Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghề làm nỏ ở Ma Nới

PV - 21:30, 30/01/2018

Ngày xưa, những chiếc nỏ được đồng bào dân tộc Raglai dùng để tham gia chống giặc ngoại xâm, nhất là trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Còn ngày nay, nỏ vẫn được dùng để bảo vệ mùa màng và phục vụ trong các sự kiện văn hóa-thể thao. Năm tháng đi qua, ở chốn thâm sơn Ma Nới, huyện Ninh Sơn (Ninh Thuận) người ta vẫn hồi kể những câu chuyện đầy thi vị về những chiếc nỏ...

T7_1Nỏ để bảo vệ mùa màng

Xã Ma Nới chủ yếu là đồng bào dân tộc Raglai sinh sống, tập trung tại các thôn Ú, Hà Dài, Gia Hoa, Do, Gia Rót, đời sống chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp. Chiếc nỏ đã gắn bó với người Raglai từ ngàn đời nay.

Anh Ta Uyên Vút vừa chỉnh sửa chiếc nỏ do mình làm ra, cho biết: Tôi tập làm nỏ từ những năm 1975, nhưng chưa được đẹp. Dù chưa đẹp nhưng quan trọng là khi tên bắn ra có sức công phá mạnh và luôn trúng đích. Đây cũng là điều quan trọng nhất của những người thợ làm nỏ cần đạt được.

Anh Ta uyên Vút, người làm nỏ nổi tiếng ở Ma Nới. Anh Ta uyên Vút, người làm nỏ nổi tiếng ở Ma Nới.

 

Những ngày sau giải phóng, Uyên Vút vẫn miệt mài làm nỏ. Và, dần dần anh tạo ra những chiếc nỏ có độ bền và chuẩn xác hơn.Anh nói, để hoàn thành một chiếc nỏ phải mất thời gian ít nhất 7-10 ngày tùy từng loại, cái khó nhất của việc làm nỏ là tìm nguyên liệu tận trên rừng sâu.

Thân cây nỏ thường làm bằng cây bằng lăng, bo bo hoặc cây va róa (theo tiếng dân tộc), dây làm bằng lồ ô và tên bắn làm bằng cây nứa. Hiện, nhà anh Vút có trồng 4 sào bắp, 1 sào đậu và 1 sào trồng đu đủ, nhờ chiếc nỏ mà nhiều năm nay anh có được nguồn thu nhập ổn định hơn. Chiếc nỏ luôn có trên vai của anh mỗi khi đi lên thăm rẫy. Gia đình anh hiện có 7 chiếc nỏ lớn nhỏ để bảo vệ mùa màng. Do làm chiếc nỏ khá chuẩn nên anh thường xuyên nhận được đơn đặt hàng của các hộ trong thôn, giá bán từ 300.000-350.000 đồng/loại nỏ nhỏ và 400.000-500.000 đồng/loại lớn. Đáng quý hơn nữa là anh Uyên Vút còn truyền dạy lại kỹ thuật làm nỏ cho nhiều thế hệ thanh niên trong xã Ma Nới cùng làm.

Tham gia các lễ hội

Cũng là người có nhiều bí quyết chế tạo nỏ, anh Ta Uyên Thao chia sẻ: 18 tuổi anh biết làm và bắn nỏ. Ngày xưa, trai tráng trong làng ai ai cũng biết bắn nỏ, người nhỏ bắn loại nỏ nhỏ, còn người lớn bắn loại nỏ to hơn. Bắn nỏ vừa thể hiện được sức mạnh và phối hợp với sự khéo léo mới bắn được trúng đích. Người bắn nỏ phải thường xuyên tập luyện và ngắm thật kỹ, thì độ chính xác mới cao, chiếc nỏ có tuổi thọ rất cao từ 2530 năm. Bây giờ người dân nơi đây dùng bảo vệ mùa vụ, mỗi tháng gia đình anh Thao chế tác từ 3-6 chiếc nỏ, thu nhập thêm trên 1,7 triệu đồng/tháng. Nhà anh có 5 thành viên biết làm và gắn bó với nghề này.

