Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Hát bả trạo ở Hải Ninh

PV - 11:40, 03/04/2019

CLB Văn nghệ dân gian Hải Ninh (xã Bình Thạnh, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) là CLB đầu tiên của tỉnh tổ chức các hoạt động nhằm khôi phục vốn nghệ thuật truyền thống hát bả trạo. Hát bả trạo trong lễ hội cầu ngư là loại hình diễn xướng dân gian đặc trưng của làng biển Quảng Ngãi nói riêng và cư dân ven biển Trung bộ nói chung.

Hát bả trạo trong lễ hội cầu ngư diễn ra hằng năm tại làng chài Hải Ninh, xã Bình Thạnh, huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi. Hát bả trạo trong lễ hội cầu ngư diễn ra hằng năm tại làng chài Hải Ninh, xã Bình Thạnh, huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi.

Nghệ thuật đặc trưng miền biển

Làng chài Hải Ninh, xã Bình Thạnh, huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi nằm cuối dòng sông Trà Bồng, nơi đổ ra cửa biển Sa Cần. Nhờ có những hòn Ông, hòn Bà nằm trấn giữ cửa biển, chắn gió, chắn sóng, nên bên trong cửa biển luôn hiền hòa, bình yên, trở thành nơi neo đậu tàu thuyền của ngư dân.

Người dân từ ngàn đời nay sống nhờ nghề chài lưới, những lúc mệt nhọc, khó khăn hay gặp nguy hiểm trên biển, ngư dân vẫn vững tay chèo tay lái. Thế rồi từ khi nào không rõ, ngư dân đã đưa những hoạt động lao động thường ngày vào trong các câu hát, biểu diễn điệu chèo thuyền vươn khơi... tạo ra loại hình nghệ thuật hát bá đạo độc đáo.

Tuy nhiên, qua thời gian, biến đổi đời sống, nghệ thuật hát bả trạo dần mai một, lớp già ra đi, người trẻ không nhớ rồi dần lãng quên. Năm 1994, ông Vũ Huy Bình, giờ là Trưởng CLB Văn nghệ dân gian Hải Ninh, từ Đăk Lăk trở về Quảng Ngãi hỗ trợ cho đoàn phim làm phim tài liệu về hát bả trạo. Qua nhiều lần tìm kiếm, ông Bình tìm đến thôn Hải Ninh, xã Bình Thạnh, nơi đây vẫn còn những “trưởng lão” say mê với hát bả trạo và làng biển giữ nguyên vẹn nét văn hóa.

Lần đầu tiên năm 1995, những thước phim “Biển Hát” giới thiệu nghệ thuật hát bả trạo trong lễ hội cầu ngư được tổ chức hằng năm, làng chải Hải Ninh, cửa biển Sa Cần hiện lên sống động.

Sau thời gian đó, ông Bình tiếp tục vận động các lão làng viết lại các câu hát bả trạo. Ông Bình cho biết: “Hát bả trạo chia làm 4 hồi. Hồi 1 hát tạ ơn thần Nam Hải, hồi 2 là nhổ neo và đưa thuyền ra khơi đánh bắt cá, hồi 3 là thuyền gặp sóng to gió lớn phải cầu cứu thần Nam Hải và hồi 4 là thần Nam Hải đưa thuyền vào bờ. Mỗi câu hát điệu lý mang màu sắc tâm linh khắc họa hình ảnh ngư dân vạn chài trong lao động, sản xuất”.

Mãi đến năm 2003, theo đề nghị các lão ngư, để việc thu thập tư liệu đầy đủ hơn, CLB Văn nghệ dân gian Hải Ninh ra đời, ông Bình giữ chức Trưởng CLB, đến nay đã thu hút 70 thành viên tham gia.

Ông Vũ Huy Bình-Trưởng CLB Văn nghệ dân gian Hải Ninh, xã Bình Thạnh, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Ông Vũ Huy Bình-Trưởng CLB Văn nghệ dân gian Hải Ninh, xã Bình Thạnh, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi.

Để hát bả trạo vang xa

Người dân ở làng chài Hải Ninh thường nói rằng, ông Vũ Huy Bình chỉ mong đến ngày lễ hội, giỗ lăng… để được hát bả trạo, hát cho già, trẻ, trai, gái đều nghe. Ông được mặc bộ đồ lễ để đứng diễn với niềm say mê nhất.

