phước, anh và giới làm nghề đều tôn trọng những thành công của những bộ phim được gửi đi Oscar ở thị trường Việt Nam cũng như quốc tế. Thế nhưng, hầu hết đây đều là bộ phim thuần thương mại hoặc chưa hội tụ được những tiêu chí về nghệ thuật mang tầm cỡ một giải thưởng điện ảnh quốc tế như Oscar. “Mặc dù thời gian qua, cũng có một vài phim Việt đủ tốt và nhận được sự quan tâm ít nhiều của khán giả Việt và giới truyền thông, giới làm nghề, nhưng có vẻ chỉ là đáp ứng được trong thị trường phim Việt chứ khó có “cửa” gây chú ý với khu vực châu Á và quốc tế”, anh Phước nhận định.

Phim Việt doanh thu tốt, nhưng…

Hành trình giành Oscar của điện ảnh Việt Nam là một hành trình dài nhưng không phải bất khả kháng. Để những bộ phim lọt được vào đề cử của Oscar luôn phải có những “công thức” nhất định. Thị trường phim Việt vài năm gần đây có phát triển tốt. Nhưng hầu hết các dự án có xuất phát điểm nền đều là làm thuần thương mại, nhắm vào doanh thu chứ không có chủ đích để đi thi giải thưởng quốc tế. Ngoại trừ một số bộ phim hiếm hoi thuộc dòng phim độc lập của những người tự bỏ tiền túi thực hiện, nhằm thỏa mãn đam mê làm nghề chứ không đặt nặng doanh thu, hoặc những dự án có khả năng xin được quỹ tài trợ của nước ngoài. “Ròm” là một ví dụ điển hình.

Tiến sĩ Đào Lê Na - Trưởng bộ môn Sáng tác và Phê bình Sân khấu – Điện ảnh, Khoa Văn học, Trường Đại học Khoa học, Xã hội và Nhân văn TP. Hồ Chí Minh cho rằng, điện ảnh Việt hoàn toàn có thể nuôi giấc mơ Oscar. Nhưng khác với nền điện ảnh trong khu vực, điện ảnh Việt Nam vẫn tồn tại quá nhiều vấn đề. Chúng ta chưa có bước chân thực sự ở các liên hoan phim thế giới. Thực tế, ở các sân chơi khu vực, phim Việt còn chật vật để bước lên bục vinh quang. Còn Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc đã đi LHP Cannes, Berlin, giải Oscar... mấy chục năm nay và gặt hái nhiều giải thưởng lớn trên thế giới.

“Các bộ phim Việt Nam gửi đi Oscar rồi ra về trắng tay là điều hoàn toàn dễ hiểu. Thứ nhất, những bộ phim dự Oscar, nhất là ở hạng mục “Phim nói tiếng nước ngoài hay nhất”, thường có tính phản biện xã hội rất cao. Thứ hai, nó khá đậm đặc văn hóa bản địa, giúp khán giả khám phá ra chiều sâu văn hóa của quốc gia đó. Song, văn hóa bản địa cũng chưa đủ mà phim phải có những thông điệp mang tính toàn cầu. Phim Việt vẫn cố gắng kể những câu chuyện đậm bản sắc văn hóa nhưng chúng ta bị ảnh hưởng từ nước ngoài quá nhiều. Nếu không, lại mang nặng tính chất minh họa. Thành ra nhân vật như hô khẩu hiệu”, Tiến sĩ Đào Lê Na nhận định.

Như trường hợp của “Bố già”, đạo diễn Phan Đăng Di nhìn nhận, những bộ phim đoạt giải Oscar thường có kịch bản chặt chẽ, cấu trúc rõ ràng, dễ hiểu. Nếu “áp” những điều này vào “Bố già” thì tác phẩm này khó sánh kịp với hơn 90 tác phẩm dự thi cùng hạng mục của các nền điện ảnh tiên tiến trên thế giới như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ…

Thẳng thắn hơn, biên kịch Châu Quang Phước lưu ý thêm, chuyện doanh thu đạt trăm tỷ này kia, nói cho cùng vẫn chưa là yếu tố then chốt để có thể định hình vững chắc cái gọi là thương hiệu điện ảnh Việt. Có chăng, doanh thu phim Việt khả quan sẽ là nền tảng bước đầu giúp toàn ngành điện ảnh Việt tồn tại và phát triển ở giai đoạn “cửa ngõ” trong cái thế chập chững hòa nhập với nền công nghiệp điện ảnh ở trong nước, xa hơn là khu vực châu Á.

