Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Đánh thức tiềm năng vùng phên giậu: "Đi cùng nhau để phát triển bền vững" (Bài cuối)

Tùng Nguyên - 15:16, 26/09/2022

Để phát triển toàn diện và bền vững vùng Trung du và miền núi Bắc bộ (TD&MNBB), bên cạnh chính sách đầu tư, hỗ trợ của Trung ương thì các địa phương cần có cách tiếp cận tổng thể gắn với những giải pháp cụ thể, linh hoạt, hiệu quả, sát thực tiễn. Mỗi địa phương cần năng động sáng tạo, phát huy thế mạnh đặc thù, vượt lên chính mình, từ đó hình thành không gian phát triển đồng đều cho cả vùng.

Tỉnh Hà Giang có lợi thế để phát triển du lịch địa chất, với mục tiêu là “phát triển xanh, bản sắc, bền vững” với phương châm “sống trên đá, thoát nghèo trên đá và tiến tới làm giàu trên đá”.
Tỉnh Hà Giang có lợi thế để phát triển du lịch địa chất, với mục tiêu là “phát triển xanh, bản sắc, bền vững” với phương châm “sống trên đá, thoát nghèo trên đá và tiến tới làm giàu trên đá”.

Vượt lên chính mình

Phải khẳng định, TD&MNBB mang trong mình “kho báu” khổng lồ với những tiềm năng, lợi thế đặc thù so với các vùng khác. Tiềm năng của vùng lớn nhưng tại sao lại chưa phát huy được, dẫn đến TD&MNBB hiện vẫn là “vùng trũng” trong phát triển của đất nước?

Đây là vấn đề được Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đặt ra đối với các địa phương tại Hội nghị triển khai Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 10/2/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh vùng TD&MNBB đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, được tổ chức tại Lào Cai ngày 27/8/2022. Nêu nguyên nhân, bên cạnh những khó khăn khách quan, người đứng đầu Chính phủ đã thẳng thắn chỉ rõ, chưa phát triển được là do cơ chế chính sách còn hạn hẹp. Vùng TD&MN chưa phát triển được cũng do các địa phương còn “trông chờ, ỷ lại” vào Trung ương; tính tự lực, tự cường chưa cao; chưa phát huy được tiềm năng to lớn của vùng, chưa biến tiềm năng thành nguồn lực.

Sự năng động sáng tạo, tự lực, tự cường của cấp ủy, chính quyền các địa phương vùng TD&MNBB chưa cao thể hiện rõ ở Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), với các chỉ số như gia nhập thị trường, đào tạo lao động, tính minh bạch và thiết chế pháp lý... Trong khi dòng chảy cải cách của các địa phương trên cả nước vẫn duy trì, phát triển thì các địa phương vùng TD&MNBB vẫn cứ ì ạch, nằm tốp cuối trong 63 tỉnh, thành phố.

Các địa phương trong vùng TD&MNBB cần biến “khó thành dễ”, “biến tiềm năng thành động năng” để phát triển. (Trogn ảnh: Ngành nông nghiệp Hà Giang đưa cây tam giác mạch kết hợp với bản sắc văn hóa độc đáo của đồng bào DTTS để phát triển du lịch)
Các địa phương trong vùng TD&MNBB cần biến “khó thành dễ”, “biến tiềm năng thành động năng” để phát triển. (Trong ảnh: Ngành nông nghiệp Hà Giang đưa cây tam giác mạch kết hợp với bản sắc văn hóa độc đáo của đồng bào DTTS để phát triển du lịch)

Chỉ số PCI năm 2021 được Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố hồi tháng 5/2022 cho thấy, trong 14 tỉnh vùng TD&MNBB thì chỉ có Lào Cai, Tuyên Quang, Phú Thọ, Bắc Giang thuộc nhóm khá; số còn lại hầu hết đều nằm ở vị trí cuối cùng của bảng xếp hạng. Ở vị trí thấp nhất có Cao Bằng, Hòa Bình, Hà Giang, Điện Biên, Lai Châu; nhóm trung bình có Yên Bái, Sơn La, Bắc Kạn,… Thậm chí, tỉnh Hòa Bình rơi tới 18 bậc, từ vị trí thứ 44 của PCI 2020 xuống hạng áp chót (62/63 tỉnh, thành phố) năm 2021.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng Ban Pháp chế VCCI, việc cải thiện các chỉ số PCI nằm trong tầm tay của chính quyền các địa phương. Trong bối cảnh nhiều quy định pháp luật, cơ chế, chính sách về đầu tư kinh doanh còn nhiều chồng chéo và đang trong quá trình hoàn thiện thì vai trò của chính quyền địa phương vô cùng quan trọng.

