Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Gió qua miền đất trống

PV - 22:15, 22/11/2020

Tiếng còi xe ồn ã của đoàn người về từ đồi Chim. Vui một chốc, dù bùn lầy bám lên lưng, lên mặt, ám cả cái cười của những người dân Phước Thành (huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam). Cũng dễ hiểu, vì sau 21 ngày đằng đẵng, họ đã trút được những bao tải gạo, dầu mắm từ lưng mình xuống yên xe máy, trở ngược về làng. Niềm vui bé mọn bắt đầu cho một hành trình, dùng chữ cho sang gọi là “tái thiết”…

Dòng Đăk Ba Sao trước đây chỉ rộng chừng 2m, bị lũ quét xé toang. Ảnh: T.C
Dòng Đăk Ba Sao trước đây chỉ rộng chừng 2m, bị lũ quét xé toang. Ảnh: T.C

1. Chiếc xe xúc lật chuyên dụng gầm lên trong đống bùn lầy. Phía trước, bánh xích một xe múc khác ngập trong nước, cần mẫn bới dọn đống đất đá khổng lồ đầu con dốc vào thôn 2 xã Phước Thành. Hàng dài người dân đứng dõi theo từng khắc. Chỗ này, là điểm sạt lở cuối cùng ngăn cách đường vào Phước Thành, trong số cả trăm điểm làm cô lập hơn 1.800 nhân khẩu suốt ba tuần qua…

Con bé lớn của chị Hồ Thị Hoa - chủ quán cà phê Phố Núi ôm đứa em ngồi trên võng, khẽ đu đưa. Trống hoác phía bên con bé ngồi, nhìn sang là khoảng hàm ếch bên kia dòng Đăk Ba Sao, sát chân một căn nhà gỗ chực chờ đổ ụp xuống đống đá khổng lồ bên dưới. Ba tuần trước, cũng vào giờ quá trưa như lúc này, chỉ khác là trời không có nắng, một nửa căn nhà của chị Hoa bị cắt đôi, vùi trong dòng thác lũ. Con bé chắc không đủ lớn để hiểu chuyện gì đang xảy ra, nhưng có lẽ, nó biết được sự lo lắng của mẹ. “Từ đó đến giờ con bé ngoan lắm, nó ôm em suốt” - chị Hoa nói. Đứa út, chỉ mới vài tháng tuổi, ngủ ngon lành, chiếc võng mắc giữa cột nhà nằm ngay bên miệng vực. Gió hù hù thổi qua.

Hai đứa con của chị Hồ Thị Hoa bên căn nhà trống hoác vì sạt lở. Ảnh: T.C
Hai đứa con của chị Hồ Thị Hoa bên căn nhà trống hoác vì sạt lở. Ảnh: T.C

Phước Thành, và kề bên là Phước Lộc đều đã mất điện, thiếu nước sạch, bị chia cắt, cô lập suốt từ 28.10 đến nay. Trận lũ đã cắt nham nhở con đường ĐH1 với hàng trăm điểm sạt lở, chặn đứng lối đi từ Phước Kim đến nơi này. Đã có 49 căn nhà bị phá hỏng hoàn toàn, chính xác hơn, là tuyệt nhiên mất dấu. Thêm 55 căn nhà khác, trong đó có nhà của chị Hoa bị hư hỏng từ 30 - 70%. Tất cả dân làng đã may mắn thoát cái chết trong gang tấc. Một ngày trước khi trận lũ quét kinh hoàng cuốn theo đất đá đổ từ đỉnh núi xuống, cán bộ xã, công an, dân quân chạy ngược chạy xuôi kêu gọi người dân tránh trú. Nhiều người không đi. Đến lúc núi gầm lên, tiếng gầm chưa từng có trong trí nhớ của những người hàng chục năm gắn bó với miền đất này, họ mới bàng hoàng tháo chạy.