 Phim “Bẫy ngọt ngào” có nhiều cảnh nóng táo bạo
Phim “Bẫy ngọt ngào” có nhiều cảnh nóng táo bạo

Do đó, đạo diễn Lương Đình Dũng cho rằng, ngoài việc đầu tư vào chất lượng từ đội ngũ làm phim đến yếu tố kỹ thuật, để hướng tới giải thưởng quốc tế, điện ảnh Việt không chỉ trông chờ vào lượng phim có sẵn, mà phải có sự đầu tư chiến lược. “Chẳng hạn, mỗi năm điện ảnh Việt Nam đầu tư cho khoảng 10 bộ phim, trong đó, Nhà nước hỗ trợ một nửa, còn lại xã hội hóa. Các phim hướng đến tiêu chí của những liên hoan phim uy tín, sau đó chọn ê-kíp sản xuất thật tốt. Đầu tư như vậy trong 5 năm, Việt Nam sẽ có những phim vang danh ở những giải thưởng, liên hoan phim quốc tế lớn”, đạo diễn “Cha cõng con” bày tỏ.

Đừng đổ tại kiểm duyệt!

Một bộ phim mang đi thi quốc tế, đương nhiên không thể thiếu “lưỡi kéo” kiểm duyệt. Khi Dự thảo Luật điện ảnh (sửa đổi) được đưa ra bàn luận, kiểm duyệt càng là vấn đề được giới làm phim “mổ xẻ”. Còn ở phim Việt, các vấn đề xã hội thường bị hạn chế khai thác, để “né” kiểm duyệt. Nhưng không thể “vin” vào lý do kiểm duyệt khiến giới làm phim bị bế tắc. Đơn cử, Iran không cho phép khai thác hình ảnh tình dục và bạo lực. Nhưng phim Iran vẫn ghi dấu ấn ở các giải thưởng điện ảnh danh giá. Rõ ràng, cơ quan quản lý càng kiểm duyệt thì càng thách thức sự sáng tạo. Người làm phim buộc phải nghiên cứu sâu cách kể ẩn dụ về vấn đề bị cấm để đảm bảo truyền tải nguyên vẹn điều muốn nói.

Hơn nữa, khi “Bẫy ngọt ngào”, “Người tình” hay “Chuyện ma gần nhà” - thuộc thể loại kinh dị, phim có cảnh nóng 18+ được ra rạp dịp đầu năm 2022 đã cho thấy sự thay đổi của đội ngũ kiểm duyệt trong nước. Bản thân ông Vi Kiến Thành - Cục trưởng Cục Điện ảnh cũng thừa nhận, Hội đồng kiểm duyệt đã cởi mở hơn, nhìn nhận vấn đề thoáng hơn. Tất nhiên, điều này cũng phải nằm trong nguyên tắc “bất di bất dịch”. Ví dụ như về quan điểm đường lối của Đảng hay vấn đề chủ quyền biên giới quốc gia.

Để đoạt được giải Oscar cho phim truyện hay nhất như “Ký sinh trùng” mà điện ảnh Hàn Quốc làm được là điều rất khó, nhưng đây một dấu mốc để các nhà làm phim châu Á hy vọng và hào hứng hơn với giải Oscar. Hàn Quốc đã từng phải xây dựng nền điện ảnh 100 năm và 20 năm đổi mới để có được giải Oscar của “Ký sinh trùng”. Hy vọng rằng, điện ảnh Việt Nam trong 20 năm nữa cũng sẽ làm được điều đó.

