Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Tết của người Ma Coong

Quỳnh Chi - 09:41, 06/02/2020

Người Ma Coong (thuộc dân tộc Bru-Vân Kiều) sống rải rác ở 18 bản quanh khu vực biên giới thuộc xã Thượng Trạch, huyện Bố Trạch (Quảng Bình) với hơn 2000 người. Không giống như những dân tộc khác, Tết của người Ma Coong muộn hơn so với các dân tộc khác và gắn liền với Lễ hội đập trống. Đây là ngày lễ mà họ mong chờ nhất trong năm với mong muốn cầu cho mưa thuận gió hòa, bản làng được ấm no, hạnh phúc…

Lễ hội đập trống được người Ma Coong mong chờ nhất trong năm
Lễ hội đập trống được người Ma Coong mong chờ nhất trong năm

Từ Tết Nguyên đán…

Bắt tay khách đến thăm bản thật chặt, anh Đinh Tiến, Trưởng bản Aki cười giải thích, với người Ma Coong, Lễ hội đập trống ngày 16 tháng Giêng (âm lịch) mới là ngày lễ quan trọng nhất trong đời sống văn hóa của đồng bào. Khoảng 10 năm trở lại đây, với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, trong quá trình hòa nhập với các dân tộc khác, đặc biệt là sự giao lưu văn hóa với người Kinh, các cán bộ lên đây công tác, người miền xuôi lên buôn bán, định cư họ tổ chức ăn Tết rồi mời bà con dân bản cùng ăn, cùng vui. Từ đó, người Ma Coong đã dần đón nhận và ăn Tết Nguyên đán. 

“Tuy nhiên, cuộc sống của đồng bào bao đời nay gắn liền với nương rẫy, vì vậy, bà con sẽ làm việc cho đến ngày Tết thì mới nghỉ ở nhà”, Trưởng bản Tiến cho hay. 

Dù không có điều kiện để rình rang như người miền xuôi, không bánh chưng, không dưa hành, không câu đối đỏ, không bánh trái tràn đầy, nhưng Tết đến, người Ma Coong thể hiện sự chào đón năm mới bằng cách treo cờ Tổ quốc, dựng cây nêu và tự tay ủ những hũ rượu cần. 

Trưởng bản Đinh Tiến nói: “Việc bà con treo cờ Tổ quốc là để ghi nhớ ơn Đảng và Nhà nước đã chăm lo đời sống, giúp bà con có cái ăn, cái mặc, con em được đến trường. Ngày Tết bà con Ma Coong cũng mời nhau uống rượu, nói chuyện và chúc nhau những gì tốt đẹp nhất trong năm mới”.

Tại Lễ hội, người Ma Coong lựa chọn những của ngon vật lạ bày biện làm lễ cúng tế để tưởng nhớ vị già bản tiên tổ, đền đáp công ơn của Giàng
Tại Lễ hội, người Ma Coong lựa chọn những của ngon vật lạ bày biện làm lễ cúng tế để tưởng nhớ vị già bản tiên tổ, đền đáp công ơn của Giàng

Đến lễ hội linh thiêng 

Sau Tết Nguyên đán, người Ma Coong mới chính thức tất bật, chuẩn bị đón lễ Tết của đồng bào mình, đó là Lễ hội đập trống. Đây là ngày lễ mà họ mong chờ nhất trong năm. Nhiều năm qua, ông Đinh Xon là người được thừa kế quyền tổ chức Lễ hội đập trống của người Ma Coong. Ông cho biết, theo tục lệ của người Ma Coong lễ vật cúng Giàng, được đóng góp từ các gia đình của 18 thôn bản bao gồm: Gà thể hiện cho chăn nuôi bội phát; gạo nếp thể hiện sự được mùa; đọt mây, đọt đoác thể hiện sự kính trọng của người dân đối với núi rừng.

Trong ngày diễn ra Lễ hội, 6 mâm lễ vật được chuẩn bị dâng tế là 18 hũ rượu cần, 18 con gà, 24 con cá, đọt mây, thân cây đoác. Sau phần lễ, ông Đinh Xon phát lễ đập trống. Lúc này tất cả thanh niên trai tráng trong làng thay nhau đập trống và hô to: “Roa lữ Giàng ơi. Roa lữ Giàng ơi” (vui quá, sướng quá Giàng ơi).