Tại một hội thảo góp ý để Ban Kinh tế Trung ương xây dựng Nghị quyết số 11-NQ/TW trình Bộ Chính trị, chuyên gia kinh tế Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, cho rằng, để phát triển kinh tế - xã hội vùng TD&MNBB, trước hết cần phát huy tính năng động sáng tạo của người đứng đầu, tiếp đến là nguồn lực bên ngoài.

“Trước hết, chúng ta phải có cơ chế, thể chế để buộc Bí thư, Chủ tịch phải năng động, sáng tạo, luôn suy nghĩ tìm cách làm mới. Việc phân bổ nguồn lực Trung ương theo thực tế, không cào bằng. Dựa trên mục tiêu đã có, ai có sáng kiến tốt thì được đầu tư nhiều hơn. Đấy là cách vừa tận dụng vừa khuyến khích năng động sáng tạo”, ông Cung nói.

Để phát triển bền vững từ lợi thế đặc thù của địa phương, Bí thư Tỉnh ủy Yên Bái Đỗ Đức Duy đã đề xuất nhiều cơ chế, chính sách cho ngành lâm nghiệp.
Cần bổ sung cơ chế, chính sách phù hợp đánh thức tiềm năng, phát triển ngành lâm nghiệp vùng TD&MNBB

Đột phá từ lợi thế đặc thù

Tư duy phát triển “không cào bằng” theo cách nói của TS. Nguyễn Đình Cung cần được hiểu thêm ở khía cạnh các tỉnh vùng TD&MNBB phải lựa chọn lĩnh vực kinh tế mũi nhọn riêng. Dựa trên lợi thế đặc thù, các địa phương cần tạo ra lợi thế so sánh với địa phương khác trong vùng, chứ không phải thấy “người ta ăn khoai cũng vác mai ra đào”.

Quay trở lại gợi mở lấy rừng làm trung tâm cho sự phát triển vùng TD&MNBB của PGS.TS Nguyễn Hồng Sơn, Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương, để làm rõ thêm vấn đề này. Kinh tế rừng là một lợi thế của vùng TD&MNBB so với các vùng khác; nhưng không phải tỉnh nào trong vùng TD&MNBB cũng có thể lấy lâm nghiệp làm kinh tế mũi nhọn.

Lào Cai đang đặt mục tiêu trở thành cực tăng trưởng của vùng và cả nước, với thế mạnh về du lịch, tiềm năng khoáng sản và kinh tế biên mậu. (Trong ảnh: Một góc TP. Lào Cai)
Lào Cai đang đặt mục tiêu trở thành cực tăng trưởng của vùng và cả nước, với thế mạnh về du lịch, tiềm năng khoáng sản và kinh tế biên mậu. (Trong ảnh: Một góc TP. Lào Cai)

Như Hà Giang, với địa hình, địa chất đặc thù núi đá, rừng không thể là lợi thế để phát triển. Nhưng với Yên Bái, kinh tế rừng đã và đang chứng minh hiệu quả. Toàn tỉnh hiện có trên 433 nghìn ha rừng, trong đó rừng sản xuất chiếm hơn một nửa, vừa tạo sinh kế cho người dân, vừa thúc đẩy địa phương này phát triển bền vững. Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Yên Bái Đỗ Đức Duy khẳng định, kinh tế lâm nghiệp là hướng đi của Yên Bái trong 10 năm tới, theo hướng đa mục tiêu, vừa khai thác giá trị kinh tế, vừa giải quyết các vấn đề xã hội, đồng thời bảo đảm môi trường.

