Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

An ninh nguồn nước cho đồng bào DTTS

Sỹ Hào - 10:06, 08/11/2019

Để người dân miền núi có nước sinh hoạt (NSH) thường xuyên nhưng phải bảo đảm hợp vệ sinh (HVS) là không hề dễ, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu (BĐKH) ngày càng phức tạp. Điều này đòi hỏi chính sách cấp NSH phải được thiết kế phù hợp với tình hình mới.

Cấp NSH để bảo đảm an sinh, đồng thời tạo điều kiện giảm nghèo bền vững. Ảnh minh họa
Cấp NSH để bảo đảm an sinh, đồng thời tạo điều kiện giảm nghèo bền vững. Ảnh minh họa

Bài cuối: Gắn ứng phó với biến đổi khí hậu trong xây dựng chính sách


Tránh đối phó

Theo thống kê của Bộ Y tế, hiện tỷ lệ sử dụng nước HVS bình quân cả nước đạt 88,5%. Phần dân số còn lại chưa được sử dụng nước HVS chủ yếu là đồng bào DTTS, sinh sống ở địa bàn ĐBKK.

Những năm qua, ngân sách Nhà nước đã bố trí hàng nghìn tỷ đồng để thực hiện chính sách hỗ trợ NSH nhưng tình trạng thiếu NSH ở vùng DTTS và miền núi vẫn rất trầm trọng. Ngoài 313.291 hộ thiếu NSH thường xuyên thì vẫn còn hàng chục nghìn hộ “khát” bên cạnh những công trình cấp NSH hoạt động kém hiệu quả.

Tại phiên thảo luận sáng 1/11/2019 về Đề án Tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS và miền núi (gọi tắt là Đề án Tổng thể), đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Đàng Thị Mỹ Hương (tỉnh Ninh Thuận) cho rằng, rất nhiều hộ được tiếp cận NSH nhưng không được sử dụng thường xuyên. Ngoài nguyên nhân phá rừng, BĐKH thì có một phần do chính sách hỗ trợ NSH đang triển khai theo kiểu đối phó.

Khẳng định của đại biểu Hương là không sai khi mà lâu nay, chính sách được thiết kế theo quan điểm “hỗ trợ”. Từ năm 2004, theo Quyết định (QĐ) 134/2004/QĐ-TTg, mỗi hộ thiếu NSH được hỗ trợ 0,5 tấn xi măng hoặc 300 nghìn đồng để xây bể chứa hoặc khoan giếng (cộng đồng dân cư có từ 50% hộ đồng bào DTTS trở lên thiếu NSH, ngân sách hỗ trợ 100% kinh phí xây dựng công trình nước tập trung).

Sang QĐ 755/QĐ-TTg (2013-2015) và QĐ 2085/QĐ-TTg (2016-2020), NSH tập trung được ngân sách “khoán” hỗ trợ 1,3 tỷ đồng/công trình. Còn với NSH phân tán, mỗi hộ được hỗ trợ 1,3 triệu đồng/công trình (riêng QĐ 2085/QĐ-TTg nâng lên 1,5 triệu đồng/công trình/hộ).

Dù định mức hỗ trợ đã được nâng lên nhưng cũng không theo kịp sự gia tăng của giá cả nguyên vật liệu khiến không ít công trình NSH phải “sinh non”, tức là yếu cả về thiết kế xây dựng lẫn chất lượng thi công. Dưới tác động của BĐKH, những công trình “sinh non” này không tránh khỏi bị “chết yểu”.

Đưa BĐKH thành chỉ số đo lường

Tại phiên thảo luận về Đề án Tổng thể, ĐBQH Đinh Duy Vượt (tỉnh Gia Lai) cho rằng, một số chính sách do chỉ là hỗ trợ nên không hiệu quả hoặc hiệu quả thấp vì hộ nghèo thì không có tiền để đóng góp.

