Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Dân ca dân tộc Mông và nỗi trăn trở của nghệ nhân

Hồng Minh - 14:18, 11/02/2020

Dân ca của dân tộc Mông là những bài hát do người dân tự sáng tác và được lưu truyền từ lâu đời. Dân ca Mông có nhiều loại, hiện nay còn lưu giữ được một số loại hình dân ca như: Hát trong sinh hoạt (hát ru, hát vui chơi của trẻ em); hát mang tính nghi lễ (hát lên nhà mới, hát trong đám cưới, hát giao duyên, hát than thân...).

Đồng bào dân tộc Mông thể hiện các làn điệu dân ca, dân vũ trong các lễ hội của thôn, bản
Đồng bào dân tộc Mông thể hiện các làn điệu dân ca, dân vũ trong các lễ hội của thôn, bản

Ngay từ lúc mới sinh ra, trẻ em người Mông đã được đắm mình trong cái nôi văn hóa cộng đồng với những làn điệu dân ca nói về cuộc sống, xây dựng bản làng. Những bài hát dân ca không chỉ thể hiện bằng lời, mà còn có thể giãi bày thông qua những nhạc cụ như: Sáo, khèn, kèn lá, đàn môi.

Nghệ nhân Ly Thị Chở, huyện Đồng Văn (Hà Giang) chia sẻ: “Tôi không còn nhớ mình đã bắt đầu hát từ khi nào. Nhưng tôi vẫn nhớ lại hình ảnh bố mẹ, cô chú của tôi hát khi họ đang thu hoạch và làm những công việc nhà. Và rồi cứ như vậy, tôi đã học thuộc được những giai điệu dân ca đó”.

Vừa kể, bà Chở vừa cất lên những câu hát trong bài Công ơn cha mẹ: “Nơi ở của người Mông cheo leo núi cao. Tay với đến mặt trời, mặt trăng, gần chân mây. Nơi mà từ những kẽ đá cũng mọc ra hạt ngô căng mẩy… nơi mà khó khăn mọi người vẫn vui cười, vui hát…”.

Đối với những chàng trai, cô gái Mông, dân ca là phương tiện để bày tỏ tình yêu chân thành, nhưng hết sức mãnh liệt: “Cái bụng anh thương em nhiều như lá rừng. Em không có lòng thì thôi. Có lòng thì về ta ở với nhau một đêm. Em không có lòng thì thôi, có lòng thì về, ta ở với nhau một ngày”. Những hình ảnh trong lời hát mộc mạc nhưng cũng phản ánh sâu sắc tâm tư, ước nguyện vươn tới hạnh phúc vẹn tròn. Qua lời hát, tiếng khèn, họ tìm hiểu nhau và nên vợ nên chồng.

Dân ca là tiếng lòng của người Mông gửi gắm qua câu hát
Dân ca là tiếng lòng của người Mông gửi gắm qua câu hát

Theo bà Chở, dân ca người Mông vô cùng phong phú và có nhiều chủ đề như trở thành một người con dâu, tình yêu và tình anh em, hay là những bài hát được mẹ truyền dạy lại cho con…

Cũng như Nghệ nhân Ly Thị Chở, bà Vàng Thị Dí, huyện Trấn Yên (Yên Bái) chia sẻ: “Người Mông hát dân ca rất hay và ý nghĩa. Thế hệ của tôi giỏi hát dân ca lắm, nhưng giờ già hết rồi nên lâu không hát nữa”. 

Nghệ nhân Giàng Seo Gà, huyện Sa Pa (Lào Cai) chia sẻ, dân ca có ý nghĩa rất quan trọng trong cuộc sống, nhất là vấn đề văn hóa tâm linh, sau đó là văn hóa giải trí. Những lời ca, tiếng hát, tiếng khèn, tiếng sáo, khèn lá chính là tiếng lòng của người Mông. Bây giờ mọi người dùng điện thoại, nên không biết thổi khèn lá nữa, cũng không còn gọi nhau từ vách núi này sang vách núi kia bằng khèn. Cứ thế tiếng khèn, tiếng kèn lá mất dần đi.

