Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Canh tác trên đá

Hiếu Anh - 20:50, 09/04/2020

Theo một số tài liệu ghi lại, người Mông có mặt sớm nhất tại huyện Đồng Văn, Mèo Vạc (Hà Giang). Sinh sống ở vùng cao nguyên đá, người Mông đã hình thành và phát triển một tri thức canh tác vô cùng độc đáo, đó là canh tác trên đá.

Bà con người Mông đang làm đổi công trên nương nhà ông Sùng Tài Lâm.
Bà con người Mông đang làm đổi công trên nương nhà ông Sùng Tài Lâm.

Tỷ mỉ trên từng hốc đá

Mới đây, chúng tôi có dịp tới xã Sà Phìn, huyện Đồng Văn để tận mắt chứng kiến đồng bào nơi đây sản xuất trên đá tai mèo. Tại bản Há Hơ, chúng tôi theo chân ông Ly Mí Só, một người Mông chân chất thật thà đi làm nương một ngày.

5 giờ sáng khi mặt trời còn chưa thức giấc, chúng tôi đã chuẩn bị xong cơm nắm cùng cuốc chim, gùi tre và tinh thần háo hức lên đường. Sau hơn 2 tiếng đồng đồ đi bộ, leo núi mới tới khoảnh nương của gia đình ông Só.

Ông Só dừng lại rồi lầm lũi chọn một đám đất tốt. Ông cuốc lên, đập cho tơi ra vun thành đống rồi cào vào gùi tre. Ông gùi lên dốc, băng qua các nương ngô của gia đình khác rồi leo lên triền núi, vượt qua những tảng đá tai mèo lởm chởm; đôi chân rắn chắc giẫm lên những đầu đá sắc nhọn.

Đến lưng chừng núi, ông đổ gùi đất xuống một hốc đá nhỏ. Vài hôm trước, những hốc đá này đã được ông Só lựa chọn, cài và xếp đá lại để giữ được đất, tránh xói mòn do mưa.

Sau đất đến phân, ông cõng những gùi phân chuồng đã ủ hoai lên đổ vào hốc đá, trộn đều với đất. Vài hạt ngô sẽ được trỉa ngay sau đó... “Nếu muốn trồng lâu phải biết cách xếp đá kỹ; bắt đầu từ những cục lớn, rồi chen vào những cục nhỏ hơn, rồi nhỏ hơn nữa sao cho thành võm khít, đất không bị trôi đi. Chỉ cần mỗi ngày vài hốc, cứ làm từ từ thì lên cả nương”, ông Só nói.

Người dân tỷ mỉ gieo trồng trên từng hốc đá.
Người dân tỷ mỉ gieo trồng trên từng hốc đá

Cùng đổi công canh tác

Cách nương nhà ông Só không xa, trên nương ngô chừng 300m2 của ông Sùng Tài Lâm có hàng chục người đang lao động. Chúng tôi tò mò không biết vì sao đông người tập trung ở một vạt nương như thế, thì ông Lâm cho biết, ngoài người nhà còn có gia đình ông Sùng Tài Lầu bên cạnh qua làm nữa. Ông Lâm cho biết thêm, ở đây đồng bào không làm nương một mình mà cùng đổi công cho nhau. Xong nhà này lại đổi công sang nhà khác cùng làm.

Ông Hầu Mí Say, Chủ tịch UBND xã Sà Phìn cho biết, xã hiện có 407ha ngô của 639 hộ dân, hầu hết đều ở trên núi đá. Trước đây, người dân chỉ trồng một vụ, vì tất cả nước tưới phụ thuộc vào thời tiết.Sau mùa ngô, khi thời tiết khô hạn, đất trong hốc rắn lại như đá, không trồng nổi cây gì.

Những năm gần đây, được sự hướng dẫn của cơ quan chuyên môn, sau vụ ngô, người dân đem tam giác mạch, loại cây chịu hạn tốt lên gieo để chăn nuôi gia súc và một phần lấy hạt làm bánh. Ngoài ra, người dân cũng đã trồng thêm cỏ voi nuôi bò vỗ béo bù đắp mấy tháng nông nhàn.

Ông Nguyễn Đức Vinh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hà Giang cũng cho biết, 4 huyện vùng cao phía Bắc là Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc, địa hình núi cao, hiểm trở và khan hiếm nguồn nước, sản xuất nông nghiệp trên vùng đất này gặp rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên, từ lâu người dân tộc Mông nơi đây đã tích lũy kinh nghiệm canh tác trên đá.

