Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Trăn trở của già làng A Bin

Huỳnh Đại - 07:34, 12/07/2022

Tại thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum già làng A Bin là một trong số ít nghệ nhân còn lại biết chỉnh, sửa chiêng. Bên cạnh đó, ông còn nỗ lực giữ gìn, phát huy những nét văn hóa truyền thống của dân tộc Ba Na bằng nhiều việc làm thiết thực, hiệu quả.

Già A Bin miệt mài chỉnh sửa những chiếc chiêng
Già A Bin miệt mài chỉnh sửa những chiếc chiêng

Nghề hiếm thầy, ít thợ

Trong một chuyến công tác tại tỉnh Kon Tum, được một lãnh đạo xã giới thiệu, chúng tôi đến thôn Plei Rơ Wăk, xã Đăk Năng, thành phố Kon Tum để gặp già làng A Bin, dân tộc Ba Na, là một người am hiểu về cồng, chiêng và chỉnh sửa chiêng lâu năm. Khi chúng tôi bước vào nhà, thấy già vẫn đang miệt mài, gõ, đục chỉnh sửa những chiếc chiêng.

 Dù ngoài 80 tuổi nhưng già A Bin vẫn còn khỏe mạnh, minh mẫn, tác phong nhanh nhẹn, hoạt bát.Thấy khách đến chơi, già thu dọn những đồ nghề trong bộ vật dụng chỉnh chiêng cất gọn vào trong tủ.

Già làng A Bin chia sẻ: từ khi còn nhỏ, già được tiếp xúc với chiêng, học hỏi tìm tòi cách đánh chiêng, được tham gia đội cồng chiêng của làng. Trong một lần giao lưu với các đội văn nghệ, có lần già đánh chiếc chiêng bị hư hỏng, phát ra những âm thanh rất khó nghe, lúc đó cảm giác già khó chịu lắm, nhiều đêm suy nghĩ phải làm cách nào để lấy lại được những tiếng chiêng rền vang như lúc ban đầu. 

"Lắng nghe và cảm nhận được nó, mãi tới năm 19 tuổi tôi mới bắt đầu theo học đánh chiêng và sửa cồng, chiêng. Sau nhiều năm sau học hỏi, mày mò, nghiên cứu, tôi đã chỉnh sửa chiêng thành thạo. Cứ mỗi lần có người nhờ chỉnh chiêng, dù ở gần hay xa thì tôi vẫn đến những nơi đó để chỉnh sửa giúp. Không chỉ riêng ở tỉnh mình mà còn đi các tỉnh lân cận như tỉnh Gia lai, Đắk Lắk,..", già A Bin chia sẻ. 

Già A Bin cho biết thêm, để chỉnh được chiêng, phải biết đánh chiêng thành thạo. Đôi tai phải thính để nghe và cảm nhận được tiếng chiêng để nhận ra âm nào bị lạc mà chỉnh, không chỉ “nắn giọng” chiêng cho hay, mà còn phải biết phục hồi âm chuẩn của nó. Hầu hết chỉnh sửa là những chiếc chiêng bị nứt, bể dẫn đến hư tiếng.

Là người sinh ra và lớn lên tại xã Đăk Năng, ông A Phiếu, Phó Chủ tịch UBND xã thông tin về già A Bin bằng những lời lẽ kính trọng: già làng A Bin là người có tâm, có tình, có trách nhiệm trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa ở địa phương. Ông chỉnh sửa chiêng rất giỏi và mình là người thường xuyên được nghe tiếng chiêng sau khi ông chỉnh sửa.

Bên cạnh đó, ông A Phiếu cũng đang lo lắng, trăn trở khi hiện nay, người ta chỉ dạy cách đánh chiêng chứ không có dạy cách chỉnh chiêng. Nay mai, người già mất đi, không biết lấy đâu ra người chỉnh chiêng giỏi để bà con còn đánh chiêng hay, chiêng chuẩn được nữa đây. 

Già Làng A Bin tỉ mỉ đan gùi truyền thống của dân tộc
Ngoài chỉnh chiêng, già làng A Bin còn là một thợ giỏi trong nghề đan lát

Tích cực giữ nghề truyền thống

Ngoài việc chỉnh chiêng, sửa chiêng giỏi, già làng A Bin còn là một trong những nghệ nhân luôn đau đáu giữ nghề truyền thống mây tre đan của đồng bào Ba Na. Các sản phẩm làm ra của già, ngoài phục vụ cho gia đình, nếu bà con trong vùng có nhu cầu mua thì già bán với giá phải chăng; Già bảo, mình làm cũng vì muốn giữ nghề truyền thống đã gắn bó bao đời với người Ba na.