Chiến thắng của “Ký sinh trùng” là một dấu mốc để các nhà làm phim châu Á hy vọng và hào hứng hơn với giải Oscar. Với điện ảnh Việt, vấn đề có lẽ không chỉ hướng đến Oscar mà còn là lộ trình để sớm bắt kịp với sự phát triển của điện ảnh thế giới thông qua việc duy trì được bản sắc của mình. Nhìn nhận tích cực, đạo diễn Phan Đăng Di cho rằng: “Điện ảnh Việt có những nhân tố có thể đến được với Oscar, có những câu chuyện, chất liệu có thể tạo được dấu ấn và được ghi nhận. Các nhà làm phim Việt vẫn nên hướng tới Oscar để làm mục tiêu phấn đấu lâu dài”./.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin nổi bật trang chủ
TP. Hà Nội: Công khai, minh bạch trong đánh giá, thẩm định xếp hạng sản phẩm OCOP

TP. Hà Nội: Công khai, minh bạch trong đánh giá, thẩm định xếp hạng sản phẩm OCOP

Kinh tế - Mai Hương - 2 giờ trước
Năm 2022, TP. Hà Nội đặt mục tiêu có 400 sản phẩm tham gia đánh giá, phân hạng trong Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Đến nay đã có 488 sản phẩm của 26/30 quận, huyện, thị xã đăng ký tham gia. Công tác đánh giá sản phẩm được thực hiện trên cơ sở bảo đảm công khai, công bằng, khách quan, chính xác theo các tiêu chí quy định tại bộ Tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP. Qua đó, nhiều sản phẩm tham gia đã được công nhận, xếp hạng 3 sao và 4 sao.
Kết quả thi đấu vòng 1/8 World Cup 2022 đến sáng 5/12

Kết quả thi đấu vòng 1/8 World Cup 2022 đến sáng 5/12

Thể thao - Giải trí - BĐT - 2 giờ trước
Kết quả bóng đá World Cup 2022 - Báo Dân tộc và Phát triển cập nhật sớm và chính xác nhất kết quả thi đấu vòng 1/8 giải vô địch bóng đá thế giới 2022.
Phát huy vai trò của Người có uy tín trên mặt trận phòng chống ma túy

Phát huy vai trò của Người có uy tín trên mặt trận phòng chống ma túy

Người có uy tín - Lê Hường - 9 giờ trước
Ma túy đã len lỏi vào các buôn làng đồng bào DTTS trên địa bàn Đắk Lắk. Cùng với lực lượng chức năng, chính quyền địa phương, đội ngũ những Người có uy tín trong vùng đồng bào đang đóng vai trò quan trọng trên mặt trận phòng chống ma túy trong các buôn làng.
Lan tỏa tinh thần khởi nghiệp trong cộng đồng thanh niên dân tộc thiểu số

Lan tỏa tinh thần khởi nghiệp trong cộng đồng thanh niên dân tộc thiểu số

Khởi nghiệp - Nguyệt Anh - 23:00, 04/12/2022
Tại Lào Cai, Tổ chức phi chính phủ Aide et Action Quốc tế tại Việt phối hợp cùng Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tại tỉnh Lào Cai, Lai Châu và Hòa Bình tổ chức Vòng Chung kết và Lễ Trao giải Cuộc thi “Thách thức Sáng kiến Kinh doanh” năm 2022. Cuộc thi nhằm khơi dậy và khuyến khích thanh niên DTTS xây dựng và thực hiện các sáng kiến khởi nghiệp tại địa phương.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc bắt đầu thăm cấp Nhà nước Đại Hàn Dân Quốc

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc bắt đầu thăm cấp Nhà nước Đại Hàn Dân Quốc

Thời sự - PV - 19:45, 04/12/2022
Khoảng 15h10 phút chiều 4/12 (theo giờ địa phương, 13h10 phút giờ Hà Nội), chuyên cơ chở Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và Đoàn cấp cao Việt Nam đã đến sân bay quân sự thủ đô Seoul, bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước tới Đại Hàn Dân Quốc theo lời mời của Tổng thống Đại Hàn Dân Quốc Yoon Suk Yeol.
Bảo tồn văn hóa người Dao ở Quảng Ninh

