Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Triết lý “ăn chung”

Uông Thái Biểu - 17:33, 14/11/2019

Giọng có chút ngậm ngùi, anh Thào Hùng Khải nhớ lại: “Ngày đầu từ Nguyên Bình (Cao Bằng) đến với đất Bảo Lâm (Lâm Đồng) hơn 20 năm trước, người Mông bản anh chỉ mang theo cái bồng vải trên lưng mấy nắm hạt giống, vài ba cái lưỡi cuốc, lưỡi cày. Tài sản người Mông di cư từ vùng núi đá phía Bắc đến cao nguyên đất đỏ phía Nam chỉ vậy, không có gì khác ngoài cái đói, cái nghèo và khao khát đổi đời”.

Sống giữa núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ, đồng bào các dân tộc anh em nơi đây luôn thắm tình đoàn kết, sẻ chia trong cuộc sống. (Trong ảnh: Đồng bào các dân tộc chung vui trong ngày hội của buôn làng)
Sống giữa núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ, đồng bào các dân tộc anh em nơi đây luôn thắm tình đoàn kết, sẻ chia trong cuộc sống. (Trong ảnh: Đồng bào các dân tộc chung vui trong ngày hội của buôn làng)

Nơi Khải cùng bản Mông của anh tìm đến lập cư là vùng rừng sâu, quê hương của đồng bào Cơ-ho. Người miền núi nơi này cũng nghèo, cũng khổ không hơn gì những người anh em từ phương xa đến. Chỉ khác chăng là họ đã sinh sống gắn bó, là “chủ cũ” lâu đời giữa đại ngàn Tây Nguyên…

Anh Thào Hùng Khải kể mà ánh mắt như có ngấn nước: “Rồi người Mông cũng tìm được nơi lập bản mới giữa rừng sâu Lâm Đồng. Dù đó là vùng xa xôi heo hút nhất nhưng đất ruộng, đất nương hầu như đều đã có chủ. Người Mông trên quê mới càng thêm phần lo lắng, hoang mang cho cuộc mưu sinh phía trước khi chưa biết cách nào tìm ra chỗ trồng tỉa”. 

Đã qua mấy ngày chặt cây lợp lán, người trẻ người già đang mệt mỏi rã rời sau cuộc hành trình dài, thì bản Mông có khách đến thăm. Khách của họ là già làng K’Gíp và những người đàn ông, đàn bà Cơ-ho ở buôn kế bên. Quà mà khách mang đến là một ché lớn rượu cần, một nửa con thú săn mấy bữa trước, những mớ rau rừng vừa hái, những gùi bắp bẻ vội từ nương. 

Những chàng trai, cô gái Mông tham gia trò chơi dân gian ném Pao tại chợ phiên xã Đăk Som, huyện Đăk G’Long, tỉnh Đăk Nông.
Những chàng trai, cô gái Mông tham gia trò chơi dân gian ném Pao tại chợ phiên xã Đăk Som, huyện Đăk G’Long, tỉnh Đăk Nông.

Khi những chiếc gùi được đặt xuống từ lưng những người phụ nữ thì bữa tiệc kết giao liền đó cũng được mở ra giữa bãi cỏ bên suối. Phụ nữ nướng thịt, đàn ông khui rượu. Giọng nói, tiếng cười rộn rã, lẫn lộn tiếng Mông, tiếng Cơ-ho. Ngà ngà say, già làng K’Gíp chém tay xuống đất và nói: “Là Bắc hay Nam thì anh em chúng ta cũng là người gắn bó máu thịt với rừng. Sống ở rừng, cứ tuân theo luật của rừng mà ứng xử. Có chỗ đất tốt thì nhường cho nhau vài thửa, có miếng thịt, mớ rau thì san sẻ cho nhau một ít. Của rừng thì cùng ăn chung mà!”. 

Ai cũng biết, người Mông vốn săn bắn giỏi. Đàn ông Mông đã mang ná vào rừng là có thú dính vào mũi tên, đã đặt bẫy là có thú bị sập. Người Mông đến lập cư trên quê mới cũng coi việc săn bắn là sở thích và nghề mưu sinh. Bẫy đặt giữa rừng sâu, lâu lâu chủ mới ghé thăm. Nếu bắt được thú to thì kêu cả bản khiêng về, xẻ thịt ăn chung. Nhiều người bạn kể rằng, người Mông thường khiêm nhường nói với họ: “Gặp bẫy của người Mông ta giữa rừng có thú bị sập cứ lấy về ăn, đừng phá hư cái bẫy là được. Của rừng thì cùng ăn chung mà!”.

