Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Khoa học - Công nghệ

Số hóa tư liệu di sản hát Xoan: Giải pháp bảo tồn phát huy hiệu quả

PV - 11:22, 12/03/2018

Là di sản quý báu của dân tộc, nhưng hát Xoan Phú Thọ vẫn đứng trước nguy cơ mai một và thất truyền bởi nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan. M

ột trong những giải pháp nhằm bảo tồn, phát huy, quảng bá các giá trị di sản được tỉnh Phú Thọ lựa chọn là áp dụng công nghệ số, tư liệu hóa, số hóa di sản hát Xoan.

Ông Hà Kế San, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ cho biết: Dự án “Sưu tầm, nghiên cứu, kiểm kê, tư liệu hóa, số hóa các bài bản, tư liệu về hát Xoan” được giao cho Bảo tàng Hùng Vương triển khai từ năm 2014. Hoàn thành sau hơn 3 năm, dự án đã thu thập được nhiều tư liệu quý gồm 5 bài bản hát Xoan chữ Nôm, 30 băng đĩa ghi âm, ghi hình điền dã trong thời gian lập hồ sơ, 200 ảnh tư liệu hát Xoan tại Hà Nội vào những năm 70 của thế kỷ XX. Dự án sẽ góp phần phục vụ công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản và phục vụ nhu cầu nghiên cứu, học tập của đông đảo người dân trong và ngoài tỉnh.

Ngoài việc truyền dạy hát Xoan thì việc số hóa các tư liệu là hướng đi cần thiết để phổ biến đến đông đảo người dân. Ngoài việc truyền dạy hát Xoan thì việc số hóa các tư liệu là hướng đi cần thiết để phổ biến đến đông đảo người dân.

 

Chị Lưu Thị Mai Trang, cán bộ Bảo tàng Hùng Vương chia sẻ: Sau khi tập hợp, các hiện vật và tư liệu được phân loại, xử lý và biên soạn nội dung để nhập vào phần mềm quản lý tra cứu. Nhờ đó người quan tâm hát Xoan ở khắp mọi nơi chỉ cần nhấp chuột là có thể xem tại trang web do bảo tàng Hùng Vương quản lý. Trong đó, hệ thống tư liệu được phân chia, sắp xếp thành các mục cụ thể gồm: địa điểm, không gian văn hóa, nghệ thuật trình diễn, bảo tồn và phát huy, nghệ nhân, người truyền dạy, lịch sử và phong tục, bài bản hát Xoan, ảnh tư liệu, video.

Cùng với bảo tàng Hùng Vương, Thư viện tỉnh Phú Thọ cũng đang triển khai việc số hóa các tài liệu về hát Xoan Phú Thọ và Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương. Anh Hà Quang Dầu, Phó phòng Thông tin thư mục Thư viện tỉnh Phú Thọ cho biết: Hiện tại, thư viện đang sử dụng phần mềm ABBYY nhận dạng tiếng Việt theo dự án của Quỹ BillGate để số hóa các tư liệu về hát Xoan có tại Thư viện tỉnh, nên thay vì phải tìm từng đầu mục sách thì các nhà nghiên cứu, các độc giả có thể tra cứu và tìm đọc tài liệu một cách dễ dàng hơn thông qua internet.

Bạn Hải Yến, sinh viên ngành quản lý văn hóa của Đại học Nội vụ Hà Nội tâm sự: Em đang cần tìm thông tin cho bài tiểu luận liên quan đến di sản hát Xoan; nhờ truy cập được các thông tin thông qua các trang Web của tỉnh rất dễ dàng, thuận tiện nên em có thể hoàn thành tiểu luận sớm và có chất lượng hơn.

Việc số hóa tư liệu di sản hát Xoan trong thời đại kỹ thuật số được coi là một trong những biện pháp hữu hiệu để lưu giữ, bảo tồn bền vững nhất và là nhiệm vụ quan trọng đối với cơ quan quản lý văn hóa. Tuy nhiên, hiện nay, nguồn tài liệu liên quan đến di sản văn hóa hát Xoan tản mát, phân tán ở các kho lưu trữ, thư viện, tủ sách tư nhân trong và ngoài nước, do vậy việc sưu tầm, hệ thống hóa đầy đủ các nguồn tài liệu rất khó khăn và tốn kém.

