Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nâng cao trình độ cho lao động người DTTS: Mức sống tỷ lệ thuận với chuyên môn kỹ thuật (Bài 1)

Sỹ Hào - 09:52, 18/03/2020

Lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật (CMKT) được xem là “chìa khóa” để giảm nghèo bền vững vùng DTTS và miền núi. Trong thời đại cách mạng 4.0, khi cơ cấu, thị trường, việc làm… đang thay đổi mạnh mẽ thì việc nâng cao trình độ CMKT cho lao động DTTS càng trở nên cấp bách.

Đa số những người lao động chưa qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật chỉ tham gia sản xuất nông nghiệp nên có mức sống thuộc nhóm “nghèo nhất”. (Ảnh minh họa)
Đa số những người lao động chưa qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật chỉ tham gia sản xuất nông nghiệp nên có mức sống thuộc nhóm “nghèo nhất”. (Ảnh minh họa)

Chưa qua đào tạo CMKT, thậm chí chưa bao giờ đi học nhưng vẫn phải tham gia thị trường lao động… đây là thực trạng đáng lo ngại của lực lượng lao động người DTTS.

Đi làm khi chưa được đi học

Năm nay 60 tuổi, bà Pỉ Hòa, dân tộc Bru - Vân Kiều, ở thôn Mới, xã Hướng Linh, huyện Hướng Hóa (Quảng Trị) mới biết chữ phổ thông. Ấy là nhờ Trường TH&THCS xã Hướng Linh mở lớp xóa mù chữ cho phụ nữ trên địa bàn. Tối tối, sau một ngày trên nương rẫy, bà Hòa và hơn 40 phụ nữ, tuổi đời 15 - 60, ở xã Hướng Linh, lại cùng nhau lên lớp học chữ.

Bà Hòa bảo, bao năm làm nương rẫy đều theo kinh nghiệm “gia truyền”; lúc trẻ phụ giúp bố mẹ, lấy chồng thì trở thành lao động chính trong nhà, dù không biết tính nhưng bà biết rõ, trong làm nông, được mùa thì đỡ, mất mùa là túng quẫn ngay.

Bà Hòa là một trong rất nhiều lao động DTTS là lao động chính trong gia đình khi chưa bao giờ đi học. Số liệu điều tra của Tổng cục Thống kê (TCTK) công bố tháng 12/2019 cho thấy, số lao động “chưa bao giờ đi học” ở các địa phương có đông đồng bào DTTS rất cao. Như khu vực Trung du miền núi phía Bắc (TDMNPB), cứ 100 lao động thì có 9,1 người chưa bao giờ đi học; khu vực Tây Nguyên thì có 6,6/100 người…

Cùng với đó, số lao động chưa tốt nghiệp tiểu học ở các địa phương có đông đồng bào DTTS hiện cũng rất nhiều. Theo thống kê, ở khu vực TDMNPB, trong 100 lao động, thì có 8 người; khu vực Tây Nguyên là 10,2 người. Đặc biệt, ở khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL), trong 100 lao động thì có 17,8 người chưa tốt nghiệp tiểu học.

Thu nhập thấp

Ngoài giáo dục phổ thông, TCTK cũng đưa ra chỉ số phản ánh khá rõ nét trình độ CMKT thấp của lực lượng lao động DTTS. Ở khu vực TDMNPB; bình quân trong 100 lao động chỉ có 19 người đã qua đào tạo (sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học ); khu vực Tây Nguyên và ĐBSCL còn thấp hơn, chỉ có 13 - 16/100 lao động đã qua đào tạo.

Đại đa số chưa qua đào tạo nên lao động DTTS chủ yếu làm việc đơn giản, thu nhập thấp. Từ năm 2015, kết quả điều tra thực trạng KT-XH 53 DTTS đã cho thấy, thu nhập bình quân của lao động DTTS chỉ 1,16 triệu đồng/người/tháng, bằng 45% bình quân chung của cả nước.

