Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Diễm và “Những đứa trẻ trong sương”

Hồng Phúc - 08:04, 29/10/2022

Tháng 11 năm 2021, Hà Lệ Diễm (SN 1992) - cô gái người Tày đến từ Bắc Kạn bất ngờ được vinh danh Đạo diễn xuất sắc nhất tại Liên hoan Phim tài liệu Quốc tế Amsterdam (Hà Lan). Chỉ mặc một chiếc áo khoác bình dân, cô gái nhỏ bé khiến mọi người trong hội trường phải ngưỡng mộ bởi hành trình lặng lẽ, âm thầm làm bộ phim “Những đứa trẻ trong sương” suốt 4 năm.

Hà Lệ Diễm với trang phục dân tộc Tày trong một lần tác nghiệp. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Hà Lệ Diễm với trang phục dân tộc Tày trong một lần tác nghiệp. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Làm phim tài liệu chỉ vỏn vẹn 2 triệu đồng

Xưa nay, nói đến đạo diễn, người làm phim, hình ảnh công chúng thường thấy là những chàng trai cao to với những đạo cụ quay phim hoành tráng, cùng với êkip vài ba người. Thế nhưng, cô gái Tày nhỏ nhắn này lại chọn một con đường chông gai: trở thành nhà làm phim tài liệu độc lập. Có phim, Diễm “cân” tất từ a đến z: quay, dựng phim, xử lý âm thanh, ánh sáng,…

“Mình là người yêu thích cảm giác tự do và thích tự tìm tòi, mày mò học hỏi mọi thứ. Hơn 10 năm bước vào con đường này, mình nghiệm ra rằng, chỉ cần bình tĩnh, điều chỉnh được hơi thở thì các khung hình sẽ được quay vào ống kính chuẩn chỉnh, không bị rung. Quan trọng là câu chuyện, là cảm xúc. Vất vả đến mấy, chỉ cần đủ đam mê thì khó khăn sẽ là những chuyện nhỏ”, Diễm chia sẻ.

Tốt nghiệp khoa Báo chí - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), Diễm đã từng làm báo. Nhưng có lẽ môi trường báo chí chưa thỏa được tâm hồn nhạy cảm và trái tim luôn muốn thu hết những thanh âm của đời sống nên cô gái Tày đã rẽ sang hướng làm phim tài liệu - một dòng phim vốn rất kén người xem.

Sự nghiệp 10 năm làm phim của Diễm mới chỉ có 3 tác phẩm. Trừ “Giường xinh” là bài tốt nghiệp khóa học làm phim tài liệu Varan Vietnam năm 2016, 2 tác phẩm còn lại đều đạt giải. “Con đi trường học”- phim đầu tay Diễm tự làm một mình khi còn là sinh viên đại học - đạt giải Cánh diều Bạc năm 2013 (năm đó Cánh diều không có giải Vàng).

“Con đi trường học” là phim kể về một phụ nữ người Dao đơn thân bị HIV, một mình nuôi con ở Bắc Kạn. Cả niềm tin yêu và hy vọng sống chị dồn vào đứa con trai duy nhất. Để có những thước phim chân thật nhất, cô sinh viên Hà Lệ Diễm khi ấy cứ rảnh là bắt xe khách từ Hà Nội về Bắc Kạn, trèo đèo lội suối tới căn nhà cheo leo giữa rừng núi, ăn ngủ cùng nhân vật. “Có khi chỉ ăn măng xào, nộm ớt nghe nhân vật kể chuyện đời mình, tôi cảm thấy mình thực sự được sống nhiều hơn”, Diễm kể.

Ít người biết rằng, dù được giải Cánh diều Bạc nhưng với bộ phim “Con đi trường học”, số tiền mà Trung tâm Hỗ trợ và Phát triển tài năng điện ảnh (TPD) hỗ trợ cho đạo diễn làm phim độc lập chỉ vỏn vẹn 2 triệu đồng. Để hoàn thành bộ phim, Diễm đã sử dụng máy ảnh canon 550D của mình để quay thay vì thuê máy quay. “Một đứa giày bê bết đất, lỉnh kỉnh chân máy, máy quay, lăn lộn ở bất cứ góc khuất, xó xỉnh nào của cuộc sống để làm phim...”, Diễm tự nhận mình như thế.

