Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Tuổi thơ bị "đánh cắp"

Thanh Hải - 15:21, 05/07/2021

Lẽ ra, tuổi thơ của các em sẽ rất hồn nhiên; sẽ hớn hở được cắp sách đến trường… Nhưng không, tuổi thơ của những đứa trẻ ở nhiều bản làng vùng cao đang bị “đánh cắp”; chưa kịp lớn, các em đã phải theo cha mẹ lên nương, lên rẫy, vào rừng kiếm sống; chưa kịp trưởng thành thì đã là lao động chính trong nhà, rồi vội vàng lấy vợ, lấy chồng…


Ngày hè của trẻ em vùng cao
Ngày hè của trẻ em vùng cao

Mưu sinh từ… bé

Mồ côi bố mẹ, hai chị em Lương Thị Tường và Lương Thánh Nông, học sinh điểm trường Chăm Puông, Trường Tiểu học xã Lượng Minh, huyện Tương Dương (Nghệ An) về ở nhờ nhà chú ruột. Nhưng vì nhà nghèo lại thêm nhận thức hạn chế, người chú ấy cũng chẳng thiết tha đến chuyện học của hai đứa trẻ. Thành ra, Tường học lớp 4E, Nông lớp 3E cứ thường xuyên nghỉ học. 

“Cứ học được ít bữa lại thấy hai chị em nghỉ học. Đến nhà thì hai đứa đang phải chăn bò vì ông chú không muốn cho đi học. Tôi là giáo viên chủ nhiệm, nhìn cảnh ấy mà day dứt, buồn lòng”, thầy Đào Như Kiều, giáo viên điểm trường Chăm Puông thở dài nói.

Chứng kiến những mảnh đời của bao đứa trẻ, rồi nghe chính con người nơi vùng đất ấy kể… lòng cứ day dứt mãi không thôi. Thầy Lộc Huy Du, giáo viên trường THCS Môn Sơn huyện Con Cuông (Nghệ An) trải lòng: Mới học lớp 6, các em đã trở thành lao động chính trong nhà. Chúng tôi đang bằng nhiều cách để kéo trò đến lớp. Đó không chỉ là cách để những đứa trẻ không bị thất học, mà còn để các em không phải mưu sinh, làm việc nặng nhọc quá sớm.

Chúng chưa kịp lớn, đã phải theo cha mẹ kiếm sống; chưa kịp trưởng thành thì đã là lao động chính trong nhà rồi vội vàng lấy vợ, lấy chồng… Tuổi thơ chúng sẽ chẳng được hồn nhiên, sẽ không còn hớn hở cắp sách đến trường cùng chúng bạn.

Mỗi mùa thu hoạch keo, sắn hay lá dược liệu, nhiều học sinh tại các trường tiểu học, THCS xã vùng biên Dân Hóa, huyện Minh Hóa (Quảng Bình) đã nghỉ học ở nhà phụ giúp gia đình. Gác lại việc học 5-7 ngày, những đứa trẻ ấy cũng cơm đùm, cơm nắm vào rừng từ mờ sáng đến tận tối mịt mới lặng lẽ đổ dốc sau một ngày cật lực mưu sinh. 

Ông Đoàn Phúc Hạnh, Chủ tịch UBND xã Dân Hóa, huyện Minh Hóa (Quảng Bình) thở dài: Cũng đến hàng chục cháu ở 2 trường bỏ học đấy. Chúng nghỉ học chừng tuần lễ, theo bố mẹ lên rẫy. Cũng bởi nhà nghèo, nhận thức hạn chế… nên mới xảy ra tình trạng như vậy.

Nghỉ hè là cái gì đó thật xa xỉ với những đứa trẻ vùng cao. Khi năm học kết thúc, cũng là lúc nhiều em trở thành những lao động không thể thiếu của gia đình. Hết theo bố mẹ lên nương rẫy lấy củi, hái măng; rồi xuống suối cõng nước, chăn trâu bò, làm việc nhà… Bao việc “không tên” cứ thế “dội” xuống những đứa trẻ chưa kịp lớn. Để rồi tuổi thơ chúng đã bị “đánh cắp” lúc nào không hay.

