Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Văn học đề tài dân tộc thiểu số và miền núi: Vượt qua thách thức để khẳng định chỗ đứng

Hồng Minh - 13:57, 26/11/2019

Là một bộ phận văn học đặc thù, văn học các dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN) đã tự xác định lấy không gian, cuộc sống, văn hóa, lịch sử… làm đề tài chủ đạo cho các tác phẩm của mình. Vì thế sự phát triển của xã hội đã ảnh hưởng không nhỏ tới sự thay đổi của bộ phận văn học đặc thù này. Ảnh hưởng đó vừa là thách thức nhưng cũng là cơ hội cho đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tác.

Phong tục, tập quán, tín ngưỡng của đồng bào các DTTS là nguồn đề tài phong phú cho các văn nghệ sĩ. (Trong ảnh: Lễ cúng rừng của người Pu Péo, Hà Giang)
Phong tục, tập quán, tín ngưỡng của đồng bào các DTTS là nguồn đề tài phong phú cho các văn nghệ sĩ. (Trong ảnh: Lễ cúng rừng của người Pu Péo, Hà Giang)

Theo ông Vũ Quốc Khánh, Chi hội Văn học nghệ thuật (VHNT) các DTTS tỉnh Phú Thọ, trước sự bùng nổ của mạng xã hội và văn học mạng đã xảy ra hiện trạng ai cũng có thể sáng tác và quảng bá tác phẩm mà không cần biết chất lượng ra sao. Điều này đã làm ảnh hưởng đến nhận thức của bạn đọc. 

Vì vậy, Hội và các Chi hội VHNT các DTTS cần có thêm các hoạt động để góp phần cùng các Hội VHNT địa phương định hướng nhận thức cho bạn đọc; nâng cao kinh nghiệm sáng tạo nghệ thuật và văn phong cho các văn nghệ sĩ. Còn các văn nghệ sĩ, nhất là văn nghệ sĩ đang sáng tác các tác phẩm phục vụ đồng bào DTTS&MN đòi hỏi phải tự đổi mới, tạo ra các tác phẩm hay, phản ánh cuộc sống một cách chân thực, tồn tại trong ý thức chủ quan của người đọc. 

Về cơ bản, đội ngũ các nhà văn, nhà thơ Việt Nam đang dần tự tin hội nhập với sắc màu và bản lĩnh riêng. Dù bằng con đường nào, thì cái đích cuối cùng của văn chương vẫn là chuyển tải thật hiệu quả các vấn đề của dân tộc và thời đại đến với người đọc. 

Nhà văn Lộc Bích Kiệm, Chi hội VHNT các DTTS tỉnh Lạng Sơn khẳng định: Văn học các DTTS thực sự là một bộ phận đặc thù, đặc thù từ đối tượng cầm bút đến đối tượng phản ánh, đặc thù từ đối tượng thẩm mỹ đến lý tưởng thẩm mỹ, đặc thù trong cảm xúc đến bút pháp thể hiện. Tất cả đã làm nên một bộ phận văn học độc đáo với những giá trị nội dung và nghệ thuật độc đáo; góp phần thiết thực xây dựng quê hương đất nước, xây dựng con người mới đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước. 

 Không gian, cuộc sống, văn hóa, lịch sử… là đề tài chủ đạo cho các tác phẩm văn học DTTS&MN
Không gian, cuộc sống, văn hóa, lịch sử… là đề tài chủ đạo cho các tác phẩm văn học DTTS&MN

Ngoài ra, theo nhà văn Lộc Bích Kiệm, việc sáng tác bằng tiếng DTTS cũng góp phần bảo tồn, phát huy tinh hoa văn hóa các dân tộc. “Đối với người nghệ sĩ, còn gì thuận lợi hơn khi được sử dụng tiếng mẹ đẻ của mình để sáng tác. Khi ấy, người nghệ sĩ được phát huy vốn ngôn ngữ dồi dào của mình, như cá được trở về với nước, như chim được trở lại với rừng”, nhà văn Lộc Bích Kiệm chia sẻ.

