Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghệ nhân Y Thim với cồng chiêng Tây Nguyên

PV - 15:21, 22/01/2018

Sinh ra và lớn lên trên miền cao nguyên huyền thoại, tiếng cồng chiêng đã trở thành một phần cuộc sống của nghệ nhân Y Thim Byă, sống ở buôn Ea Bông, xã Cư Ea Buar, TP. Buôn Ma Thuột (Đăk Lăk).

Bởi yêu cồng chiêng nên hàng chục năm nay, người nghệ nhân dân gian này đã dùng hết sức mình gìn giữ, bảo tồn văn hóa cồng chiêng bằng nhiều việc làm cụ thể.

Cồng chiêng là máu thịt

Ngay từ khi còn nhỏ, Y Thim đã mê mẩn với tiếng cồng chiêng khi theo chân người cha tới các lễ hội. Lớn lên một chút, ông cùng đám bạn chăn trâu lại say sưa tập luyện ở những cánh đồng cỏ. Khi đã trở thành một chàng trai to cao vạm vỡ, Y Thim tích cực tham gia sinh hoạt đoàn tại địa phương và công tác tại Phòng Văn hóa huyện Cư M’gar. Chính trong những ngày tháng đó, Y Thim đã lặn lội về các buôn làng của người Ê-đê tìm gặp các già làng như Y Rip, Y Vang… để học đánh và chỉnh chiêng.

Câu lạc bộ cồng chiêng buôn Ea Bông chăm chỉ tập luyện. Câu lạc bộ cồng chiêng buôn Ea Bông chăm chỉ tập luyện.

 

Sau bao nhiêu năm tích lũy, rèn luyện kiến thức, kỹ năng Y Thim đã trở thành một trong những nghệ nhân đánh cồng chiêng nổi tiếng khắp vùng Tây Nguyên, và là một trong số hiếm hoi nghệ nhân chỉnh chiêng còn lại. Và bởi yêu cồng chiêng, Y Thim luôn trăn trở phải làm gì đó để bảo tồn nghệ thuật dân gian đặc sắc này. Nghĩ là làm, vào năm 2003, Y Thim đã vận động thành lập Câu lạc bộ cồng chiêng buôn Ea Bông.

Y Thim tâm sự: Hồi đầu thành lập Câu lạc bộ gặp muôn vàn khó khănnhư: Không có nơi tập luyện, không có kinh phí hoạt động; Đặc biệt, là những nghệ nhân lớn tuổi thành thạo cồng chiêng chỉ có 2-3 người. Thế hệ trẻ tuổi thì chạy theo âm nhạc hiện đại nên việc vận động họ vào Câu lạc bộ rất khó.

Để giải quyết từng bước khó khăn, việc đầu tiên là, Y Thim đã vận động, định hướng cho 5 người con của ông và cả bố vợ Y Thim (nghệ nhân chỉnh chiêng) tham gia trước, rồi tiếp tục vận động đến bà con trong buôn.

Để khuyến khích, thu hút được đông người tham gia luyện tập, vào các buổi tối chủ nhật, nghệ nhân Y Thim đến từng nhà để đón mọi người tới tập… Sau rất nhiều nỗ lực, nghệ nhân Y Thim đã thành lập được 2 câu lạc bộ cồng chiêng: Câu lạc bộ dành cho đối tượng tuổi từ 15-40 tuổi và câu lạc bộ dành cho những người lớn tuổi (từ 40 tuổi trở lên).

Tìm cách “nuôi dưỡng” cồng chiêng

Gần 15 năm nay, Câu lạc bộ cồng chiêng Ea Bông không chỉ tồn tại mà còn phát triển ngày một lớn hơn cả về quy mô lẫn chất lượng. Theo nghệ nhân Y Thim, để Câu lạc bộ phát triển và “sống” được, sau khi đã tập luyện thuần thục, ông chủ động tìm công việc làm cho các thành viên.

Trước hết, Câu lạc bộ tham gia biểu diễn tại các sự kiện của buôn, các gia đình như lễ hội cầu mùa, lúa mới, cúng bến nước,đám cưới, cầu sức khỏe… Sau đó, ông kết nối với các tổ chức, ban, ngành của huyện để có cơ hội tham gia các sự kiện lớn của địa phương như festival cà phê, lễ hội Buôn Đôn.

Ngoài biểu diễn, Câu lạc bộ còn chủ động giới thiệu về nét văn hóa, đặc tính của cồng chiêng Tây Nguyên với khách du lịch trong và ngoài nước, tạo ấn tượng tốt cho mỗi du khách khi đến thăm quan và thưởng thức bản sắc văn hóa của vùng đất. Về phía các nghệ nhân có thêm chút thu nhập để duy trì, bảo tồn văn hóa cồng chiêng bền vững.

