Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Tiếng chiêng từ làng Đăk Wơk

PV - 10:14, 25/01/2018

Ở tuổi 60 nhưng nghệ nhân A Thút, dân tộc Ba-na, làng Đăk Wơk, xã Hơ Moong, huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum vẫn tráng kiện, nhanh nhẹn và không ngừng nghỉ trong các hoạt động nhằm gìn giữ vốn văn hóa truyền thống của dân tộc mình.

Nghệ nhân, nghệ sĩ đa tài
Nghệ nhân A Thút đam mê bảo tồn văn hóa truyền thống. Nghệ nhân A Thút đam mê bảo tồn văn hóa truyền thống.

 

Cha của A Thút là một nghệ nhân về trình diễn cồng chiêng, đẽo thuyền độc mộc và hát kể sử thi, nên từ nhỏ A Thút đã được đắm mình trong không gian văn hoá của dân tộc.

Nghe và xem cha diễn tấu cồng chiêng, chế tác nhạc cụ, chỉnh chiêng; hay nghe mẹ hát dân ca là niềm vui của tuổi thơ A Thút.

Ông không chỉ học từ cha mà còn học từ bác ruột là A Thim những bài dân ca cổ, diễn tấu và chỉnh cồng chiêng trong những ngày không phải lên rẫy hay vào rừng. Đặc biệt, cồng chiêng đã thực sự cuốn hút ông từ những ngày ấu thơ.

Bộ chiêng cổ của bà ngoại đã giúp A Thút bắt những nhịp đầu tiên. Bất cứ khi nào trong buôn làng mình có lễ hội, A Thút đều háo hức tham gia, lân la bên những bộ cồng chiêng hay cùng với cha mẹ và bà con trong buôn chuẩn bị lễ hội.

Có năng khiếu bẩm sinh lại đam mê và chịu khó học hỏi, khi mới là chàng trai trẻ, A Thút không chỉ hát rất hay dân ca Ba-na mà còn biết diễn xướng hầu hết các loại nhạc cụ truyền thống của người Ba-na. Đặc biệt, A Thút còn thạo chỉnh chiêng, một công việc đòi hỏi kỹ năng thẩm âm tốt, phải thuộc những bản cồng chiêng cổ và đôi bàn tay khéo léo.

Trong giai đoạn khó khăn, mất mùa đói kém, nhiều buôn làng Tây Nguyên phải bán những bộ cồng chiêng quý để có lương thực đảm bảo đời sống.

Nghệ nhân A Thút chia sẻ: “Năm 1983, gia đình rơi vào tình cảnh túng bấn bởi năm đó cả làng bị mất mùa, những người trong gia tộc của mình đòi đem bộ chiêng ra bán. Tôi đã phản đối quyết liệt và quyết định đem tài sản lớn duy nhất của gia đình lúc bấy giờ là 3 con bò, bán đi mua lương thực, giữ lại bộ chiêng quý nên bây giờ mới còn đấy”.

Quảng bá tinh hoa dân tộc

Khi đã trưởng thành, với vai trò là một Phó Chủ tịch xã (từ 1997-2013) và Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (từ 2013-2016) xã Hơ Moong, huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum, A Thút càng hiểu hơn những giá trị văn hóa truyền thống của người Ba-na trong xây dựng cuộc sống mới, trong công tác xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc.

Chứng kiến sự mai một từng ngày của bản sắc văn hóa dân tộc, sự thờ ơ của một bộ phận thế hệ trẻ với những giá trị này và sự vắng bóng dần của những nghệ nhân cao tuổi khiến ông trăn trở từng ngày.

Năm 1998, ông đã tham gia dự án dịch lại toàn bộ Sử thi Tây Nguyên của cha mình. Năm 2009 ông bắt đầu mở lớp truyền dạy miễn phí cồng chiêng và múa xoang cho lớp thanh niên trong làng, xã.

Nghệ nhân A Thút (đứng giữa) cùng đồng bào dân tộc Ba-na làm lễ cầu an. Nghệ nhân A Thút (đứng giữa) cùng đồng bào dân tộc Ba-na làm lễ cầu an.

