Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Thể thao - Giải trí

Đi cà kheo - phương thức di chuyển độc đáo của đồng bào Ba Na ở làng Jun

Lam Anh (t/h) - 08:44, 14/12/2021

Bất kể là gái hay trai, người lớn hay trẻ em hễ là đồng bào Na Na ở làng Jun, xã Yang Bắc, huyện Đắk Pơ, Gia Lai thì không ai là không biết đi cà kheo. Điều ấn tượng là họ có thể chạy trên đôi cà kheo một cách dễ dàng như chính đôi chân của mình.

Cà kheo đôi chân thứ hai của người Ba Na ở làng Jun
Cà kheo như đôi chân thứ hai của người Ba Na ở làng Jun

Không biết từ khi nào, cư dân làng Jun đã coi cà kheo như đôi chân thứ hai của mình. Theo già làng Chơ Rơn (làng Jun, xã Yang Bắc, huyện Đắk Pơ, Gia Lai),  thì cứ đến mùa mưa, đường làng lại lầy lội bùn đất, để giữ cho đôi chân sạch sẽ, không vấy bẩn đất cát vào nhà, nhất là nhà rông của làng, người làng Jun đã nghĩ ra cây cà kheo để đi ra ngoài đường.

“Hồi xưa dân làng mình đi cà kheo qua sông suối và vũng lầy vào mùa mưa. Bây giờ con cháu đi cà kheo để thi đấu, biểu diễn trong các lễ hội. Đó là bản sắc của đồng bào Ba Na mà dân làng mình luôn giữ gìn!”,  già làng Chơ Rơn tâm sự.

Người dân làng Jun còn dùng cà kheo vượt sông, lội suối đi làm rẫy, đi thăm nom nhau lúc ốm đau. Khi bắt được nhiều cá suối, lấy được nhiều măng rừng người dân làng Jun lại khoác gùi lên vai, hò nhau di chuyển qua hàng chục km đường đất đỏ lầy lội để rời khỏi buôn làng ra thị trấn, trao đổi lấy các nhu yếu phẩm phục vụ cuộc sống.

Cũng từ đó, những đứa trẻ lên 5, lên 6 bắt đầu tập làm quen với cây cà kheo, người lớn tuổi, sức khỏe giảm, kinh nghiệm nhiều, được bố trí làm những ông thầy huấn luyện cà kheo cho trẻ nhỏ trong làng. Đồng thời, để giữ gìn nét đẹp văn hóa này, cứ 10 tháng, người làng Jun lại tổ chức một cuộc thi cà kheo 1 lần, giải thưởng là những gói bánh hoặc một cặp cà kheo mới.

Hiện nay, mặc dù những con đường lầy lội, đã dần được “bê tông hóa” nhưng người làng Jun vẫn đi cà kheo như một trò chơi vừa để thể hiện sự khéo léo, vừa để giữ lại một nét đẹp trong các lễ hội của làng.

Để thực hiện trò chơi, người ta dùng 2 cây tre già và chắc, dài từ 2m trở lên. Độ cao của bệ đặt chân cách mặt đất khoảng 1,5m, cột 2 cái khấc cũng bằng tre làm bàn đạp để đứng lên đó đi thay chân, hai tay bám chắc vào thân cây tre tạo thế cân bằng. Chỗ đặt bàn chân do chịu cả lực đẩy và trọng lượng của cơ thể, nên chọn được một bộ cà kheo ưng ý để đi thi đấu cũng khá công phu.

Người Ba Na mang cà kheo tới tham dự lễ hội cà phê ở Đăk Lăk
Người Ba Na mang cà kheo tới tham dự lễ hội cà phê ở Đăk Lăk

Cà kheo là trò chơi tập thể, chủ yếu dành cho các bạn nam nữ thanh niên. Để đi được trên cà kheo đòi hỏi người chơi phải lấy được thế cân bằng, có bước đi chính xác, sức khoẻ tốt và phải khéo léo kết hợp nhịp nhàng cả chân lẫn tay.

Trong cuộc thi tuỳ theo độ cao của cà kheo để trọng tài phân cấp người thi. Người chơi thường chia làm hai đội để thi đấu với nhau. Trước khi chơi, trọng tài thường đề ra luật chơi nếu ai ngã khi đang thi đấu; hoặc không kịp thời gian thi đấu thì bị phạt theo quy định của cuộc chơi.