Theo Báo cáo tổng kết tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI, Hội VHNT các DTTS Việt Nam, nhiệm kỳ 2019 - 2024, trong thời gian qua, đội ngũ văn nghệ sĩ người DTTS xuất hiện khá đông đảo, có nhiều tác phẩm phục vụ đồng bào dân tộc. Ngày càng nhiều tác giả người DTTS có ý thức quan tâm nhiều hơn đến việc sáng tác bằng tiếng mẹ đẻ và sáng tác song ngữ. Hàng trăm công trình sưu tầm, nghiên cứu, biên dịch các loại hình văn nghệ dân gian của các dân tộc Tây Nguyên, Chăm, Tày, Nùng, Mường, Thái, Mông… và của nhiều dân tộc khác của các tác giả DTTS được biên soạn rất công phu và có giá trị cao được ra mắt bạn đọc.

Những tìm tòi, sáng tạo của các nhà văn DTTS đã chứng tỏ bản lĩnh, tài năng và tinh thần dân tộc của nhà văn trên hành trình hội nhập. Vì thế, những đổi mới trong cách nghĩ, cách viết của họ cần phải được trân trọng và được nghiên cứu một cách khách quan, kỹ lưỡng.

Tin cùng chuyên mục
Người hát khúc ca Hoàng Sa trên đảo Lý Sơn

Người hát khúc ca Hoàng Sa trên đảo Lý Sơn

Ở tuổi 74, bà Đỗ Thị Hảo, thôn Tây An Vĩnh, huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) vẫn thường hát ru những khúc ca về Hoàng Sa, Trường Sa… như nỗi nhớ về những đội hùng binh Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải năm xưa ra đi khẳng định chủ quyền biển đảo. Bà là “pho sử thi sống” cuối cùng ở Lý Sơn qua những câu hát ru.
Tin nổi bật trang chủ
“Hoa tặc”

“Hoa tặc”

Cùng trao đổi - Hồng Phúc - 16:58, 01/06/2020
Tuyến Quốc lộ 19 (đoạn từ cảng Quy Nhơn đến Quốc lộ 1A) mới vừa được khánh thành vào ngày 29/3, dài 17,42km.
Người hát khúc ca Hoàng Sa trên đảo Lý Sơn

Người hát khúc ca Hoàng Sa trên đảo Lý Sơn

Sắc màu 54 - Nguyễn Trang - 16:54, 01/06/2020
Ở tuổi 74, bà Đỗ Thị Hảo, thôn Tây An Vĩnh, huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) vẫn thường hát ru những khúc ca về Hoàng Sa, Trường Sa… như nỗi nhớ về những đội hùng binh Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải năm xưa ra đi khẳng định chủ quyền biển đảo. Bà là “pho sử thi sống” cuối cùng ở Lý Sơn qua những câu hát ru.
Nan giải quản lý rừng giáp ranh

Nan giải quản lý rừng giáp ranh

Môi trường sống - L.Phương - C.Luận - 16:42, 01/06/2020
Huyện Vĩnh Thạnh (Bình Định) giáp ranh với thị xã An Khê (Gia Lai). Nhiều năm qua, công tác quản lý rừng ở khu vực giáp ranh hai địa phương này đang gặp nhiều khó khăn. Đặc biệt, là tình trạng xâm lấn, tranh chấp đất của người dân hai địa phương diễn ra rất phức tạp, nhưng các cơ quan chức năng liên quan chưa thể xử lý dứt điểm.
Mô hình điện mặt trời áp mái: Góp phần chống biến đổi khí hậu

Mô hình điện mặt trời áp mái: Góp phần chống biến đổi khí hậu

Môi trường sống - Hương Chi - Vũ Lợi - 14:27, 01/06/2020
Lắp đặt và sử dụng mô hình điện mặt trời áp mái là lợi thế rất lớn của địa phương trong khai thác nguồn năng lượng sạch tự nhiên, giảm thiểu sử dụng năng lượng hóa thạch và góp phần chống biến đổi khí hậu.
Đẩy mạnh công nghệ chế biến: Hướng tiêu thụ ổn định cho nông sản Việt