Họ nhắc nhớ, ông Hồ Văn Phức - Chủ tịch UBND xã Phước Thành khi đó đứng trước trạm y tế xã, ngay sát bên dòng Đăk Ba Sao gào lên, rồi khóc, nhờ tiếng khóc đó mà họ còn sống. “Khu sạt lở không nằm trong diện di dời khẩn cấp, chưa một ai nghĩ dòng Đăk Ba Sao, vốn chỉ rộng chừng hai mét, lại dẫn về một cơn lũ quét kinh hoàng như thế. Không quá vài phút, mọi thứ bị xóa xổ nhanh hơn nổ mìn. Những tảng đá to bằng cả căn nhà lăn lục cục, va vào nhau, rền như sấm. Nhiều người còn không kịp ngoảnh lại lần cuối nhìn ngôi nhà của mình. Dân làng chưa một ai từng chứng kiến cảnh tượng khủng khiếp như thế, kể cả những người già nhất. Lũ quét sát chân trạm y tế xã, nhiều người đang tránh trú trong đó phải trèo tường, chạy lên đồi để trốn” - anh Nguyễn Doãn Tuấn, cán bộ phụ trách văn phòng UBND xã Phước Thành kể.

Chị Mai Ly rưng rưng nước mắt, nỗi ám ảnh quá lớn chưa thể xóa nhòa sau trận lũ quét. Ảnh: T.C
Chị Mai Ly rưng rưng nước mắt, nỗi ám ảnh quá lớn chưa thể xóa nhòa sau trận lũ quét. Ảnh: T.C

2. Tôi đi vào trạm y tế xã. Chị Nguyễn Thị Mai Ly - y sĩ trạm y tế xã Phước Thành lui cui bắc nồi cơm xuống từ kiềng bếp. Mười lăm hộ, như Ly, mất nhà sau lũ. Trạm y tế trở thành “nhà chung”, mỗi căn phòng nhỏ làm chỗ ngủ cho hơn mười người. Bữa trưa, ngoài nồi cơm, có một chảo cá khô, một ít măng, và tô canh bèo nhèo.

“Sáng đó tụi em đang cấp cứu cho một người ở làng. Bọn em chỉ nghĩ là sạt lở đâu đó trên đồi, không nghĩ là lũ quét, cứ đinh ninh nhà mình kiên cố nên bão chắc cũng không ảnh hưởng gì nhiều. Cấp cứu xong thì em nghe tiếng hô hoán gọi mọi người chạy. Ra tới sân thì đã thấy mấy nhà ở phía trên đổ xuống. Nhà của mình hồi xưa, giờ thay bằng hòn đá tảng khổng lồ. Mười năm công tác, bao nhiêu công sức dành dụm giờ trôi sạch sẽ, không còn lấy một bộ đồ” - Ly nói.

Không một ai muốn nhớ về những gì đã xảy ra. Bà Nguyễn Thị Lệ, quê Đại Đồng, Đại Lộc, dắt díu vợ chồng, con cái lên Phước Thành từ 20 năm nay. Bà chưa có một đêm yên giấc, từ ngày lũ ống đổ về. Nước mắt như chực đâu đó từ khóe mắt, cứ thế chảy dài trên gương mặt đã hằn in mỏi mệt. Ám ảnh và đau xót. Từ chỗ trạm y tế xã nhìn xuống, là con đường đã đứt đôi, lởm chởm những khối đá khổng lồ. Sót lại một tấm ảnh trong điện thoại của Nguyễn Doãn Tuấn một đoạn đường thẳng tắp, rợp cờ đỏ. Thật khó để xác nhận những gì tôi đang thấy khi so chiếu với bức ảnh, là cùng một đoạn đường, mà mới đó thôi còn xanh ngăn ngắt màu bình yên nơi góc núi.