Một bản người Mông ở Tây Nguyên.
Một bản người Mông ở Tây Nguyên.

Những “chủ rừng” cũ ở Tây Nguyên như người Cơ-ho, người Mạ, người X’Tiêng, người Mnông cũng nói với người Mông, người Thái, người Tày, người Nùng mới di cư đến: “Qua rẫy của ta, nếu vợ con anh ở nhà đói thì cứ bẻ bắp, suốt lúa đưa về mà ăn. À mà chọn cái bắp già, đừng bẻ bắp non mà đau cái cây. Lúa cũng vậy, đừng suốt hạt lúa khi còn ngậm sữa, Yàng Koi phạt đấy”. 

Sống trên cao, những tộc người xứ núi không biết đến ngôn ngữ màu mè, họ không có nhiều lời để giải thích những việc mình làm. Họ chỉ biết nghĩ rằng, cha ông làm sao thì mình làm vậy. 

Hấp thu minh triết của rừng, các dân tộc anh em đã ứng xử với nhau bằng một đạo lý sẻ chia nguồn sống một cách tự nhiên. Luật không thành văn của những dân tộc cùng nhau sinh tồn giữa đại ngàn có nguồn gốc từ nhân tình vốn có, bình thường mà cao cả. Sự cộng cảm qua triết lý ăn chung của họ làm cho núi rừng thêm hùng vĩ, thiêng liêng.

Tin cùng chuyên mục
Văn hóa Raglai trước nguy cơ mai một

Văn hóa Raglai trước nguy cơ mai một

Những năm qua, tỉnh Khánh Hòa đã có nhiều nỗ lực trong việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS. Tuy nhiên, chỉ có người già tâm huyết, còn giới trẻ bây giờ chỉ thích nhạc trẻ, nhạc ngoại, để cho những bậc cao niên phải thở dài và giấu nỗi buồn vào những cánh rừng xa…
Tin nổi bật trang chủ
Son sắt nghĩa tình Trường Sơn Đông – Trường Sơn Tây

Son sắt nghĩa tình Trường Sơn Đông – Trường Sơn Tây

Với chủ đề “Son sắt nghĩa tình Trường Sơn Đông – Trường Sơn Tây”, Chương trình giao lưu Nhân dân giữa đại biểu DTTS, Người có uy tín sinh sống dọc tuyến biên giới Việt Nam – Lào do Ủy ban Dân tộc chủ trì phối hợp với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước và tỉnh Nghệ An tổ chức tối ngày 07/12/2019 vừa khép lại với nhiều dấu ấn, có ý nghĩa chính trị xã hội sâu sắc, góp phần vun đắp mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, tình đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam.
Trao đổi kinh nghiệm và Hội đàm về công tác dân tộc hai nước Việt Nam -Lào

Trao đổi kinh nghiệm và Hội đàm về công tác dân tộc hai nước Việt Nam -Lào

Thời sự - Minh Thu - 08:51, 08/12/2019
Chiều 7/12, tại Nghệ An các đồng chí Trần Thanh Mẫn, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; Đỗ Văn Chiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT; Hầu A Lềnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương TMTTQ Việt Nam cùng lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND tỉnh Nghệ An đã thân mật tiếp Đoàn đại biểu cấp cao Lào do đồng chí Xay - xổm - phon Phôm - vi - hản, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch UBTW Mặt trận Lào xây dựng đất nước làm Trưởng đoàn sang dự Hội thảo và Giao lưu Nhân dân giữa đại biểu là người DTTS, Người có uy tín sinh sống dọc biên giới Việt Nam - Lào.
Sau 10 năm, Việt Nam lại có mặt ở chung kết SEA Games

Sau 10 năm, Việt Nam lại có mặt ở chung kết SEA Games

Tin tức - PV - 22:47, 07/12/2019
U22 Campuchia thực sự đã trở thành một hiện tượng tại SEA Games 30 khi lần đầu tiên có mặt tại bán kết. Nhưng U22 Việt Nam lúc này đã trở thành một vật cản quá lớn đối với đội bạn. Thắng thuyết phục, thầy trò Park Hang-seo tiến vào trận chung kết lần đầu tiên kể từ năm 2009.
Cổng Dịch vụ công quốc gia: Lấy người dân, doanh nghiệp là trung tâm phục vụ

