Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Canh tác trên đá

Hiếu Anh - 20:50, 09/04/2020

Theo một số tài liệu ghi lại, người Mông có mặt sớm nhất tại huyện Đồng Văn, Mèo Vạc (Hà Giang). Sinh sống ở vùng cao nguyên đá, người Mông đã hình thành và phát triển một tri thức canh tác vô cùng độc đáo, đó là canh tác trên đá.

Bà con người Mông đang làm đổi công trên nương nhà ông Sùng Tài Lâm.
Bà con người Mông đang làm đổi công trên nương nhà ông Sùng Tài Lâm.

Tỷ mỉ trên từng hốc đá

Mới đây, chúng tôi có dịp tới xã Sà Phìn, huyện Đồng Văn để tận mắt chứng kiến đồng bào nơi đây sản xuất trên đá tai mèo. Tại bản Há Hơ, chúng tôi theo chân ông Ly Mí Só, một người Mông chân chất thật thà đi làm nương một ngày.

5 giờ sáng khi mặt trời còn chưa thức giấc, chúng tôi đã chuẩn bị xong cơm nắm cùng cuốc chim, gùi tre và tinh thần háo hức lên đường. Sau hơn 2 tiếng đồng đồ đi bộ, leo núi mới tới khoảnh nương của gia đình ông Só.

Ông Só dừng lại rồi lầm lũi chọn một đám đất tốt. Ông cuốc lên, đập cho tơi ra vun thành đống rồi cào vào gùi tre. Ông gùi lên dốc, băng qua các nương ngô của gia đình khác rồi leo lên triền núi, vượt qua những tảng đá tai mèo lởm chởm; đôi chân rắn chắc giẫm lên những đầu đá sắc nhọn.

Đến lưng chừng núi, ông đổ gùi đất xuống một hốc đá nhỏ. Vài hôm trước, những hốc đá này đã được ông Só lựa chọn, cài và xếp đá lại để giữ được đất, tránh xói mòn do mưa.

Sau đất đến phân, ông cõng những gùi phân chuồng đã ủ hoai lên đổ vào hốc đá, trộn đều với đất. Vài hạt ngô sẽ được trỉa ngay sau đó... “Nếu muốn trồng lâu phải biết cách xếp đá kỹ; bắt đầu từ những cục lớn, rồi chen vào những cục nhỏ hơn, rồi nhỏ hơn nữa sao cho thành võm khít, đất không bị trôi đi. Chỉ cần mỗi ngày vài hốc, cứ làm từ từ thì lên cả nương”, ông Só nói.

Người dân tỷ mỉ gieo trồng trên từng hốc đá.
Người dân tỷ mỉ gieo trồng trên từng hốc đá

Cùng đổi công canh tác

Cách nương nhà ông Só không xa, trên nương ngô chừng 300m2 của ông Sùng Tài Lâm có hàng chục người đang lao động. Chúng tôi tò mò không biết vì sao đông người tập trung ở một vạt nương như thế, thì ông Lâm cho biết, ngoài người nhà còn có gia đình ông Sùng Tài Lầu bên cạnh qua làm nữa. Ông Lâm cho biết thêm, ở đây đồng bào không làm nương một mình mà cùng đổi công cho nhau. Xong nhà này lại đổi công sang nhà khác cùng làm.

Ông Hầu Mí Say, Chủ tịch UBND xã Sà Phìn cho biết, xã hiện có 407ha ngô của 639 hộ dân, hầu hết đều ở trên núi đá. Trước đây, người dân chỉ trồng một vụ, vì tất cả nước tưới phụ thuộc vào thời tiết.Sau mùa ngô, khi thời tiết khô hạn, đất trong hốc rắn lại như đá, không trồng nổi cây gì.

Những năm gần đây, được sự hướng dẫn của cơ quan chuyên môn, sau vụ ngô, người dân đem tam giác mạch, loại cây chịu hạn tốt lên gieo để chăn nuôi gia súc và một phần lấy hạt làm bánh. Ngoài ra, người dân cũng đã trồng thêm cỏ voi nuôi bò vỗ béo bù đắp mấy tháng nông nhàn.

