Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Xem múa trống đôi của người Chăm H’roi

Tiên Sa - 11:02, 05/11/2019

Múa trống đôi là nét độc đáo chỉ có ở người Chăm H’roi. Song, thú vị nhất là hình thức song tấu, tức đánh theo lối đối đáp. Khi ấy, cả nhạc cụ và người chơi sẽ cùng toát lên cái phóng khoáng, ngẫu hứng, độc đáo.

Phục dựng Lễ mừng lúa mới (Quai Pthăi Brău) của đồng bào Chăm H’roi (Bình Định).
Phục dựng Lễ mừng lúa mới (Quai Pthăi Brău) của đồng bào Chăm H’roi (Bình Định).

Người Chăm H’roi (còn gọi là Chăm Hời) sống gần gũi với người Ba Na, Ê-đê ở các huyện Vân Canh (Bình Định) và Đồng Xuân, Sơn Hòa (Phú Yên), vì vậy văn hóa Chăm H’roi có sự giao thoa độc đáo giữa các nền văn hóa khu vực. 

Chúng tôi rất ấn tượng khi xem phục dựng Lễ mừng lúa mới (Quai Pthăi Brău) của đồng bào Chăm H’roi, trong đó có màn múa trống đôi. Tâm sự với chúng tôi, Nghệ nhân Lê Văn Ru, 82 tuổi, dân tộc Chăm H’roi trú tại huyện Văn Canh cho hay, lễ hội lớn của người Chăm H’roi không thể thiếu hòa tấu cồng 3, chinh 5 và trống đôi. 

Trong màn múa trống đôi (K’toang) là điểm nhấn thể hiện sự linh thiêng của người Chăm H’roi gửi tới các đấng thần linh. Màn múa trống đôi đặc trưng, là chơi trong dịp đâm trâu, lễ cưới, lễ mừng sức khỏe diễn ra vào tháng Ba. 

Trong màn trình diễn múa trống đôi, đôi nam, nữ nghệ nhân dùng cả hai tay vỗ vào hai mặt trống, nhún nhảy, lắc lư, đầu nghiêng bên này, ngó bên kia vô cùng sống động, múa theo cái tiết tấu do chính đôi tay họ tạo ra. Âm thanh 2 trống hòa quyện với nhau rất linh hoạt bởi trống này ngừng, trống kia đánh, trống này chậm rãi, trống kia dồn dập. Có cảm giác như một cuộc đối thoại, người này hỏi, người kia trả lời. Tiết tấu lúc mau, lúc thưa, khi nhịp nhàng, rồi bỗng dồn dập liên hồi. Sắc thái trên gương mặt của hai người múa trống xem ra rất ăn khớp với tiết tấu, nhịp điệu.

Các nghệ nhân Chăm H’roi Bình Định biểu diễn trống K’toang.
Các nghệ nhân Chăm H’roi Bình Định biểu diễn trống K’toang.

Đôi nam, nữ nghệ nhân biểu diễn, mỗi người một trống mang vào vai. Họ “tấn - thối” như một đôi võ sĩ trên đấu trường. Họ múa chân, đầu, thân hình theo nhịp trống mà chính đôi tay của họ tạo ra tiết tấu thưa nhặt, dồn dập. Có lúc “gờm” nhau như một cặp gà đá đang “thư hùng”. Âm điệu ngẫu biến trầm bổng, xếp lên nhau, gợi lên trong trí người nghe sự tưởng tượng những âm điệu róc rách của suối, bập bùng của lửa và mưa nguồn thác lũ của đại ngàn. 

Điệu múa hai nghệ nhân biểu diễn có thể truyền cho nhau những ký hiệu biểu cảm như một cuộc giao tiếp, chuyện trò. Tiếng trống thay lời nói, điệu múa nói lên cách ứng xử, thích nhau thì âm điệu hai trống hòa quyện. Do đó nghệ thuật múa trống đôi phải là một cặp hiểu ý của nhau mới giữ cho cuộc vui trọn vẹn. 