Sau 5 năm, đến nay thu nhập của lao động DTTS vẫn thuộc nhóm thấp nhất do chủ yếu làm việc đơn giản, chưa được đào tạo CMKT. Phân tích tỷ trọng lao động có việc làm theo mức sống ngũ vị phân (chia theo nhóm: Nghèo nhất, nghèo, trung bình, giàu, giàu nhất) từ kết quả điều tra dân số và nhà ở do TCTK công bố tháng 12/2019 có thể thấy rõ điều này.

Cụ thể, trong 100 lao động sản xuất nông nghiệp, nghề đơn giản chưa có CMKT chỉ có 4 người thuộc nhóm có mức sống “giàu nhất”, 13 người “giàu”, 22 người thuộc nhóm “trung bình”. Lao động thuộc nhóm “nghèo nhất” có 31 người, thuộc nhóm “nghèo” có 30 người.

Nhưng nếu lao động chỉ cần được đào tạo trình độ sơ cấp, mức sống đã có sự thay đổi rõ rệt. Cụ thể với 100 lao động có trình độ CMKT sơ cấp, nhóm “giàu nhất” có 15 - 17 người; nhóm “giàu” có 22 - 24 người; nhóm “trung bình” có 26 người; trong khi chỉ có 24 người “nghèo” và 9 - 12 người “nghèo nhất”.

Số liệu điều tra của TCTK cũng cho thấy, mức sống của lao động tăng tỷ lệ thuận với trình độ CMKT. Như với lao động có trình độ CMKT bậc cao, trong 100 lao động thì 56 người thuộc nhóm “giàu nhất”, chỉ có 3 người thuộc nhóm “nghèo nhất”.

Với lao động DTTS, ngoài số lượng lao động chưa biết chữ phổ thông còn nhiều, thì tỷ lệ lao động được đào tạo CMKT rất thấp. Điều này đòi hỏi phải nhìn lại công tác giáo dục, đào tạo cho lao động người DTTS. Báo Dân tộc và Phát triển sẽ phản ánh nội dung này trong số báo tiếp theo.


Tin cùng chuyên mục
Chống dịch nơi biên giới

Chống dịch nơi biên giới

“Ăn lán, ngủ rừng” trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, thiếu thốn đủ thứ nhưng những cán bộ, chiến sĩ Biên phòng đóng quân trên địa bàn huyện Tràng Định (Lạng Sơn) vẫn ngày đêm bám trụ các chốt chặn ở đường mòn lối mở; nỗ lực không ngừng để ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh.
Tin nổi bật trang chủ
Dự án khắc phục khẩn cấp hậu quả thiên tai ở Quảng Ngãi: Ai “Chống lưng” cho doanh nghiệp trúng thầu?

Dự án khắc phục khẩn cấp hậu quả thiên tai ở Quảng Ngãi: Ai “Chống lưng” cho doanh nghiệp trúng thầu?

Pháp luật - Thanh An - 22:45, 31/03/2020
Doanh nghiệp (DN) có dấu hiệu gian lận như: Sửa hợp đồng để được xét thầu, tẩy xóa hóa đơn chứng từ, không khớp về ngày tháng, số liệu… Mặc dù Chủ đầu tư (CĐT) đã yêu cầu làm rõ, nhưng nhà thầu không chứng minh được. Thế nhưng, ông Giám đốc Ban quản lý (BQL) dự án Đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn (NN&PTNT) tỉnh Quảng Ngãi vẫn cố tình bỏ qua và chọn DN trúng thầu.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì họp Thường trực Chính phủ về các kịch bản ứng phó dịch Covid-19

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì họp Thường trực Chính phủ về các kịch bản ứng phó dịch Covid-19

Thời sự - BTK - 21:24, 31/03/2020
Chiều 31/3, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ về những nội dung gồm: Các kịch bản ứng phó dịch Covid-19, chính sách bảo đảm an sinh xã hội cho các đối tượng bị ảnh hưởng bởi dịch và một số vấn đề khác.
Việt Nam đã chữa khỏi 57 ca COVID-19