Phía trước ngôi nhà của già làng A Bin, là khoảng hiên rộng rãi, và đây cũng là nơi để hàng ngày ông ngồi đan và phơi mây, tre. Nhiều sản phẩm như gùi, nia đang làm dang dở được ông xếp một bên, ngăn nắp gọn gàng.

Cầm trên tay chiếc gùi nhỏ đang làm dở, già làng A Bin chia sẻ: “Khi đan mây tre, tôi luôn làm với sự say mê và cẩn trọng. Dù làm việc gì tôi cũng rất tỉ mỉ từ dễ đến khó, đó cũng là bài học đầu tiên tôi được các già làng đi trước chỉ dạy khi mới bắt đầu học nghề”.

Theo lời kể của ông, từ khi còn bé, theo chân các già làng đi khắp các lễ hội lớn nhỏ, các buổi sinh hoạt cộng đồng tại thôn làng, ông đều bị cuốn hút bởi các nghệ nhân trong làng. Nhìn các nghệ nhân dệt thổ cẩm, đan mây tre, chơi nhạc cụ, ông luôn ao ước đến một ngày mình có được những khả năng đó. Cũng từ đó, ông luôn tranh thủ cơ hội tìm đến các nghệ nhân giỏi trong làng để học hỏi.

Bây giờ những người đam mê, có trách nhiệm với văn hóa dân tộc còn lại không nhiều; đó chính là trăn trở của già làng A Bin.


Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Gia Lai: Tặng Bằng khen gương người tốt - việc tốt cho vận động viên Nguyễn Thị Khánh Ly

Gia Lai: Tặng Bằng khen gương người tốt - việc tốt cho vận động viên Nguyễn Thị Khánh Ly

Ngày 6/12, anh Đỗ Duy Nam - Phó Bí thư Tỉnh Đoàn Gia Lai đã đến thăm, chúc mừng và tặng Bằng khen gương người tốt - việc tốt tháng 10/2022 của Ban Chấp hành Tỉnh Đoàn cho em Nguyễn Thị Khánh Ly - vận động viên đạt Huy chương Vàng môn Karate ở Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ IX - năm 2022.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc gặp mặt đoàn Đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS TP. Hà Nội

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc gặp mặt đoàn Đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS TP. Hà Nội

Công tác Dân tộc - Hoàng Quý - 23:04, 06/12/2022
Ngày 6/12, tại Hà Nội, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh đã thân mật tiếp đón đoàn Đại biểu Người có uy tín trong đồng bào DTTS TP. Hà Nội. Cùng tiếp đón Đoàn còn có lãnh đạo một số vụ, đơn vị trực thuộc Ủy ban Dân tộc (UBDT).
Mường Nhé (Điện Biên): Bồi dưỡng kiến thức dân tộc cho đội ngũ cán bộ DTTS thuộc đối tượng 4

Mường Nhé (Điện Biên): Bồi dưỡng kiến thức dân tộc cho đội ngũ cán bộ DTTS thuộc đối tượng 4

Tin địa phương - Minh Anh - 22:58, 06/12/2022
Thực hiện Quyết định số 1377/QĐ-UBND, ngày 28/11/2022 của UBND huyện Mường Nhé về việc mở lớp Bồi dưỡng kiến thức dân tộc thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi năm 2022, sáng 6/12, UBND huyện Mường Nhé đã khai giảng lớp bồi dưỡng kiến thức cho đội ngũ cán bộ DTTS thuộc đối tượng 4. Lớp bồi dưỡng diễn ra trong 2 ngày 6 - 7/12.
Gia Lai: Tặng Bằng khen gương người tốt - việc tốt cho vận động viên Nguyễn Thị Khánh Ly

Gia Lai: Tặng Bằng khen gương người tốt - việc tốt cho vận động viên Nguyễn Thị Khánh Ly

Gương sáng giữa cộng đồng - Ngọc Thu - 22:55, 06/12/2022
Ngày 6/12, anh Đỗ Duy Nam - Phó Bí thư Tỉnh Đoàn Gia Lai đã đến thăm, chúc mừng và tặng Bằng khen gương người tốt - việc tốt tháng 10/2022 của Ban Chấp hành Tỉnh Đoàn cho em Nguyễn Thị Khánh Ly - vận động viên đạt Huy chương Vàng môn Karate ở Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ IX - năm 2022.
Quảng Ninh: 1 công nhân của Công ty CP than Núi Béo tử vong do tai nạn lao động

Quảng Ninh: 1 công nhân của Công ty CP than Núi Béo tử vong do tai nạn lao động

Xã hội - Thiên An - Mỹ Dung - 21:40, 06/12/2022
Ngày 6/12, tại khai trường Công ty CP than Núi Béo - TKV, Tp. Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh đã xảy ra vụ tai nạn lao động khiến 1 công nhân bị thương nặng, dẫn đến tử vong. Đây là lần thứ 3 trong năm 2022, Công ty CP than Núi Béo xảy ra tai nạn lao động khiến công nhân tử vong.
Đắk Nông: Khen thưởng lực lượng công an liên tiếp phá các vụ cá độ bóng đá

