Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Những người Dao ở ngã ba sông

Nam Hương - 10:44, 16/02/2021

Nơi ngã ba con sông Đà hùng vĩ, vùng tiếp giáp 3 tỉnh: Sơn La, Lai Châu và Điện Biên, thuộc địa phận xã Huổi Só, huyện Tủa Chùa (Điện Biên) có một dòng tộc người Dao đã định cư, sinh sống từ nhiều đời. Năm tháng qua đi, dòng sông Đà giống như nhân chứng chảy qua miền huyền thoại, với bao hoài niệm từ thủa sinh cơ lập nghiệp đến những đổi thay của đồng bào Dao hôm nay.

Một góc bản người Dao bên dòng sông Đà.
Một góc bản người Dao bên dòng sông Đà.

Giữ gìn văn hóa

Bên dòng sông đã gắn bó cả đời ông cha mình, bà Phàn Thị Ọi (thôn 2, xã Huổi Só) kể cho chúng tôi nghe về lịch sử thiên di, và cuộc sống của người Dao trên mảnh đất này. Những người Dao đầu tiên đi tìm nơi dựng bản cho dòng tộc, khi đến nơi đây phát cỏ cây vô tình đánh rơi chiếc bao đựng dao xuống suối, lúc nhặt lên thì cá đã chui đầy bao. Khi đó vùng đất này cũng có những cây mía dài tới 10 gióng. Nhận định đó là vùng đất giàu tiềm năng, có thể nuôi sống được dòng tộc nên người Dao quyết định dừng lại dựng nhà, lập bản.

Trải qua biết bao thăng trầm của lịch sử, đặc biệt là xu thế hội nhập, nhiều nét văn hóa truyền thống của người Dao đã có sự thay đổi, giao thoa để phù hợp hơn với nhịp sống. Song, không vì vậy mà văn hóa đặc trưng của đồng bào bị lãng quên. Bản sắc dân tộc vẫn đang được lưu giữ trong những bộ trang phục, nếp sinh hoạt, những phong tục tập quán từ ngàn xưa, thể hiện triết lý sống cao đẹp.

Men theo con đường nhỏ uốn lượn dẫn vào các bản người Dao ở xã Huổi Só, chúng tôi gặp từng nhóm phụ nữ trong trang phục truyền thống áo chàm, thêu bằng chỉ đỏ, chỉ xanh và đính các dải tua se bằng sợi tơ tằm màu hồng ở cổ, buông xuống tôn thêm sắc hồng tươi tắn cho gương mặt người phụ nữ; cổ áo và tay áo được may viền vải màu tím. Trên đầu các chị em còn đội khăn vuông vải đen, đeo các loại trang sức, khuyên tai, vòng tay, vòng cổ…

Theo bà Phàn Thị Ọi, người phụ nữ Dao vừa phản ánh cái đẹp, vừa là chủ thể sáng tạo các giá trị văn hóa. Những bộ trang phục truyền thống không chỉ là thước đo cho sự khéo léo, cần mẫn, óc sáng tạo phong phú, tâm hồn lạc quan của người phụ nữ mà còn thể hiện trách nhiệm của họ đối với gia đình, cộng đồng. Bên khung cửi luôn rộn tiếng thoi đưa, các chị em đều tự tay làm từng bước, từ se sợi dệt vải, rồi sau đó mới cắt, may, thêu hoa văn…Cứ thế, từ đời này truyền sang đời khác để lưu giữ, bảo tồn nét văn hóa của dân tộc.

Một góc bản người Dao bên dòng sông Đà.
Một góc bản người Dao bên dòng sông Đà.

Trong ngày tết cổ truyền dân tộc Dao, mỗi gia đình người Dao ở Huổi Só đều có tục lệ gói bánh chưng đen do cha ông truyền lại. Những chiếc bánh có màu đen đặc trưng làm từ gạo nếp nương ngâm với nước cốt tro, là biểu hiện mùa màng bội thu, đời sống của con người no ấm. Truyền thống dâng bánh chưng đen cúng tổ tiên, ngoài ý nghĩa cầu mong năm mới an lành, hạnh phúc, gặp nhiều may mắn, còn thể hiện tấm lòng biết ơn, hiếu thuận của con cháu.