Việt Nam đã chữa khỏi 57 ca COVID-19

Tin tức - PV - 19:09, 31/03/2020
Chiều 31/3, Bộ Y tế cho biết, trong ngày đã có 02 bệnh nhân mắc COVID-19 được công bố khỏi bệnh. Hiện, Việt Nam đã chữa khỏi cho 57 bệnh nhân mắc COVID-19, các trường hợp còn lại đang được điều trị có sức khỏe ổn định.
Cô Đàm Thị Thắm đam mê giảng dạy và nghiên cứu khoa học

Cô Đàm Thị Thắm đam mê giảng dạy và nghiên cứu khoa học

Giáo dục - Vũ Văn Tuấn - 17:47, 31/03/2020
Là giáo viên dạy Địa lý tại Trường THPT Đăk Ơ, huyện Bù Gia Mập (Bình Phước) từ năm 2012, cô giáo Đàm Thị Thắm luôn đi đầu trong đổi mới phương pháp giảng dạy và nghiên cứu khoa học.
Sống văn minh trong mùa dịch

Sống văn minh trong mùa dịch

Cùng trao đổi - Hồng Phúc - 16:10, 31/03/2020
Tính đến hết ngày 30/3, đại dịch Covid-19 đã xuất hiện tại hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới với trên 720 nghìn người nhiễm, hơn 33 nghìn người tử vong. Nền kinh tế cả thế giới đang chịu những ảnh hưởng tiêu cực từ dịch bệnh này chứ không chỉ riêng quốc gia, cá nhân nào.
Dạy học ở vùng cao trong mùa dịch

Dạy học ở vùng cao trong mùa dịch

Giáo dục - Trọng Bảo - 15:25, 31/03/2020
Hiện nhiều địa phương đã và đang tổ chức học trực tuyến. Nhưng với huyện vùng cao Bát Xát (Lào Cai), rất nhiều cơ sở giáo dục điều kiện cơ sở vật chất, điều kiện kinh tế của học sinh còn nhiều hạn chế nên khó có thể tổ chức phương pháp dạy học này. Để khắc phục, ngành Giáo dục huyện Bát Xát đã chủ động tìm giải pháp cho các em học sinh vẫn bắt nhịp với kế hoạch học tập trong mùa dịch.
Cây lưỡi rắn chữa bệnh

Cây lưỡi rắn chữa bệnh

Vườn thuốc quanh ta - BTK - 15:20, 31/03/2020
Cây lưỡi rắn còn có tên gọi khác như: Cỏ lưỡi rắn, xà thiệt có cuống, đơn đòng, vương thái tô, cóc mẩn, nọc sởi. Cây lưỡi rắn thường được sử dụng trong y học cổ truyền.
Ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp: Nâng cao giá trị sản phẩm

Ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp: Nâng cao giá trị sản phẩm

Khoa học - Công nghệ - Minh Thu - 10:27, 31/03/2020
Thời gian qua, với các dự án nghiên cứu, phát triển cây trồng có thế mạnh, Cao Bằng đã xuất hiện nhiều mô hình sản xuất hiệu quả, góp phần nâng cao thu nhập của người dân.
Chống dịch nơi biên giới

Chống dịch nơi biên giới

Sức khỏe - Thoa Hồng - 10:15, 31/03/2020
“Ăn lán, ngủ rừng” trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, thiếu thốn đủ thứ nhưng những cán bộ, chiến sĩ Biên phòng đóng quân trên địa bàn huyện Tràng Định (Lạng Sơn) vẫn ngày đêm bám trụ các chốt chặn ở đường mòn lối mở; nỗ lực không ngừng để ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh.
Khai báo y tế gian dối: Chưa ai bị khởi tố thì còn chưa biết sợ!

Khai báo y tế gian dối: Chưa ai bị khởi tố thì còn chưa biết sợ!

Thời sự - PV - 10:06, 31/03/2020
Nhiều chuyên gia y tế, pháp luật ủng hộ xử lý nghiêm việc không khai báo y tế hoặc khai báo gian dối, trốn cách ly nhằm tránh để lại hậu quả xấu.