Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Diễm và “Những đứa trẻ trong sương”

Hồng Phúc - 08:04, 29/10/2022

Tháng 11 năm 2021, Hà Lệ Diễm (SN 1992) - cô gái người Tày đến từ Bắc Kạn bất ngờ được vinh danh Đạo diễn xuất sắc nhất tại Liên hoan Phim tài liệu Quốc tế Amsterdam (Hà Lan). Chỉ mặc một chiếc áo khoác bình dân, cô gái nhỏ bé khiến mọi người trong hội trường phải ngưỡng mộ bởi hành trình lặng lẽ, âm thầm làm bộ phim “Những đứa trẻ trong sương” suốt 4 năm.

Hà Lệ Diễm với trang phục dân tộc Tày trong một lần tác nghiệp. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Hà Lệ Diễm với trang phục dân tộc Tày trong một lần tác nghiệp. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Làm phim tài liệu chỉ vỏn vẹn 2 triệu đồng

Xưa nay, nói đến đạo diễn, người làm phim, hình ảnh công chúng thường thấy là những chàng trai cao to với những đạo cụ quay phim hoành tráng, cùng với êkip vài ba người. Thế nhưng, cô gái Tày nhỏ nhắn này lại chọn một con đường chông gai: trở thành nhà làm phim tài liệu độc lập. Có phim, Diễm “cân” tất từ a đến z: quay, dựng phim, xử lý âm thanh, ánh sáng,…

“Mình là người yêu thích cảm giác tự do và thích tự tìm tòi, mày mò học hỏi mọi thứ. Hơn 10 năm bước vào con đường này, mình nghiệm ra rằng, chỉ cần bình tĩnh, điều chỉnh được hơi thở thì các khung hình sẽ được quay vào ống kính chuẩn chỉnh, không bị rung. Quan trọng là câu chuyện, là cảm xúc. Vất vả đến mấy, chỉ cần đủ đam mê thì khó khăn sẽ là những chuyện nhỏ”, Diễm chia sẻ.

Tốt nghiệp khoa Báo chí - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), Diễm đã từng làm báo. Nhưng có lẽ môi trường báo chí chưa thỏa được tâm hồn nhạy cảm và trái tim luôn muốn thu hết những thanh âm của đời sống nên cô gái Tày đã rẽ sang hướng làm phim tài liệu - một dòng phim vốn rất kén người xem.

Sự nghiệp 10 năm làm phim của Diễm mới chỉ có 3 tác phẩm. Trừ “Giường xinh” là bài tốt nghiệp khóa học làm phim tài liệu Varan Vietnam năm 2016, 2 tác phẩm còn lại đều đạt giải. “Con đi trường học”- phim đầu tay Diễm tự làm một mình khi còn là sinh viên đại học - đạt giải Cánh diều Bạc năm 2013 (năm đó Cánh diều không có giải Vàng).

“Con đi trường học” là phim kể về một phụ nữ người Dao đơn thân bị HIV, một mình nuôi con ở Bắc Kạn. Cả niềm tin yêu và hy vọng sống chị dồn vào đứa con trai duy nhất. Để có những thước phim chân thật nhất, cô sinh viên Hà Lệ Diễm khi ấy cứ rảnh là bắt xe khách từ Hà Nội về Bắc Kạn, trèo đèo lội suối tới căn nhà cheo leo giữa rừng núi, ăn ngủ cùng nhân vật. “Có khi chỉ ăn măng xào, nộm ớt nghe nhân vật kể chuyện đời mình, tôi cảm thấy mình thực sự được sống nhiều hơn”, Diễm kể.

Ít người biết rằng, dù được giải Cánh diều Bạc nhưng với bộ phim “Con đi trường học”, số tiền mà Trung tâm Hỗ trợ và Phát triển tài năng điện ảnh (TPD) hỗ trợ cho đạo diễn làm phim độc lập chỉ vỏn vẹn 2 triệu đồng. Để hoàn thành bộ phim, Diễm đã sử dụng máy ảnh canon 550D của mình để quay thay vì thuê máy quay. “Một đứa giày bê bết đất, lỉnh kỉnh chân máy, máy quay, lăn lộn ở bất cứ góc khuất, xó xỉnh nào của cuộc sống để làm phim...”, Diễm tự nhận mình như thế.