Sau rất nhiều nỗ lực, điểm sạt lở cuối cùng trên cung đường từ Phước Kim vào thôn 2 Phước Thành đã được khơi thông. Ảnh: T.C
Sau rất nhiều nỗ lực, điểm sạt lở cuối cùng trên cung đường từ Phước Kim vào thôn 2 Phước Thành đã được khơi thông. Ảnh: T.C

3. “Anh có thấy đoàn người rất đông kéo ra ngoài kia không. Người làng, họ đi kiếm việc đó. Gạo, mắm muối, cá khô của huyện cấp, của các đoàn từ thiện, đủ để sống trong 15 ngày tới. Nhưng sau 15 ngày đó là gì? Họ phải kiếm sống. Những rẫy quế hàng chục năm nát tươm rồi. 20ha lúa rẫy khó có thể tái sản xuất, đừng nói là thu hoạch. 45 trong tổng số 56ha lúa nước giờ bị đất đá lấp sâu. Tiền chục triệu, trăm triệu của mỗi nhà ở đó, mất rồi, mất không thua gì số nhà cửa, của cải bị trôi vì lũ” - anh Nguyễn Doãn Tuấn chìa hai lòng bàn tay. Mất trắng. Tương lai bất định là điều có thể thấy. Bắt đầu lại, nhưng không ai nhìn thấy điểm bắt đầu. Chông chênh những lựa chọn. Mà vốn dĩ, đã rất ít sự lựa chọn cho sinh kế, cho miếng cơm manh áo của đồng bào.

Góc núi sẽ thật đẹp, nếu đứng từ rất xa, từ đỉnh đồi nhìn xuống dòng Nước Mét. Sẽ bớt đau đớn như thể chỉ đang nhìn đâu đó vào vài ba bức hình gửi từ dân vùng lũ quét lên mạng xã hội, hay những dòng tin tức thống kê. Tôi không muốn nhắc lại những đói nghèo cơ cực ở miền núi, nhất là con số, khi chúng chẳng nói lên được gì nhiều. Tôi muốn kể câu chuyện ở đây, ngay bên ngổn ngang đất đá và đổ nát của thôn 2 Phước Thành, ngay trong bữa cơm mà nước mắt cứ chảy xuống lặng lẽ trên gò má những người đàn bà ở trạm y tế xã.

Bữa cơm trưa của những người phụ nữ ở trạm y tế xã Phước Thành. Chồng con của họ đã đi nhận hàng cứu trợ. Ảnh: T.C
Bữa cơm trưa của những người phụ nữ ở trạm y tế xã Phước Thành. Chồng con của họ đã đi nhận hàng cứu trợ. Ảnh: T.C

Mười lăm hộ ở trạm y tế, 49 căn nhà mất dấu, hay 55 căn nhà hư hỏng, hay bao cánh rẫy quế bật gốc, ruộng lúa bị lấp vùi, mẫu số chung là một nỗi âu lo. Thiệt thòi kép từ cách trở miền núi bện chặt với thảm họa, chắc chắn không thể chỉ trông chờ vào chính sách cứu trợ, càng không thể mang những kinh nghiệm “tái thiết” của vùng khác đặt vào đây, trong những ngày sắp tới.

Ông Nguyễn Quảng - Phó Chủ tịch UBND huyện Phước Sơn nói, sau những giải pháp tạm thời, sắp tới, huyện sẽ xây dựng kế hoạch tổng thể, mời các nhà khoa học để đánh giá tổng quan tình hình các khu vực để đảm bảo chọn được vị trí an toàn mà xây dựng các khu tái định cư, đồng bộ về cơ sở hạ tầng phục vụ nhân dân một cách lâu dài nhất. Đó chắc chắn là câu chuyện dài, sẽ mất vài năm, có khi lâu hơn để thành hình một góc núi khác yên bình và an toàn như kỳ vọng. Bữa ăn tạm bợ, giấc ngủ tạm bợ, và cả những ám ảnh chực chờ sẽ bao giờ kết thúc? Tôi thấy được sự hân hoan của đám đông đi xe máy chở hàng hóa về làng, cả cái mong chờ của đoàn người đứng theo dõi máy xúc, máy ủi dọn từng mét đường. Thoát khỏi cô lập, nhưng chắc chắn còn bị vây khốn trong bao khó khăn chất chồng phía trước mà chẳng cần dự cảm.

