Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nâng cao trình độ cho lao động DTTS: Cần thay đổi cách xác định “lao động qua đào tạo” (Bài 3)

Sỹ Hào - 10:23, 25/03/2020

Đến thời điểm này, chỉ tiêu “lao động qua đào tạo” đã vượt kế hoạch đề ra; tuy nhiên, tỷ lệ lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật (CMKT) đạt rất thấp, nhất là lao động DTTS. Điều này đòi hỏi phải thay đổi cách tiếp cận trong việc thực hiện chỉ tiêu “lao động qua đào tạo”.

Đào tạo nghề đang góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động; nhiều LĐNT có thu nhập từ làm dịch vụ nông nghiệp. (Ảnh minh họa)
Đào tạo nghề đang góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động; nhiều LĐNT có thu nhập từ làm dịch vụ nông nghiệp. (Ảnh minh họa)

Đào tạo ngắn hạn là chính

Trong số báo 24 (1606), ra ngày 20/3, Báo Dân tộc và Phát triển đã phản ánh trình độ của lao động DTTS ngày càng tụt hậu so với yêu cầu của thị trường, việc làm. Số liệu điều tra dân số và nhà ở năm 2019 của Tổng cục Thống kê (TCTK) đã cảnh báo, có tới 76,9% lao động chưa được đào tạo CMKT; phần lớn lao động DTTS đều chưa qua đào tạo.

Nhưng kết quả thực hiện chỉ tiêu “Lao động qua đào tạo” của ngành Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH) lại đưa ra số liệu hoàn toàn khác. Tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ công tác năm 2020, tổ chức ngày 25/12/2019, Bộ LĐTB&XH đã công bố: Hết năm 2019, tỷ lệ lao động qua đào tạo (bao gồm các trình độ: Sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học trở lên và dạy nghề dưới 3 tháng) đã đạt 62%.

Nhìn qua thì số liệu giữa TCTK và Bộ LĐTB&XH “vênh” nhau, nhưng thực tế lại hoàn toàn phù hợp. Bởi TCTK rà soát lao động được đào tạo CMKT từ trình độ sơ cấp (3 tháng) trở lên, có văn bằng, chứng chỉ; còn Bộ LĐTB&XH lại gộp cả số lao động được đào tạo ngắn hạn, dưới 3 tháng.

Thực tế là từ năm 2012 đến nay, thực hiện “Chiến lược phát triển dạy nghề thời kỳ 2011 - 2020” theo Quyết định số 630/QĐ-TTg, ngày 29/5/2012, ngành LĐTB&XH các địa phương đã nỗ lực nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo. Tuy nhiên, phần lớn lao động nông thôn (LĐNT), lao động DTTS chủ yếu tiếp cận trình độ đào tạo ngắn hạn theo Đề án “Đào tạo nghề cho LĐNT đến năm 2020” (Đề án 1956).

Theo báo cáo của Bộ LĐTB&XH, hết năm 2019, cả nước đã có khoảng 9,6 triệu LĐNT được học nghề theo Đề án 1956; đạt 85,7% mục tiêu của đề án (11,2 triệu người đến năm 2020).

Còn tính riêng lao động DTTS, theo thống kê của Ủy ban Dân tộc, từ năm 2016 đến cuối năm 2018, có khoảng 480 nghìn người được học nghề. Trong đó chỉ có 130 nghìn người (chiếm 8%) học trung cấp, cao đẳng; còn lại khoảng 350 nghìn người được đào tạo ngắn hạn theo Đề án 1956.

Cần thay đổi cách xác định “Lao động qua đào tạo”

Như các kỳ báo trước đã phản ánh, trình độ học vấn thấp cùng với việc chưa được đào tạo CMKT, nên phần lớn lao động DTTS nằm trong nhóm có mức sống “nghèo nhất”. Trong khi đó, chỉ tiêu “Lao động qua đào tạo” luôn đạt và vượt, khiến dư luận không khỏi đặt câu hỏi về sự chính xác của việc thực hiện chỉ tiêu này.