PGS. TS. Đặng Văn Bài, Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia cho hay: Đặc thù của di sản này là sẽ liên tục bổ sung, nên nếu có dữ liệu, thì sau này sẽ có cơ sở để điều chỉnh lại những sự lệch lạc, biến đổi. Việc số hóa các tư liệu là hướng đi cần thiết, phải thực hiện nếu không muốn bị thế giới bỏ xa.

Gần 6 năm nỗ lực đưa hát Xoan ra khỏi tình trạng cần được bảo vệ khẩn cấp, công việc bảo tồn hát Xoan đã được Phú thọ thực hiện một cách có chiến lược, tầm nhìn và sáng tạo. Trong đó, việc bảo tồn di sản hát Xoan bằng số hóa cần đẩy mạnh hơn nữa, để những tư liệu này được khai thác và quảng bá rộng rãi hơn với cộng đồng; bởi người dân có quyền được hưởng thụ những di sản vốn dĩ thuộc về họ.

NGỌC TUẤN

Tin cùng chuyên mục
Nghệ An nhân rộng nhiều mô hình ứng dụng khoa học - công nghệ

Nghệ An nhân rộng nhiều mô hình ứng dụng khoa học - công nghệ

Hoạt động nghiên cứu và ứng dụng khoa học - công nghệ (KH - CN) vào sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nghệ An bước đầu đã giúp người dân thay đổi nhận thức, coi tiến bộ KH - CN là nguồn lực giúp xóa đói, giảm nghèo nhanh và bền vững. Nhiều tiến bộ KH - CN được đưa vào ứng dụng có hiệu quả, lan tỏa nhanh trong cộng đồng.
Tin nổi bật trang chủ
Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc với Văn phòng Điều phối Chương trình MTQG

Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc với Văn phòng Điều phối Chương trình MTQG

Ngày 20/4/2021, tại Hà Nội, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Hầu A Lềnh đã có buổi làm việc với Văn phòng Điều phối Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030 (viết tắt là Văn phòng Điều phối Chương trình MTQG). Tham dự buổi làm việc có các đồng chí Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm: Nông Quốc Tuấn, Hoàng Thị Hạnh, Y Thông; tập thể Lãnh đạo Văn phòng Điều phối Chương trình MTQG và lãnh đạo một số Vụ, đơn vị thuộc UBDT.
Không thế lực nào có thể ngăn cản khát vọng vươn lên của toàn dân tộc

Không thế lực nào có thể ngăn cản khát vọng vươn lên của toàn dân tộc

Chống diễn biến hòa bình - PV - 2 phút trước
Đại hội XIII của Đảng xác định tầm nhìn, mục tiêu phấn đấu đưa nước ta phát triển trong 5 năm, 10 năm, 25 năm nhân dịp các mốc son lịch sử của dân tộc và Đảng ta. Mục tiêu ấy không chỉ khích lệ, động viên, thúc giục toàn Đảng, toàn dân, toàn quân chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội (KT-XH) mà còn chủ động tạo ra thế và lực ngày càng ổn định, vững vàng để đưa đất nước bứt phá, phát triển cùng thời đại.

"Hát Xoan làng cổ" - sản phẩm du lịch đặc trưng tại Giỗ Tổ Hùng Vương 2021

Sắc màu 54 - PV - 1 giờ trước
Về dự Giỗ Tổ Hùng Vương năm 2021, du khách thập phương có dịp thưởng thức các làn điệu xoan cổ mượt mà, đằm thắm do chính các nghệ nhân và đào, kép trình diễn. Chương trình “Hát Xoan làng cổ” đã trở thành sản phẩm đặc trưng, thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế mỗi khi về đất Tổ Phú Thọ.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ làm việc với Thường trực Hội đồng Dân tộc

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ làm việc với Thường trực Hội đồng Dân tộc

Thời sự - PV - 1 giờ trước
Sáng 20/04, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã làm việc với Thường trực Hội đồng Dân tộc.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình kiểm tra công tác bầu cử tại tỉnh Vĩnh Long