Về nguồn gốc của Lễ hội, các vị cao niên người Ma Coong kể rằng, xưa kia, vùng đất của người Ma Coong đang ở bỗng xuất hiện một con khỉ ác. Hằng đêm, khỉ thường vào rẫy ăn hết ngô lúa của bà con trong dân bản. Từ khi con khỉ xuất hiện, người Ma Coong liên tục bị mất mùa, đói kém. Người Ma Coong dùng nhiều cách đuổi khỉ ác nhưng vẫn không thành.

Một đêm, vị già làng nằm mơ thấy Giàng (thần trời) hiện về mách bảo, muốn đuổi khỉ thì hãy làm một chiếc trống tiếng thật vọng mang ra đánh khi khỉ ác về phá mùa màng. Làm theo lời mách, người Ma Coong đã làm ngay một chiếc trống có âm thanh vang xa tận sâu trong lòng đại ngàn Trường Sơn. Vào đêm trăng sáng nhất, khi con khỉ ác xuất hiện, dân bản mang trống ra đánh, tiếng trống vang khắp núi rừng khiến con khỉ bỏ chạy và không bao giờ trở lại. Từ đó, người Ma Coong được no ấm, hằng năm họ tổ chức lễ hội đập trống để tưởng nhớ công ơn của Giàng.

Lễ hội đập trống còn có ý nghĩa cầu cho mưa thuận gió hòa, bản làng được ấm no, hạnh phúc. Theo quan niệm của đồng bào, trong lễ hội này, người nào đánh vỡ được mặt trống là người may mắn nhất! Bởi người đó được Giàng giúp đỡ có được nhiều sức khỏe và của cải.

Đây cũng là dịp để trai, gái người Ma Coong chưa vợ, chưa chồng tìm hiểu và yêu nhau, tình tự mà không bị gia đình ngăn cấm. Đây được gọi là “đêm trời cho”, mỗi năm chỉ có một lần. Cũng nhờ đó, nhiều cặp trai gái đã nên duyên vợ chồng.

Ông Nguyễn Đức Ninh, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện Bố Trạch cho biết: Ngày 27/8/2019 lễ hội Đập trống của người Ma Coong đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây sẽ là căn cứ quan trọng để địa phương tổ chức lễ hội một cách bài bản, quy mô hơn nhằm lưu giữ nét văn hóa của tộc người này. Đồng thời, tạo ra sản phẩm du lịch khám phá đời sống và sinh hoạt văn hóa của các tộc người sinh sống trong Di sản thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng…


Tin cùng chuyên mục
Độc đáo mặt nạ gỗ

Độc đáo mặt nạ gỗ

Các dân tộc vùng Tây Nguyên - Trường Sơn và vùng Tây Bắc đến nay vẫn còn bảo lưu kho tàng nghệ thuật tạo hình hết sức đồ sộ, trong đó nổi bật nhất là các tác phẩm điêu khắc gỗ.
Nông dân Hưng Yên có thêm những mùa Xuân đẹp

Nông dân Hưng Yên có thêm những mùa Xuân đẹp

Kinh tế - Mai Hương - 15:26, 19/02/2020
Những năm gần đây, diện mạo cơ sở hạ tầng, đời sống Nhân dân trên địa bàn tỉnh Hưng Yên, nhất là ở vùng nông thôn đang có nhiều thay đổi. Dấu ấn nổi bật trong năm 2019 là toàn tỉnh đã có 4.676 hộ thoát nghèo, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo còn 1,9%. Toàn tỉnh có 5 huyện, thị xã, thành phố và 141 xã đạt chuẩn nông thôn mới (NTM).
Những cây cầu nối nhịp mùa Xuân

Những cây cầu nối nhịp mùa Xuân

Đời sống - Xã hội - Thành Nhân - 15:17, 19/02/2020
Thời gian qua, nhiều địa bàn khó khăn, giao thông chia cắt ở Bình Định, Phú Yên đã được hưởng lợi từ Dự án Đầu tư xây dựng cầu dân sinh và quản lý tài sản đường địa phương (LRAMP) do Ngân hàng Thế giới (WB) tài trợ, nhờ đó, góp phần cải thiện đời sống nhân dân thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Trồng lê trên “biển mây” Hồng Thái