Một chút nắng hanh hao rớt xuống vạt đồi, như ban tặng chút tốt lành cho những ngày sắp tới. Tôi cũng như họ, cầu mong nắng ấm sau quá nhiều những đau thương cho miền đất này suốt ba tuần qua. Và mong gió đừng ràn rạt thổi nữa, qua miền đất trống, yên cho giấc ngủ của đứa bé con chị Hoa bên chiếc võng treo giữa căn nhà nằm ngay bên miệng vực…

Tin cùng chuyên mục
Quảng Ninh: Dịch Covid-19 tác động lớn đến đời sống người lao động

Quảng Ninh: Dịch Covid-19 tác động lớn đến đời sống người lao động

Do ảnh hưởng của dịch COVID-19, nhiều doanh nghiệp của tỉnh Quảng Ninh phải tạm dừng hoạt động, thậm chí phá sản. Các khu du lịch, các làng nghề cũng ảnh hưởng nghiêm trọng. Dịch bệnh đang tác động trực tiếp đến kế sinh nhai của hàng nghìn lao động...
Hà Nội: Sẽ công bố điểm thi vào lớp 10 trước ngày 1/7

Hà Nội: Sẽ công bố điểm thi vào lớp 10 trước ngày 1/7

Tin tức - T.Hợp - 21:38, 13/06/2021
Trong hai ngày 12 - 13/6, trên 93.000 thí sinh của Hà Nội đã tham dự Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT năm học 2021-2022. Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết sẽ công bố điểm thi tuyển sinh vào lớp 10 cho thí sinh trước ngày 1/7.
Bắc Giang: “Vượt dịch” xuất khẩu

Bắc Giang: “Vượt dịch” xuất khẩu "vải không Covid"

Kinh tế - Trình Hiệp - 21:20, 13/06/2021
Năm nay, Bắc Giang bội thu vụ vải thiều; sản lượng đạt 180.000 nghìn tấn, tăng 15.000 tấn so với cùng kỳ năm 2020. Trước những diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 bùng phát trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, được sự hỗ trợ, giúp đỡ của các cấp, các ngành, chính quyền cùng Nhân dân Bắc Giang đang từng bước “vượt dịch” đảm bảo an toàn trong khâu thu hoạch, bảo vệ an toàn vùng trồng vải; kết nối tiêu thụ, xuất khẩu đúng tiến độ với phương châm “vải không Covid”.
Đồng hành cùng nông dân vùng DTTS và miền núi trong mùa dịch

Đồng hành cùng nông dân vùng DTTS và miền núi trong mùa dịch

Kinh tế - Trọng Bảo - 21:10, 13/06/2021
Nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng do dịch Covid-19, thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã thực hiện việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí...Tại tỉnh Lào Cai, hàng trăm hộ nông dân trên địa bàn tỉnh đã được hưởng lợi từ sự hỗ trợ của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) tỉnh Lào Cai.
Tương Dương (Nghệ An): Điểm tái định cư di dân vùng sạt lở… đang bị sạt lở!

Tương Dương (Nghệ An): Điểm tái định cư di dân vùng sạt lở… đang bị sạt lở!

Phóng sự - Ký sự - Thành An - 21:01, 13/06/2021
Nhiều hộ dân xã Lượng Minh, huyện Tương Dương (Nghệ An) đang “khóc dở mếu dở”, khi niềm hi vọng sớm được an cư ở vùng đất mới đã bị tắt ngấm. Nguyên nhân là do khu vực được chọn làm điểm tái định cư (TĐC) đã xuất hiện vết nứt và sạt lở nghiêm trọng.
Sáng chế “Thiết bị nướng cơm lam bán tự động” của hai nữ sinh Tây Nguyên

Sáng chế “Thiết bị nướng cơm lam bán tự động” của hai nữ sinh Tây Nguyên

Khoa học - Công nghệ - Thùy Dung - 20:53, 13/06/2021
Nhận thấy việc nướng cơm lam truyền thống tốn nhiều thời gian, công sức, em Lò Huyền Trang (lớp 8) và Y Tuệ (lớp 9) -Trường PT DTNT Sa Thầy (Kon Tum) đã nảy ra ý tưởng sáng chế “Thiết bị nướng cơm lam bán tự động”. Sáng kiến của các em đã đạt giải nhất Cuộc thi Khoa học, kỹ thuật cấp tỉnh dành cho học sinh trung học năm học 2020-2021.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc các Vụ, đơn vị

Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc các Vụ, đơn vị

Từ ngày 18/4/2021 đến ngày 1/6/2021, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh đã làm việc với 21 Vụ, đơn vị trực thuộc Ủy ban Dân tộc để nắm bắt tình hình, kết quả, tiến độ triển khai thực hiện nhiệm vụ những tháng đầu năm và phương hướng, giải pháp triển khai nhiệm vụ những tháng cuối năm 2021 của các Vụ, đơn vị. Trên cơ sở đó, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh đã có những chỉ đạo kịp thời đối với các Vụ, đơn vị nhằm đẩy nhanh tiến độ, nâng cao hiệu quả công tác của các Vụ, đơn vị nói riêng, của UBDT nói chung.
Bắt đối tượng vận chuyển 100kg thuốc bom

Bắt đối tượng vận chuyển 100kg thuốc bom

Pháp luật - PV - 20:04, 13/06/2021
Ngày 13/6, Đoàn đặc nhiệm phòng chống ma túy và tội phạm miền Trung (Cục Phòng chống ma túy và tội phạm BĐBP) chủ trì, phối hợp với Phòng Phòng chống ma túy và tội phạm, Đồn Biên phòng Mô Rai (BĐBP Kon Tum) bắt quả tang 1 đối tượng vận chuyển 100kg thuốc bom.
Đẩy nhanh chiến lược vaccine phòng COVID-19, coi trọng bảo đảm kinh tế vĩ mô

Đẩy nhanh chiến lược vaccine phòng COVID-19, coi trọng bảo đảm kinh tế vĩ mô

Tin tức - PV - 20:02, 13/06/2021
Trước tình hình nhiều quốc gia, khu vực mở cửa nền kinh tế vì bảo đảm được vaccine phòng COVID-19, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho rằng, Việt Nam cần coi trọng bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, sớm có kế hoạch cho tăng trưởng và giải ngân vốn đầu tư công, đẩy nhanh chiến lược vaccine với lộ trình, kế hoạch cụ thể để sớm đạt miễn dịch cộng đồng, tạo ra cơ sở quan trọng để bắt nhịp với nền kinh tế thế giới.
Cảnh giác với dịch bệnh mùa hè

Cảnh giác với dịch bệnh mùa hè

Sức khỏe - Hoàng Quý - 19:47, 13/06/2021
Hiện nay, thời tiết mùa hè với khí hậu nóng ẩm tại khu vực miền Bắc và bắt đầu mùa mưa tại khu vực miền Trung, miền Nam… dẫn tới nguy cơ bùng phát nhiều dịch bệnh như bệnh tay chân miệng (TCM), sốt xuất huyết (SXH)… Bên cạnh việc nỗ lực kiểm soát dịch Covid-19, người dân cần cảnh giác và chủ động phòng, chống các dịch bệnh mùa hè.
Ứng dụng bản đồ dịch tễ trong phòng chống dịch Covid-19

Ứng dụng bản đồ dịch tễ trong phòng chống dịch Covid-19

Khoa học - Công nghệ - Nghĩa Hiệp - 19:45, 13/06/2021
Bản đồ cung cấp thông tin dịch tễ COVID-19 (CovidMaps), là ứng dụng đang được nhiều địa phương trên cả nước áp dụng. Ứng dụng giúp người dân không di chuyển đến các điểm nóng, xem những điểm cách ly tập trung, các vùng cách ly y tế và chốt kiểm soát dịch bệnh, tránh lây nhiễm dịch.
Cây thoát nghèo ở huyện miền núi Quan Sơn

Cây thoát nghèo ở huyện miền núi Quan Sơn

Kinh tế - Quỳnh Trâm - 19:37, 13/06/2021
Huyện Quan Sơn (Thanh Hóa) có địa hình đồi núi cao, khí hậu và thổ nhưỡng phù hợp với sự phát triển của cây luồng. Nhờ tận dụng được lợi thế đó, nhiều hộ gia đình đã thoát nghèo từ trồng giống cây này.