Từ kẻ lang bạt khắp nơi, cơm đường cháo chợ để làm phim, bằng nỗ lực âm thầm và lòng đam mê, cống hiến với nghề, Hà Lệ Diễm đã được đặt chân đến những đất nước xa xôi cô từng mơ ước như: Hàn Quốc, Hồng Kông, Canada, Hà Lan, Ấn Độ… để tham gia những khóa học và dự án phim quốc tế.

Phim chính là cuộc sống

Diễm theo đuổi dòng phim tài liệu trực tiếp, ưu tiên sự thật, tối giản lời bình, hầu như không có bàn tay can thiệp của đạo diễn. Cuộc sống, tính cách, hoàn cảnh của nhân vật được đạo diễn kể bằng những thước phim hoàn toàn trung thực. Nữ đạo diễn thường làm phim về đề tài phụ nữ, trẻ em vùng cao. “Tôi yêu không khí, con người của những vùng đất núi đồi trập trùng, sương giăng mây phủ. Nó khiến tôi có cảm giác tự do, phiêu lưu và được là chính mình chứ không phải một cô gái mắc kẹt trong những chiếc hộp bê tông ở thành phố”, Diễm tâm sự.

“Những đứa trẻ trong sương” là phim dài gần 100 phút kể về cô bé người dân tộc Mông tên Di, 12 tuổi, sống trong bản cách trung tâm Sa Pa khoảng 12 cây số. Nhiều cô bé xinh xắn, hồn nhiên như cây cỏ như Di phải đối diện với tục kéo vợ - điều có thể làm thay đổi tương lai của các em theo hướng ít tích cực.

Bộ phim có sự hỗ trợ sản xuất, dựng phim của vợ chồng đạo diễn Trần Phương Thảo và Swann Dubus, hậu kỳ bởi Purin Pictures và White Light Studio (Thái Lan) đã giúp Diễm giành giải thưởng tuyệt đối cho vai trò đạo diễn tại Liên hoan Phim tài liệu Quốc tế Amsterdam năm 2021. Đây là liên hoan phim tài liệu có quy mô lớn nhất hiện nay, thu hút các nhà làm phim tài liệu từ khắp thế giới.

3 năm rưỡi quay phim, dựng mất 6 tháng, nguyên việc dịch nháp phim từ tiếng Mông sang tiếng phổ thông đã mất 3 tháng. Diễm đã cùng Di trải qua tuổi thơ tươi đẹp từ khi em là đứa trẻ tới khi trở thành thiếu nữ. Đạo diễn trẻ luôn trăn trở rất nhiều về số phận những đứa trẻ vùng cao như Di. Giữa giá trị truyền thống cần gìn giữ với một bên là sự xâm lấn của giá trị hiện đại, ngày sau cuộc đời những phụ nữ ấy sẽ thế nào?

Diễm miệt mài hằng năm trời với nhân vật, chứng kiến họ lớn lên, thay đổi. Rõ ràng, trên thực tế, tảo hôn, buôn bán phụ nữ và trẻ em tại vùng DTTS, miền núi là những vấn đề rất nóng được cả xã hội quan tâm. Nhưng không lên án, phê phán, phim của Diễm trong trẻo, nhẹ nhàng nhưng đầy ám ảnh.

“Tôi không phán xét ai hay điều gì tốt xấu. Tôi làm phim là để ghi lại những điều chân thật nhất từ đời sống của nhân vật, bởi suy cho cùng, chúng ta cũng là những người từ ngoài nhìn vào chứ không thực hành văn hóa của họ. Bất kỳ văn hóa nào không còn phù hợp nữa thì cộng đồng ấy sẽ loại bỏ thôi. Có điều, qua phim của mình, tôi mong muốn nói với những đứa trẻ vùng cao được tiếp cận với nhiều cơ hội học tập hơn. Bởi vì bầu trời ngoài kia rất rộng lớn”.

