Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Bỏ miễn học phí ngành Sư phạm: Những dự báo không lạc quan

PV - 16:54, 02/04/2018

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đang thu hút sự chú ý của dư luận. Bên cạnh những điểm đột phá thì dự thảo vẫn còn những vấn đề có nhiều ý kiến trái chiều. Trong đó, đề xuất bỏ chính sách miễn học phí bằng chính sách tín dụng đối với sinh viên các trường sư phạm trong dự thảo nhận được sự quan tâm nhất.

Viễn cảnh không sáng sủa của ngành Sư phạm

Sau 20 năm thực hiện (từ khi Luật Giáo dục 1998 có hiệu lực), chính sách miễn học phí được xem là “cứu cánh” cho những học sinh có hoàn cảnh kinh tế gia đình khó khăn; đồng thời cũng là nguồn thu chính của các trường sự phạm khi được ngân sách cấp bù kinh phí. Tuy nhiên, trước tình trạng hàng trăm nghìn sinh viên sư phạm ra trường không làm (hoặc là không được làm) nghề giáo, hoặc thất nghiệp, khiến lãng phí ngân sách, lãng phí nguồn nhân lực được đào tạo nên nhiều chuyên gia giáo dục thống nhất kiến nghị dừng ngay chính sách miễn học phí.

Theo đuổi ước mơ giảng đường đại học vẫn là con đường được nhiều học sinh nông thôn, miền núi lựa chọn. (Ảnh minh họa) Theo đuổi ước mơ giảng đường đại học vẫn là con đường được nhiều học sinh nông thôn, miền núi lựa chọn .(Ảnh minh họa)

Tại Hội thảo khoa học “Tác động của chính sách miễn học phí cho sinh viên sư phạm đến chất lượng tuyển sinh và đào tạo giáo viên” do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức cuối tháng 12/2017, PGS-TS Đỗ Văn Dũng, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh đã nói: “Theo tôi, Nhà nước nên bỏ chính sách miễn học phí cho sinh viên sư phạm ngay lập tức. Điều này gây bất công với những học sinh đóng học phí”. Cơ sở để ông Dũng đề xuất là từ con số 90% sinh viên khối sư phạm tốt nghiệp loại giỏi đều đi làm công ty, xí nghiệp, không làm nghề giáo viên.

Theo kiến giải này thì rõ ràng chính sách miễn học phí đối với sinh viên sư phạm đang là lực cản. Không chỉ vậy, chính sách này còn được đánh giá là “lỗi thời” khi so với nhiều năm trước, trong sự phát triển kinh tế-xã hội chung của đất nước như hiện nay thì vấn đề học phí không còn quá quan trọng đối với đại đa số các gia đình. Do vật giá thay đổi nên gánh nặng chủ yếu cho các gia đình là chi phí sinh hoạt, ăn ở tại các thành phố; học phí chỉ chiếm một phần nhỏ.

Nhưng thực tế không phải vậy. Đối với sinh viên có điều kiện kinh tế khó khăn, nhất là sinh viên cư trú ở địa bàn ĐBKK, vùng DTTS thì học phí vẫn là một khoản kinh phí đè nặng. Hiện nay, căn cứ theo Nghị định số 86/2015/NĐ-CP ngày 2/10/2015 của Chính phủ thì mức học phí của các trường Đai học không giống nhau, nhưng thấp nhất cũng 7,4 triệu đồng/năm học, cao nhất cũng trên 10 triệu đồng/năm học.

Thử lấy một địa phương còn nhiều khó khăn như xã Quy Hóa (Minh Hóa, Quảng Bình) làm phép tính. Hết năm 2017, thu nhập bình quân đầu người của xã đạt 18 triệu đồng/hộ/năm; vị chi bình quân đạt 1,5 triệu đồng/hộ/tháng. Với thu nhập này, chỉ việc cho một đứa con học đại học cũng đã là khó khăn. Nếu phải đóng học phí thì con đường tất yếu là gia đình đó rất khó có người học đại học.

Một nghiên cứu của TS. Trần Lương và nhóm nghiên cứu của Khoa Sư Phạm, Trường Đại học Cần Thơ cho thấy, có hơn 50% sinh viên chọn ngành Sư phạm do được miễn học phí. Nếu học ngành Sư phạm mà phải đóng học phí thì hơn 55% sinh viên nói họ sẽ bỏ học. Liệu đây sẽ là tiếng chuông cảnh báo cho ngành Sư phạm?

Chính sách tín dụng sư phạm-có khả thi?