“Lâu nay, ngành Nông nghiệp đã khuyến cáo người dân chỉ ứng dụng các loại giống mới nhằm tăng năng suất. Do vậy, trên diện tích ngô hơn 40.000ha vùng cao nguyên đá, sản lượng năm 2019 của người dân đã tăng từ 20,5 tạ/ha năm 2005, lên 40 tạ/ha/vụ. Thời gian tới, trên cơ sở canh tác của người dân, ngành Nông nghiệp tiếp tục nghiên cứu đưa vào các loại giống cây trồng mới khắc phục điều kiện thời tiết khó khăn”, ông Vinh cho biết.

Canh tác trên đá là kỹ thuật độc đáo vẫn cần phát huy trong cộng đồng. Ngày nay, khi khoa học phát triển, nhưng với địa hình đặc thù của cao nguyên đá cũng rất khó áp dụng máy móc”.

Ông Nguyễn Đức Vinh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Giang.

Tin cùng chuyên mục
Những xe nước nghĩa tình nơi “chảo lửa”

Những xe nước nghĩa tình nơi “chảo lửa”

Mỗi ngày, cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Ninh Thuận lại vượt hàng chục cây số để đưa những thùng nước ngọt miễn phí đến giúp bà con vùng hạn ổn định cuộc sống. Những xe nước của bộ đội đang góp phần tô thắm thêm nghĩa tình quân dân nơi “chảo lửa” Ninh Thuận.
Tin nổi bật trang chủ
Xây dựng Đảng bộ vững mạnh vì mục tiêu phát triển bền vững vùng DTTS và miền núi

Xây dựng Đảng bộ vững mạnh vì mục tiêu phát triển bền vững vùng DTTS và miền núi

Giai đoạn 2020 - 2025, lĩnh vực công tác dân tộc có những thời cơ thuận lợi, đồng thời cũng có rất nhiều thách thức mới. Điều này đòi hỏi các cấp ủy đảng, tổ chức đảng và mỗi cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ Cơ quan Ủy ban Dân tộc (UBDT) luôn nêu cao ý thức trách nhiệm, nỗ lực phấn đấu, khắc phục mọi khó khăn thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị được giao, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững vùng DTTS và miền núi.
Xóa bỏ tư duy “ấm chân đến già”

Xóa bỏ tư duy “ấm chân đến già”

Cùng trao đổi - Hồng Phúc - 5 giờ trước
Từ 1/7/2020, hợp đồng không xác định thời hạn được xóa bỏ. Điều này đồng nghĩa với việc không còn “viên chức suốt đời”. Tất cả các trường hợp viên chức được tuyển dụng mới sẽ ký kết hợp đồng làm việc xác định thời hạn, trừ những người làm việc ở vùng có điều kiện khó khăn.
Hệ lụy đau lòng từ rượu, bia

Hệ lụy đau lòng từ rượu, bia

Pháp luật - T.An - T.Nhân - 11 giờ trước
Lâu nay tình trạng nhà nhà uống rượu, người người uống rượu trong đồng bào Ba Na ở huyện Tây Sơn (Bình Định) đã và đang gây ra những hệ lụy đau lòng như, tai nạn giao thông, mất an ninh trật tự... Đáng báo động hơn, rượu đang là nguyên nhân gây ra nhiều vụ tự tử.
Dâng đèn hạ - nét đẹp truyền thống của đồng bào Khmer

Dâng đèn hạ - nét đẹp truyền thống của đồng bào Khmer

Sắc màu 54 - Như Hải - 11 giờ trước
Trong đời sống văn hóa tâm linh của đồng bào Phật giáo Nam tông Khmer có nghi thức dâng đèn hạ trong mùa Lễ Nhập hạ của các vị sư. Lễ Nhập hạ diễn ra từ rằm tháng 6 đến rằm tháng 9 âm lịch hằng năm. Năm nay, là năm nhuận (2 tháng 4 âm lịch) nên lễ nhập hạ của đồng bào Khmer diễn ra vào rằm tháng 5 âm lịch (ngày 5/7 dương lịch).
Y Điêng - “cây đại thụ” về văn hóa Tây Nguyên