Cổng Dịch vụ công quốc gia: Lấy người dân, doanh nghiệp là trung tâm phục vụ

Thời sự - Hoàng Thanh - 21:38, 07/12/2019
Sáng ngày 7/11, tại Hà Nội, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng chủ trì buổi họp báo giới thiệu Cổng Dịch vụ công quốc gia (DVCQG). Tới dự họp báo còn có lãnh đạo các Bộ, ngành, các chuyên gia đến từ Ngân hàng thế giới, Cơ quan Phát triển Pháp.
Đoàn công tác Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước thăm và làm việc tại Nghệ An

Đoàn công tác Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước thăm và làm việc tại Nghệ An

Thời sự - Minh Thứ - 22:10, 06/12/2019
Trong chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam, ngày 6/12, Đoàn cấp cao Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước do ông Xay-xổm-phon Phôm-vi-hản, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước dẫn đầu đã có chuyến thăm và khảo sát Chương trình xây dựng NTM ở huyện Nghĩa Đàn, tỉnh Nghệ An. Tham gia cùng Đoàn, về phía Việt Nam có bà Hoàng Thị Hạnh, Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT; ông Nguyễn Đình Long, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, đại diện một số vụ, đơn vị thuộc UBDT và các sở, ban, ngành của tỉnh Nghệ An.
Tăng niềm tin cho hàng Việt

Tăng niềm tin cho hàng Việt

Sản phẩm - Thị trường - Tùng Nguyên - 14:57, 06/12/2019
Với việc triển khai Chương trình “mỗi xã phường một sản phẩm” (OCOP), Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” ngày càng đi vào thực chất hơn.
Quảng Ninh: Nhiều mô hình dân vận khéo trong vùng DTTS

Quảng Ninh: Nhiều mô hình dân vận khéo trong vùng DTTS

Pháp luật - Tuấn Trình - 14:24, 06/12/2019
Trong những năm qua, công tác dân vận của tỉnh Quảng Ninh đã có những bước chuyển biến tích cực, góp phần phát huy dân chủ, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo sự đồng thuận trong xã hội để thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng trên địa bàn toàn tỉnh.
Gỡ khó để phát triển OCOP

Gỡ khó để phát triển OCOP

Sản phẩm - Thị trường - Tùng Nguyên - 14:17, 06/12/2019
Các sản phẩm khi tham gia Chương trình “Mỗi xã, phường một sản phẩm” (OCOP) đã được nâng tầm giá trị. Tuy nhiên, hiện vẫn còn một số khó khăn cần sớm được tháo gỡ để sản phẩm OCOP tiếp tục phát triển.
Cai nghiện ma túy tại cộng đồng: Tháo gỡ từ chính sách

Cai nghiện ma túy tại cộng đồng: Tháo gỡ từ chính sách

Đời sống - Xã hội - Sỹ Hào - 10:50, 06/12/2019
Hiện nay, công tác cai nghiện ma túy tại cộng đồng vẫn gặp vô vàn khó khăn. Trong đó, nổi lên là những khoảng trống trong cơ chế, chính sách hỗ trợ cho công tác cai nghiện ở cơ sở.
Văn hóa Raglai trước nguy cơ mai một

Văn hóa Raglai trước nguy cơ mai một

Đời sống - Xã hội - Thành Nhân-V. Thành - 10:34, 06/12/2019
Những năm qua, tỉnh Khánh Hòa đã có nhiều nỗ lực trong việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS. Tuy nhiên, chỉ có người già tâm huyết, còn giới trẻ bây giờ chỉ thích nhạc trẻ, nhạc ngoại, để cho những bậc cao niên phải thở dài và giấu nỗi buồn vào những cánh rừng xa…
Một thủ đoạn làm ăn cần phải lên án

Một thủ đoạn làm ăn cần phải lên án

Bạn đọc - Đông Hưng - Văn Hùng - 10:03, 06/12/2019
Suốt thời gian dài, nhiều người dân sinh sống ở Bình Thuận đã tiêu thụ khối lượng lớn thịt bò tươi của ông Nguyễn Đình Tân (38 tuổi, thường trú xã Hàm Kiệm, huyện Hàm Thuận Nam, Bình Thuận). Thịt bò của ông Tân có màu tươi rói, giá bán rẻ bất ngờ, hút nhiều khách hàng tấp nập mua. Nhiều người thắc mắc thì được ông lý giải là đại lý lớn nên phân phối rẻ.