Ông Nguyễn Đức Vinh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hà Giang cũng cho biết, 4 huyện vùng cao phía Bắc là Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc, địa hình núi cao, hiểm trở và khan hiếm nguồn nước, sản xuất nông nghiệp trên vùng đất này gặp rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên, từ lâu người dân tộc Mông nơi đây đã tích lũy kinh nghiệm canh tác trên đá.

“Lâu nay, ngành Nông nghiệp đã khuyến cáo người dân chỉ ứng dụng các loại giống mới nhằm tăng năng suất. Do vậy, trên diện tích ngô hơn 40.000ha vùng cao nguyên đá, sản lượng năm 2019 của người dân đã tăng từ 20,5 tạ/ha năm 2005, lên 40 tạ/ha/vụ. Thời gian tới, trên cơ sở canh tác của người dân, ngành Nông nghiệp tiếp tục nghiên cứu đưa vào các loại giống cây trồng mới khắc phục điều kiện thời tiết khó khăn”, ông Vinh cho biết.

Canh tác trên đá là kỹ thuật độc đáo vẫn cần phát huy trong cộng đồng. Ngày nay, khi khoa học phát triển, nhưng với địa hình đặc thù của cao nguyên đá cũng rất khó áp dụng máy móc”.

Ông Nguyễn Đức Vinh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Giang.

Tin cùng chuyên mục
Thiêng liêng Hội thề

Thiêng liêng Hội thề

Dưới chân núi Coc Tăng (Cooc La Phăng Xông) gần 80 năm trước, người Pa Cô, Vân Kiều nơi đại ngàn Trường Sơn đã tổ chức Hội thề thiêng liêng. Những người già đã thề với Giàng, với rừng núi trọn đời theo Đảng, theo Bác Hồ; nguyện lấy họ Bác Hồ làm họ chung cho cả hai dân tộc. Với họ, hội thề thiêng liêng ấy đã trở thành niềm tin son sắt, thành mạch nguồn cuộc sống cho hôm nay và mãi mãi mai sau.
Làng nghề mũ phớt tại Ecuador

Làng nghề mũ phớt tại Ecuador

Nhìn ra thế giới - PV - 1 giờ trước
Trong lĩnh vực thời trang, chiếc mũ phớt Panama từ lâu là một trong những sản phẩm thủ công nổi tiếng thế giới. Tuy nhiên trên thực tế, chiếc mũ mang tên Panama nhưng lại có nguồn gốc từ Ecuador. Không chỉ đem lại phong cách sang trọng cho người dùng, chiếc mũ đã trở thành biểu tượng tự hào của người dân xứ dừa xanh cọ biếc Ecuador.
Đắk Lắk: Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần thứ IX

Đắk Lắk: Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần thứ IX

Tin địa phương - Bá Thăng - 2 giờ trước
Ban Tổ chức Hội thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk Ban hành kế hoạch số 63/KH-BTC ngày 17/5/2022 về Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần thứ IX (2022-2023).
Bộ Y tế yêu cầu đẩy nhanh tiến độ tiêm vaccine cho trẻ 5-12 tuổi và mũi 3 cho người trên 18 tuổi

Bộ Y tế yêu cầu đẩy nhanh tiến độ tiêm vaccine cho trẻ 5-12 tuổi và mũi 3 cho người trên 18 tuổi

Sức khỏe - T.Hợp - 2 giờ trước
Bộ Y tế vừa có công điện gửi UBND các tỉnh, thành phố về việc triển khai tiêm vaccine phòng COVID-19 cho trẻ từ 5- dưới 12 tuổi và tiêm mũi 3 cho người trên 18 tuổi.
SEA Games 31: Bán kết bóng đá nam - Liệu U23 Việt Nam có vượt khó?

SEA Games 31: Bán kết bóng đá nam - Liệu U23 Việt Nam có vượt khó?

