Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghề luyện ngựa đua ở Hàm Yên

Giang Lam - Lê Duy - 10:54, 05/06/2024

Anh Hoàng Văn Liên, thôn Pá Han, xã Phù Lưu, huyện Hàm Yên (Tuyên Quang) mới 36 tuổi nhưng đã có 15 năm gắn bó với nghề nuôi ngựa và huấn luyện ngựa đua. Anh bảo, ngày xưa ngựa được người dân nơi đây dùng để chở nông sản, chở phân bón lên núi, nhưng nay ngoài làm công việc thường ngày, ngựa đã được huấn luyện thành các chiến mã, tham gia thi đấu tại các trường đua khu vực.

Anh Hoàng Văn Liên, thôn Pá Han, xã Phù Lưu (huyện Hàm Yên) bên chú ngựa vừa giành giải Nhất của mình
Anh Hoàng Văn Liên, thôn Pá Han, xã Phù Lưu (huyện Hàm Yên) bên chú ngựa vừa giành giải Nhất của mình

Xuất phát từ đam mê

Anh Liên tự hào kể, anh là người có thâm niên lâu năm trong nghề huấn luyện ngựa đua của Làng Khiêng, nay được chia làm 3 thôn gồm: Pá Han, Thôm Tấu, Bản Ban. Năm 2006, sau khi tốt nghiệp THPT, anh được cha mẹ giao chăm sóc 3 ha cam của gia đình, ngày đó vận chuyển phân bón đều phải dùng ngựa, sức người không kham được. Là thanh niên hay đi giao lưu ở các địa phương, năm 2007, một lần được đi xem đua ngựa tại huyện Bắc Hà (Lào Cai) anh bị say như điếu đổ, khi về nhà anh cứ đi tìm hiểu khắp làng trên xóm dưới tại xã Phù Lưu xem có ai biết cách chọn ngựa đua hay không nhưng đều nhận được sự lắc đầu của các bậc bô lão.

Nung nấu ý định nuôi ngựa đua gần 10 năm, tự tìm hiểu qua sách vở, qua mạng Internet, mãi đến năm 2017, anh tình cờ được giới thiệu một chú ngựa non 1 tuổi ở huyện Si Ma Cai (Lào Cai) có đầy đủ khoang khoáy của một chú ngựa đua. Gạ mãi họ mới bán cho với giá 35 triệu đồng. Có ngựa tốt, anh Liên bỏ nhiều công chăm sóc và nâng niu như báu vật, ngoài cho ăn cỏ và làm việc thồ hàng như bình thường để rèn luyện cơ, xương, ngựa còn được bổ sung ngô hạt, được tắm hằng ngày vào mùa hè, ở chuồng kín gió vào mùa đông và đều đặn được luyện tập mỗi ngày.

Vén chiếc áo để lộ chiếc xương quai xanh mọc hơi lệch, anh Liên bảo, đó là hậu quả của lần đầu tiên tập cưỡi ngựa. Là giống ngựa bản địa chỉ nặng có hơn 2 tạ, nên ngựa của anh không có yên cưỡi, chỉ có dây cương để điều khiển. Người cưỡi ngựa (nài ngựa) phải có kỹ năng ngồi thăng bằng, ghìm 2 chân vào mạn sườn để không bị ngã và biết ngả khi vào các khúc cua. Nghe tưởng chừng đơn giản nhưng để làm thuần thục là điều vô cùng khó khăn…

 Anh Nông Văn Nghinh, thôn Pá Han, xã Phù Lưu (huyện Hàm Yên) dẫn đầu đoàn đua tại Giải đua ngựa đầu Xuân 2024 - Shanrila Mường Lò (Yên Bái)
Anh Nông Văn Nghinh, thôn Pá Han, xã Phù Lưu (huyện Hàm Yên) dẫn đầu đoàn đua tại Giải đua ngựa đầu Xuân 2024 - Shanrila Mường Lò (Yên Bái)

Còn anh Nguyễn Văn Thụ, thôn Thôm Tấu được mệnh danh là anh Cả trong câu lạc bộ (CLB) “Anh em đam mê ngựa” của Làng Khiêng. Anh Thụ năm nay đã gần 50 tuổi nhưng niềm đam mê với ngựa đua vẫn còn cháy hơn cả thanh niên. Anh Thụ cởi mở nói, phải xuất phát từ đam mê, bởi ngựa phải được 3 tuổi mới bắt đầu được cưỡi khi hệ cơ xương đã đủ vững chắc, những ngày đầu tiên, người cưỡi phải đối mặt với sự phản ứng của con vật, nhiều khi ngựa lồng, chạy tốc độ không kiểm soát với vận tốc 60 - 70km vô cùng nguy hiểm.