Đẩy mạnh công nghệ chế biến: Hướng tiêu thụ ổn định cho nông sản Việt

Khoa học - Công nghệ - Thúy Hồng - 14:06, 01/06/2020
Trong 4 tháng đầu năm 2020, dịch Covid-19 đã tác động rất mạnh đến hoạt động xuất khẩu nông sản. Quan tâm đầu tư, đẩy mạnh công nghệ chế biến là một trong những hướng đi được kỳ vọng sẽ giúp nông sản phục hồi sau đại dịch. Công nghiệp chế biến không chỉ giải quyết tình trạng “giải cứu” nông sản mà còn đóng vai trò quan trọng giúp các doanh nghiệp chủ động thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị cho nông sản Việt Nam.
Mô hình tránh hạn hiệu quả của nông dân Tây Nguyên

Mô hình tránh hạn hiệu quả của nông dân Tây Nguyên

Môi trường sống - Lê Hường - 14:00, 01/06/2020
Để chống hạn, một số nông dân ở Tây Nguyên đã tự tìm ra cách tích trữ nước, đó là đào ao lót chống thấm để tích nước, kết hợp tưới nước tiết kiệm. Đây là giải pháp hiệu quả để ứng phó thời tiết biến đổi ngày càng khắc nghiệt.
Con nuôi Đồn Biên phòng

Con nuôi Đồn Biên phòng

Nhịp cầu nhân ái - Lê Hường - 11:09, 01/06/2020
Thời gian qua, các Đồn Biên phòng (ĐBP) thuộc Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Đăk Lăk có nhiều cách làm hay, giúp người dân vùng biên phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo. Đặc biệt, mô hình “Con nuôi Đồn Biên phòng” đang giúp nhiều trẻ em có hoàn cảnh khó khăn được đến trường, có cuộc sống ổn định.
Buôn Đôn (Đăk Lăk): Hiệu quả từ các mô hình chuyển đổi kinh tế

Buôn Đôn (Đăk Lăk): Hiệu quả từ các mô hình chuyển đổi kinh tế

Kinh tế - Lê Hường - 11:01, 01/06/2020
Huyện biên giới Buôn Đôn đất đai cằn cỗi, nguồn nước khan hiếm, diễn biến thời tiết phức tạp thường xuyên tác động xấu đến sản xuất nông nghiệp. Nhưng nhờ chính quyền địa phương định hướng đúng và triển khai hỗ trợ thiết thực nên người dân địa phương, đặc biệt là đồng bào DTTS, đã chuyển đổi các mô hình kinh tế hiệu quả, mang lại thu nhập cao.
Mái ấm của trẻ thơ

Mái ấm của trẻ thơ

Nhịp cầu nhân ái - Thùy Dung - 10:50, 01/06/2020
Nhiều năm qua, Mái ấm Thiên Ân ở thôn 4, xã Chư Á, TP. Pleiku (Gia Lai) đã cưu mang hàng trăm hoàn cảnh éo le, đặc biệt là các em nhỏ người đồng bào DTTS. Nhờ có vòng tay che chở của các sơ, dưới mái nhà chung nhiều em nhỏ đã lớn lên, trưởng thành và trở thành người có ích cho xã hội.
Ninh Thuận: Bước tiến dài trên chặng đường giảm nghèo

Ninh Thuận: Bước tiến dài trên chặng đường giảm nghèo

Công tác Dân tộc - Thành Nhân - 10:35, 01/06/2020
Năm 1992, tỉnh Ninh Thuận được tái lập, khi đó tỷ lệ hộ nghèo chiếm 28,13%, đến nay tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm còn 6,74%. Đây là một bước tiến đáng ghi nhận của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Ninh Thuận.