Thể thao - Giải trí - Đặng Việt Hùng - 2 giờ trước
U23 Việt Nam khép lại vòng bảng SEA Games 31 với 10 điểm và ngôi đầu bảng A. Tuy nhiên, cách đội chủ nhà Việt Nam đến với vòng bán kết không thực sự thuyết phục, với những màn trình diễn trước Myanmar và Timor Leste.
Nữ vận động viên Việt Nam đầu tiên

Nữ vận động viên Việt Nam đầu tiên "hạ gục" Everest tiếp tục hành trình

Thể thao - PV - 3 giờ trước
Đoàn leo núi của Nguyễn Thị Thanh Nhã, một luật sư thuộc thế hệ 8X sống tại TP. Hồ Chí Minh, là người phụ nữ Việt Nam đầu tiên chinh phục thành công đỉnh Everest, đang trên đường xuống núi.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về cuộc họp của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh với Vụ Hợp tác Quốc tế; chuyến công tác của Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh khảo sát, lấy ý kiến, lắng nghe tâm tư của đồng bào các DTTS tại xã Tri Lễ, huyện Quế Phong (Nghệ An) về việc hoàn thiện Đề án “Xác định thành phần, tên gọi một số dân tộc và xây dựng danh mục các dân tộc Việt Nam” và một số tin tức nổi bật khác ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Phần đọc báo sẽ giới thiệu 2 bài viết: “Trên vùng mây trắng Chư Tan Kra” của tác giả Tiêu Dao- Bảo Anh và bài viết “Thổ cẩm kể chuyện” của tác giả Hồng Minh.
Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân thăm, tặng quà tại tỉnh Bắc Kạn

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân thăm, tặng quà tại tỉnh Bắc Kạn

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Ngày 17/5, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân cùng đoàn công tác đã tới thăm, tặng quà gia đình chính sách tại huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn.
Hội Hữu nghị Lào-Việt Nam: Cầu nối phát triển mối quan hệ hai nước

Hội Hữu nghị Lào-Việt Nam: Cầu nối phát triển mối quan hệ hai nước

Thời sự - PV - 3 giờ trước
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Lào, sáng 17/5, tại thủ đô Vientiane, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã tiếp Bộ trưởng Công nghệ và Truyền thông, đồng thời là Chủ tịch Hội Hữu nghị Lào-Việt Nam Boviengkham Vongdara.
Hơn 492 triệu người nhiễm COVID-19 được công bố khỏi bệnh

Hơn 492 triệu người nhiễm COVID-19 được công bố khỏi bệnh

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Tính đến sáng 17/5, thế giới ghi nhận 522.744.291 ca nhiễm COVID-19 và 6.289.408 ca tử vong do dịch bệnh này. Trong 24 giờ qua, CHDCND Triều Tiên có số ca mắc mới nhiều nhất với 392.930 ca, trong khi Pháp với 126 ca tử vong là quốc gia có số ca mới tử vong do COVID-19 nhiều nhất thế giới.
Áp lực thi đại học tại một số quốc gia châu Á

Áp lực thi đại học tại một số quốc gia châu Á

Nhìn ra thế giới - Thành Nam - 5 giờ trước
Học tập, thi cử là quyền lợi cũng là trách nhiệm của học sinh trên toàn thế giới. Tuy nhiên việc học và thi sẽ có nhiều sự khác biệt giữa các quốc gia. Tại một số quốc gia ở châu Á, kỳ thi đại học là một kỳ thi quan trọng, vô cùng khốc liệt để mở ra cơ hội tương lai nghề nghiệp cho các sỹ tử, theo đó là vô số áp lực đặt lên đôi vai các bạn học sinh.
Cà phê Việt Nam nằm trong danh sách thức uống ngon nhất thế giới

Cà phê Việt Nam nằm trong danh sách thức uống ngon nhất thế giới

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh (T/h) - 6 giờ trước
Mới đây, CNN và tạp chí du lịch Canada The Travel đã có những đánh giá cao về cà phê Việt Nam, xem đây là một trong những thức uống ngon nhất thế giới.