Dẫn chứng với phương án hỗ trợ khoan giếng trong chính sách hỗ trợ NSH, định mức hỗ trợ cao nhất hiện nay là 1,5 triệu đồng (QĐ 2085/QĐ-TTg) thì hộ nghèo được thụ hưởng cũng không đủ kinh phí để thực hiện. Cách đây khoảng 15 năm, mỗi giếng khoan đã mất chi phí từ 1 - 1,5 triệu đồng tùy địa bàn; còn hiện nay, nước ngầm suy giảm, chi phí tăng lên hàng chục triệu đồng/giếng.

Quan điểm tiếp cận là đầu tư chứ không phải hỗ trợ là hoàn toàn đúng đắn trong xây dựng chính sách phát triển vùng DTTS và miền núi hiện nay. Trong bối cảnh BĐKH ngày càng phức tạp thì chuyển từ hỗ trợ sang đầu tư sẽ bảo đảm hiệu quả lâu dài của chính sách, trong đó có chính sách cấp NSH.

Tại phiên thảo luận, ĐBQH Dương Tấn Quân (tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu) nhấn mạnh, các chính sách giảm nghèo bền vững tới đây cần phải gắn với việc ứng phó BĐKH. Bởi chỉ qua một đợt thiên tai, kết quả giảm nghèo lại lùi một bước, hộ nghèo càng nghèo thêm.

Dẫn chứng rõ nhất là, trong đợt nắng hạn cuối tháng 7, đầu tháng 8/2019, nhiều hộ nghèo ở Nam Trung bộ phải mua nước để dùng với giá từ 60 – 80 nghìn đồng/1m3, cao gấp 10 lần so với nước máy. Là hộ nghèo, tức là thu nhập dưới 700 nghìn đồng/người/tháng, số tiền phải chi để mua NSH những ngày nắng hạn càng khiến quỹ tài chính của hộ nghèo thêm eo hẹp.

Nêu lên như vậy để thấy, NSH gắn chặt với hành trình giảm nghèo. Do đó, khi thiết kế chính sách, cấp NSH cần được đưa vào lĩnh vực ưu tiên để vừa bảo đảm an sinh, đồng thời cũng là điều kiện để đồng bào DTTS phát triển sản xuất, vươn lên thoát nghèo bền vững.

Tin cùng chuyên mục
Người đàn bà hát ở miền bazan

Người đàn bà hát ở miền bazan

Thể thao - Giải trí - Tiêu Dao - 00:38, 23/01/2020
Mang trong mình chất hoang dã của đại ngàn, và ngọn lửa với âm nhạc của đại ngàn Tây Nguyên, “Người đàn bà hát” đã thổi bùng lên đam mê trong lòng người. Ở nơi ấy, chị vẫn hát bằng nỗi niềm riêng của mình.
Hướng về Ngày hội lớn

Hướng về Ngày hội lớn

Công tác Dân tộc - Hoàng Thanh - 00:26, 23/01/2020
Năm 2020, Đại hội Đại biểu các DTTS toàn quốc lần thứ II sẽ diễn ra trong bối cảnh đất nước có nhiều sự kiện chính trị trọng đại, vùng đồng bào DTTS và miền núi có nhiều khởi sắc. Đây cũng là dịp khẳng định và ghi nhận công lao đóng góp to lớn của đồng bào các DTTS, khơi dậy lòng tự hào dân tộc, phát huy sức mạnh đại đoàn kết trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.
Quyền phát triển các DTTS nhìn từ một Đề án

Quyền phát triển các DTTS nhìn từ một Đề án

Sự kiện - Bình luận - TS. Hoàng Xuân Lương - 00:16, 23/01/2020
Việt Nam là một quốc gia thống nhất gồm nhiều dân tộc. Sự phát triển của từng dân tộc luôn gắn với sự phát triển chung của đất nước, tạo nên sức mạnh của toàn dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Ðảng và Nhà nước ta rất coi trọng việc thực hiện các quyền của đồng bào DTTS. Các quyền này được ghi nhận trong Hiến pháp, được cụ thể hóa trong các bộ luật, luật chuyên ngành và được Nhà nước bảo đảm thực hiện bằng các chính sách.
Công tác dân tộc dưới góc nhìn của chuyên gia quốc tế