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình kiểm tra công tác bầu cử tại tỉnh Vĩnh Long

Thời sự - Như Tâm - 2 giờ trước
Sáng 20/4, Đoàn công tác Trung ương do Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, Phó Chủ tịch Hội đồng bầu cử Quốc gia Trương Hòa Bình làm Trưởng đoàn đã đến kiểm tra công tác bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2021-2026 trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long.
Bảo tồn, phổ biến tác phẩm văn học tiêu biểu của các dân tộc thiểu số

Bảo tồn, phổ biến tác phẩm văn học tiêu biểu của các dân tộc thiểu số

Sắc màu 54 - Như Ý - 4 giờ trước
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ra quyết định số 1391/QÐ-BVHTTDL về tổ chức lớp tập huấn về kỹ năng, phương pháp bảo tồn, phổ biến tác phẩm văn học tiêu biểu của các dân tộc thiểu số từ ngày 12/5 đến 14/5/2021 tại Gia Lai.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Bảo tồn di sản văn hóa các dân tộc là vấn đề cấp thiết

Bảo tồn di sản văn hóa các dân tộc là vấn đề cấp thiết

Sắc màu 54 - PV - 4 giờ trước
Sự biến động của thời gian, hoàn cảnh sống, những tác động của trong quá trình hội nhập… khiến cho văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số bị mai một, đòi hòi cần phải bảo tồn cách thiết.
Mưa lũ gây thiệt hại trên 5,3 tỷ đồng

Mưa lũ gây thiệt hại trên 5,3 tỷ đồng

Tin tức - PV - 5 giờ trước
Theo báo cáo nhanh của tỉnh Lào Cai và TP. Hà Nội, tình hình mưa lũ trong những ngày qua đã làm 3 người chết; 37 nhà bị thiệt hại. Về nông nghiệp, 26,5ha lúa, hoa màu bị ngập, hư hỏng; 1,5ha thủy sản bị thiệt hại. Tổng thiệt hại kinh tế ước tính trên 5,3 tỷ đồng.
Số ca nhiễm mới trong 24 giờ vẫn ở mức rất cao

Số ca nhiễm mới trong 24 giờ vẫn ở mức rất cao

Tin tức - PV - 5 giờ trước
Theo số liệu trang Worldometers.info, tính đến 9 giờ ngày 20/4 (giờ Việt Nam), toàn thế giới ghi nhận hơn 142,68 triệu ca nhiễm COVID-19, trong đó có hơn 121,40 triệu ca đã hồi phục và 3.042.838 ca tử vong. Trong 24 giờ qua, thế giới ghi nhận hơn 655 nghìn ca nhiễm COVID-19, số ca tử vong ở mức hơn 9.700 ca.
Tái hiện nghi thức Mừng cơm mới của đồng bào dân tộc Lào

Tái hiện nghi thức Mừng cơm mới của đồng bào dân tộc Lào

Sắc màu 54 - PV - 5 giờ trước
Trong khuôn khổ các hoạt động nhân sự kiện Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam năm 2021, tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), đồng bào dân tộc Lào đến từ tỉnh Sơn La đã tái hiện Nghi thức Mừng cơm mới (Kin Khảu Hó).
Vào “thủ phủ” điện gió: Kỳ vọng từ nguồn năng lượng tái tạo (Bài 1)

Vào “thủ phủ” điện gió: Kỳ vọng từ nguồn năng lượng tái tạo (Bài 1)

Phóng sự - Ký sự - Thanh Hải – Khánh Ngân - 5 giờ trước
Quảng Trị là một trong những tỉnh nghèo; cái nghèo khó hiển hiện trong từng đợt gió Lào bỏng rát. Gió Lào là "đặc sản' của Quảng Trị; ít ai nghĩ nơi đây có thể làm giàu từ “đặc sản" này. Nhưng đó là sự thật, khi hàng chục dự án điện gió đã về Quảng Trị, rồi hình thành nên những cánh đồng điện gió mỗi năm thu về nhiều trăm tỉ đồng… Quảng Trị đang phấn đấu trở thành trung tâm năng lượng ở khu vực miền Trung.