Không chỉ gắ bó với cuộc sống đời thường mà chiếc nỏ còn tạo nên “linh hồn” cho nhiều lễ hội. Trao đổi với chúng tôi xung quanh vấn đề này, anh Chu Ru Phấn, Chủ tịch Hội Nông dân xã Ma Nới cho biết: Chiếc nỏ đã đi vào tiềm thức và niềm tự hào của từng người dân nơi đây. Hiện nay ngoài nghề đan lát, đan gùi, thì làm nỏ cũng được xem như một nghề đặc biệt của xã.

Hằng năm, vào các ngày lễ hội, địa phương luôn tổ chức các hoạt động thể thao, trong đó môn bắn nỏ giúp cho người dân có điều kiện vui chơi giao lưu học hỏi và nghề làm nỏ có cơ hội duy trì.

ĐÔNG HƯNG - NGỌC THIỆN

Tin cùng chuyên mục
Sức sống mới ở Cầu Ngang

Sức sống mới ở Cầu Ngang

Cầu Ngang (Trà Vinh) là huyện có đông đồng bào Khmer sinh sống (chiếm 34,7%), có 8 xã đặc biệt khó khăn (ĐBKK) thuộc Chương trình 135. Những ngày này về Cầu Ngang, dễ dàng nhận thấy phum, sóc ngày càng khởi sắc. Hệ thống giao thông nông thôn các xã được thông thoáng, cảnh quan môi trường sáng - xanh - sạch - đẹp, nhà nhà có điện thắp sáng, những ngôi nhà tạm đã được thay bằng nhà xây kiên cố và bán kiên cố...
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân dự Đại hội thi đua yêu nước tỉnh Thái Nguyên

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân dự Đại hội thi đua yêu nước tỉnh Thái Nguyên

Tin tức - PV - 1 giờ trước
Sáng 29/9, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã dự Đại hội thi đua yêu nước tỉnh Thái Nguyên lần thứ V, giai đoạn 2020 – 2025.
Trung thu sẻ chia với các em bé bản Chiềng Đi, Sơn La

Trung thu sẻ chia với các em bé bản Chiềng Đi, Sơn La

Nhịp cầu nhân ái - PV - 2 giờ trước
Với mong muốn đem đến cho các bé một Tết Trung thu đầm ấm, đầy ắp tiếng cười và ngập tràn sắc màu rực rỡ, ChezChi homestay và những người bạn tổ chức Đêm Trung thu sẻ chia tại Sơn La.
Hội LHPN huyện Yên Thủy (Hòa Bình): Nhiều mô hình hoạt động hiệu quả

Hội LHPN huyện Yên Thủy (Hòa Bình): Nhiều mô hình hoạt động hiệu quả

Nhịp cầu nhân ái - Hiếu Anh - 2 giờ trước
Hưởng ứng phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2015 - 2020, thời gian qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) huyện Yên Thủy (Hòa Bình) đã phát động nhiều mô hình hoạt động hiệu quả, sát với thực tế. Qua đó đã khích lệ tinh thần thi đua yêu nước, lập thành tích trong vùng đồng bào DTTS.
Lai Châu: Hiệu quả từ công tác luân chuyển sách báo

Lai Châu: Hiệu quả từ công tác luân chuyển sách báo

Giáo dục - Nhật Minh - 2 giờ trước
Để góp phần nâng cao kiến thức, xây dựng nông thôn mới, thời gian qua, tỉnh Lai Châu đã có những cách làm sáng tạo, hiệu quả trong công tác luân chuyển sách báo trên địa bàn. Từ đó mỗi cuốn sách phát huy đúng vai trò, ý nghĩa, giúp người đọc có thêm kiến thức mới, mang lại nhiều lợi ích cho cuộc sống.
Sức sống mới ở Cầu Ngang