“Tụi trẻ bây giờ không hiểu hát dân ca là thế nào, cũng không hiểu lời mình hát”, nghệ nhân Giàng Seo Gà trăn trở.

"Những lời ca, tiếng hát, tiếng khèn, tiếng sáo, khèn lá chính là tiếng lòng của người Mông. Bây giờ mọi người dùng điện thoại, nên không biết thổi khèn lá nữa, cũng không còn gọi nhau từ vách núi này sang vách núi kia bằng khèn. Cứ thế tiếng khèn, tiêng kèn lá mất dần đi”.

Nghệ nhân Giàng Seo Gà, huyện Sa Pa (Lào Cai).

Tin cùng chuyên mục
Tiếng tù và của người Dao

Tiếng tù và của người Dao

Người Dao ở Tuyên Quang có nhiều nhạc cụ được sử dụng trong các nghi lễ thờ cúng như kèn pí lè, trống, thanh la, chũm chọe, chuông nhạc..., trong đó tù và là nhạc cụ độc đáo. Theo quan niệm người Dao, tiếng tù và chính là thanh âm thiêng liêng có ý nghĩa kết giao giữa đời thực và thế giới tâm linh.
Tin nổi bật trang chủ
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc gửi Thư chúc mừng đồng bào Khmer nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2020

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc gửi Thư chúc mừng đồng bào Khmer nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2020

Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2020 của đồng bào Khmer, đồng chí Nguyễn Xuân Phúc, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ gửi Thư chúc mừng Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây đến toàn thể đồng bào, đồng chí, các vị chư tăng và kiều bào Khmer. Báo Dân tộc và Phát triển trân trọng đăng tải toàn văn nội dung bức thư của Thủ tướng Chính phủ.
Tây Nguyên: Phòng dịch khi dịch chưa đến

Tây Nguyên: Phòng dịch khi dịch chưa đến

Sức khỏe - Lê Hường - 31 phút trước
Đến thời điểm hiện tại, cả 5 tỉnh Tây nguyên chưa ghi nhận ca nhiễm Covid-19 nào. Song công tác phòng, chống dịch luôn được Đảng bộ, chính quyền các cấp, các ngành và đồng bào các DTTS đồng lòng chống dịch.
Bình Định: Cần xử lý dứt điểm những bất cập tại Cụm công nghiệp Cát Khánh

Bình Định: Cần xử lý dứt điểm những bất cập tại Cụm công nghiệp Cát Khánh

Bạn đọc - Lê Phương - 22:26, 10/04/2020
Không chỉ chậm tiến độ, việc quy hoạch và triển khai xây dựng Cụm công nghiệp (CCN) Chế biến thủy sản Cát Khánh, xã Cát Khánh, huyện Phù Cát (Bình Định) đã bộc lộ nhiều bất cập cần phải xử lý dứt điểm.
Bộ LĐ-TB&XH đề xuất hỗ trợ nhóm đối tượng lao động tự do

Bộ LĐ-TB&XH đề xuất hỗ trợ nhóm đối tượng lao động tự do

Tin tức - T.Minh - 20:49, 10/04/2020
“Gói hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch Covid-19 là cấp bách và chưa có tiền lệ; hỗ trợ các đối tượng trong thời gian sớm nhất, không để độ trễ trong chính sách; công khai, minh bạch, không để trục lợi”, đây là nhấn mạnh của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) Đào Ngọc Dung tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc của Chính phủ với các địa phương về các giải pháp, nhiệm vụ ứng phó tổng thể, toàn diện với những tác động từ dịch Covid-19, diễn ra sáng 10/4.
Công trình số 35 Hàng Bè (Hà Nội): Ngang nhiên thi công bất chấp lệnh giãn cách xã hội

Công trình số 35 Hàng Bè (Hà Nội): Ngang nhiên thi công bất chấp lệnh giãn cách xã hội