Từ cuối năm 2018, khi đối chiếu với thông lệ quốc tế về chỉ tiêu “Lao động qua đào tạo” là phải tính từ 3 tháng trở lên, được cấp chứng chỉ, ông Bùi Sỹ Lợi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội cho rằng, trình độ đào tạo lao động lâu nay chủ yếu là ngắn hạn. Trong thời đại công nghệ 4.0, chỉ tiêu “Lao động qua đào tạo”, chủ yếu đào tạo ngắn hạn đã hết sứ mệnh lịch sử.

Thực tế, những năm qua, chỉ tiêu “Lao động qua đào tạo” cũng đã góp phần quan trọng chuyển đổi cơ cấu việc làm ở khu vực nông thôn, vùng DTTS và miền núi. Theo rà soát của TCTK, cơ cấu lao động làm nông nghiệp đã chuyển dịch từ 51,55% năm 2009 xuống còn 34,7% cuối năm 2019.

Báo cáo của TCTK cho thấy, năm 2019, thu nhập bình quân của nhóm “Lao động giản đơn” (chủ yếu LĐNT, lao động DTTS), dù mức thu nhập vẫn thấp nhất (3,26 triệu đồng/người/tháng) nhưng cũng đã tăng 717 nghìn đồng so với năm 2018.

Trong điều kiện trình độ lao động DTTS còn rất thấp, việc thực hiện chỉ tiêu “Lao động qua đào tạo”, trong đó có các lớp đào tạo ngắn hạn vẫn hết sức cần thiết đối với các địa phương vùng DTTS và miền núi. Tuy nhiên, việc đào tạo không thể dừng ở lại ở hình thức như tập huấn, bồi dưỡng kiến thức sản xuất như thời gian qua.

Báo Dân tộc và Phát triển sẽ phản ánh nội dung này trong số báo tiếp theo.

Tin cùng chuyên mục
Nâng cao trình độ cho lao động DTTS: Đào tạo để chuyển đổi cơ cấu nghề nghiệp (Bài cuối)

Nâng cao trình độ cho lao động DTTS: Đào tạo để chuyển đổi cơ cấu nghề nghiệp (Bài cuối)

Nước ta đang ở thời kỳ “dân số vàng” khi có khoảng 56,1/96 triệu người đang trong độ tuổi lao động. Nhưng tình trạng già hóa dân số cũng đang “gõ cửa”. Để đáp ứng nhu cầu thị trường, việc làm trong thời kỳ mới, yêu cầu đặt ra là phải có lộ trình đào tạo lao động mang tầm chiến lược.
Tin nổi bật trang chủ
Dự án khắc phục khẩn cấp hậu quả thiên tai ở Quảng Ngãi: Ai “Chống lưng” cho doanh nghiệp trúng thầu?

Dự án khắc phục khẩn cấp hậu quả thiên tai ở Quảng Ngãi: Ai “Chống lưng” cho doanh nghiệp trúng thầu?

Pháp luật - Thanh An - 22:45, 31/03/2020
Doanh nghiệp (DN) có dấu hiệu gian lận như: Sửa hợp đồng để được xét thầu, tẩy xóa hóa đơn chứng từ, không khớp về ngày tháng, số liệu… Mặc dù Chủ đầu tư (CĐT) đã yêu cầu làm rõ, nhưng nhà thầu không chứng minh được. Thế nhưng, ông Giám đốc Ban quản lý (BQL) dự án Đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn (NN&PTNT) tỉnh Quảng Ngãi vẫn cố tình bỏ qua và chọn DN trúng thầu.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì họp Thường trực Chính phủ về các kịch bản ứng phó dịch Covid-19

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì họp Thường trực Chính phủ về các kịch bản ứng phó dịch Covid-19

Thời sự - BTK - 21:24, 31/03/2020
Chiều 31/3, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ về những nội dung gồm: Các kịch bản ứng phó dịch Covid-19, chính sách bảo đảm an sinh xã hội cho các đối tượng bị ảnh hưởng bởi dịch và một số vấn đề khác.
Việt Nam đã chữa khỏi 57 ca COVID-19