Phát triển kinh tế

Sau cuộc di dân vì dòng điện quốc gia, năm 2011, Thủy điện Sơn La dẫn dòng, tích nước, sông Đà đoạn qua địa phận xã Huổi Só dài hơn 30km giờ mênh mông nước. Cuộc sống của đồng bào Dao nơi đây như được “bồi” thêm sức sống từ việc đánh bắt thủy sản, phát trển kinh tế, giao thương sông nước…

Đứng trên bến Huổi Lóng vào một chiều cuối năm, dưới cái nắng vàng nhẹ trải đều như rót mật, sóng vỗ nhè nhẹ vào mạn những con thuyền đang nằm nối dài đợi chất hàng, khung cảnh tấp nập kẻ bán, người mua huyên náo một góc hồ… Chủ tịch UBND xã Huổi Lóng - Tẩn A Đạt xúc động nói: “Huổi Só bây giờ thay đổi thật rồi! Không như trước đây cuộc sống của người dân quanh năm chỉ trông vào mấy mảnh lúa, nương ngô. Bây giờ có lợi thế “cận giang” mà nghề đánh bắt tôm, cá phát triển. Đường thủy thuận lợi cũng là điều kiện tốt để “kích cầu” mua sắm thuyền, bè. Chả thế, các hộ ở đây đều chung nhau đầu tư làm vó bè cỡ lớn khai thác thủy sản, đóng cả xuồng, thuyền dịch vụ để vận chuyển hàng hóa”.

Bến Huổi Lóng.
Bến Huổi Lóng.

Anh Tẩn A Đành, bản Can Hồ, xã Huổi Só - người có thâm niên lái xuồng chở thuê từ trước khi xây Thủy điện Sơn La, nay cũng đầu tư vó bè bắt cá, cho biết: Bây giờ nhiều người đánh bắt nên cá không nhiều như ngày mới dâng nước, mỗi đêm kéo được khoảng 5 - 10kg cá, tôm các loại, đêm nào may mắn có thể kéo được vài chục ki-lô-gam. Bình quân mỗi đêm kéo vó cũng thu nhập từ 3 - 5 trăm nghìn đồng. Tôm, cá được lái buôn thu mua tại bến sông từ sáng sớm rồi ngược lên tiêu thụ ở thị xã Mường Lay hoặc xuôi dòng xuống Quỳnh Nhai (tỉnh Sơn La). Cũng có người từ trung tâm huyện vào mua về bán tại chợ huyện.

Cuộc sống ngày càng khởi sắc và thay đổi hơn với những bản tái định cư người Dao ven sông Đà còn là khi chợ phiên cụm xã Huổi Só được mở ra, họp 3 phiên/tháng. Những ngày phiên chợ, người dân mang ngô, sắn, măng rừng, các loại vật nuôi để bán và mua lại những mặt hàng thiết yếu: Mắm muối, mì tôm, quần áo, giày dép, bột giặt, nông cụ, vật dụng sinh hoạt… Anh Phàn A Chính, thôn 1, xã Huổi Só kể: Chợ phiên ở đây không chỉ là sự phấn khởi của riêng anh mà còn là niềm vui chung của bà con nơi đây. Bởi có chợ mọi người sẽ không còn phải đi mấy chục cây số về thị trấn Tủa Chùa hay chèo thuyền sang xã Cà Nàng, huyện Quỳnh Nhai (Sơn La) mới mua được thực phẩm, đồ sinh hoạt nữa. So với những phiên chợ ở xã khác, hàng hóa về đây cũng không thiếu thứ gì nên những ngày chợ mở, mọi người trong bản lại rủ nhau đi chợ, có tiền thì mua, không có tiền thì đi chơi, đi xem chợ cũng vui.

Tin cùng chuyên mục
“Gom” ruộng để làm ăn lớn

“Gom” ruộng để làm ăn lớn

Dẫu chưa thể gọi là “thẳng cánh cò bay”, nhưng những cánh đồng rộng nhiều ha nhờ “gom”, thuê, mượn... đã “hé lộ” một cách thức làm ăn lớn từ việc tổ chức lại sản xuất thông qua tích tụ ruộng đất. Từ khát khao, hoài bão của những “hai lúa”, đất đang đẻ ra tiền.
Tin nổi bật trang chủ
Tuyên truyền sâu rộng về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XV và đại biểu HĐND các cấp đối với vùng đồng bào DTTS

Tuyên truyền sâu rộng về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XV và đại biểu HĐND các cấp đối với vùng đồng bào DTTS

Sáng ngày 05/03, tại Hà Nội, Hội đồng Dân tộc của Quốc hội và Ủy ban Dân tộc của Chính phủ tổ chức Hội nghị triển khai kế hoạch công tác thông tin, tuyên truyền cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XV và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS). Chủ trì Hội nghị có các đồng chí: Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Nguyễn Lâm Thành; Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Quàng Văn Hương; Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hoàng Thị Hạnh.
Viết tiếp bài Đăk nông - Rừng thông bị bức tử

Viết tiếp bài Đăk nông - Rừng thông bị bức tử

Pháp luật - Lê Hường - 1 giờ trước
Ngày 12/1/2021, Báo Dân tộc và Phát triển đã đăng tải bài viết :Đăk Nông: Rừng thông bị bức tử - Cơ quan chức năng bó tay?!". Bài viết phản ánh tình trạng rừng thông dọc quốc lộ 14 qua tỉnh Đăk Nông liên tục bị phá hoại.. Mới đây, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đăk Nông đã có thông tin chính thức về tình trạng này.
Chiều 5/3, Việt Nam thêm 6 ca mới mắc COVID-19, đều là ca nhập cảnh