“Với cách biểu diễn này nên người ta không gọi là đánh trống mà là múa trống đôi. Các động tác đánh trống thường được mô phỏng theo dáng đi, kiểu chạy nhảy của muông thú. Biểu diễn trống đôi rất khó bởi đòi hỏi trí lực. Một cái trống nặng khoảng 4kg đeo trên người, đôi tay thường xuyên vừa múa và đập vào thành, mặt trống để tạo nên âm thanh chuẩn, đòi hỏi một người phải có sức khỏe. Vì vậy, phải là người có đủ sức khỏe, khéo léo, thẩm âm tốt mới có thể múa trống đôi giỏi…”, Nghệ nhân Lê Văn Ru cho hay. 

Tiếng “trống đôi” vang lên hòa quyện với tiếng chiêng, tiếng cồng xướng lên khúc biến tấu nhịp nhàng, vừa pha trộn sự hào hùng, lãng mạn cuốn hút thanh niên nam nữ hòa chung vào màn múa sôi động. Ai đã một lần được hòa mình vào không khí lễ hội của người Chăm H’roi, không thể quên được âm thanh rộn ràng của trống và sự khéo léo của hai người múa trống đôi.

Một cái trống nặng khoảng 4kg đeo trên người, đôi tay thường xuyên vừa múa và đập vào thành, mặt trống để tạo nên âm thanh chuẩn đòi hỏi một người phải có sức khỏe. Vì vậy, phải là người có đủ sức khỏe, khéo léo, thẩm âm tốt mới có thể múa trống đôi giỏi…”

Nghệ nhân Lê Văn Ru

Tin cùng chuyên mục
Lạng Sơn: Khai thác giá trị văn hóa để phát triển du lịch

Lạng Sơn: Khai thác giá trị văn hóa để phát triển du lịch

Những năm gần đây, tỉnh Lạng Sơn luôn chú trọng đầu tư phát triển loại hình du lịch sinh thái cộng đồng tại các địa phương có tiềm năng như Hữu Lũng, Bắc Sơn, Bình Gia... Nhiều hộ gia đình đã mạnh dạn chuyển đổi mô hình thuần nông sang làm du lịch cộng đồng nhằm nâng cao đời sống, góp phần phát triển du lịch địa phương.
Tin nổi bật trang chủ
Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam - Công ty cổ phần VietNam Rubber Group -Joint Stock Company

Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam - Công ty cổ phần VietNam Rubber Group -Joint Stock Company

Kinh tế - PV - 5 giờ trước
Địa chỉ giao dịch : 177 Hai Bà Trưng, Phường 6, quận 3, TP. Hồ Chí Minh Điện thoại : 028392252302889325235 ; Fax : 0283932900 Email Urg @ rubbergroupvn.imexdept @ rubbergroup.vn Website : rubbergroup.vn
“Gỡ khó” để triển khai OCOP

“Gỡ khó” để triển khai OCOP

Sản phẩm - Thị trường - Tùng Nguyên - 7 giờ trước
Chương trình “Mỗi xã phường một sản phẩm” (OCOP) được triển khai một thời gian nhưng ở một số địa phương miền núi vẫn gặp rất nhiều khó khăn trong xác định sản phẩm chủ đạo.
TASECO: Chung sức tạo thành công, trách nhiệm với cộng đồng, xã hội

TASECO: Chung sức tạo thành công, trách nhiệm với cộng đồng, xã hội

Kinh tế - Thúy Hồng - 7 giờ trước
Với gần 15 năm không ngừng đổi mới và phát triển, Công ty Cổ phần Dịch vụ Hàng không Thăng Long (TASECO) đã và đang tiếp tục khẳng định mình với chiến lược phát triển bền vững. Với sứ mệnh không ngừng sáng tạo, đổi mới, phấn đấu tạo ra những sản phẩm và dịch vụ phong phú, chất lượng cao làm hài lòng khách hàng; chia sẻ lợi ích, đồng hành cùng khách hàng, xây dựng Công ty ngày càng phát triển bền vững mang lại lợi ích thiết thực cho tập thể người lao động, làm tốt trách nhiệm với cổ đông, Nhà nước và xã hội.
Lạng Sơn: Khai thác giá trị văn hóa để phát triển du lịch

