Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Xem múa trống đôi của người Chăm H’roi

Tiên Sa - 11:02, 05/11/2019

Múa trống đôi là nét độc đáo chỉ có ở người Chăm H’roi. Song, thú vị nhất là hình thức song tấu, tức đánh theo lối đối đáp. Khi ấy, cả nhạc cụ và người chơi sẽ cùng toát lên cái phóng khoáng, ngẫu hứng, độc đáo.

Phục dựng Lễ mừng lúa mới (Quai Pthăi Brău) của đồng bào Chăm H’roi (Bình Định).
Phục dựng Lễ mừng lúa mới (Quai Pthăi Brău) của đồng bào Chăm H’roi (Bình Định).

Người Chăm H’roi (còn gọi là Chăm Hời) sống gần gũi với người Ba Na, Ê-đê ở các huyện Vân Canh (Bình Định) và Đồng Xuân, Sơn Hòa (Phú Yên), vì vậy văn hóa Chăm H’roi có sự giao thoa độc đáo giữa các nền văn hóa khu vực. 

Chúng tôi rất ấn tượng khi xem phục dựng Lễ mừng lúa mới (Quai Pthăi Brău) của đồng bào Chăm H’roi, trong đó có màn múa trống đôi. Tâm sự với chúng tôi, Nghệ nhân Lê Văn Ru, 82 tuổi, dân tộc Chăm H’roi trú tại huyện Văn Canh cho hay, lễ hội lớn của người Chăm H’roi không thể thiếu hòa tấu cồng 3, chinh 5 và trống đôi. 

Trong màn múa trống đôi (K’toang) là điểm nhấn thể hiện sự linh thiêng của người Chăm H’roi gửi tới các đấng thần linh. Màn múa trống đôi đặc trưng, là chơi trong dịp đâm trâu, lễ cưới, lễ mừng sức khỏe diễn ra vào tháng Ba. 

Trong màn trình diễn múa trống đôi, đôi nam, nữ nghệ nhân dùng cả hai tay vỗ vào hai mặt trống, nhún nhảy, lắc lư, đầu nghiêng bên này, ngó bên kia vô cùng sống động, múa theo cái tiết tấu do chính đôi tay họ tạo ra. Âm thanh 2 trống hòa quyện với nhau rất linh hoạt bởi trống này ngừng, trống kia đánh, trống này chậm rãi, trống kia dồn dập. Có cảm giác như một cuộc đối thoại, người này hỏi, người kia trả lời. Tiết tấu lúc mau, lúc thưa, khi nhịp nhàng, rồi bỗng dồn dập liên hồi. Sắc thái trên gương mặt của hai người múa trống xem ra rất ăn khớp với tiết tấu, nhịp điệu.

Các nghệ nhân Chăm H’roi Bình Định biểu diễn trống K’toang.
Các nghệ nhân Chăm H’roi Bình Định biểu diễn trống K’toang.

Đôi nam, nữ nghệ nhân biểu diễn, mỗi người một trống mang vào vai. Họ “tấn - thối” như một đôi võ sĩ trên đấu trường. Họ múa chân, đầu, thân hình theo nhịp trống mà chính đôi tay của họ tạo ra tiết tấu thưa nhặt, dồn dập. Có lúc “gờm” nhau như một cặp gà đá đang “thư hùng”. Âm điệu ngẫu biến trầm bổng, xếp lên nhau, gợi lên trong trí người nghe sự tưởng tượng những âm điệu róc rách của suối, bập bùng của lửa và mưa nguồn thác lũ của đại ngàn. 

Điệu múa hai nghệ nhân biểu diễn có thể truyền cho nhau những ký hiệu biểu cảm như một cuộc giao tiếp, chuyện trò. Tiếng trống thay lời nói, điệu múa nói lên cách ứng xử, thích nhau thì âm điệu hai trống hòa quyện. Do đó nghệ thuật múa trống đôi phải là một cặp hiểu ý của nhau mới giữ cho cuộc vui trọn vẹn. 