Đắk Nông: Khen thưởng lực lượng công an liên tiếp phá các vụ cá độ bóng đá

Pháp luật - Hoàng Thùy - 21:36, 06/12/2022
Ngày 6/12, lãnh đạo Công an tỉnh Đắk Nông đã đến động viên, trao thưởng cho Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh, Công an 2 huyện Đắk R’lấp và Đắk Glong, mỗi đơn vị 5 triệu đồng vì thành tích xuất sắc trong việc đấu tranh, triệt phá 3 vụ đánh bạc bằng hình thức cá độ bóng đá, bắt, xử lý hàng chục đối tượng, thu giữ nhiều tang vật liên quan, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự tại địa phương.
Trải nghiệm Tây Giang

Trải nghiệm Tây Giang

Nằm trên đỉnh Trường Sơn quanh năm mây mù bao phủ với độ cao trên 1.580 m, Tây Giang (Quảng Nam) sở hữu hệ sinh thái rừng hoang sơ, hùng vỹ như rừng cây pơ mu, đỗ quyên, lim cổ thụ... Nơi đây không chỉ có cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, mà còn lưu giữ nhiều nét văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào dân tộc Cơ Tu với những phong tục, tập quán, lễ hội, trang phục, nhạc cụ… vô cùng độc đáo tạo nên sự hấp dẫn riêng cho vùng đất Tây Giang xinh đẹp này.
25.000 người nghèo, khó khăn tỉnh Gia Lai được hỗ trợ dịp Tết Nguyên đán Quý Mão 2023

25.000 người nghèo, khó khăn tỉnh Gia Lai được hỗ trợ dịp Tết Nguyên đán Quý Mão 2023

Nhịp cầu nhân ái - Ngọc Thu - 21:33, 06/12/2022
Nhằm chăm lo, hỗ trợ người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, người dễ bị tổn thương trong dịp Tết Nguyên đán 2023, tỉnh Gia Lai đã triển khai phong trào “Tết nhân ái Xuân Quý Mão - 2023”. Trong đó, Hội Chữ thập đỏ các cấp tỉnh Gia Lai phấn đấu chăm lo, hỗ trợ 25.000 người thuộc đối tượng trên trong dịp Tết với tổng giá trị hoạt động 15 tỷ đồng.
Thanh Hóa: Ra mắt các Tổ truyền thông cộng đồng

Thanh Hóa: Ra mắt các Tổ truyền thông cộng đồng

Tin địa phương - Quỳnh Trâm - 21:32, 06/12/2022
Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa vừa tổ chức ra mắt 4 Tổ truyền thông cộng đồng tại thôn Chiềng, thôn Hún, thôn Buồng và thôn An Nhân xã Luận Khê.
Thái Nguyên: Chương trình kích cầu tiêu dùng nội địa gắn với cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam năm 2022

Thái Nguyên: Chương trình kích cầu tiêu dùng nội địa gắn với cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam năm 2022

Sản phẩm - Thị trường - Thiên An - Mỹ Dung - 21:30, 06/12/2022
Ngày 6/12, tại xã Phú Đô, huyện Phú Lương, Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên phối hợp với UBND huyện Phú Lương tổ chức Chương trình kích cầu tiêu dùng nội địa gắn với cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam năm 2022
Hội thảo nâng cao chất lượng đời sống phụ nữ DTTS theo tôn giáo

Hội thảo nâng cao chất lượng đời sống phụ nữ DTTS theo tôn giáo

Công tác Dân tộc - T. Hợp - 19:00, 06/12/2022
Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Ban Dân vận Trung ương phối hợp với tỉnh Lâm Đồng vừa tổ chức Hội thảo “rà soát thực trạng những vấn đề tín ngưỡng, tôn giáo đặt ra tại vùng đồng bào DTTS và miền núi và giải pháp can thiệp, hỗ trợ nâng cao chất lượng đời sống vật chất, tinh thần của phụ nữ DTTS theo tôn giáo".
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tiếp Bộ trưởng Giáo dục New Zealand

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tiếp Bộ trưởng Giáo dục New Zealand

Thời sự - PV - 19:00, 06/12/2022
Ngày 06/12, theo giờ địa phương, tiếp tục các hoạt động thăm chính thức New Zealand, tại trụ sở Quốc hội New Zealand, Thủ đô Wellington, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã tiếp Bộ trưởng Giáo dục New Zealand Chris Hipkins.