Trẻ em vùng cao xứ Nghệ vừa trông em vừa đi học
Trẻ em vùng cao xứ Nghệ vừa đi học, vừa trông em

Bao giờ trả lại?!

Các huyện vùng cao nơi có đông đồng bào DTTS sinh sống, đa phần có cuộc sống khó khăn, vất vả. Đói nghèo, thất học, nhận thức hạn chế… cứ như một vòng luẩn quẩn trong mỗi bản làng. Trước thực tế ấy, những năm qua, các cấp, ngành đã rất cố gắng bằng nhiều giải pháp thiết thực, hữu hiệu để nâng cao nhận thức, hạn chế học sinh bỏ học, hạn chế tình trạng trẻ em phải lao động sớm… nhưng vẫn còn rất khó khăn.

Chủ tịch UBND xã Dân Hóa, huyện Minh Hóa (Quảng Bình) Đoàn Phúc Hạnh trăn trở: Năm nào địa phương cũng phối hợp với nhà trường và các ban ngành nỗ lực tuyên truyền, vận động… nhưng vẫn còn tình trạng trẻ em bỏ học lên nương rẫy phụ giúp gia đình. Dù là bỏ học ít bữa nhưng nó cũng phản ánh nhận thức hạn chế, phản ánh việc trẻ em chưa được quan tâm đầy đủ, đúng mức.

Trên những vùng đất chúng tôi đi qua, vẫn còn gặp rất nhiều những đứa trẻ phụ giúp bố mẹ buôn bán ở vệ đường, đi rừng kiếm măng, lấy củi… Chưa kể, nhiều em đã phải xuống núi, theo người quen ra phố thị phụ giúp quán ăn, bốc vác… Chúng như đang sống một đời sống, một nỗi niềm khác. Cũng bởi cuộc sống khó khăn, cũng bởi điều kiện gia đình chẳng dư giả… khiến các em thành những “trụ cột” nhỏ tuổi. 

Tôi đã từng lặng người khi chứng kiến những đứa trẻ vùng cao địu em đến lớp. Đứa trẻ ngủ say trên lưng chị, giữa tiếng ê a nơi lưng chừng núi mới hay, con trẻ nơi đây quá thiếu thốn, nhiều thiệt thòi. Con chị nhỏ thó, vừa trông em, vừa học dường như đã quá sức của một đứa trẻ vùng cao.

Lối rẽ vào đời của nhiều đứa trẻ kém may mắn nơi các huyện vùng cao, không phải là con đường học tập, không phải được hình thành từ những lời dạy bảo đủ đầy của người thân. Các em đang bước vào đời với những nhọc nhằn vất vả của những cuộc mưu sinh trước tuổi. 

Đem trăn trở ấy trao đổi với lãnh đạo nhiều địa phương mới hay, để giải quyết được là điều không hề đơn giản. Một lãnh đạo huyện Hướng Hóa (Quảng Trị) tâm sự: Thực tế học sinh bỏ học, lao động sớm là câu chuyện đáng buồn. Đó là bài toán mà không phải ngày một ngày hai có thể giải quyết xong. 

Cũng theo vị này, vào những ngày hè, khi các em rời trường, nhiều em đã phải biền biệt cùng gia đình trên nương rẫy, bỏ lại ước mơ và những khát khao của con trẻ. Thậm chí, khi đã hết thời gian nghỉ hè, nhiều em vẫn còn mãi bận mưu sinh cùng gia đình khiến thầy cô phải mất rất nhiều thời gian, công sức để tuyên truyền, vận động.

Đi qua nhiều bản làng, chứng kiến những mảnh đời, rồi nghe chính con người nơi vùng đất ấy kể… lòng cứ day dứt mãi không thôi.