Cuộc đời họ có thể khác hơn không? Đó là tiếng nói đầy trách nhiệm và nhân văn của một người làm phim. Phim của Diễm như là hơi thở của đời sống, những phận người cũng tự nhiên đi vào phim khiến đạo diễn nhiều lúc quên mất phải bật máy quay. Những khung trời trong trẻo, những tiếng cười và cả những giá trị đè nặng lên mỗi phận người, tất cả đã hòa quyện nhuần nhuyễn trong những thước phim tài liệu khiến công chúng vừa xúc động vừa day dứt.

Trò chuyện với đạo diễn trẻ này, tôi cảm nhận được rõ rệt con người khiêm nhường và chân thật của cô. Diễm kể về khó khăn, vất vả trên những chặng đường làm phim một cách nhẹ tênh. Cô bảo, nghề nào cũng khó khăn, gian nan cả, quan trọng là mình thu xếp cuộc đời mình cho gọn gàng để có thể sống hạnh phúc với niềm đam mê của mình.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Đoàn kết, tương thân tương ái - nền tảng để làng Wâu phát triển

Đoàn kết, tương thân tương ái - nền tảng để làng Wâu phát triển

Từ chủ trương tuyên truyền vận động các hộ đồng bào DTTS phát huy tinh thần đoàn kết gắn bó, “tương thân tương ái”, thay đổi nếp nghĩ, cách làm, tích cực học hỏi, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất để nâng cao thu nhập..., làng Wâu, xã Chư Á, (TP. Pleiku) đã từng bước đổi thay, cuộc sống no ấm đang dần hiện hữu trong những nếp nhà của người Ba Na nơi đây.
Tin nổi bật trang chủ
Thủ tướng Chính phủ ấn nút khánh thành hạng mục quan trọng của tổ hợp hóa dầu hơn 5 tỷ USD

Thủ tướng Chính phủ ấn nút khánh thành hạng mục quan trọng của tổ hợp hóa dầu hơn 5 tỷ USD

Thời sự - PV - 1 giờ trước
Chiều 26/11, tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã dự lễ khánh thành Cụm cảng - Bồn bể chuyên dụng và Nhà máy tiện ích trung tâm của Dự án Tổ hợp Hóa dầu miền Nam (LSP) có tổng vốn đầu tư hơn 5 tỷ USD.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, đáp ứng kỳ vọng của nhân dân

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, đáp ứng kỳ vọng của nhân dân

Thời sự - PV - 2 giờ trước
Chiều 26/11, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã gặp mặt 63 đại biểu Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc cấp xã và Trưởng Ban Công tác Mặt trận tiêu biểu đại diện cho 63 tỉnh, thành phố trong cả nước về dự Hội nghị biểu dương Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc cấp xã và Trưởng Ban Công tác Mặt trận tiêu biểu toàn quốc giai đoạn 2017-2022.
Sơn La: Nâng cao hiệu quả truyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý từ Chương trình MTQG

Sơn La: Nâng cao hiệu quả truyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý từ Chương trình MTQG

Công tác Dân tộc - V.Minh - 3 giờ trước
Nâng cao hiệu quả truyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật và khả năng tiếp cận và thụ hưởng trợ giúp pháp lý (TGPL), là những mục tiêu của Tiểu dự án 1, thuộc Dự án 10 của Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030; giai đoạn I: 2021 - 2025. Để đạt mục tiêu này, tỉnh Sơn La đã và đang tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền đưa kiến thức pháp luật đến với đồng bào; đồng thời giúp đồng bào nắm được quyền lợi của mình, vừa góp phần thực hiện thắng lợi Chương trình MTQG.
Thủ tướng định hướng

Thủ tướng định hướng "tư duy mới, đột phá mới, giá trị mới" cho phát triển Đông Nam Bộ