Sức sống mới ở Cầu Ngang

Dân tộc - Miền núi - Phương Nghi - 6 giờ trước
Cầu Ngang (Trà Vinh) là huyện có đông đồng bào Khmer sinh sống (chiếm 34,7%), có 8 xã đặc biệt khó khăn (ĐBKK) thuộc Chương trình 135. Những ngày này về Cầu Ngang, dễ dàng nhận thấy phum, sóc ngày càng khởi sắc. Hệ thống giao thông nông thôn các xã được thông thoáng, cảnh quan môi trường sáng - xanh - sạch - đẹp, nhà nhà có điện thắp sáng, những ngôi nhà tạm đã được thay bằng nhà xây kiên cố và bán kiên cố...
Bài thuốc chữa bệnh từ cây muồng trâu

Bài thuốc chữa bệnh từ cây muồng trâu

Vườn thuốc quanh ta - TK - 6 giờ trước
Cây muồng trâu là loài thực vật mọc hoang nhiều ở các tỉnh của nước ta. Các bộ phận của cây đều có tác dụng dược lý và được sử dụng để chữa trị các bệnh lý thường gặp như táo bón, chàm, vảy nến, dị ứng, nấm da, thấp khớp… Người bệnh có thể áp dụng một số bài thuốc dưới đây:
Hiệu quả mô hình xử lý rác ở xã Cư Pơng

Hiệu quả mô hình xử lý rác ở xã Cư Pơng

Môi trường sống - Lê Hường - Thanh Nguyệt - 6 giờ trước
Xã Cư Pơng, huyện Krông Buk (Đăk Lăk) có 18 thôn, buôn với 2.650 hộ, gần 12.000 nhân khẩu, trong đó đồng bào DTTS chiếm 70% dân số, chủ yếu dân tộc Ê Đê. Những năm qua, xã Cư Pơng đã trở thành một điểm sáng về xây dựng mô hình thu gom rác thải, gìn giữ cảnh quan môi trường sạch đẹp trong phong trào xây dựng nông thôn mới của huyện Krông Buk.
Hợp tác đa ngành và tiêm Vacxin: Chìa khóa để chấm dứt bệnh dại

Hợp tác đa ngành và tiêm Vacxin: Chìa khóa để chấm dứt bệnh dại

Sức khỏe - Trung Thanh - 6 giờ trước
Từ đầu năm 2020 đến nay đã có 57 người tử vong vì bệnh dại tại 29 tỉnh, thành của Việt Nam. Con số này cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái và đáng lo ngại. Nhân Ngày Thế giới phòng chống bệnh dại (28/9), Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hiệp quốc (FAO) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị Chính phủ Việt Nam đẩy mạnh hợp tác đa ngành hơn nữa nhằm chấm dứt bệnh dại.
Lào Cai: Điểm sáng phong trào thanh niên lập nghiệp

Lào Cai: Điểm sáng phong trào thanh niên lập nghiệp

Nghề nghiệp - Việc làm - Trọng Bảo - 6 giờ trước
Thời gian qua, phong trào thanh niên lập nghiệp đã và đang được Tỉnh đoàn Lào Cai, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh tích cực tuyên truyền, vận động, đồng hành. Qua đó, đã khơi dậy tinh thần sáng tạo, chủ động của đoàn viên, thanh niên trong tỉnh. Nhiều mô hình phát triển kinh tế của đoàn viên, thanh niên trở thành điểm sáng, nâng cao thu nhập từng bước vươn lên làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.
Thổ cẩm làng Công Dồn

Thổ cẩm làng Công Dồn

Sắc màu 54 - Nguyễn Văn Sơn - 6 giờ trước
Làng Công Dồn, xã Zuôich, huyện Nam Giang được coi là cái nôi nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào Cơ Tu của tỉnh Quảng Nam. Trải qua hàng thế kỷ tồn tại, từ những chiếc áo, váy, khố... được làm từ vỏ cây rừng, nghề dệt thủ công Công Dồn ngày nay vẫn được duy trì phát triển.