Tin cùng chuyên mục
Nhạc sĩ Trầm Tích và nỗi trăn trở “Hồn Buôn"

Nhạc sĩ Trầm Tích và nỗi trăn trở “Hồn Buôn"

Là hội viên Hội Nhạc sĩ Việt Nam, đạt nhiều giải thưởng âm nhạc, thành danh tại Huế, nhưng nhạc sĩ Trầm Tích luôn cảm thấy mình nặng nợ với mảnh đất Đắk Lắk, với buôn Tuôr, nơi anh đã gắn bó cả tuổi thơ và thời niên thiếu. Để rồi từ đó, trong những ca khúc, trong những bước đường hoạt động âm nhạc của anh, đâu đâu cũng có bóng dáng của cao nguyên, của đại ngàn…
Tin nổi bật trang chủ
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp thứ Nhất của Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp thứ Nhất của Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số

Ngày 30/11, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính - Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số đã chủ trì Phiên họp thứ Nhất của Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số. Tham dự phiên họp có các thành viên của Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số; các điểm cầu tại các Bộ, ngành, địa phương và một số doanh nghiệp trên cả nước. Tại điểm cầu Ủy ban Dân tộc, có Bộ trưởng Chủ nhiệm Hầu A Lềnh; Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Y Thông cùng lãnh đạo một số Vụ, đơn vị tham dự Phiên họp trực tuyến.
Mất cân đối cung - cầu đẩy giá bất động sản tăng cao

Mất cân đối cung - cầu đẩy giá bất động sản tăng cao

Bất động sản - PV - 20:56, 30/11/2021
Nguồn cung trên thị trường bất động sản đang bị sụt giảm mạnh, bởi dịch bệnh và các chính sách chưa được tháo gỡ triệt để.
Ưu tiên nguồn lực phát triển bền vững vùng đồng bào Khmer

Ưu tiên nguồn lực phát triển bền vững vùng đồng bào Khmer

Công tác Dân tộc - Hạnh Nguyên - 20:38, 30/11/2021
Cùng với việc triển khai các chương trình hành động, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đảng bộ của tỉnh nhiệm kỳ 2020-2025, tỉnh Trà Vinh đang chuẩn bị tốt các điều kiện, trong đó ưu tiên nguồn lực để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) phát triển kinh tế -xã hội (KT-XH) vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi giai đoạn 2021- 2030. Phóng viên báo Dân tộc và Phát triển đã có cuộc trao đổi với ông Kim Ngọc Thái, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Trà Vinh xung quanh một số nội dung triển khai Chương trình MTQG phát triển bền vững vùng đồng bào Khmer trên địa bàn.
Chuyện an cư, lạc nghiệp ở khu TĐC hồ Krông Pắk Thượng: Tiếp tục gỡ khó để dân yên tâm bám đất (Bài 2)

Chuyện an cư, lạc nghiệp ở khu TĐC hồ Krông Pắk Thượng: Tiếp tục gỡ khó để dân yên tâm bám đất (Bài 2)

Công tác Dân tộc - Lê Hường - 20:23, 30/11/2021
Cuộc sống mới ở khu tái định cư (TĐC) số 1 thuộc xã Cư Elang, huyện Ea Kar (Đắk Lắk) hình thành, với niềm tin về một tương lai tốt đẹp đang hiện hữu, song vẫn còn nhiều cái khó không phải một sớm một chiều có thể giải quyết được. Tuy nhiên, từ những bài học về những tồn tại vướng mắc đã được nhìn nhận, thấy rõ ở nhiều khu TĐC trên địa bàn cả tỉnh, cả nước..., thì hiện tại cơ quan chức năng, chính quyền địa phương nơi đây đang tiếp tục nỗ lực tìm giải pháp khắc phục để người dân yên tâm định canh, định cư.
Sorbs- Dân tộc thiểu số nỗ lực chứng minh sự tồn tại trong lòng nước Đức

Sorbs- Dân tộc thiểu số nỗ lực chứng minh sự tồn tại trong lòng nước Đức

Nhìn ra thế giới - Duy Ly (theo bbctravel) - 20:10, 30/11/2021
Người Sorbs là một dân tộc thiểu số (dân số khoảng 60.000 người) đã sống ở nước Đức khoảng 1.500 năm.
Hiệu quả từ mô hình trồng mận Tả Van kết hợp nuôi lợn đen của Thào Seo Xà