Hằng năm, các lễ hội cầu ngư và thần Nam Hải, hoạt động bài chòi hội, lô tô truyền thống, lễ tiết thanh minh ở Nghĩa Tự… CLB đều chuẩn bị hát bả trạo.

CLB văn nghệ dân gian hiện thu hút rất nhiều các thành viên từ 16-70 tuổi. Trong đó, nhiều em như Nguyễn Hữu Trung, Võ Văn Nam, Trần Thị Bảy, Lê Thị Khánh Chi đều mới 16 tuổi nhưng đã hát thành thạo các điệu chèo, hát bả trạo.

Ông Vũ Huy Bình cho biết: “Điều đáng mừng là CLB chưa bao giờ thiếu kinh phí hoạt động vì người dân trong thôn làng rất say mê với hát bả trạo và cổ vũ cho CLB nên luôn ủng hộ mỗi dịp lễ, tết trong làng”. Đồng thời, để hát bả trạo vươn xa, hằng năm, CLB tổ chức giao lưu CLB đàn hát dân ca xã Bình Thuận (huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi), hỗ trợ vạn chài Phước Thiện (xã Bình Hải, huyện Bình Sơn) tổ chức các nghi lễ, hội…

Giờ đây, làng chài Hải Ninh tổ chức chương trình quy mô hơn với bộ trang phục may đẹp mắt, ông tổng chèo đi chân hia, đầu đội mũ cánh chuồn, các bộ gươm kiếm được chuẩn bị đầy đủ hơn, các quân bài cờ hát cũng thêm phần huyên náo. Có được điều này là tâm huyết của lớp cha anh, nhiệt huyết và quyết tâm gìn giữ, phát huy nghệ thuật truyền thống của CLB trong thời gian qua.

NGUYỄN TRANG

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Đặt tên âm và lên đèn – Nghi thức quan trọng trong lễ Cấp sắc của người Dao

Đặt tên âm và lên đèn – Nghi thức quan trọng trong lễ Cấp sắc của người Dao

Lễ Cấp sắc là nghi lễ thể hiện nhân sinh quan, tín ngưỡng, văn hóa của người Dao. Trong đó, “đặt tên âm và lên đèn” là một trong những nghi thức rất quan trọng, khi đó người thụ lễ được đặt pháp danh (tên âm). Sau khi trải qua nghi lễ này, người đàn ông Dao được công nhận là con cháu Bàn Vương, được trao quyền làm thầy, được cấp âm binh và được thờ cúng tổ tiên.
Tin nổi bật trang chủ
Đổi thay ở Lân Quan

Đổi thay ở Lân Quan

Từng là một xóm vùng sâu đầy gian khó của người Mông, hôm nay Lân Quan, xã Tân Long, huyện Đồng Hỷ (Thái Nguyên) đã có nhiều đổi thay. Phấn khởi hơn, là sự thay đổi tư duy nhận thức của đồng bào Mông trong việc nắm bắt cơ hội, khai thác tiềm năng, lợi thế của địa phương để phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo, xây dựng cuộc sống gia đình, thôn xóm ngày càng phát triển
Khám phá Háng Pò

Khám phá Háng Pò

Media - BDT - 15 giờ trước
Vào đầu tháng 4 âm lịch hằng năm, người dân lại nô nức đi trảy hội Háng Pò tại xã Thiện Thuật, huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn. Đến đây, du khách sẽ có dịp được hòa mình vào những làn điệu dân ca cổ truyền như hát sli, hát quan lang mượt mà đằm thắm của đồng bào dân tộc Tày, Nùng. Bên cạnh đó còn có các hoạt động múa sư tử, lày cỏ, trưng bày các sản vật của địa phương, được thưởng thức những món ẩm thực độc đáo… mang đậm sắc màu văn hóa của đồng bào các dân tộc Xứ Lạng.
Tin trong ngày - 16/5/2024

Tin trong ngày - 16/5/2024

Media - BDT - 15 giờ trước
Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 16/5, có những thông tin đáng chú ý sau: Thúc đẩy số hóa ngành nông nghiệp qua Zalo. Xây dựng Câu lạc bộ sinh hoạt văn hóa dân gian tại vùng đồng bào DTTS. Người dân đổ xô đi uống ''nước thần chữa bách bệnh''. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Kon Tum: Đại hội Đại biểu các DTTS huyện Sa Thầy lần thứ IV

Kon Tum: Đại hội Đại biểu các DTTS huyện Sa Thầy lần thứ IV

Công tác Dân tộc - Ngọc Chí - 23:37, 16/05/2024
Chiều 16/5, huyện Sa Thầy (Kon Tum) tổ chức Đại hội Đại biểu các DTTS lần thứ IV năm 2024. Đây là huyện được Ban Chỉ đạo Đại hội Đại biểu các DTTS tỉnh chọn là Đại hội điểm.
Người bị bệnh sán lá gan cần lưu ý những gì?