Không để xảy ra tình trạng “khâu tổ chức thực hiện vẫn là khâu yếu”

Trong kết luận Hội nghị triển khai Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 10/2/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh vùng TD&MNBB đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, được tổ chức tại Lào Cai ngày 27/8/2022, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng đinh, Nhà nước đã có đầy đủ và đúng đắn các chủ trương, đường lối, chính sách, chương trình, hành động phát triển kinh tế - xã hội vùng TD&MNBB. Điều quan trọng là các bộ, ngành, địa phương phải tổ chức thực hiện thật tốt, không để xảy ra tình trạng “khâu tổ chức thực hiện vẫn là khâu yếu”. Theo đó các bộ, ngành, địa phương phải vào cuộc mạnh mẽ, thường xuyên đôn đốc, kiểm tra, đánh giá; biểu dương, khen thưởng những mô hình hay, cách làm tốt; uốn nắn, chấn chỉnh đối với những yếu kém, thiếu sót.

Nhưng “muốn đi nhanh thì đi một mình, muốn đi xa thì phải đi cùng nhau” phải được xem là phương châm phát triển của các tỉnh vùng TD&MNBB. Ông Vừ A Bằng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên cho rằng, để hướng tới sự phát triển bền vững cho cả vùng TD&MNBB, các tỉnh trong vùng cần tiếp tục quán triệt, nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của liên kết vùng, tập trung khai thác thế mạnh của từng vùng để bổ trợ lẫn nhau cùng phát triển.

Cùng với phát huy nội lực, biến tiềm năng thành động năng, các địa phương vùng TD&MNBB rất cần Trung ương xây dựng, ban hành các chính sách ưu đãi nhằm thu hút các nguồn lực đầu tư vào các ngành khai thác lợi thế so sánh, phù hợp với điều kiện tự nhiên, xã hội của vùng và của từng địa phương. Như chia sẻ của Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Yên Bái Đỗ Đức Duy, để phát triển kinh tế rừng, Trung ương sớm nghiên cứu điều chỉnh, bổ sung chính sách đặc thù cho các địa phương chuyển diện tích rừng sản xuất là rừng tự nhiên nghèo kiệt, kém hiệu quả sang trồng rừng gỗ lớn, cây ăn quả,... theo hướng thâm canh, hình thành các vùng trồng tập trung có giá trị kinh tế cao; xem xét có cơ chế, chính sách đặc thù trong phát triển, bảo vệ rừng đầu nguồn, bảo vệ nguồn nước và phát triển kinh tế - xã hội; có cơ chế, chính sách đặc thù trong phát triển đẩy mạnh xã hội hóa nghề rừng, giao đất, giao rừng...

Đề xuất về một số định hướng phát triển, liên kết vùng cho 14 tỉnh TD&MNBB, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh cho rằng, về cơ bản chủ trương chính sách đã khá đầy đủ, đã có quy hoạch của quốc gia, từng tỉnh, từng vùng, tuy nhiên vẫn cần có một “nhạc trưởng” để biến quy hoạch liên kết các địa phương, liên kết vùng với nhau trở thành hiện thực. Song song với đó, các chính sách đưa ra cần phải có những điểm đột phá trong phát triển cơ sở hạ tầng hỗ trợ tăng liên kết vùng và thúc đẩy tăng trưởng.

Theo Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh, Ban Kinh tế Trung ương cần nghiên cứu, đề xuất với Chính phủ về vấn đề liên kết vùng từ quy hoạch tới cơ sở hạ tầng, đưa giải pháp để hiện thực hóa các quy hoạch sẵn có đó. Bên cạnh đó, cần tăng cường vai trò của đào tạo nguồn nhân lực, giải pháp về công nghệ trên phạm vi, quy mô liên kết vùng. Khi có đủ những yếu tố này trong tay thì địa phương sẽ có đủ điều kiện để xây dựng chính sách, tạo tiền đề cho các tập đoàn kinh tế lớn, kể cả doanh nghiệp nhỏ và vừa đầu tư vào địa bàn, tạo động thúc đẩy phát triển toàn diện và bền vững vùng TD&MNBB.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Hành trình vun đắp khối đại đoàn kết dân tộc