Từ kẻ lang bạt khắp nơi, cơm đường cháo chợ để làm phim, bằng nỗ lực âm thầm và lòng đam mê, cống hiến với nghề, Hà Lệ Diễm đã được đặt chân đến những đất nước xa xôi cô từng mơ ước như: Hàn Quốc, Hồng Kông, Canada, Hà Lan, Ấn Độ… để tham gia những khóa học và dự án phim quốc tế.

Phim chính là cuộc sống

Diễm theo đuổi dòng phim tài liệu trực tiếp, ưu tiên sự thật, tối giản lời bình, hầu như không có bàn tay can thiệp của đạo diễn. Cuộc sống, tính cách, hoàn cảnh của nhân vật được đạo diễn kể bằng những thước phim hoàn toàn trung thực. Nữ đạo diễn thường làm phim về đề tài phụ nữ, trẻ em vùng cao. “Tôi yêu không khí, con người của những vùng đất núi đồi trập trùng, sương giăng mây phủ. Nó khiến tôi có cảm giác tự do, phiêu lưu và được là chính mình chứ không phải một cô gái mắc kẹt trong những chiếc hộp bê tông ở thành phố”, Diễm tâm sự.

“Những đứa trẻ trong sương” là phim dài gần 100 phút kể về cô bé người dân tộc Mông tên Di, 12 tuổi, sống trong bản cách trung tâm Sa Pa khoảng 12 cây số. Nhiều cô bé xinh xắn, hồn nhiên như cây cỏ như Di phải đối diện với tục kéo vợ - điều có thể làm thay đổi tương lai của các em theo hướng ít tích cực.

Bộ phim có sự hỗ trợ sản xuất, dựng phim của vợ chồng đạo diễn Trần Phương Thảo và Swann Dubus, hậu kỳ bởi Purin Pictures và White Light Studio (Thái Lan) đã giúp Diễm giành giải thưởng tuyệt đối cho vai trò đạo diễn tại Liên hoan Phim tài liệu Quốc tế Amsterdam năm 2021. Đây là liên hoan phim tài liệu có quy mô lớn nhất hiện nay, thu hút các nhà làm phim tài liệu từ khắp thế giới.

3 năm rưỡi quay phim, dựng mất 6 tháng, nguyên việc dịch nháp phim từ tiếng Mông sang tiếng phổ thông đã mất 3 tháng. Diễm đã cùng Di trải qua tuổi thơ tươi đẹp từ khi em là đứa trẻ tới khi trở thành thiếu nữ. Đạo diễn trẻ luôn trăn trở rất nhiều về số phận những đứa trẻ vùng cao như Di. Giữa giá trị truyền thống cần gìn giữ với một bên là sự xâm lấn của giá trị hiện đại, ngày sau cuộc đời những phụ nữ ấy sẽ thế nào?

Diễm miệt mài hằng năm trời với nhân vật, chứng kiến họ lớn lên, thay đổi. Rõ ràng, trên thực tế, tảo hôn, buôn bán phụ nữ và trẻ em tại vùng DTTS, miền núi là những vấn đề rất nóng được cả xã hội quan tâm. Nhưng không lên án, phê phán, phim của Diễm trong trẻo, nhẹ nhàng nhưng đầy ám ảnh.

“Tôi không phán xét ai hay điều gì tốt xấu. Tôi làm phim là để ghi lại những điều chân thật nhất từ đời sống của nhân vật, bởi suy cho cùng, chúng ta cũng là những người từ ngoài nhìn vào chứ không thực hành văn hóa của họ. Bất kỳ văn hóa nào không còn phù hợp nữa thì cộng đồng ấy sẽ loại bỏ thôi. Có điều, qua phim của mình, tôi mong muốn nói với những đứa trẻ vùng cao được tiếp cận với nhiều cơ hội học tập hơn. Bởi vì bầu trời ngoài kia rất rộng lớn”.