Bảo tồn văn hóa người Dao ở Quảng Ninh

Những năm qua tỉnh Quảng Ninh đã dành nhiều nguồn lực đầu tư hệ thống thiết chế văn hóa đồng bộ thực hiện các Đề án bảo tồn bản sắc văn hóa các DTTS và đạt được nhiều kết quả tích cực. Là dân tộc có dân số đông nhất trong các DTTS trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, cộng đồng người Dao luôn giữ gìn và phát huy tốt bản sắc văn hóa của dân tộc mình. Qua đó góp phần làm phong phú thêm đời sống văn hóa, tinh thần cho đồng bào các dân tộc trên địa bàn tỉnh.
Tiên Yên (Quảng Ninh): Lễ hội Văn hóa, Thể thao dân tộc Dao - Khai mạc Chợ phiên văn hóa vùng cao Hà Lâu năm 2022

Tiên Yên (Quảng Ninh): Lễ hội Văn hóa, Thể thao dân tộc Dao - Khai mạc Chợ phiên văn hóa vùng cao Hà Lâu năm 2022

Tin địa phương - Thiên An - Mỹ Dung - 16:55, 04/12/2022
Trong 2 ngày (3 và 4/12), tại xã Hà Lâu, huyện Tiên Yên (Quảng Ninh) đã diễn ra Lễ hội Văn hóa, Thể thao dân tộc Dao - Khai mạc Chợ phiên văn hóa vùng cao Hà Lâu năm 2022. Lễ hội với nhiều hoạt động thu hút đông đảo Nhân dân và du khách đến dự.
Thủ tướng Phạm Minh Chính làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bạc Liêu

Thủ tướng Phạm Minh Chính làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bạc Liêu

Thời sự - PV - 15:17, 04/12/2022
Trong chương trình công tác tại Bạc Liêu, chiều 4/12, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bạc Liêu.
Thanh Hóa: Chủ động, linh hoạt thực hiện hiệu quả chính sách dân tộc

Thanh Hóa: Chủ động, linh hoạt thực hiện hiệu quả chính sách dân tộc

Công tác Dân tộc - Quỳnh Trâm - 14:07, 04/12/2022
Những năm qua, việc triển khai thực hiện hiệu quả các chương trình, dự án, chính sách dân tộc trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, đã làm thay đổi đời sống đồng bào dân tộc thiểu số, giúp đồng bào ổn định đời sống, sinh hoạt, đẩy mạnh sản xuất, xóa đói giảm nghèo.
Để các hợp tác xã phát huy vai trò động lực trong xây dựng nông thôn mới

Để các hợp tác xã phát huy vai trò động lực trong xây dựng nông thôn mới

Kinh tế - Lư Trung - 13:54, 04/12/2022
Thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới. Thời gian qua, các địa phương đã tích cực thực hiện hoàn thành các tiêu chí, trong đó có tiêu chí thành lập các hợp tác xã (HTX). Song, việc thành lập các HTX không đơn thuần để đạt các tiêu chí theo quy định, mà chính là phát huy được hiệu quả hoạt động để tạo động lực nền tảng cho phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn.
Trình diễn nghệ thuật dệt truyền thống của 3 dân tộc Mông, Thái, Mạ

Trình diễn nghệ thuật dệt truyền thống của 3 dân tộc Mông, Thái, Mạ

Tin tức - Nguyệt Anh - 13:15, 04/12/2022
Tối 3/12, tại Viện Goethe Hà Nội, các nghệ nhân của 3 dân tộc Mông, Thái, Mạ từ các tỉnh Hà Giang, Nghệ An và Lâm Đồng đã lần đầu tiên trình diễn cho công chúng Hà Nội nghệ thuật dệt truyền thống của dân tộc mình.