Đành rằng, tình trạng sinh viên sư phạm ra trường thất nghiệp hoặc làm trái nghề thực tế đang làm lãng phí nguồn ngân sách đào tạo. Nhưng chính sách miễn học phí đối với sinh viên các trường sư phạm vẫn chứng minh được tính ưu việt, chưa phải là “lỗi thời” như một số nhận định. Chính sách này đã và đang bảo đảm cân đối nguồn lực được đào tạo giữa các vùng miền, khu vực; đồng thời là nguồn tài chính “trụ cột” để các trường sư phạm thực hiện nhiệm vụ được giao.

Theo PGS.TS Nguyễn Thám, giảng viên Trường ĐH Sư phạm Huế, khoảng 70-80% sinh viên học trường sư phạm là con em ở vùng nông thôn, miền núi và có hoàn cảnh khó khăn. Trước tình hình tuyển sinh khó khăn của các trường sư phạm những năm gần đây, nếu bỏ việc miễn học phí thì chắc các trường chỉ tuyển được 40-50% chỉ tiêu là cao.

Để rõ hơn việc “được-mất” khi bỏ chính sách miễn học phí đối với sinh viên các trường sư phạm thì cần đối sánh với nội dung của chính sách tín dụng sư phạm được xây dựng trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục. Theo ban soạn thảo thì học sinh, sinh viên sư phạm được vay tín dụng sư phạm để đóng học phí và chi trả sinh hoạt phí. Dự thảo Luật cũng quy định sau khi tốt nghiệp, nếu công tác trong ngành Giáo dục đủ thời gian theo quy định sẽ không phải trả khoản vay tín dụng sư phạm.

Vậy thì chính sách tín dụng sư phạm được đưa ra trong Dự thảo cũng tương tự với chính sách tín dụng dành cho học sinh-sinh viên theo Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Nhưng vấn đề mấu chốt là việc trả vốn vay được thực hiện như thế nào?

Câu hỏi này không khó trả lời đối với sinh viên theo học các ngành khác, trừ sư phạm. Cứ ra trường, có việc làm, trả vốn vay; nhưng với sinh viên sư phạm, ra trường có việc làm là không hề dễ. Thực tế hàng trăm nghìn sinh viên sư phạm đang thất nghiệp hoặc làm trái nghề là một minh chứng sống động nhất.

Trên thực tế, dù thực hiện chính sách cấp tín dụng hay miễn học phí, để giải quyết các bất cập về lãng phí ngân sách, thời gian, nguồn nhân lực và nâng cao chất lượng đào tạo sư phạm thì điều cần thiết là tổ chức tốt công tác quy hoạch các cơ sở đào tạo sư phạm và nhân lực ngành Giáo dục, làm căn cứ để đầu tư đúng và đủ, bảo đảm việc làm cho sinh viên sau khi tốt nghiệp.

Đáng chú ý hơn, nếu như thực hiện chính sách tín dụng sư phạm, bỏ miễn học phí thì đối với sinh viên DTTS, sinh viên sinh sống ở vùng ĐBKK thì liệu có tạo áp lực về kinh tế cho họ hay không? Nếu thực hiện tín dụng chính sách thì sẽ có bao nhiều sinh viên nghèo, người DTTS sinh sống ở vùng khó khăn theo đuổi được ước mơ làm giáo viên? Đây là những vấn đề cần được tính toán kỹ càng.

SỸ HÀO

Tin cùng chuyên mục
Phát huy nghệ thuật “múa sạp, múa xòe” dân tộc Thái

Phát huy nghệ thuật “múa sạp, múa xòe” dân tộc Thái

Từ ngày 18 đến 23/10, tại huyện Tuần Giáo (Điện Biên), Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) phối hợp với Sở VHTT&DL, UBND huyện Tuần Giáo tổ chức lớp “Tập huấn nâng cao năng lực về công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số và xây dựng bảo tồn, phát huy nghệ thuật “múa sạp, múa xòe” dân tộc Thái trong xây dựng nông thôn mới tại tỉnh Điện Biên”.
Tin nổi bật trang chủ
Phát huy nghệ thuật “múa sạp, múa xòe” dân tộc Thái

Phát huy nghệ thuật “múa sạp, múa xòe” dân tộc Thái

Tin tức - Văn Hoa - 18:48, 23/10/2020
Từ ngày 18 đến 23/10, tại huyện Tuần Giáo (Điện Biên), Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) phối hợp với Sở VHTT&DL, UBND huyện Tuần Giáo tổ chức lớp “Tập huấn nâng cao năng lực về công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số và xây dựng bảo tồn, phát huy nghệ thuật “múa sạp, múa xòe” dân tộc Thái trong xây dựng nông thôn mới tại tỉnh Điện Biên”.
PC Hà Tĩnh: Nỗ lực cấp điện trở lại cho bà con nhân dân sau mưa lũ