Hành trình vun đắp khối đại đoàn kết dân tộc

78 năm qua, từ Nha Dân tộc thiểu số đến Ủy ban Dân tộc – Cơ quan công tác dân tộc đã làm tốt sứ mệnh tham mưu, xây dựng để Nhà nước ban hành hệ thống chính sách phát triển vùng DTTS và miền núi. Việc triển khai hiệu quả chính sách dân tộc đã tạo cơ hội phát triển bình đẳng giữa các dân tộc, qua đó không ngừng củng cố niềm tin của đồng bào với Đảng, Nhà nước, tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc.
Tin nổi bật trang chủ
Hành trình vun đắp khối đại đoàn kết dân tộc

Hành trình vun đắp khối đại đoàn kết dân tộc

78 năm qua, từ Nha Dân tộc thiểu số đến Ủy ban Dân tộc – Cơ quan công tác dân tộc đã làm tốt sứ mệnh tham mưu, xây dựng để Nhà nước ban hành hệ thống chính sách phát triển vùng DTTS và miền núi. Việc triển khai hiệu quả chính sách dân tộc đã tạo cơ hội phát triển bình đẳng giữa các dân tộc, qua đó không ngừng củng cố niềm tin của đồng bào với Đảng, Nhà nước, tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc.
Tân HLV trưởng Đội tuyển Quốc gia và Đội tuyển U23 Việt Nam là ai?

Tân HLV trưởng Đội tuyển Quốc gia và Đội tuyển U23 Việt Nam là ai?

Thể thao - Minh Thu - 30 phút trước
Ngày 3/5, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) và ông Kim Sang-sik (Quốc tịch Hàn Quốc) đã đạt được sự đồng thuận và thống nhất đối với các nội dung liên quan đến vị trí Huấn luyện viên (HLV) trưởng Đội tuyển Nam và Đội tuyển U23 Quốc gia Việt Nam. Theo đó, hai bên thống nhất bản hợp đồng có thời hạn 2 năm (từ 1/5/2024 - 31/3/2026).
Bộ Y tế làm việc với Đồng Nai sau vụ gần 500 người nghi ngộ độc bánh mì

Bộ Y tế làm việc với Đồng Nai sau vụ gần 500 người nghi ngộ độc bánh mì

Thời sự - Minh Thu - 32 phút trước
Ngày 3/5, Đoàn công tác của Bộ Y tế do ông Nguyễn Hùng Long, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm dẫn đầu đã làm việc với Sở Y tế Đồng Nai nhằm nắm tình hình, hỗ trợ tỉnh xử lý vụ ngộ độc sau ăn bánh mì của tiệm bánh Cô Băng (do bà Nguyễn Thị Khánh Băng làm chủ) tại địa chỉ khu phố 2, phường Xuân Bình, TP. Long Khánh, tỉnh Đồng Nai.
Mưa đá gây thiệt hại hơn 1 tỷ đồng tại Sơn La

Mưa đá gây thiệt hại hơn 1 tỷ đồng tại Sơn La

Tin tức - Minh Thu - 35 phút trước
Thông tin từ ông Lò Văn Đoàn, Phó Chủ tịch UBND xã Chiềng Chăn, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La ngày 3/5 cho biết, tối và đêm 2/5, trên địa bàn đã xuất hiện giông kèm mưa đá.
Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an vào cuộc xử lý tình trạng thao túng tổ chức tín dụng

Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an vào cuộc xử lý tình trạng thao túng tổ chức tín dụng

Thời sự - Minh Nhật (T/h) - 5 giờ trước
Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khẩn trương có các giải pháp ngăn chặn, xử lý tình trạng sở hữu chéo, thao túng tại các tổ chức tín dụng, bảo đảm an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng và an ninh tài chính, tiền tệ.
Từ 1/7, chỉ sử dụng duy nhất tài khoản VNeID khi thực hiện dịch vụ công trực tuyến