“Với cách biểu diễn này nên người ta không gọi là đánh trống mà là múa trống đôi. Các động tác đánh trống thường được mô phỏng theo dáng đi, kiểu chạy nhảy của muông thú. Biểu diễn trống đôi rất khó bởi đòi hỏi trí lực. Một cái trống nặng khoảng 4kg đeo trên người, đôi tay thường xuyên vừa múa và đập vào thành, mặt trống để tạo nên âm thanh chuẩn, đòi hỏi một người phải có sức khỏe. Vì vậy, phải là người có đủ sức khỏe, khéo léo, thẩm âm tốt mới có thể múa trống đôi giỏi…”, Nghệ nhân Lê Văn Ru cho hay. 

Tiếng “trống đôi” vang lên hòa quyện với tiếng chiêng, tiếng cồng xướng lên khúc biến tấu nhịp nhàng, vừa pha trộn sự hào hùng, lãng mạn cuốn hút thanh niên nam nữ hòa chung vào màn múa sôi động. Ai đã một lần được hòa mình vào không khí lễ hội của người Chăm H’roi, không thể quên được âm thanh rộn ràng của trống và sự khéo léo của hai người múa trống đôi.

Một cái trống nặng khoảng 4kg đeo trên người, đôi tay thường xuyên vừa múa và đập vào thành, mặt trống để tạo nên âm thanh chuẩn đòi hỏi một người phải có sức khỏe. Vì vậy, phải là người có đủ sức khỏe, khéo léo, thẩm âm tốt mới có thể múa trống đôi giỏi…”

Nghệ nhân Lê Văn Ru

Tin cùng chuyên mục
Tinh xảo nghề đúc đồng Đại Bái

Tinh xảo nghề đúc đồng Đại Bái

Làng nghề gò, đúc đồng Đại Bái cổ xưa có tên làng Văn Lãng hay còn gọi là làng Bưởi, thuộc huyện Gia Bình (Bắc Ninh). Làng nằm trên một dải đất cao bên bờ sông Bái Giang. Từ bao đời nay, kỹ thuật luyện đồng Đại Bái không ngừng hoàn thiện và tinh xảo.
Tin nổi bật trang chủ
Son sắt nghĩa tình Trường Sơn Đông – Trường Sơn Tây

Son sắt nghĩa tình Trường Sơn Đông – Trường Sơn Tây

Với chủ đề “Son sắt nghĩa tình Trường Sơn Đông – Trường Sơn Tây”, Chương trình giao lưu Nhân dân giữa đại biểu DTTS, Người có uy tín sinh sống dọc tuyến biên giới Việt Nam – Lào do Ủy ban Dân tộc chủ trì phối hợp với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước và tỉnh Nghệ An tổ chức tối ngày 07/12/2019 vừa khép lại với nhiều dấu ấn, có ý nghĩa chính trị xã hội sâu sắc, góp phần vun đắp mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, tình đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam.
Trao đổi kinh nghiệm và Hội đàm về công tác dân tộc hai nước Việt Nam -Lào

Trao đổi kinh nghiệm và Hội đàm về công tác dân tộc hai nước Việt Nam -Lào

Thời sự - Minh Thu - 12 giờ trước
Chiều 7/12, tại Nghệ An các đồng chí Trần Thanh Mẫn, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; Đỗ Văn Chiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT; Hầu A Lềnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương TMTTQ Việt Nam cùng lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND tỉnh Nghệ An đã thân mật tiếp Đoàn đại biểu cấp cao Lào do đồng chí Xay - xổm - phon Phôm - vi - hản, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch UBTW Mặt trận Lào xây dựng đất nước làm Trưởng đoàn sang dự Hội thảo và Giao lưu Nhân dân giữa đại biểu là người DTTS, Người có uy tín sinh sống dọc biên giới Việt Nam - Lào.
Sau 10 năm, Việt Nam lại có mặt ở chung kết SEA Games

Sau 10 năm, Việt Nam lại có mặt ở chung kết SEA Games

Tin tức - PV - 22:47, 07/12/2019
U22 Campuchia thực sự đã trở thành một hiện tượng tại SEA Games 30 khi lần đầu tiên có mặt tại bán kết. Nhưng U22 Việt Nam lúc này đã trở thành một vật cản quá lớn đối với đội bạn. Thắng thuyết phục, thầy trò Park Hang-seo tiến vào trận chung kết lần đầu tiên kể từ năm 2009.
Cổng Dịch vụ công quốc gia: Lấy người dân, doanh nghiệp là trung tâm phục vụ