Theo nghệ nhân Y Thim, cách bảo tồn như hiện nay chưa thật sự hiệu quả khi chúng ta vẫn chỉ làm lẻ tẻ, bột phát và rất hình thức. Các lớp dạy cồng chiêng thỉnh thoảng lại được mở ra ở các huyện, các nghệ nhân cũng chỉ được mời tham gia trong các lễ hội lớn. “Cách làm ấy cũng như chúng ta trồng cây nhưng không chăm sóc, như vậy các cây ấy làm sao mà mọc thành rừng…”, nghệ nhân Y Thim nhấn mạnh.

Y Thim đề xuất, để bảo tồn cồng chiêng Tây Nguyên hiệu quả, cần phải nuôi dưỡng nó trong cộng đồng. Trước hết, để cộng đồng các buôn làng tự thành lập theo nhu cầu của chính họ, sau đó Nhà nước có thể hỗ trợ bằng cách cấp cồng chiêng, trang phục biểu diễn…

Quan trọng hơn, lãnh đạo các địa phương cần quan tâm trong việc định hướng, chỉ đạo các tổ chức, đơn vị, cơ quan chuyên ngành kết nối tìm đất diễn cho các câu lạc bộ tồn tại, nhất là việc kết nối với các đối tượng có nhu cầu như các doanh nghiệp trên địa bàn, lễ hội các tỉnh bạn, khách du lịch trong và ngoài nước để cồng chiêng Tây Nguyên có môi trường sống trong thời hiện đại.

HIẾU ANH

Tin cùng chuyên mục
Người lưu giữ trang phục dân tộc Nùng

Người lưu giữ trang phục dân tộc Nùng

Dù đã gần 60 tuổi nhưng ngày ngày, bà Lăng Thị Liên, ở thôn Bắc Hoa, xã Tân Sơn, huyện Lục Ngạn (Bắc Giang) vẫn luôn tất bật cắt may trang phục dân tộc Nùng. Bà mong muốn gìn giữ trang phục dân tộc cho thế hệ con cháu mai sau.
Tin nổi bật trang chủ
Thủ tướng: Chính phủ không chọn giải pháp đóng cửa mọi thứ

Thủ tướng: Chính phủ không chọn giải pháp đóng cửa mọi thứ

Chiều 17/2, chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ về công tác phòng chống dịch COVID-19, Thủ tướng nêu rõ, Việt Nam là điểm đến an toàn và khẳng định, Chính phủ không chọn giải pháp dễ là đóng cửa mọi thứ mà thay vào đó, có giải pháp khó hơn, tức là làm sao vẫn duy trì điều kiện đi lại cho người dân, du khách, tiếp tục thúc đẩy sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tế, thương mại nhưng vẫn bảo đảm an toàn cho người dân.
Thành tựu và những bài học kinh nghiệm trước Đại hội Đảng XIII

Thành tựu và những bài học kinh nghiệm trước Đại hội Đảng XIII

Thời sự - Trương Tấn Sang-Nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam - 7 giờ trước
Chúng ta đã bước vào năm 2020, năm cuối cùng để hoàn thành các chương trình, mục tiêu nhiệm kỳ Đại hội XII của Đảng. Nếu đánh giá giai đoạn 10 năm của hai nhiệm kỳ vừa qua bằng các số liệu và sự kiện, có thể nhận thấy sự tương phản rõ ràng của những gam mầu sáng - tối, qua đó cũng thấy sáng rõ những bài học kinh nghiệm quý báu...
Nâng cao giá trị cho cà gai leo Yên Thủy

Nâng cao giá trị cho cà gai leo Yên Thủy

Khoa học - Công nghệ - Hồng Phúc - 8 giờ trước
Theo khoa học, cà gai leo là loại cây dại, thường mọc hoang ở các bờ bụi… có rất nhiều tác dụng đối với sức khỏe con người, đặc biệt là về các bệnh liên quan đến gan. Loại cây này khá dễ trồng, ít bị sâu bệnh và phát triển quanh năm, trung bình 3 tháng là có thể thu hoạch được.
Xuôi dòng sông Chảy