Thời sự - PV - 4 giờ trước
Định hướng nhiệm vụ, giải pháp thời gian tới, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã dành nhiều thời gian phân tích sâu về "tư duy mới, đột phá mới, giá trị mới" giúp khu vực Đông Nam Bộ phát triển mạnh mẽ.
WORLD CUP 2022: Bảng E - Nhật Bản tìm kiếm chiến thắng tiếp theo trước Costa Rica

WORLD CUP 2022: Bảng E - Nhật Bản tìm kiếm chiến thắng tiếp theo trước Costa Rica

Thể thao - PV - 5 giờ trước
Trước trận đấu có tính chất quan trọng với Nhật Bản, HLV Luis Fernando Suarez hy vọng rằng lối đá tấn công sòng phẳng mà ông áp dụng cho Costa Rica sẽ phát huy hiệu quả.
Bánh uôi – hương vị tình yêu của người Mường Hoà Bình

Bánh uôi – hương vị tình yêu của người Mường Hoà Bình

Bánh uôi là đặc sản của người Mường ở Hòa Bình. Bánh có rất nhiều tên gọi khá hay, ý nghĩa và mĩ miều khác như bánh tình yêu, bánh cặp, bánh vợ chồng hay bánh đoàn kết... Bánh uôi chính là niềm tự hào của người Mường, là một nét độc đáo trong nền văn hóa ẩm thực của một miền sơn cước mỗi dịp Tết đến Xuân về.
7 dự báo xu hướng du lịch cho năm 2023

7 dự báo xu hướng du lịch cho năm 2023

Du lịch - PV - 6 giờ trước
Mọi người trên khắp thế giới đang cảm thấy lạc quan hơn rất nhiều về du lịch năm 2023 so với 2022, và Việt Nam cũng không ngoại lệ. Mới đây Booking.com đã ủy nhiệm thực hiện một nghiên cứu chuyên ngành và đưa ra 7 dự đoán về xu hướng du lịch cho 2023.
Hội sách Quảng Ninh năm 2022: “Khai mỏ trí thức - Tiếp lửa tương lai”

Hội sách Quảng Ninh năm 2022: “Khai mỏ trí thức - Tiếp lửa tương lai”

Tin địa phương - Thiên An - Mỹ Dung - 7 giờ trước
Từ ngày 24 - 27/11, tại hai không gian Thư viện tỉnh và Quảng trường 30/10 đã diễn ra Hội sách Quảng Ninh năm 2022 với chủ đề “Khai mỏ tri thức - Tiếp lửa tương lai”. Hội sách đã thu hút đông đảo bạn đọc tham gia góp phần thúc đẩy văn hóa đọc ở Quảng Ninh.
Gia Lai: Trao chứng nhận cho 47 học sinh dân tộc Gia Rai lớp học cồng chiêng và múa xoang

Gia Lai: Trao chứng nhận cho 47 học sinh dân tộc Gia Rai lớp học cồng chiêng và múa xoang

Tin địa phương - Ngọc Thu - 7 giờ trước
Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao huyện Đak Đoa (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện đã tổng kết lớp học cồng chiêng và múa xoang, trao chứng nhận cho 47 học sinh dân tộc Gia Rai của Trường Tiểu học số 1 xã Ia Băng.
Lịch thi đấu World Cup 2022 ngày 26/11/2022

Lịch thi đấu World Cup 2022 ngày 26/11/2022

Thể thao - B. Ngân - 8 giờ trước
Ngày 26/11/2022, vòng bảng World Cup 2022 diễn ra 4 trận đấu ở các bảng B, C và D.
GDP bình quân đầu người Việt Nam tăng trưởng ấn tượng nhất thế giới

GDP bình quân đầu người Việt Nam tăng trưởng ấn tượng nhất thế giới

Kinh tế - PV - 9 giờ trước
Trong giai đoạn 2006-2021, GDP bình quân đầu người của Việt Nam theo USD giá hiện hành đã tăng gần 371% (tăng gần 5 lần).