Hiệu quả từ mô hình trồng mận Tả Van kết hợp nuôi lợn đen của Thào Seo Xà

Kinh tế - Vàng Tráng - Thào Loan - 19:53, 30/11/2021
Nhờ sáng tạo trong trồng trọt, chăn nuôi anh Thào Seo Xà, thôn Hoàng Trù Váng, xã Lùng Cải, huyện Bắc Hà (Lào Cai) đã cải tạo đất đồi bạc màu, hoang hóa để trồng cây mận Tả Van, kết hợp nuôi lợn đen bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế cao. Qua đó mở ra hướng đi mới trong phát triển kinh tế của thanh niên vùng cao.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 28/11/2021

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 28/11/2021

Chương trình điểm tin, đọc báo ngày 28/11 sẽ tiếp tục thông tin tới quý vị và các bạn những tin tức nổi bật trong tuần qua, trọng tâm là Hội nghị Văn hóa toàn quốc triển khai thực hiện Nghị quyết XIII của Đảng; hoạt động triển khai Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 -2030. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết “Hoa trên lèn đá” của tác giả Phạm Việt Thắng và bài “Cây lanh trong đời sống của người Mông” của tác giả Sùng Mai.
Cô giáo Liêng Hót Rô Tơ với những

Cô giáo Liêng Hót Rô Tơ với những "chuyến đò" chở trách nhiệm, tình thương

Giáo dục - Tĩnh Xuyên - 19:42, 30/11/2021
Khi chúng tôi có mặt tại huyện nghèo Đam Rông, tỉnh Lâm Đồng, Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Âu Văn Nghị tự hào nói: “Cuộc vận động “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” được phát động rộng rãi trong ngành Giáo dục của huyện và có những kết quả tốt. Trong đó, cô giáo Liêng Hót Rô Tơ (dân tộc Cơ Ho) dạy học tại một vùng còn nhiều khó khăn trở thành tấm gương sáng là rất đáng quý và trân trọng….”
Chuyện giữ đất của người Hà Nhì ở Lao Chải

Chuyện giữ đất của người Hà Nhì ở Lao Chải

Xã hội - Trọng Bảo - 19:03, 30/11/2021
Từ một nơi chỉ có hơn chục hộ dân sinh sống trong điều kiện cơ sở hạ tầng, điều kiện sống vô cùng khó khăn và thiếu thốn, nhưng sau một chặng đường phát triển, nay thôn Lao Chải, xã Trịnh Tường, huyện Bát Xát (Lào Cai) đã có trên 100 hộ là người Hà Nhì sinh sống. Ở đó, bà con rất đoàn kết, phát triển kinh tế, xây dựng đời sống ấm no, giữ đất, giữ làng, bảo tồn nét đặc sắc văn hóa dân tộc mình.
Dự toán và phân bổ ngân sách nhà nước năm 2022

Dự toán và phân bổ ngân sách nhà nước năm 2022

Photo - Yến Nhi - 18:58, 30/11/2021
Quốc hội vừa ban hành các Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước và phân bổ ngân sách trung ương năm 2022
Những ngôi làng bằng đá tại vùng núi Thụy Sĩ

Những ngôi làng bằng đá tại vùng núi Thụy Sĩ

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh (T/h) - 18:03, 30/11/2021
Tại Ticino - một bang nói tiếng Ý ở miền Nam Thụy Sĩ có những ngôi làng bằng đá nằm cheo leo trên sườn núi. Nơi đây, kiến trúc, ẩm thực và văn hóa có mối liên hệ chặt chẽ với nước Ý láng giềng.
Thu về bạc tỷ nhờ tháo gỡ khó khăn cho các hộ nuôi cá hồi

Thu về bạc tỷ nhờ tháo gỡ khó khăn cho các hộ nuôi cá hồi

Doanh nhân dân tộc - Phạm Quỳnh - 17:50, 30/11/2021
Đứng trước khó khăn tiêu thụ cá hồi mùa dịch Covid-19, chị Phạm Thị Mai, giám đốc HTX Thức Mai , thôn Can Hồ Mông, xã Ngũ Chỉ Sơn, thị xã Sa Pa (Lào Cai) đã lựa chọn hướng phát triển nuôi cá hồi theo mô hình khép kín, đầu tư máy móc phục vụ chế biến sâu để nâng cao giá trị sản phẩm, thu về hàng tỷ đồng.