Xuôi dòng sông Chảy

Đời sống - Xã hội - Trọng Bảo - 8 giờ trước
Sông Chảy là một trong ba dòng sông lớn vùng Tây Bắc và là nguồn cung cấp nước chủ yếu cho Nhà máy Thủy điện Thác Bà, Nhà máy Thủy điện đầu tiên ở miền Bắc. Dọc đôi bờ sông Chảy, từ huyện Mường Khương, Si Ma Cai, Bắc Hà… của tỉnh biên giới Lào Cai, những bản làng của đồng bào DTTS đang khoác lên mình màu áo mới của sự ấm no...
Thu tiền tỷ từ trồng sầu riêng

Thu tiền tỷ từ trồng sầu riêng

Kinh tế - Trung Dũng - 9 giờ trước
Ông Nguyễn Thanh Hải ở buôn Ea Kiêng, xã Ea Tar, huyện Cư M’gar, (Đăk Lăk) được nhiều người biết đến bởi tính cần cù, chịu khó, ham học hỏi và thành công từ mô hình trồng sầu riêng, với thu nhập đạt 1,5 tỷ đồng mỗi năm.
Người dân Kan Hồ chưa có đất sản xuất sau 5 năm định cư

Người dân Kan Hồ chưa có đất sản xuất sau 5 năm định cư

Đời sống - Xã hội - Hoài Dương - 9 giờ trước
Đã 5 năm trôi qua kể từ khi hơn 230 hộ dân ở các bản: Sì Thâu Chải, Seo Hay, Nậm Hạ A - B, Nậm Thú của xã Kan Hồ, huyện Mường Tè (Lai Châu) di dời đến vùng tái định cư (TĐC) mới, nhường đất để xây dựng Nhà máy Thủy điện Lai Châu. Thế nhưng đến nay, bà con ở các vùng TĐC này vẫn không thể an cư, thậm chí quanh quẩn với đói nghèo vì không có đất sản xuất.
Cách làm trà sả tại nhà để phòng dịch Covid-19

Cách làm trà sả tại nhà để phòng dịch Covid-19

Vườn thuốc quanh ta - BTK - 12 giờ trước
Trà sả có thể giúp bạn giải tỏa căng thẳng, giảm cholesterol cũng như ngăn ngừa các chứng viêm nhiễm rất tốt. Hãy thử áp dụng các cách làm trà sả tại nhà để bạn có thể tự pha chế ly trà thơm giúp tăng cường hệ miễn dịch phòng bệnh virus Covid-19 .
Tâm tình của những thầy cô cắm bản

Tâm tình của những thầy cô cắm bản

Giáo dục - Tùng Lâm - 12 giờ trước
Ở các xã vùng sâu Cư Pui, Cư Đrăm, Yang Mao của huyện Krông Bông (Đăk Lăk) hiện vẫn có hàng chục thầy, cô giáo nhà cách trường hàng chục cây số. Mỗi người một hoàn cảnh với bao khó khăn, vất vả. Song, hằng ngày họ đang nỗ lực vượt qua để bám trường, bám lớp.
Nữ bác sĩ nơi tuyến đầu chống dịch

Nữ bác sĩ nơi tuyến đầu chống dịch

Sức khỏe - Trọng Bảo - 13 giờ trước
Là địa phương có nguy cơ cao bùng phát dịch bệnh viêm phổi cấp do virus Covid-19, những ngày qua, tỉnh Lào Cai đã tập trung mọi nguồn lực với mục tiêu phòng, chống dịch bệnh đạt hiệu quả cao nhất. Trong đó, đội ngũ y, bác sĩ ở các bệnh viện luôn là lực lượng nòng cốt trực chiến trên tuyến đầu phòng, chống dịch bệnh.
Ly hương tìm việc làm

Ly hương tìm việc làm

Đời sống - Xã hội - Minh Thứ - 13 giờ trước
Cứ mỗi dịp sau Tết, hàng ngàn người lại xa quê để tìm việc làm. Thu nhập của họ đã góp phần làm thay đổi trong cuộc sống nhiều gia đình. Tuy nhiên, hệ lụy của nó là những đứa trẻ “bị bỏ lại” quê nhà, thiếu vắng tình thương, sự chăm sóc của cha mẹ, gia đình và địa phương thiếu hụt nguồn lao động...
Người lưu giữ trang phục dân tộc Nùng

Người lưu giữ trang phục dân tộc Nùng

Sắc màu 54 - Thúy Hồng - 13 giờ trước
Dù đã gần 60 tuổi nhưng ngày ngày, bà Lăng Thị Liên, ở thôn Bắc Hoa, xã Tân Sơn, huyện Lục Ngạn (Bắc Giang) vẫn luôn tất bật cắt may trang phục dân tộc Nùng. Bà mong muốn gìn giữ trang phục dân tộc cho thế hệ con cháu mai sau.