Tuy mới chỉ gắn bó với chăm sóc ngựa đua được chừng 7 năm nay, nhưng là người có kinh nghiệm nuôi ngựa sinh sản lâu năm, đến nay anh Thụ đang là “cố vấn” cho toàn đội về kỹ thuật chăm sóc và cách xử lý các tình huống bất trắc trong quá trình chăm sóc.

Đến những dự định

Mới đây, chú ngựa của anh Hoàng Văn Liên, đội đua Làng Khiêng đã giành giải Nhất tại Giải đua ngựa đầu Xuân 2024 - Shanrila Mường Lò (Yên Bái) với phần thưởng 50 triệu đồng và những lời gạ mua với giá 150 triệu đồng hay xin phối giống, nhưng anh vẫn quyết giữ với mục đích bảo tồn.

Anh Nông Văn Nghinh, thôn Pá Han xuất hiện với dáng vẻ nhỏ nhắn nhưng rắn rỏi. Anh Nghinh kể, là người nhẹ cân nhất trong đội, anh được trao nhiệm vụ là nài ngựa (cưỡi ngựa đua) tham gia thi đấu, có thâm niên nuôi ngựa cũng ngót chục năm và khá thành thạo các kỹ năng cưỡi. Anh tâm sự, chính cái sự “phiêu” khi cưỡi ngựa chạy nước đại đã làm anh say môn này, thôi thúc anh phải chinh phục những nấc thang mới trong sự nghiệp. Từ năm 2017 khi xã Phù Lưu tổ chức cuộc đua ngựa đầu tiên đến nay, anh Nghinh luôn là đại diện mang về nhiều thành tích cho toàn đội.

Giải Nhất tại Giải đua ngựa đầu Xuân 2024 - Shanrila Mường Lò (Yên Bái) thuộc về đội đua Làng Khiêng
Giải Nhất tại Giải đua ngựa đầu Xuân 2024 - Shanrila Mường Lò (Yên Bái) thuộc về đội đua Làng Khiêng

Gặp chúng tôi chóng vánh, anh lại “khăn gói quả mướp” tất tả về Hưng Yên để tiếp tục công việc “bật mã ôn”. Anh khoe, hiện anh quản lý 5 con ngựa của một công ty dưới Khu công nghiệp Minh Khai, huyện Văn Lâm, nuôi với mục đích phục vụ khách du lịch. Cũng chính nhờ nuôi và huấn luyện ngựa đua mà hiện anh và một người cùng thôn đang có thu nhập ổn định, mỗi tháng gần 20 triệu đồng nơi xứ người.

Ông Ma Văn Huy, Chủ tịch UBND xã Phù Lưu chia sẻ, cả 3 thôn Pá Han, Thôm Tấu, Bản Ban hiện có trên 10 con ngựa tham gia thi đấu thường xuyên và lần nào cũng mang vinh dự về cho quê hương. Có một thực tế, ngựa tham gia đua đều được chọn lọc và mang những nguồn gen cần được bảo tồn, chính quyền xã cũng khuyến khích Nhân dân nuôi ngựa sinh sản, vừa làm kinh tế lại bảo tồn nguồn gen có hiệu quả.

Lão nông tri điền Đàm Thanh Biên, thôn Ban Nhàm, xã Phù Lưu năm nay đã gần 60 tuổi. Là người có công đầu trong chuyển đổi từ đấu ngựa sang làm đua ngựa tại xã, ông Biên cho biết, mất vài năm dịch bệnh Covid - 19, trường đua của gia đình tạm đóng cửa và nhường chỗ cho mô hình trồng cây giang giống. Ông trầm ngâm, thực sự rất tiếc vì giải đua gắn bó với Lễ hội Chợ Thụt thu hút rất đông du khách cổ vũ, hình ảnh các chàng trai vùng cao với khí chất mạnh mẽ, điều khiển ngựa điêu luyện trông thật oai hùng. Thực tế để duy trì được trường đua, cần khoản chi phí rất lớn, mà cá nhân ông thì cũng chỉ cố gắng được phần nào.