Y Điêng - “cây đại thụ” về văn hóa Tây Nguyên

Sắc màu 54 - Đào Đức Tuấn - 11 giờ trước
“Mình như người con Ê Đê vắng nhà đi câu cá, nay đã có cá mang về. Mình chỉ kể lại những câu chuyện đáng nhớ để con cháu biết rằng, Tây Nguyên cần phải thẳm xanh chứ không nên bị xáo tung, cạn kiệt…”, nhà văn Y Điêng chia sẻ.
“Ê-đê Café” tìm chỗ đứng trên thị trường quốc tế

“Ê-đê Café” tìm chỗ đứng trên thị trường quốc tế

Dân tộc hội nhập - Lê Hường - 11 giờ trước
Bằng chính nguyên liệu và cách pha chế độc đáo của đồng bào Ê Đê, anh Y Pốt Niê ở xã Dray Sáp, huyện Krông Ana, tỉnh Đăk Lăk đã làm thương hiệu cà phê sạch mang tên “Ê-đê Café”, nâng cao giá trị hạt cà phê, phát triển kinh tế. Hiện nay, nhiều đối tác nước ngoài đến hợp đồng hợp tác, đưa thương hiệu Ê Đê cà phê ra thị trường quốc tế.
Đăk Lăk: Báo động tình trạng trồng cây cần sa trong vườn nhà

Đăk Lăk: Báo động tình trạng trồng cây cần sa trong vườn nhà

Pháp luật - Đông Hưng - 23:57, 06/07/2020
Ngay trong vườn, trong rẫy nhà mình, nhiều hộ dân trên địa bàn tỉnh Đăk Lăk đã trồng cây cần sa với số lượng lớn. Khi bị kiểm tra, phát hiện, nhiều người lại khai trồng chỉ để phục vụ cho việc chăn nuôi!.
Điện Biên: Phát huy hiệu quả mô hình giáo dục STEM

Điện Biên: Phát huy hiệu quả mô hình giáo dục STEM

Giáo dục - Hương Chi - 23:51, 06/07/2020
Giáo dục STEM là quá trình tích hợp, vận dụng linh hoạt kiến thức giữa các môn khoa học, kỹ thuật, toán học, công nghệ. Đây là Mô hình giáo dục còn khá mới mẻ và xa lạ với nhiều học sinh vùng DTTS của tỉnh Điện Biên. Tuy nhiên, ở Trường THCS xã Noong Hẹt, huyện Điện Biên, sau hơn 1 năm áp dụng Mô hình giáo dục này đã phát huy hiệu quả tích cực trong giảng dạy, học sinh say mê thực hành và phát huy năng lực sáng tạo.
Khám chữa bệnh tuyến cơ sở ở Gia Lai: Nhiều khó khăn do thiếu bác sĩ trầm trọng

Khám chữa bệnh tuyến cơ sở ở Gia Lai: Nhiều khó khăn do thiếu bác sĩ trầm trọng

Sức khỏe - Thùy Dung - 23:47, 06/07/2020
Dù tỉnh Gia Lai đã đưa ra nhiều chính sách đào tạo bác sĩ theo địa chỉ sử dụng và tổ chức các đợt thi tuyển, nhưng hiện nhiều trung tâm y tế (TTYT), bệnh viện tuyến huyện luôn phải đối mặt với tình trạng thiếu bác sĩ, ảnh hưởng đến nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân, nhất là các cơ sở y tế ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS.
Quảng Trị: Nâng cao giá trị sản phẩm từ Chương trình OCOP

Quảng Trị: Nâng cao giá trị sản phẩm từ Chương trình OCOP

Kinh tế - Hồng Minh - 23:43, 06/07/2020
Với 19 sản phẩm được công nhận OCOP cấp tỉnh, kết quả này có tác động quan trọng để tỉnh Quảng Trị thúc đẩy quảng bá, mở rộng thị trường tiêu thụ các sản phẩm làng nghề, đặc sản vùng miền và các sản phẩm có lợi thế của địa phương.
Khánh Hòa: Đồng bào DTTS phát huy hiệu quả kiến thức học nghề

Khánh Hòa: Đồng bào DTTS phát huy hiệu quả kiến thức học nghề

Nghề nghiệp - Việc làm - Thành Nhân - 23:31, 06/07/2020
Thực hiện công tác đào tạo nghề (ĐTN) cho lao động (LĐ) người DTTS, thời gian qua, đã có hàng nghìn LĐ người DTTS trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa được tham gia các lớp dạy nghề nông nghiệp và phi nông nghiệp. Qua đó, đồng bào đã tự tin trong việc phát triển kinh tế gia đình.