Cuộc đời họ có thể khác hơn không? Đó là tiếng nói đầy trách nhiệm và nhân văn của một người làm phim. Phim của Diễm như là hơi thở của đời sống, những phận người cũng tự nhiên đi vào phim khiến đạo diễn nhiều lúc quên mất phải bật máy quay. Những khung trời trong trẻo, những tiếng cười và cả những giá trị đè nặng lên mỗi phận người, tất cả đã hòa quyện nhuần nhuyễn trong những thước phim tài liệu khiến công chúng vừa xúc động vừa day dứt.

Trò chuyện với đạo diễn trẻ này, tôi cảm nhận được rõ rệt con người khiêm nhường và chân thật của cô. Diễm kể về khó khăn, vất vả trên những chặng đường làm phim một cách nhẹ tênh. Cô bảo, nghề nào cũng khó khăn, gian nan cả, quan trọng là mình thu xếp cuộc đời mình cho gọn gàng để có thể sống hạnh phúc với niềm đam mê của mình.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Một nhiệm kỳ với quyết tâm “đồng sức, đồng lòng, đồng tâm, đồng ý” ở Con Cuông

Một nhiệm kỳ với quyết tâm “đồng sức, đồng lòng, đồng tâm, đồng ý” ở Con Cuông

Từ ý chí thống nhất “đồng sức, đồng lòng, đồng tâm, đồng ý” xây dựng chính quyền, xây dựng bản làng ngày một no ấm, hạnh phúc. Qua 5 năm (2019-2024), thực hiện mục tiêu nhiệm kỳ Đại hội Đại biểu các DTTS huyện Con Cuông lần thứ III, 2019, phát huy tinh thần đoàn kết của cấp ủy, chính quyền, hệ thống chính trị và đồng bào các DTTS trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị, các lĩnh vực đời sống kinh tế-xã hội của Con Cuông đã từng bước phát triển. Trong đó, nổi bật là tỷ lệ giảm nghèo ở vùng đất khó khăn đặc biệt này mỗi năm đạt hơn 3%; tốc độ tăng giá trị sản xuất bình quân giai đoạn là gần 7%; thu nhập bình quân đầu người đến nay đã đạt hơn 41 triệu đồng…
Tin nổi bật trang chủ
Chuyện về những cây nghiến di sản

Chuyện về những cây nghiến di sản

Tuyên Quang vừa vinh dự có 3 cây nghiến được công nhận Cây Di sản Việt Nam, trong đó 2 cây thuộc thôn Bản Bung, xã Thanh Tương, huyện Na Hang và 1 cây thôn Nà Khậu, xã Phúc Yên, huyện Lâm Bình. Rễ của những cây nghiến này đã luồn lách qua từng kẽ đá hàng trăm, hàng nghìn năm để ăn sâu vào lòng đất và vươn mình lên bầu trời xanh.
Công tác phát triển đảng viên người DTTS ở Quảng Ninh: Xác định “nguồn” phát triển Đảng (Bài 2)

Công tác phát triển đảng viên người DTTS ở Quảng Ninh: Xác định “nguồn” phát triển Đảng (Bài 2)

Công tác Dân tộc - Mỹ Dung - 16 phút trước
Làm tốt công tác phát triển đảng viên, nhất là đảng viên người DTTS, đảng viên ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS không chỉ góp phần củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức Đảng và đảng viên, mà còn là lực lượng quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng chính quyền của địa phương. Nhận diện khó khăn về công tác phát triển đảng viên, nhất là nguồn phát triển đảng để có giải pháp, cách làm phù hợp nhằm đảm bảo số lượng, chất lượng đảng viên cho các tổ chức cơ sở Đảng, là cách mà tỉnh Quảng Ninh đang thực hiện.
Lễ hội Khô già già của dân tộc Hà Nhì