Chiều tà đang dần bủa vây, loáng thoáng có tiếng ngựa chạy nước kiệu cộp cộp trên con đường bê tông trải dài giữa các khe núi, anh Nguyễn Văn Bộ, thôn Bản Ban đang trong quá trình luyện tập chú ngựa để chuẩn bị cho những cuộc đua sắp tới. Tiếng ngựa hí bắt đầu vang lên cả một vùng sơn cước.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Đầu tư phát triển bền vững người Đan Lai: Nhiều vướng mắc cần được giải quyết (Bài 2)

Đầu tư phát triển bền vững người Đan Lai: Nhiều vướng mắc cần được giải quyết (Bài 2)

Trong quá trình triển khai các hạng mục đầu tư dành cho người Đan Lai theo Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi (Chương trình MTQG 1719) đã xuất hiện nhiều vướng mắc cần được tháo gỡ, đặc biệt là tình trạng đến nay nhiều hộ dân được thụ hưởng chính sách chưa được cấp đất ở, đất sản xuất, làm ảnh hưởng đến rất nhiều chính sách hỗ trợ, đầu tư phát triển khác.
Tin nổi bật trang chủ
Đầu tư phát triển bền vững người Đan Lai: Nhiều vướng mắc cần được giải quyết (Bài 2)

Đầu tư phát triển bền vững người Đan Lai: Nhiều vướng mắc cần được giải quyết (Bài 2)

Trong quá trình triển khai các hạng mục đầu tư dành cho người Đan Lai theo Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi (Chương trình MTQG 1719) đã xuất hiện nhiều vướng mắc cần được tháo gỡ, đặc biệt là tình trạng đến nay nhiều hộ dân được thụ hưởng chính sách chưa được cấp đất ở, đất sản xuất, làm ảnh hưởng đến rất nhiều chính sách hỗ trợ, đầu tư phát triển khác.
Quảng Ngãi: Án mạng nghiêm trọng làm 4 người thương vong

Quảng Ngãi: Án mạng nghiêm trọng làm 4 người thương vong

Pháp luật - T.Nhân - H.Trường - 4 giờ trước
Sáng 19/6, đại diện lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi cho biết, trên địa bàn vừa xảy ra một vụ án mạng nghiêm trọng, khiến 2 người tử vong và 2 người bị thương đang cấp cứu tại bệnh viện.
Múa sư tử Mèo - Di sản văn hóa của đồng bào Tày Nùng ở Bình Gia

Múa sư tử Mèo - Di sản văn hóa của đồng bào Tày Nùng ở Bình Gia

Media - Thuý Hồng - Tuấn Ninh - 11 giờ trước
Trong đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc Tày, Nùng vùng cao xứ Lạng, múa sư tử mèo là nét văn hóa truyền thống đặc trưng, không thể thiếu trong những dịp lễ, tết… Múa sư tử mèo mang nhiều ý nghĩa, không chỉ thể hiện tinh thần thượng võ của người miền núi, mà còn là biểu tượng của sự may mắn, hạnh phúc trong cuộc sống.
Buôn Đôn (Đắk Lắk): Kết quả thực hiện Quyết tâm thư Đại hội DTTS lần thứ III góp phần hoàn thiện cơ sở hạ tầng

Buôn Đôn (Đắk Lắk): Kết quả thực hiện Quyết tâm thư Đại hội DTTS lần thứ III góp phần hoàn thiện cơ sở hạ tầng

Công tác Dân tộc - Hoàng Thùy - 12 giờ trước
Nhìn lại kết quả 5 năm (2019 - 2024), thực hiện các giải pháp nhằm đạt được mục tiêu Quyết tâm thư Đại hội Đại biểu các DTTS lần thứ III huyện huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk đề ra, từ việc triển khai các chương trình, dự án, chính sách dân tộc, trong đó ưu tiên đầu cơ sở hạ tầng, các công trình phục vụ dân sinh, đến nay diện mạo vùng đồng bào DTTS đã có bước chuyển biến tích cực, đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào các dân tộc đã được nâng lên rõ rệt.
Bình Liêu (Quảng Ninh): Thực hiện Quyết tâm thư Đại hội Đại biểu các DTTS lần thứ III góp phần nâng cao hiệu quả chính sách dân tộc

Bình Liêu (Quảng Ninh): Thực hiện Quyết tâm thư Đại hội Đại biểu các DTTS lần thứ III góp phần nâng cao hiệu quả chính sách dân tộc