Pháp luật - Tuấn Trình - Hiếu Anh - 20:42, 10/04/2020
Mặc dù ngày 31/3/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ra Chỉ thị số 16/CT-TTg về việc thực hiện các biện pháp cấp bách phòng, chống dịch Covid-19. Tuy nhiên, thời gian vừa qua, công trình số 35 Hàng Bè, Phường Hàng Bạc, Quận Hoàn Kiếm (TP. Hà Nội) vẫn bất chấp lệnh giãn cách xã hội, liên tục thi công công trình. Tình trạng này đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ lây lan dịch bệnh.
Phân bổ 100 tỷ đồng từ nguồn nhắn tin ủng hộ phòng, chống dịch Covid –19 cho Bộ Y tế

Phân bổ 100 tỷ đồng từ nguồn nhắn tin ủng hộ phòng, chống dịch Covid –19 cho Bộ Y tế

Tin tức - Hoài Dương - 20:10, 10/04/2020
Chiều 10/4, tại Hà Nội, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ( MTTQ ) Trần Thanh Mẫn và Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng đã trao số tiền phân bổ (đợt 1) trị giá 100 tỷ đồng từ nguồn nhắn tin ủng hộ phòng, chống dịch Covid – 19 cho Bộ Y tế.
Vinamilk gây quỹ giúp gần 6.000 trẻ em khó khăn

Vinamilk gây quỹ giúp gần 6.000 trẻ em khó khăn

Đời sống - Xã hội - PV - 19:02, 10/04/2020
“Vinamilk - Triệu bước đi, đẩy lùi Cô-vi” là hoạt động gây quỹ nội bộ được Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) tổ chức từ giữa tháng 3/2020, với hình thức kêu gọi nhân viên đóng góp số bước đi. Cụ thể, bằng các ứng dụng di động đếm số bước đi, với mỗi bước chân, mỗi nhân viên của Vinamilk sẽ đóng góp 100 đồng vào quỹ “Vinamilk - Triệu bước đi, đẩy lùi Cô-vi”.
Học sinh sẽ được học bù kiến thức trong 2 tuần đầu năm học mới

Học sinh sẽ được học bù kiến thức trong 2 tuần đầu năm học mới

Thời sự - PV - 16:31, 10/04/2020
Nếu học sinh đi học trở lại trước ngày 5/6/2020, thì các em lớp 12 vẫn có thể tham gia kỳ thi THPT Quốc gia, với tinh thần tổ chức giảm nhẹ nhất có thể.
Công trình thủy lợi Đăk Drô: Bi hài chuyện đền bù giải phóng mặt bằng

Công trình thủy lợi Đăk Drô: Bi hài chuyện đền bù giải phóng mặt bằng

Bạn đọc - Lê Hường - Hoàng Tiến - 15:03, 10/04/2020
Để thực hiện dự án mở rộng công trình thủy lợi Đăk Drô, từ năm 2017, UBND huyện Krông Nô (Đăk Nông) đã lên phương án đền bù, hỗ trợ giải phóng mặt bằng. Chuyện bi hài là, danh sách người nhận đền bù liên tục thay đổi, người không có đất được nhận tiền, còn người mất đất lại trắng tay.
Thủ tướng: Phải khắc phục cho được sự

Thủ tướng: Phải khắc phục cho được sự "đổ, gãy" của nền kinh tế

Thời sự - PV - 11:29, 10/04/2020
Thủ tướng cho rằng, trong lịch sử, Việt Nam chưa từng chùn bước trước khó khăn, luôn mạnh mẽ và đứng cao hơn thách thức.
“Ngày không viết” và “Ngày không hẹn” ở Đăk Nông

“Ngày không viết” và “Ngày không hẹn” ở Đăk Nông

Kinh tế - L. Hường - 10:25, 10/04/2020
“Ngày không viết” và “Ngày không hẹn” là mô hình đã và đang được Bảo hiểm xã hội (BHXH) tỉnh Đăk Nông triển khai thực hiện tại Bộ phận tiếp nhận, trả kết quả tại các đơn vị trực thuộc BHXH tỉnh Đăk Nông. Mô hình nhằm nâng cao chất lượng phục vụ tốt nhất cho tổ chức, công dân, phát huy tối đa hiệu quả công tác cải cách thủ tục hành chính và dịch vụ công, qua đó mang lại sự hài lòng cho người dân khi đến giao dịch.