Lễ hội Khô già già của dân tộc Hà Nhì

Media - BDT - 26 phút trước
Người Hà Nhì sinh sống chủ yếu ở vùng núi cao Tây Bắc. Cho đến nay, đồng bào dân tộc Hà Nhì vẫn giữ được nhiều nét văn hóa riêng, đậm đà bản sắc, trong đó có Lễ hội Khô già già. “Khô già già” theo tiếng Hà Nhì có nghĩa là “bội thu”. Đây là lễ hội cầu mùa, cũng là lễ hội lớn nhất trong năm của dân tộc Hà Nhì.
Một nhiệm kỳ với quyết tâm “đồng sức, đồng lòng, đồng tâm, đồng ý” ở Con Cuông

Một nhiệm kỳ với quyết tâm “đồng sức, đồng lòng, đồng tâm, đồng ý” ở Con Cuông

Phóng sự - Thanh Hải - 19:57, 23/06/2024
Từ ý chí thống nhất “đồng sức, đồng lòng, đồng tâm, đồng ý” xây dựng chính quyền, xây dựng bản làng ngày một no ấm, hạnh phúc. Qua 5 năm (2019-2024), thực hiện mục tiêu nhiệm kỳ Đại hội Đại biểu các DTTS huyện Con Cuông lần thứ III, 2019, phát huy tinh thần đoàn kết của cấp ủy, chính quyền, hệ thống chính trị và đồng bào các DTTS trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị, các lĩnh vực đời sống kinh tế-xã hội của Con Cuông đã từng bước phát triển. Trong đó, nổi bật là tỷ lệ giảm nghèo ở vùng đất khó khăn đặc biệt này mỗi năm đạt hơn 3%; tốc độ tăng giá trị sản xuất bình quân giai đoạn là gần 7%; thu nhập bình quân đầu người đến nay đã đạt hơn 41 triệu đồng…
Cẩn trọng với chiêu trò thu mua nông sản “lạ”

Cẩn trọng với chiêu trò thu mua nông sản “lạ”

Pháp luật - Minh Nhật - 19:40, 23/06/2024
Những năm gần đây, thương lái nước ngoài luôn có chiêu trò thu mua các nông sản "lạ", như: Đỉa, ốc bươu vàng, giun đất, lá bàng khô, lá điều khô, hạt na, cam non, búp thanh long, bọ xít đen… Chưa rõ động cơ của các thương lái có nhằm phá hoại kinh tế hay không, nhưng dễ thấy là họ đã kiếm lợi rất lớn bằng chiêu trò như vậy.
Đào tạo nghề, giải quyết việc làm - Giải pháp đột phá nâng cao đời sống đồng bào DTTS ở Krông Ana

Đào tạo nghề, giải quyết việc làm - Giải pháp đột phá nâng cao đời sống đồng bào DTTS ở Krông Ana

Công tác Dân tộc - Lê Hường - 19:26, 23/06/2024
Thực hiện Quyết tâm thư Đại hội Đại biểu các DTTS lần thứ III, năm 2019 huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk, một trong những giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế -xã hội vùng đồng bào DTTS nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người dân được huyện chú trọng, là ưu tiên cho công tác đào tạo nghề, tạo việc làm, tăng thu nhập. Nhờ được học nghề, bồi dưỡng nâng cao tay nghề, nhiều người đồng bào DTTS có trên địa bàn huyện thu nhập ổn định, đời sống nâng cao.
Vấn đề - Sự kiện (Tuần 25): Luật Đất đai 2024 và vấn đề giải quyết đất ở, đất sản xuất cho đồng bào DTTS

Vấn đề - Sự kiện (Tuần 25): Luật Đất đai 2024 và vấn đề giải quyết đất ở, đất sản xuất cho đồng bào DTTS

Luật Đất đai (sửa đổi) được Quốc hội Khóa XV thông qua tại Kỳ họp bất thường lần thứ 5 vừa qua. Trong kỳ họp lần thứ 7 này, Chính phủ đề xuất cho phép Luật Đất đai có hiệu lực từ 1/8/2024, sớm 5 tháng so với quyết nghị của Quốc hội. Luật Đất đai 2024 đã có những quy định cụ thể nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về chính sách đất đai đối với đồng bào DTTS nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về chính sách đất đai, giải quyết tình trạng thiếu đất ở, đất sản xuất.
Quản Bạ (Hà Giang):