Lạng Sơn: Khai thác giá trị văn hóa để phát triển du lịch

Sắc màu 54 - Thúy Hồng - 22:29, 14/11/2019
Những năm gần đây, tỉnh Lạng Sơn luôn chú trọng đầu tư phát triển loại hình du lịch sinh thái cộng đồng tại các địa phương có tiềm năng như Hữu Lũng, Bắc Sơn, Bình Gia... Nhiều hộ gia đình đã mạnh dạn chuyển đổi mô hình thuần nông sang làm du lịch cộng đồng nhằm nâng cao đời sống, góp phần phát triển du lịch địa phương.
Xây dựng NTM ở Quảng Ninh: Khai thông vướng mắc, tạo kết quả vượt trội

Xây dựng NTM ở Quảng Ninh: Khai thông vướng mắc, tạo kết quả vượt trội

Kinh tế - Xuân Phú - 22:15, 14/11/2019
Hiện nay, Quảng Ninh đã thực hiện quy hoạch 17 vùng sản xuất hàng hóa nông nghiệp tập trung để phát triển các sản phẩm chủ lực và hình thành chuỗi sản phẩm OCOP để sản xuất hàng hóa nông nghiệp theo hướng tập trung tại các địa phương, khuyến khích thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn…
“Dải thổ cẩm” ở núi rừng Trường Sơn

“Dải thổ cẩm” ở núi rừng Trường Sơn

Phóng sự - Ký sự - Tấn Vịnh - 22:04, 14/11/2019
Thổ cẩm, trang phục là diện mạo của di sản văn hóa tộc người. Dệt vải thổ cẩm là nghề thủ công truyền thống lâu đời và phổ biến của các dân tộc miền núi. Nghề dệt thổ cẩm gắn bó với cuộc sống của đồng bào, là một phần quan trọng của tri thức dân gian, là di sản văn hóa, tài nguyên nhân văn quý giá của các dân tộc thiểu số.
Đăk Lăk: Quả đắng vì chặt, trồng theo phong trào

Đăk Lăk: Quả đắng vì chặt, trồng theo phong trào

Bạn đọc - Thiên Đức - 21:38, 14/11/2019
Thời gian vừa qua, nhiều người dân ở Đăk Lăk đua nhau chặt cà phê để trồng các loại cây ăn quả. Tuy nhiên, do chưa khảo sát kỹ, nên nhiều người bị thiệt hại nặng nề.
Tiếp cận mới trong phát triển giáo dục dân tộc

Tiếp cận mới trong phát triển giáo dục dân tộc

Dân tộc - Miền núi - Sỹ Hào - 21:32, 14/11/2019
Các trường chuyên biệt (dân tộc nội trú, dự bị đại học) là những mô hình giáo dục giữ vai trò quan trọng để tạo nguồn nhân lực cho vùng DTTS và miền núi. Với sự chuyển mình rõ nét của giáo dục dân tộc, các trường chuyên biệt này cũng phải đổi mới để đáp ứng được yêu cầu trong tình hình hiện nay.
Triết lý “ăn chung”

Triết lý “ăn chung”

Đời sống - Xã hội - Uông Thái Biểu - 17:33, 14/11/2019
Giọng có chút ngậm ngùi, anh Thào Hùng Khải nhớ lại: “Ngày đầu từ Nguyên Bình (Cao Bằng) đến với đất Bảo Lâm (Lâm Đồng) hơn 20 năm trước, người Mông bản anh chỉ mang theo cái bồng vải trên lưng mấy nắm hạt giống, vài ba cái lưỡi cuốc, lưỡi cày. Tài sản người Mông di cư từ vùng núi đá phía Bắc đến cao nguyên đất đỏ phía Nam chỉ vậy, không có gì khác ngoài cái đói, cái nghèo và khao khát đổi đời”.
Tiếp cận mới trong phát triển giáo dục dân tộc

Tiếp cận mới trong phát triển giáo dục dân tộc

Dân tộc - Miền núi - Sỹ Hào - 17:29, 14/11/2019
Lĩnh vực giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) ở vùng DTTS và miền núi đã đạt được nhiều kết quả tích cực, nhất là công tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Bởi vậy, thời gian tới, cần có cách tiếp cận trong xây dựng chính sách đầu tư để phát triển nền giáo dục toàn diện.