Người bị bệnh sán lá gan cần lưu ý những gì?

Sức khỏe - Như Ý - 23:35, 16/05/2024
Sán lá gan là loại ký sinh trùng có thể lây nhiễm sang người và gây bệnh gan, ống mật. Bệnh sán lá gan có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng của người bệnh. Do đó, bạn cần hiểu rõ về nguyên nhân gây bệnh, con đường lây lan của bệnh để có biện pháp phòng tránh kịp thời và bảo vệ lá gan khỏe mạnh.
Bắt giữ chủ thầu xây dựng trả công người lao động bằng ma túy

Bắt giữ chủ thầu xây dựng trả công người lao động bằng ma túy

Pháp luật - Minh Nhật - 23:32, 16/05/2024
Công an huyện Thủy Nguyên, TP. Hải Phòng đã bắt giữ nhiều ổ nhóm sử dụng, mua bán ma túy tại các địa bàn có khu công nghiệp, dự án tập trung đông người lao động ngoại tỉnh, trong đó, bắt 2 đối tượng là chủ thầu và quản lý công trình xây dựng có hành vi chia nhỏ ma túy Heroin để trả công cho công nhân.
Tin trong ngày - 15/5/2024

Tin trong ngày - 15/5/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 15/5, có những thông tin đáng chú ý sau: Triển lãm ảnh với chủ đề “Cuộc sống đời thường của Bác Hồ”. Tăng diện tích trồng dược liệu quý tại vùng đồng bào DTTS và miền núi. Người cha nuôi của 200 trẻ em khó khăn. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Khai mạc Lễ hội sen Đồng Tháp lần thứ II năm 2024

Khai mạc Lễ hội sen Đồng Tháp lần thứ II năm 2024

Tin tức - Nguyệt Anh - 23:30, 16/05/2024
Tối 16/5, tại Quảng trường Văn Miếu, TP. Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp diễn ra Lễ khai mạc Lễ hội sen Đồng Tháp lần thứ II năm 2024 với chủ đề "Rạng ngời sắc sen".
Đồng chí Lê Minh Hưng giữ chức vụ Trưởng Ban Tổ chức Trung ương

Đồng chí Lê Minh Hưng giữ chức vụ Trưởng Ban Tổ chức Trung ương

Thời sự - PV - 23:28, 16/05/2024
Bộ Chính trị báo cáo Ban Chấp hành Trung ương Đảng về việc Bộ Chính trị đã quyết định phân công đồng chí Lê Minh Hưng, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng giữ chức vụ Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng.
Đồng chí Trương Thị Mai thôi giữ chức Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII

Đồng chí Trương Thị Mai thôi giữ chức Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII

Thời sự - BĐT - 23:22, 16/05/2024
Tại Hội nghị Trung ương 9 khóa XIII, Ban Chấp hành Trung ương Đảng xem xét cho thôi giữ các chức vụ, nghỉ công tác đối với đồng chí Trương Thị Mai, Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII.
Phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khai mạc Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII

Phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khai mạc Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII

Thời sự - PV - 23:20, 16/05/2024
Ngày 16/5, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII khai mạc Hội nghị lần thứ chín. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã có bài phát biểu khai mạc Hội nghị. Báo Dân tộc và Phát triển trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu.
Hội nghị Trung ương 9: Có ý nghĩa rất quan trọng trong chuẩn bị các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng

Hội nghị Trung ương 9: Có ý nghĩa rất quan trọng trong chuẩn bị các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng

Thời sự - PV - 19:08, 16/05/2024
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nêu rõ, nội dung chương trình Hội nghị Trung ương lần này tuy không nhiều đầu việc, nhưng có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc hoàn thành nhiệm vụ chính trị của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII chuẩn bị các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng và chỉ đạo chuẩn bị Đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội XIV của Đảng.