Từ 1/7, chỉ sử dụng duy nhất tài khoản VNeID khi thực hiện dịch vụ công trực tuyến

Tin tức - PV - 6 giờ trước
Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị để thống nhất sử dụng một tài khoản duy nhất là VNeID trong thực hiện dịch vụ công trực tuyến từ ngày 1/7/2024.
Tin trong ngày - 2/5/2023

Tin trong ngày - 2/5/2023

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 2/5, có những thông tin đáng chú ý sau: Đề phòng mưa lớn gây lũ quét, sạt lở đất và nắng nóng. Khuyến khích người dân mặc đúng trang phục dân tộc . Cơn sốt tìm xác ve sầu lan rộng. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Thực hiện tốt công tác bán trú, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục học sinh vùng DTTS

Thực hiện tốt công tác bán trú, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục học sinh vùng DTTS

Media - Ngọc Chí - 9 giờ trước
Những năm qua, Ngành GD&ĐT tỉnh Kon Tum đã quan tâm thực hiện tốt công tác bán trú cho học sinh vùng đồng bào DTTS. Nhờ đó, học sinh có điều kiện thuận lợi để đến trường học tập, nuôi dưỡng ước mơ cho tương lai. Đặc biệt, chất lượng học sinh DTTS trên địa bàn tỉnh ngày càng được nâng cao.
Ngày hội văn hóa các dân tộc Gia Lai - Sức sống cội nguồn

Ngày hội văn hóa các dân tộc Gia Lai - Sức sống cội nguồn

Media - Ngọc Thu - 9 giờ trước
Ngày hội văn hóa các dân tộc tỉnh Gia Lai lần thứ III vừa diễn ra tại Quảng trường Đại Đoàn Kết, Tp. Pleiku với nhiều hoạt động đặc sắc. Đây là sự kiện thường niên do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức nhằm giới thiệu, quảng bá các giá trị đặc sắc của văn hóa các dân tộc, tạo cơ hội để người dân thắt chặt tinh thần đoàn kết, phát huy giá trị văn hóa trong đời sống.
Ảo vọng xuất ngoại và sự thật trắng tay, ly tán của một gia đình ở Cư Jút

Ảo vọng xuất ngoại và sự thật trắng tay, ly tán của một gia đình ở Cư Jút

Xã hội - Minh Nhật (t/h) - 10 giờ trước
Không chỉ trắng tay, nhiều gia đình trên địa bàn vùng đồng bào DTTS ở một số tỉnh Tây nguyên, trong đó có các hộ ở huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông còn bị ly tán vì tin theo lời xúi giục, lừa phỉnh, bán hết đất đai, nhà cửa, đi theo ảo vọng việc nhẹ lương cao ở nước ngoài.
Đông Giang (Quảng Nam): Xuất hiện nhiều mô hình sinh kế hiệu quả

Đông Giang (Quảng Nam): Xuất hiện nhiều mô hình sinh kế hiệu quả

Kinh tế - T.Nhân-H.Trường - 10 giờ trước
Thời gian qua, huyện miền núi Đông Giang (Quảng Nam) đã triển khai nhiều mô hình sinh kế mới như nuôi hưu lấy nhung, chuỗi liên kết sản xuất chè, chuỗi sản xuất về chăn nuôi heo, bò… Những mô hình này không chỉ cải thiện sinh kế cho người dân, mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế -xã hội của địa phương.
Hậu Giang: Công ty CP Thương mại đầu tư dầu khí Nam Sông Hậu có tân Tổng Giám đốc

Hậu Giang: Công ty CP Thương mại đầu tư dầu khí Nam Sông Hậu có tân Tổng Giám đốc

Chuyên đề - Song Vy - 10 giờ trước
Công ty CP Thương mại đầu tư dầu khí Nam Sông Hậu (NSH Petro) có trụ sở chính đặt tại ấp Phú Thạnh, thị trấn Mái Dầm, H.Châu Thành, Hậu Giang vừa công bố nghị quyết Hội đồng quản trị (HĐQT) liên quan nhân sự cấp cao thuộc NSH Petro.