PC Hà Tĩnh: Nỗ lực cấp điện trở lại cho bà con nhân dân sau mưa lũ

Tin tức - PV - 18:03, 23/10/2020
Ngay từ sáng 20/10/2020, sau khi lượng mưa giảm, nước có chiều hướng rút, Công ty Điện lực Hà Tĩnh đã khẩn trương, huy động toàn bộ lực lượng CBCNV, trang bị đầy đủ bảo hộ lao động, áo phao, phao cứu sinh, xuồng… tiến hành kiểm tra các TBA, đường dây, sa thải các phụ tải đang ngập nước đồng thời xử lý, khắc phục các tồn tại trước khi đóng điện đưa vào vận hành nhằm đảm bảo an toàn điện trong nhân dân sau khi nước rút.
Dạy bù cho học sinh ảnh hưởng bão lũ: Không để học sinh và giáo viên quá tải

Dạy bù cho học sinh ảnh hưởng bão lũ: Không để học sinh và giáo viên quá tải

Giáo dục - PV - 17:33, 23/10/2020
Do ảnh hưởng của bão, lũ, một số địa phương của Quảng Nam, Thừa Thiên - Huế, HS phải nghỉ học từ 1 - 2 tuần. Các trường học đã linh hoạt trong tổ chức phương án dạy bù với phương châm không để GV và HS quá tải.
Vì đâu nên nỗi?

Vì đâu nên nỗi?

Cùng trao đổi - Việt Thắng - 15:41, 23/10/2020
Thế là không có phép màu nào cho các anh, 13 cán bộ, chiến sỹ tham gia cứu hộ sạt lở thuỷ điện Rào Trăng 3. Không thể nói nên lời trước những đau thương, mất mát quá lớn này. Các anh đã anh dũng hy sinh!
Nhiều trường Đại học tại TP Hồ Chí Minh đồng loạt hỗ trợ sinh viên vùng lũ.

Nhiều trường Đại học tại TP Hồ Chí Minh đồng loạt hỗ trợ sinh viên vùng lũ.

Tin tức - Lê Vũ - 14:42, 23/10/2020
Bên cạnh việc kêu gọi đóng góp, chung tay chia sẻ về tinh thần và vật chất ủng hộ đồng bào miền Trung, nhiều trường Đại học, Cao đẳng trên địa bàn TP Hồ Chí Minh hiện cũng đang có những chính sách hỗ trợ cho các sinh viên đang theo học tại trường là con em đến từ các tỉnh miền Trung bị thiệt hại nặng do mưa bão, lũ lụt.
Bão số 8 giật cấp 15

Bão số 8 giật cấp 15

Tin tức - PV - 11:15, 23/10/2020
Dự báo, trong 24 giờ tới, bão di chuyển theo hướng Tây Tây Bắc, mỗi giờ đi được khoảng 5-10 km. Đến 4h ngày 24/10, vị trí tâm bão ở khoảng 17,6 độ Vĩ Bắc; 112,8 độ Kinh Đông, cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 100 km về phía Bắc Đông Bắc.
Đô thị thông minh ASEAN 2020: Kết nối hướng tới mục tiêu nhân văn

Đô thị thông minh ASEAN 2020: Kết nối hướng tới mục tiêu nhân văn

Tin tức - PV - 11:09, 23/10/2020
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, phát triển đô thị thông minh thực sự là một “cuộc chơi lớn” trong đó cần có những “người cùng chơi” có “tầm nhìn” và “tiềm lực”, hướng tới mục tiêu nhân văn là cuộc sống hạnh phúc, sự phát triển toàn diện của con người, bảo vệ môi trường và thiết lập hệ sinh thái đô thị phát triển bền vững.
Sáng 23/10, Việt Nam không có ca mắc mới COVID-19

Sáng 23/10, Việt Nam không có ca mắc mới COVID-19

Tin tức - PV - 10:56, 23/10/2020
Bản tin sáng ngày 23/10, của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch COVID-19 cho biết, không có thêm ca mắc COVID-19 mới. Đến nay đã 51 ngày Việt Nam không ghi nhận ca mắc trong cộng đồng và đã chữa khỏi 1.049 bệnh nhân.
Nhiều tuyến đường tại miền Trung chưa thể lưu thông do mưa lũ

Nhiều tuyến đường tại miền Trung chưa thể lưu thông do mưa lũ

Tin tức - PV - 10:53, 23/10/2020
Mưa lũ kéo dài những ngày qua đã phá hỏng, gây thiệt hại nghiêm trọng nhiều công trình cầu đường trên địa bàn miền Trung khiến nhiều đoạn đường tại đây chưa thể lưu thông bình thường.
Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV: Tán thành với việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính

Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV: Tán thành với việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính

Tin tức - H.Thanh- Thanh Huyền - 17:36, 22/10/2020
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV, ngày 22/10, Quốc hội họp trực tuyến, nghe báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính. Quốc hội đã thảo luận trực tuyến về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật này. Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu, điều hành phiên thảo luận.