Các cuộc thi đi cà kheo thường là thi như thi đi bộ hoặc thi chạy. Tuy vào quy định của cuộc thi mà người tham dự phải thi đi nhanh, đi vào chỗ khó, chỗ gập ghềnh hoặc ruộng nước... Cuộc thi thường tạo được tiếng cười sảng khoái cho cả người chơi và khán giả bởi những tình tiết lý thú của trò chơi. 

Sau khi chọn được đội thắng cuộc, họ sang các thôn, làng khác để thi tiếp. Vì thế mà gần chục năm qua, những chàng trai, cô gái làng Jun đã mang đôi cà kheo vượt hàng trăm cây số lên TP. Pleiku và xa hơn, đi tới Ninh Thuận, Phú Yên, Quảng Nam, Bình Phước để tham gia các hội thi cũng như biểu diễn tại các lễ hội .

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin nổi bật trang chủ
Đại biểu Quốc hội tán thành với việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Chương trình MTQG 1719

Đại biểu Quốc hội tán thành với việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Chương trình MTQG 1719

Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV đang diễn ra với nhiều nội dung quan trọng. Trong đó, Quốc hội tiếp tục dành sự quan tâm đến công tác dân tộc, thực hiện chính sách dân tộc. Đặc biệt xem xét điều chỉnh chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 (Chương trình MTQG 1719). Vừa qua, trong phiên thảo luận tại tổ về vấn đề này, nhiều đại biểu bày tỏ tán thành với việc điều chỉnh chủ trương đầu tư chương trình.
Hà Giang: 11.000 người dân chưa được sử dụng điện lưới quốc gia

Hà Giang: 11.000 người dân chưa được sử dụng điện lưới quốc gia

Tin tức - Vũ Mừng (T/h) - 2 giờ trước
Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Hoàng Ngọc Định (Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Giang) cho biết, hiện tại trên địa bàn tỉnh Hà Giang còn có 27 thôn trắng sóng và 155 thôn tương ứng với khoảng 11.000 hộ dân ở khu vực đặc biệt khó khăn chưa có điện lưới quốc gia.
Kon Tum: Báo động tình trạng gom mua đất của đồng bào DTTS ở xã Đăk Pxi

Kon Tum: Báo động tình trạng gom mua đất của đồng bào DTTS ở xã Đăk Pxi

Pháp luật - Ngọc Chí - 2 giờ trước
Thời gian gần đây, trên địa bàn xã Đăk Pxi, huyện Đăk Hà (Kon Tum) xảy ra tình trạng các đối tượng môi giới (cò đất) gom mua đất sản xuất của đồng bào DTTS, có trường hợp đặt cọc một số tiền nhỏ và giữ lấy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của người dân. Đặc biệt, sau khi mua đất các đối tượng còn ngang nhiên san đồi, lấp diện tích đất trồng lúa nước.
Phá chuyên án ma túy xuyên quốc gia, thu giữ 100 bánh Heroin

Phá chuyên án ma túy xuyên quốc gia, thu giữ 100 bánh Heroin

Pháp luật - Minh Nhật - 2 giờ trước
Qua đấu tranh, lực lượng Bộ đội Biên phòng bắt giữ 5 đối tượng người Lào, thu giữ 100 bánh Heroin cùng nhiều tang vật liên quan
Giai đoạn 2024 - 2029, huyện Bát Xát (Lào Cai) phấn đấu mỗi năm giảm trên 7,2% hộ nghèo

Giai đoạn 2024 - 2029, huyện Bát Xát (Lào Cai) phấn đấu mỗi năm giảm trên 7,2% hộ nghèo

Công tác Dân tộc - Trọng Bảo - 2 giờ trước
Đây là mục tiêu đưa ra tại Đại hội đại biểu DTTS huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai lần IV, năm 2024, được tổ chức ngày 28/5. Tham dự Đại hội có 150 đại biểu đại diện cho các dân tộc ở 21 xã, thị trấn trong huyện.
Đại hội đại biểu các DTTS các cấp tỉnh Hậu Giang lần thứ IV: Tạo động lực, khí thế thi đua mới trong vùng đồng bào DTTS

Đại hội đại biểu các DTTS các cấp tỉnh Hậu Giang lần thứ IV: Tạo động lực, khí thế thi đua mới trong vùng đồng bào DTTS