 

Năm 2007, ông vinh dự cùng cha mình, con trai A Thảo và 15 người con của làng Đăk Wơk tham gia Lễ hội Smithsonian 2007 với chủ đề “Mê Kông-Dòng sông kết nối các nền văn hóa” (từ ngày 22/6 - 8/7/2007) và sau đó cùng đoàn cồng chiêng đi biểu diễn nhiều nước trên thế giới.

Tháng 7/2014, ông cùng 9 thành viên trong đội cồng chiêng của làng tham gia Liên hoan Gannat lần thứ 41 tại Pháp (2-29/7/2014).

Đội cồng chiêng và xoang của làng ông cũng đã nhiều lần ra Hà Nội, tham gia các hội nghị, hội thảo về bảo tồn bản sắc văn hóa và tham gia các hoạt động tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam để giới thiệu bản sắc văn hóa dân tộc mình với du khách Việt Nam và Quốc tế.

Mới đây, ông đã có quyết định nghỉ hưu nhưng với ông, việc bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa của dân tộc Ba-na là công việc gắn bó máu thịt, suốt cuộc đời không ngừng nghỉ...

LÊ SAN

Tin cùng chuyên mục
Người lưu giữ trang phục dân tộc Nùng

Người lưu giữ trang phục dân tộc Nùng

Dù đã gần 60 tuổi nhưng ngày ngày, bà Lăng Thị Liên, ở thôn Bắc Hoa, xã Tân Sơn, huyện Lục Ngạn (Bắc Giang) vẫn luôn tất bật cắt may trang phục dân tộc Nùng. Bà mong muốn gìn giữ trang phục dân tộc cho thế hệ con cháu mai sau.
Tin nổi bật trang chủ
Thủ tướng: Chính phủ không chọn giải pháp đóng cửa mọi thứ

Thủ tướng: Chính phủ không chọn giải pháp đóng cửa mọi thứ

Chiều 17/2, chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ về công tác phòng chống dịch COVID-19, Thủ tướng nêu rõ, Việt Nam là điểm đến an toàn và khẳng định, Chính phủ không chọn giải pháp dễ là đóng cửa mọi thứ mà thay vào đó, có giải pháp khó hơn, tức là làm sao vẫn duy trì điều kiện đi lại cho người dân, du khách, tiếp tục thúc đẩy sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tế, thương mại nhưng vẫn bảo đảm an toàn cho người dân.
Thành tựu và những bài học kinh nghiệm trước Đại hội Đảng XIII

Thành tựu và những bài học kinh nghiệm trước Đại hội Đảng XIII

Thời sự - Trương Tấn Sang-Nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam - 7 giờ trước
Chúng ta đã bước vào năm 2020, năm cuối cùng để hoàn thành các chương trình, mục tiêu nhiệm kỳ Đại hội XII của Đảng. Nếu đánh giá giai đoạn 10 năm của hai nhiệm kỳ vừa qua bằng các số liệu và sự kiện, có thể nhận thấy sự tương phản rõ ràng của những gam mầu sáng - tối, qua đó cũng thấy sáng rõ những bài học kinh nghiệm quý báu...
Nâng cao giá trị cho cà gai leo Yên Thủy

Nâng cao giá trị cho cà gai leo Yên Thủy

Khoa học - Công nghệ - Hồng Phúc - 8 giờ trước
Theo khoa học, cà gai leo là loại cây dại, thường mọc hoang ở các bờ bụi… có rất nhiều tác dụng đối với sức khỏe con người, đặc biệt là về các bệnh liên quan đến gan. Loại cây này khá dễ trồng, ít bị sâu bệnh và phát triển quanh năm, trung bình 3 tháng là có thể thu hoạch được.
Xuôi dòng sông Chảy

Xuôi dòng sông Chảy

Đời sống - Xã hội - Trọng Bảo - 8 giờ trước
Sông Chảy là một trong ba dòng sông lớn vùng Tây Bắc và là nguồn cung cấp nước chủ yếu cho Nhà máy Thủy điện Thác Bà, Nhà máy Thủy điện đầu tiên ở miền Bắc. Dọc đôi bờ sông Chảy, từ huyện Mường Khương, Si Ma Cai, Bắc Hà… của tỉnh biên giới Lào Cai, những bản làng của đồng bào DTTS đang khoác lên mình màu áo mới của sự ấm no...
Thu tiền tỷ từ trồng sầu riêng