Chiều 5/3, Việt Nam thêm 6 ca mới mắc COVID-19, đều là ca nhập cảnh

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Tính đến 18 giờ ngày 5/3, Việt Nam thêm 6 ca mới mắc COVID-19, đều là ca nhập cảnh.
Tổ chức tiêm vaccine ngừa COVID-19 an toàn, hiệu lực, hiệu quả

Tổ chức tiêm vaccine ngừa COVID-19 an toàn, hiệu lực, hiệu quả

Thời sự - PV - 3 giờ trước
Triển khai nhanh các chỉ đạo của Bộ Chính trị, Chính phủ về vaccine ngừa COVID-19, Bộ Y tế có trách nhiệm tổ chức việc tiêm ngừa một cách an toàn, hiệu lực, hiệu quả; phải bảo đảm an toàn ở mức cao nhất có thể, nếu có sự cố thì phải bình tĩnh xử lý.
Khắc phục những bất cập trong dạy và học trực tuyến

Khắc phục những bất cập trong dạy và học trực tuyến

Giáo dục - Lê Vũ – Trần Linh - 3 giờ trước
Thời gian qua, khi dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, các bậc học trên địa bàn toàn quốc đều đã điều chỉnh phương thức giảng dạy từ trực tiếp sang trực tuyến. Tuy nhiên, việc dạy và học này còn tồn tại một số bất cập, cần điều chỉnh kịp thời, bởi chúng ta không nên xem nhẹ và cho rằng, dạy học online là một giải pháp tình thế, mà có thể là kênh dạy và học trong tương lai nếu dịch bệnh kéo dài, hay gặp lý do nào khác.
Tỷ phú trẻ tuổi nhất xã Tú Thịnh

Tỷ phú trẻ tuổi nhất xã Tú Thịnh

Kinh tế - Mai Hương - 3 giờ trước
Bằng quyết tâm, sự cần cù, chịu khó, chàng trai thế hệ 9X Vũ Đức Anh đã gây dựng thành công mô hình chăn nuôi ngay tại mảnh đất quê hương xã Tú Thịnh, huyện Sơn Dương (Tuyên Quang); trở thành tỷ phú của làng và là tấm gương sáng trong phong trào thanh niên khởi nghiệp để các thế hệ trẻ noi gương học tập.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
“Một lần đăng ký, miễn phí ba năm” cùng Gói dịch vụ tài khoản dành cho doanh nghiệp của VietinBank

“Một lần đăng ký, miễn phí ba năm” cùng Gói dịch vụ tài khoản dành cho doanh nghiệp của VietinBank

Tin tức - PV - 6 giờ trước
Từ ngày 02/03/2021, VietinBank chính thức ra mắt thị trường ba Gói dịch vụ tài khoản với chính sách miễn giảm phí lớn chưa từng có dành cho Khách hàng doanh nghiệp gồm: VietinBank - Ngân hàng giao dịch của tôi, V - Capital Account, V - SME.
Bộ GD&ĐT làm rõ về quyết định thí điểm dạy tiếng Hàn, tiếng Đức là ngoại ngữ 1

Bộ GD&ĐT làm rõ về quyết định thí điểm dạy tiếng Hàn, tiếng Đức là ngoại ngữ 1

Tin tức - PV - 16:42, 04/03/2021
GD&TĐ - Bộ GD&ĐT vừa có ý kiến làm rõ xung quanh quyết định thí điểm dạy tiếng Hàn, tiếng Đức là ngoại ngữ 1.
Cả nước có 184 đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV

Cả nước có 184 đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV

Tin tức - PV - 16:40, 04/03/2021
Ngày 3/3/2021, Hội đồng Bầu cử Quốc gia ban hành Nghị quyết số 64 /NQ-HĐBCQG về số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
Sơn La: Những công trình mang lại niềm vui

Sơn La: Những công trình mang lại niềm vui

Chính sách dân tộc - Minh Thu - 16:18, 04/03/2021
“Các công trình hạ tầng được đầu tư xây dựng đã mang niềm vui về cho bà con dân bản, ai cũng có ý thức hơn trong việc bảo vệ, giữ gìn tài sản chung, cùng nhau phát triển sản xuất” - đó là chia sẻ của anh Lò Văn Toán, Trưởng thôn Nà Pồng, xã Phiêng Pằn, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La khi nói về hiệu quả của Chương trình 135 đối với sự phát triển kinh tế-xã hội (KT-XH) của địa phương.
Học Bác

Học Bác "nêu gương" để đồng bào Chơ Ro làm theo

Người có uy tín - Lê Vũ - 16:08, 04/03/2021
Theo lời giới thiệu của huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, chúng tôi đến ấp Vinh Thanh, thị trấn Ngãi Giao, tìm gặp ông Đào Văn Giã, dân tộc Chơ Ro. Ông là một tấm gương điển hình của địa phương trong Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.