Công tác dân tộc dưới góc nhìn của chuyên gia quốc tế

Công tác Dân tộc - Thanh Huyền - 23:57, 22/01/2020
Dưới góc nhìn của các chuyên gia, đối tác quốc tế, công tác dân tộc và thực hiện chính sách dân tộc của Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu rất đáng tự hào. Do đó, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, cùng hợp tác, đồng hành với sự phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi của Việt Nam… là khẳng định của nhiều chuyên gia, đối tác phát triển.
Đảng ủy cơ quan Ủy ban Dân tộc: Đoàn kết, phát huy dân chủ, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao

Đảng ủy cơ quan Ủy ban Dân tộc: Đoàn kết, phát huy dân chủ, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao

Công tác Dân tộc - Minh Thu - 23:49, 22/01/2020
Năm 2019 đã khép lại với những thành tựu nổi bật của lĩnh vực công tác dân tộc, thực hiện chính sách dân tộc, trong đó có những sự kiện mang dấu ấn lịch sử. Để đạt được những thành tựu đó, Đảng ủy cơ quan Ủy ban Dân tộc đã chủ động phối hợp cùng Ban Cán sự Đảng trong lãnh đạo, chỉ đạo hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị được giao.
Bứt phá để về đích

Bứt phá để về đích

Kinh tế - Khánh Thư - 23:32, 22/01/2020
Năm 2020 là năm bản lề quan trọng, là năm cuối thực hiện kế hoạch giai đoạn 2016 - 2020 và chiến lược 10 năm giai đoạn 2010 - 2020. Những thành tựu trong những năm vừa qua là động lực để đưa con tàu kinh tế nước ta bứt phá để về đích.
Tư tưởng lớn trong một bức thư

Tư tưởng lớn trong một bức thư

Sự kiện - Bình luận - Phương Hạ - 23:13, 22/01/2020
Bức thư của Bác Hồ gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam tại Pleiku ngày 19/4/1946 thể hiện tư tưởng lớn của Người về đại đoàn kết toàn dân tộc. Gần 74 năm, nội dung bức thư này vẫn còn nguyên giá trị.
Bài phát biểu chúc Tết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng

Bài phát biểu chúc Tết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng

Thời sự - PV - 17:13, 22/01/2020
Báo Dân tộc và Phát triển trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu chúc Tết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại cuộc gặp mặt, chúc Tết các đồng chí lão thành cách mạng, lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam... sáng 22/1 (tức ngày 28 Tết Kỷ Hợi 2020).
Ký ức chợ phiên

Ký ức chợ phiên

Phóng sự - Ký sự - Phùng Hải Yến - 15:37, 22/01/2020
Với mỗi con người sinh ra và lớn lên ở miền núi, những phiên chợ vùng cao in sâu nhiều kỷ niệm. Để mai đây, cho dù bôn ba khắp nẻo, từng trải nghiệm mua sắm tại các siêu thị khổng lồ, ngập tràn hàng hóa, thì hình ảnh chợ phiên mộc mạc quê nhà vẫn không thể phai mờ.
Say đắm điệu Sli

Say đắm điệu Sli

Sắc màu 54 - Thúy Hồng - 15:25, 22/01/2020
Sli (hay còn gọi là hát sloong hao) là một trong những làn điệu dân ca đặc sắc của đồng bào Nùng ở Bắc Giang. Bên chén rượu Xuân hay trong ngày lễ hội, trong lễ cưới, … những câu Sli ngọt ngào, tình tứ luôn được cất lên, hòa quyện với thanh âm của núi rừng khiến cho người nghe say đắm.