Thu tiền tỷ từ trồng sầu riêng

Kinh tế - Trung Dũng - 9 giờ trước
Ông Nguyễn Thanh Hải ở buôn Ea Kiêng, xã Ea Tar, huyện Cư M’gar, (Đăk Lăk) được nhiều người biết đến bởi tính cần cù, chịu khó, ham học hỏi và thành công từ mô hình trồng sầu riêng, với thu nhập đạt 1,5 tỷ đồng mỗi năm.
Người dân Kan Hồ chưa có đất sản xuất sau 5 năm định cư

Người dân Kan Hồ chưa có đất sản xuất sau 5 năm định cư

Đời sống - Xã hội - Hoài Dương - 9 giờ trước
Đã 5 năm trôi qua kể từ khi hơn 230 hộ dân ở các bản: Sì Thâu Chải, Seo Hay, Nậm Hạ A - B, Nậm Thú của xã Kan Hồ, huyện Mường Tè (Lai Châu) di dời đến vùng tái định cư (TĐC) mới, nhường đất để xây dựng Nhà máy Thủy điện Lai Châu. Thế nhưng đến nay, bà con ở các vùng TĐC này vẫn không thể an cư, thậm chí quanh quẩn với đói nghèo vì không có đất sản xuất.
Cách làm trà sả tại nhà để phòng dịch Covid-19

Cách làm trà sả tại nhà để phòng dịch Covid-19

Vườn thuốc quanh ta - BTK - 12 giờ trước
Trà sả có thể giúp bạn giải tỏa căng thẳng, giảm cholesterol cũng như ngăn ngừa các chứng viêm nhiễm rất tốt. Hãy thử áp dụng các cách làm trà sả tại nhà để bạn có thể tự pha chế ly trà thơm giúp tăng cường hệ miễn dịch phòng bệnh virus Covid-19 .
Tâm tình của những thầy cô cắm bản

Tâm tình của những thầy cô cắm bản

Giáo dục - Tùng Lâm - 12 giờ trước
Ở các xã vùng sâu Cư Pui, Cư Đrăm, Yang Mao của huyện Krông Bông (Đăk Lăk) hiện vẫn có hàng chục thầy, cô giáo nhà cách trường hàng chục cây số. Mỗi người một hoàn cảnh với bao khó khăn, vất vả. Song, hằng ngày họ đang nỗ lực vượt qua để bám trường, bám lớp.
Nữ bác sĩ nơi tuyến đầu chống dịch

Nữ bác sĩ nơi tuyến đầu chống dịch

Sức khỏe - Trọng Bảo - 13 giờ trước
Là địa phương có nguy cơ cao bùng phát dịch bệnh viêm phổi cấp do virus Covid-19, những ngày qua, tỉnh Lào Cai đã tập trung mọi nguồn lực với mục tiêu phòng, chống dịch bệnh đạt hiệu quả cao nhất. Trong đó, đội ngũ y, bác sĩ ở các bệnh viện luôn là lực lượng nòng cốt trực chiến trên tuyến đầu phòng, chống dịch bệnh.
Ly hương tìm việc làm

Ly hương tìm việc làm

Đời sống - Xã hội - Minh Thứ - 13 giờ trước
Cứ mỗi dịp sau Tết, hàng ngàn người lại xa quê để tìm việc làm. Thu nhập của họ đã góp phần làm thay đổi trong cuộc sống nhiều gia đình. Tuy nhiên, hệ lụy của nó là những đứa trẻ “bị bỏ lại” quê nhà, thiếu vắng tình thương, sự chăm sóc của cha mẹ, gia đình và địa phương thiếu hụt nguồn lao động...
Người lưu giữ trang phục dân tộc Nùng

Người lưu giữ trang phục dân tộc Nùng

Sắc màu 54 - Thúy Hồng - 13 giờ trước
Dù đã gần 60 tuổi nhưng ngày ngày, bà Lăng Thị Liên, ở thôn Bắc Hoa, xã Tân Sơn, huyện Lục Ngạn (Bắc Giang) vẫn luôn tất bật cắt may trang phục dân tộc Nùng. Bà mong muốn gìn giữ trang phục dân tộc cho thế hệ con cháu mai sau.