Cổng Dịch vụ công quốc gia: Lấy người dân, doanh nghiệp là trung tâm phục vụ

Thời sự - Hoàng Thanh - 21:38, 07/12/2019
Sáng ngày 7/11, tại Hà Nội, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng chủ trì buổi họp báo giới thiệu Cổng Dịch vụ công quốc gia (DVCQG). Tới dự họp báo còn có lãnh đạo các Bộ, ngành, các chuyên gia đến từ Ngân hàng thế giới, Cơ quan Phát triển Pháp.
Đoàn công tác Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước thăm và làm việc tại Nghệ An

Đoàn công tác Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước thăm và làm việc tại Nghệ An

Thời sự - Minh Thứ - 22:10, 06/12/2019
Trong chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam, ngày 6/12, Đoàn cấp cao Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước do ông Xay-xổm-phon Phôm-vi-hản, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước dẫn đầu đã có chuyến thăm và khảo sát Chương trình xây dựng NTM ở huyện Nghĩa Đàn, tỉnh Nghệ An. Tham gia cùng Đoàn, về phía Việt Nam có bà Hoàng Thị Hạnh, Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT; ông Nguyễn Đình Long, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, đại diện một số vụ, đơn vị thuộc UBDT và các sở, ban, ngành của tỉnh Nghệ An.
Tăng niềm tin cho hàng Việt

Tăng niềm tin cho hàng Việt

Sản phẩm - Thị trường - Tùng Nguyên - 14:57, 06/12/2019
Với việc triển khai Chương trình “mỗi xã phường một sản phẩm” (OCOP), Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” ngày càng đi vào thực chất hơn.
Quảng Ninh: Nhiều mô hình dân vận khéo trong vùng DTTS

Quảng Ninh: Nhiều mô hình dân vận khéo trong vùng DTTS

Pháp luật - Tuấn Trình - 14:24, 06/12/2019
Trong những năm qua, công tác dân vận của tỉnh Quảng Ninh đã có những bước chuyển biến tích cực, góp phần phát huy dân chủ, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo sự đồng thuận trong xã hội để thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng trên địa bàn toàn tỉnh.
Gỡ khó để phát triển OCOP

Gỡ khó để phát triển OCOP

Sản phẩm - Thị trường - Tùng Nguyên - 14:17, 06/12/2019
Các sản phẩm khi tham gia Chương trình “Mỗi xã, phường một sản phẩm” (OCOP) đã được nâng tầm giá trị. Tuy nhiên, hiện vẫn còn một số khó khăn cần sớm được tháo gỡ để sản phẩm OCOP tiếp tục phát triển.
Cai nghiện ma túy tại cộng đồng: Tháo gỡ từ chính sách

Cai nghiện ma túy tại cộng đồng: Tháo gỡ từ chính sách

Đời sống - Xã hội - Sỹ Hào - 10:50, 06/12/2019
Hiện nay, công tác cai nghiện ma túy tại cộng đồng vẫn gặp vô vàn khó khăn. Trong đó, nổi lên là những khoảng trống trong cơ chế, chính sách hỗ trợ cho công tác cai nghiện ở cơ sở.
Văn hóa Raglai trước nguy cơ mai một

Văn hóa Raglai trước nguy cơ mai một

Đời sống - Xã hội - Thành Nhân-V. Thành - 10:34, 06/12/2019
Những năm qua, tỉnh Khánh Hòa đã có nhiều nỗ lực trong việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS. Tuy nhiên, chỉ có người già tâm huyết, còn giới trẻ bây giờ chỉ thích nhạc trẻ, nhạc ngoại, để cho những bậc cao niên phải thở dài và giấu nỗi buồn vào những cánh rừng xa…
Một thủ đoạn làm ăn cần phải lên án

Một thủ đoạn làm ăn cần phải lên án

Bạn đọc - Đông Hưng - Văn Hùng - 10:03, 06/12/2019
Suốt thời gian dài, nhiều người dân sinh sống ở Bình Thuận đã tiêu thụ khối lượng lớn thịt bò tươi của ông Nguyễn Đình Tân (38 tuổi, thường trú xã Hàm Kiệm, huyện Hàm Thuận Nam, Bình Thuận). Thịt bò của ông Tân có màu tươi rói, giá bán rẻ bất ngờ, hút nhiều khách hàng tấp nập mua. Nhiều người thắc mắc thì được ông lý giải là đại lý lớn nên phân phối rẻ.