Công tác Dân tộc - Như Tâm - 8 giờ trước
Đại hội đại biểu các DTTS các cấp tỉnh Hậu Giang lần thứ IV - năm 2024 là sự kiện chính trị quan trọng đã được các cấp ngành, địa phương lên kế hoạch tổ chức chu đáo, từ đó tạo không khí thi đua mới trong vùng đồng bào DTTS, góp phần cùng cả tỉnh thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đảng bộ tỉnh Hậu Giang lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2020 - 2025. Báo Dân tộc và Phát triển đã có cuộc trao đổi với ông Trương Cảnh Tuyên - Phó Chủ tịch Thường trực, Trưởng Ban Chỉ đạo Đại hội đại biểu các DTTS các cấp tỉnh Hậu Giang lần thứ IV - năm 2024 xung quanh nội dung này.
Tin trong ngày - 27/5/2024

Tin trong ngày - 27/5/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 27/5, có những thông tin đáng chú ý sau: Quốc hội thảo luận hai phương án rút bảo hiểm một lần. Lễ hội Vì hòa bình: Tri ân, tôn vinh giá trị hòa bình trên “vùng đất lửa” Quảng Trị. Người đưa sản phẩm mo cau ra thế giới. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Sự kết hợp độc đáo giữa hai tinh hoa Việt “Sâm và hương dược liệu”

Sự kết hợp độc đáo giữa hai tinh hoa Việt “Sâm và hương dược liệu”

Xã hội - Minh Nhật - 8 giờ trước
Văn hóa trà như dòng chảy xuyên suốt từ ngàn xưa đến nay và gắn liền với cuộc sống người Việt. Văn hóa trà Việt chính là đại diện sống động nhất về nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc. Có thể nói, đối với người Việt, trà là Quốc ẩm. Trong khi đó, sâm Ngọc Linh được xem là Quốc bảo. Sự kết hợp tài tình giữa hai tinh hoa này tạo nên bản giao hưởng của hương, sắc, vị, dược.
Để những nương gừng… thêm “ngọt”

Để những nương gừng… thêm “ngọt”

Phóng sự - An Yên - 8 giờ trước
Cây gừng ở Kỳ Sơn (Nghệ An) đã thành cây thoát nghèo và nay đang khiến bao người dân ấp ủ giấc mơ làm giàu. Kể từ khi có chỉ dẫn địa lý, gừng Kỳ Sơn như càng thêm nức tiếng; và càng "ngọt ngào" hơn khi sản phẩm miền biên viễn này đã vượt núi, vượt rừng để đến với nhiều nước trên thế giới.
Để không còn những câu chuyện thương tâm do đuối nước ở trẻ em

Để không còn những câu chuyện thương tâm do đuối nước ở trẻ em

Sức khỏe - Minh Thu - 8 giờ trước
Dù mới vào đầu Hè nhưng thời gian gần đây, tại nhiều địa phương đã liên tiếp xảy ra các vụ đuối nước thương tâm, cướp đi sinh mạng của nhiều trẻ em. Dù đã có nhiều cảnh báo từ phía nhà trường, chính quyền địa phương, nhưng do sự lơ là, chủ quan, bất cẩn… những vụ việc đau lòng vẫn xảy ra. Do đó, ngoài sự vào cuộc của hệ thống chính trị, quan trọng nhất vẫn là sự quan tâm, giám sát từ chính mỗi gia đình.
Quảng Nam: Trao sinh kế giúp người dân thoát nghèo

Quảng Nam: Trao sinh kế giúp người dân thoát nghèo

Kinh tế - T.Nhân - H.Trường - 9 giờ trước
Nhờ lồng ghép nguồn vốn từ các Chương trình mục tiêu quốc gia, các cấp chính quyền, cơ quan chuyên ngành tỉnh Quảng Nam đã thực hiện hỗ trợ cây, con giống cho người dân sản xuất, xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm... Đến nay, nhiều mô hình đã phát huy hiệu quả, giúp người dân phát triển kinh tế, vươn lên làm giàu.
Lào Cai: Huyện Bảo Yên có 3 nghề truyền thống được công nhận

Lào Cai: Huyện Bảo Yên có 3 nghề truyền thống được công nhận

Sắc màu 54 - Trọng Bảo - 9 giờ trước
UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành Quyết định số 1222/QĐ-UBND ngày 23/5/2024 công nhận 3 nghề truyền thống trên địa bàn huyện Bảo Yên năm 2024.