Việt Nam đã chữa khỏi 57 ca COVID-19

Tin tức - PV - 19:09, 31/03/2020
Chiều 31/3, Bộ Y tế cho biết, trong ngày đã có 02 bệnh nhân mắc COVID-19 được công bố khỏi bệnh. Hiện, Việt Nam đã chữa khỏi cho 57 bệnh nhân mắc COVID-19, các trường hợp còn lại đang được điều trị có sức khỏe ổn định.
Cô Đàm Thị Thắm đam mê giảng dạy và nghiên cứu khoa học

Cô Đàm Thị Thắm đam mê giảng dạy và nghiên cứu khoa học

Giáo dục - Vũ Văn Tuấn - 17:47, 31/03/2020
Là giáo viên dạy Địa lý tại Trường THPT Đăk Ơ, huyện Bù Gia Mập (Bình Phước) từ năm 2012, cô giáo Đàm Thị Thắm luôn đi đầu trong đổi mới phương pháp giảng dạy và nghiên cứu khoa học.
Sống văn minh trong mùa dịch

Sống văn minh trong mùa dịch

Cùng trao đổi - Hồng Phúc - 16:10, 31/03/2020
Tính đến hết ngày 30/3, đại dịch Covid-19 đã xuất hiện tại hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới với trên 720 nghìn người nhiễm, hơn 33 nghìn người tử vong. Nền kinh tế cả thế giới đang chịu những ảnh hưởng tiêu cực từ dịch bệnh này chứ không chỉ riêng quốc gia, cá nhân nào.
Dạy học ở vùng cao trong mùa dịch

Dạy học ở vùng cao trong mùa dịch

Giáo dục - Trọng Bảo - 15:25, 31/03/2020
Hiện nhiều địa phương đã và đang tổ chức học trực tuyến. Nhưng với huyện vùng cao Bát Xát (Lào Cai), rất nhiều cơ sở giáo dục điều kiện cơ sở vật chất, điều kiện kinh tế của học sinh còn nhiều hạn chế nên khó có thể tổ chức phương pháp dạy học này. Để khắc phục, ngành Giáo dục huyện Bát Xát đã chủ động tìm giải pháp cho các em học sinh vẫn bắt nhịp với kế hoạch học tập trong mùa dịch.
Cây lưỡi rắn chữa bệnh

Cây lưỡi rắn chữa bệnh

Vườn thuốc quanh ta - BTK - 15:20, 31/03/2020
Cây lưỡi rắn còn có tên gọi khác như: Cỏ lưỡi rắn, xà thiệt có cuống, đơn đòng, vương thái tô, cóc mẩn, nọc sởi. Cây lưỡi rắn thường được sử dụng trong y học cổ truyền.
Ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp: Nâng cao giá trị sản phẩm

Ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp: Nâng cao giá trị sản phẩm

Khoa học - Công nghệ - Minh Thu - 10:27, 31/03/2020
Thời gian qua, với các dự án nghiên cứu, phát triển cây trồng có thế mạnh, Cao Bằng đã xuất hiện nhiều mô hình sản xuất hiệu quả, góp phần nâng cao thu nhập của người dân.
Chống dịch nơi biên giới

Chống dịch nơi biên giới

Sức khỏe - Thoa Hồng - 10:15, 31/03/2020
“Ăn lán, ngủ rừng” trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, thiếu thốn đủ thứ nhưng những cán bộ, chiến sĩ Biên phòng đóng quân trên địa bàn huyện Tràng Định (Lạng Sơn) vẫn ngày đêm bám trụ các chốt chặn ở đường mòn lối mở; nỗ lực không ngừng để ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh.
Khai báo y tế gian dối: Chưa ai bị khởi tố thì còn chưa biết sợ!

Khai báo y tế gian dối: Chưa ai bị khởi tố thì còn chưa biết sợ!

Thời sự - PV - 10:06, 31/03/2020
Nhiều chuyên gia y tế, pháp luật ủng hộ xử lý nghiêm việc không khai báo y tế hoặc khai báo gian dối, trốn cách ly nhằm tránh để lại hậu quả xấu.