Quản Bạ (Hà Giang): "Thức dậy" những tiềm năng du lịch

Kinh tế - Vũ Mừng - Hoàng Chính - 19:20, 23/06/2024
Trong những năm gần đây, Quản Bạ được xem là một điểm đến hấp dẫn không thể bỏ qua đối với khách du lịch trong và ngoài nước khi đến với Hà Giang, bởi sự kết hợp hài hòa giữa sơn thủy hữu tình, cảnh sắc thiên nhiên tuyệt đẹp với những nét văn hóa truyền thống của người dân địa phương.
Công tác phát triển đảng viên người DTTS ở Quảng Ninh: Nhận diện khó khăn (Bài 1)

Công tác phát triển đảng viên người DTTS ở Quảng Ninh: Nhận diện khó khăn (Bài 1)

Công tác Dân tộc - Mỹ Dung - 19:02, 23/06/2024
Trong quá trình thực hiện và hoàn thành các nhiệm vụ chính trị, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới ở địa phương, nhất là đối với địa bàn miền núi vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS, đội ngũ đảng viên người DTTS đang đóng vai trò then chốt, là lực lượng "nòng cốt" trong các phong trào thi đua. Nhìn từ thực tế ở Quảng Ninh, do nhiều yếu tố khách quan, chủ quan, việc phát triển đảng viên là người DTTS không phải là nhiệm vụ dễ dàng, đòi hỏi mỗi địa phương cần có cách làm, giải pháp phù hợp với tình hình thực tiễn.
Cảnh báo nguy cơ mất an toàn giao thông đường sắt ở Lào Cai

Cảnh báo nguy cơ mất an toàn giao thông đường sắt ở Lào Cai

Media - Trọng Bảo - 18:51, 23/06/2024
Trong năm 2023, toàn tỉnh Lào Cai đã xảy ra 3 vụ tai nạn giao thông đường sắt làm 3 người bị thương. Còn đầu tháng 4 năm nay, trên tuyến đường sắt qua địa phận xã Bảo Hà, huyện Bảo Yên (Lào Cai) đã xảy ra vụ tai nạn giao thông đường sắt nghiêm trọng giữa tàu goòng và xe đạp điện, khiến 2 người tử vong.
Hiệu quả từ một dự án giúp trẻ thoát thấp còi, suy dinh dưỡng

Hiệu quả từ một dự án giúp trẻ thoát thấp còi, suy dinh dưỡng

Xã hội - PV - 18:33, 23/06/2024
Nhằm góp phần giảm thiểu tỷ lệ trẻ em bị suy dinh dưỡng trên địa bàn các huyện miền núi khó khăn Hướng Hóa và Đakrông (tỉnh Quảng Trị), thời gian qua, Tổ chức Tầm nhìn thế giới Việt Nam (World Vision International tại Việt Nam) đã phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo các địa phương và Tập đoàn Nhân Sâm Hàn Quốc KGC triển khai Dự án “Phục hồi dinh dưỡng cho trẻ dưới 5 tuổi”. Đến nay, dự án đã mang lại hiệu quả tích cực, góp phần nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ mầm non cũng như thay đổi tư duy, nhận thức và cách chăm sóc trẻ của phụ huynh.
Mùa sen...

Mùa sen...

Giải trí - Ngô Thế Lâm - 18:29, 23/06/2024
Hiếm có nơi nào như đất nước ta, khi thiên nhiên hào phóng ban tặng cả bốn mùa ngập tràn hương sắc của các loài hoa. Và mỗi khi mùa hạ về, chúng ta lại được chiêm ngưỡng một loài hoa thanh cao, cao quý, tượng trưng cho quốc hồn, quốc tuý của dân tộc: Hoa sen!