Trồng lê trên “biển mây” Hồng Thái

Kinh tế - Hiếu Anh - 15:04, 19/02/2020
Xã Hồng Thái, huyện Na Hang (Tuyên Quang) có độ cao trên 1.000m so với mặt nước biển, nơi được mệnh danh là “biển mây” của người Dao vùng lòng hồ thủy điện. Cùng với những sản phẩm đã nổi tiếng trước đó như chè shan tuyết, rau trái vụ… cây lê đang được kỳ vọng là sản phẩm mới làm giàu cho người dân.
Độc đáo mặt nạ gỗ

Độc đáo mặt nạ gỗ

Sắc màu 54 - PV - 10:35, 19/02/2020
Các dân tộc vùng Tây Nguyên - Trường Sơn và vùng Tây Bắc đến nay vẫn còn bảo lưu kho tàng nghệ thuật tạo hình hết sức đồ sộ, trong đó nổi bật nhất là các tác phẩm điêu khắc gỗ.
Bộ đội Biên phòng Lào Cai: Bám địa bàn chống dịch bệnh Covid-19

Bộ đội Biên phòng Lào Cai: Bám địa bàn chống dịch bệnh Covid-19

Thời sự - Trọng Bảo - 10:13, 19/02/2020
Để phòng, chống dịch bệnh Covid-19, cùng với các ngành, các tổ chức, lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai đã và đang căng mình tuần tra, kiểm soát, bám sát, gác từng đường mòn lối mở trên dọc tuyến biên giới nơi địa đầu Tổ quốc.

"Cây đại thụ" giữa đại ngàn biên cương

Dân tộc - Miền núi - LÊ LAN - 09:55, 19/02/2020
Không kể ngày mưa hay ngày nắng và mùa nào cũng vậy, mỗi sớm tinh mơ khi người Hà Nhì trên bản Tá Miếu, xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé (Ðiện Biên) còn chìm sâu trong giấc ngủ, thì già làng Lỳ Xuyến Phù đã cùng cán bộ, chiến sĩ Ðồn Biên phòng A Pa Chải lên đường tuần tra đường biên, cột mốc. Ðây là công việc mà ông đã tự nguyện gắn bó suốt mấy chục năm qua…
Lặng thầm chiếu bóng vùng cao

Lặng thầm chiếu bóng vùng cao

Đời sống - Xã hội - Nam Hương - 09:49, 19/02/2020
Trong thời đại công nghệ 4.0, sóng điện thoại, mạng internet đã được phủ sóng rộng rãi, nhiều khu vực, địa bàn, nghề chiếu bóng lưu động (CBLĐ) đã không còn sôi động. Nhưng đối với người dân các bản vùng sâu, vùng biên giới khó khăn trên địa bàn tỉnh Điện Biên, mỗi lần nghe tin đội chiếu bóng về là bà con rất háo hức, thôn bản vui như có hội.
Làng chài trên hồ thủy điện Buôn Tua Sarh

Làng chài trên hồ thủy điện Buôn Tua Sarh

Đời sống - Xã hội - PV - 09:39, 19/02/2020
Cuộc sống của những hộ dân ở làng chài trên hồ thủy điện Buôn Tua Sarh, xã Krông Nô, huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk quanh năm lặng lẽ. Một phần do họ sinh sống tạm bợ trên các bè nuôi cá lênh đênh trên mặt hồ thủy điện, một phần do cuộc sống hết sức khó khăn không có điều kiện lên bờ sinh sống.
Tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống dịch cúm gia cầm

Tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống dịch cúm gia cầm

Thời sự - Hồng Phúc - 09:28, 19/02/2020
Thời tiết mưa ẩm dài ngày và nhu cầu lớn về vận chuyển động vật, các sản phẩm động vật khiến nhiều bệnh dịch trên gia súc, gia cầm có nguy cơ bùng phát trở lại.
Chế tài đủ mạnh để rừng không bị tàn phá?

Chế tài đủ mạnh để rừng không bị tàn phá?

Bạn đọc - Lê Hường - 09:21, 19/02/2020
Nhiều giải pháp, chế tài xử phạt mạnh mẽ được ban hành và chỉ đạo xuống từng địa phương nhằm bảo vệ rừng. Tuy nhiên, tình trạng phá rừng khai thác gỗ trái phép tại các tỉnh Tây Nguyên vẫn đang diễn ra phức tạp. Chỉ tính trong dịp Tết Nguyên đán Canh Tý 2020, lực lượng chức năng đã phát hiện nhiều vụ phá rừng quy mô lớn.