Công tác Dân tộc - Mỹ Dung - 12 giờ trước
Thực hiện Quyết tâm thư Đại hội Đại biểu các DTTS huyện Bình Liêu lần thứ III năm 2019, trong 5 năm qua, các cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể các cấp đã tập trung chỉ đạo và tổ chức thực hiện hiệu quả các chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác dân tộc. Nhờ đó đến nay diện mạo nông thôn, đô thị miền núi của Bình Liêu đã có nhiều đổi thay, chất lượng cuộc sống của Nhân dân được nâng lên.
“Cha đẻ” của nghệ thuật điêu khắc gốc tre

“Cha đẻ” của nghệ thuật điêu khắc gốc tre

Sắc màu 54 - Thanh Thuận - 12 giờ trước
Hơn 20 năm qua, ở thành phố Hội An (Quảng Nam), có một người chuyên tạo hình từ gốc tre và biến những gốc tre vô tri tưởng như bỏ đi thành những tác phẩm nghệ thuật độc đáo. Đó là Nghệ nhân Huỳnh Phương Đỏ - người được xem là “cha đẻ” của nghệ thuật điêu khắc gốc tre độc đáo.
Tin trong ngày - 18/6/2024

Tin trong ngày - 18/6/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 18/6, có những thông tin đáng chú ý sau: Cảnh báo lũ quét, sạt lở đất. Phát hiện sinh vật lạ trong hang động sâu ở Phong Nha - Kẻ Bàng. Có một thảo nguyên xanh giữa lòng Mèo Vạc. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Nâng cao giá trị cà phê từ ứng dụng công nghệ cao

Nâng cao giá trị cà phê từ ứng dụng công nghệ cao

Kinh tế - Minh Thu - 13 giờ trước
Thời gian gần đây, tỉnh tỉnh Đắk Nông đã triển khai nhiều giải pháp nhằm đẩy mạnh việc xuất khẩu cà phê. Trong đó, tỉnh đặc biệt chú trọng ứng dụng công nghệ cao để nâng tầm giá trị cà phê.
Lao Bảo đã

Lao Bảo đã "khép" lại chuyện buồn tảo hôn, hôn nhân cận huyết

Công tác Dân tộc - Khánh Ngân - 13 giờ trước
Ông Lê Trọng Bình, cán bộ Tư pháp - Hộ tịch thị trấn Lao Bảo, huyện Hướng Hóa (Quảng Trị) khẳng định: “Tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống đã không còn diễn ra ở thị trấn Lao Bảo trong 4 năm trở lại đây”.
Kiểm tra, giám sát giữa kỳ– Giải pháp quan trọng tháo gỡ vướng mắc, nâng cao hiệu quả Chương trình MTQG

Kiểm tra, giám sát giữa kỳ– Giải pháp quan trọng tháo gỡ vướng mắc, nâng cao hiệu quả Chương trình MTQG

Thời sự - Thúy Hồng - 13 giờ trước
Triển khai thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG), trong đó có Chương trình MTQG phát triển kinh tế-xã hội vùng DTTS và miền núi (Chương trình MTQG 1719) các ngành, các cấp từ Trung ương đến địa phương đã và đang đẩy mạnh công tác kiểm tra giám sát. Việc kiểm tra, giám sát góp phần quan trọng trong việc đánh giá, phát huy những kết quả tích cực, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nâng cao hiệu quả các dự án, nội dung Chương trình.
Huyện Đak Pơ (Gia Lai) có 4/7 xã đạt chuẩn nông mới

Huyện Đak Pơ (Gia Lai) có 4/7 xã đạt chuẩn nông mới

Tin tức - Ngọc Thu - 13 giờ trước
Ngày 18/6, huyện Đak Pơ (tỉnh Gia Lai) tổ chức Đại hội đại biểu các DTTS lần thứ IV. Dự Đại hội có lãnh đạo tỉnh, huyện và 120 đại biểu tiêu biểu đại diện cho 11.157 người đồng bào DTTS trên địa bàn huyện.
Sơn La: Quan tài cổ nghìn năm trong hang đá chứa điều huyền bí

Sơn La: Quan tài cổ nghìn năm trong hang đá chứa điều huyền bí

Tin tức - T.H - 13 giờ trước
Nhiều nhà khoa học, nhà dân tộc học lẫn các nhà khảo cổ học đã tìm đến các "hang ma" - các hang động chứa những cỗ quan tài cổ ở xã Suối Bàng, huyện Vân Hồ (tỉnh Sơn La). Tuy nhiên, đến nay bí ẩn về những chiếc quan tài cổ treo trên vách núi này vẫn là ẩn số chưa có lời giải.