Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Tâm nguyện của nghệ nhân làng gốm bên sông Trà Bồng

Nguyễn Trang – Thành Nhân - 23:40, 28/01/2020

Làng gốm Mỹ Thiện nằm bên dòng sông Trà Bồng thơ mộng. Dẫu thời thế đổi thay, ở đó vẫn có một người đắm đuối, say mê với nghề và mong được truyền nghề cho thế hệ tiếp nối.

Qua bàn tay tài hoa của nghệ nhân, các sản phẩm gốm Mỹ Thiện có sự tinh tế riêng biệt.
Qua bàn tay tài hoa của nghệ nhân, các sản phẩm gốm Mỹ Thiện có sự tinh tế riêng biệt

Nghề chỉ có một người

Làng gốm Mỹ Thiện nằm ở thị trấn Châu Ổ, huyện Bình Sơn (Quảng Ngãi). Cách đây hơn 200 năm, gia đình các ông Phạm Công Đắc, Nguyễn Công Ất từ Thanh Hóa tới định cư ở Quảng Ngãi. Mang theo nghề gốm nổi tiếng của Xứ Thanh, họ dựng những lò nung gốm sứ đầu tiên ở làng Mỹ Thiện bên bờ sông Trà Bồng. Tài hoa, chịu thương, chịu khó, từ thuở ban đầu đó, sản xuất gốm dần trở thành nghề ở miền đất mới miền Trung và ngày một phát đạt, thịnh nhất trong các năm 1960 đến 1975. Truyền rằng, thời vàng son của nghề, gốm Mỹ Thiện tỏa đi Quảng Nam, Đà Nẵng, Bình Định, vươn lên Tây Nguyên, thậm chí, còn được các thương nhân buôn xa, bán lớn đưa tới tiêu thụ tại Thái Lan, Campuchia, Lào... Người dân Mỹ Thiện càng hãnh diện khi sản phẩm của làng được chọn tiến cung phục vụ Chúa Nguyễn, được khen ngợi và ban sắc phong.

Nhưng, sự thịnh vượng của nghề gốm không kéo dài mãi, khi số lượng lò gốm mọc lên ngày một nhiều. Năm 1964 Trà Bồng gặp trận lụt lớn, lạch Bến Củi bị bồi lấp, nguồn nguyên liệu trở nên hiếm cộng với chi phí sản xuất, vận chuyển tăng cao. Vài năm gần đây, nhiều sản phẩm gốm của các nhà sản xuất trong và ngoài nước tràn về, nghề gốm của làng Mỹ Thiện đã khó lại càng thêm khó - ông Trịnh thở dài. Không trụ được với nghề, cánh thợ gốm của làng Mỹ Thiện đành ngậm ngùi nói lời chia tay, tìm kế sinh nhai khác.

Đất sét được đặt lên bàn xoay và tạo hình bằng tay.
Đất sét được đặt lên bàn xoay và tạo hình bằng tay

Theo nghề ở làng Mỹ Thiện chỉ còn gia đình Nghệ nhân Đặng Văn Trịnh. Ông nội của ông Trịnh – cụ Đặng Mậu từng là nghệ nhân gốm giỏi nhất làng, được triều đình ban thưởng. Thế nên trong sâu thẳm, cho dù thời thế thay đối, ông Trịnh vẫn quyết tâm cùng với gia đình giữ nghề tới cùng.

Mong ước giữ nghề cho hậu thế…

Trải qua nhiều biến thiên, kỹ thuật sản xuất gốm Mỹ Thiện vẫn còn đó. Hơn cả kỹ thuật, người thợ gốm làng Mỹ Thiện thực sự như người nghệ sĩ dùng đôi bàn tay khéo léo, điêu luyện của mình để vừa xoay bàn gỗ, vừa vuốt những phôi đất sét vô hồn thành những chum, ché, ghè, vò, bình vôi, ấm trà... với những họa tiết sống động. Nhiều người cho rằng, nghệ nhân làm gốm, đó chính là những người “thổi hồn” vào đất.

Vừa tranh thủ làm theo đơn đặt hàng của khách, nghệ nhân Phạm Thị Thu Cúc, vợ nghệ nhân Đặng Văn Trịnh, cho hay: Tạo hình nhiều công đoạn. Với những hàng nhỏ, người ta chỉ lên 1 - 2 tầng thôi. Những chum đựng muối, mắm tới 50 - 100 lít có tới 5 - 6 công đoạn. Khó nhất là ở kỹ thuật ráp thân trên, thân dưới với nhau. Người thợ gốm cần phải biết khi nào thì vừa đủ độ chín để sản phẩm lấy ra không vỡ. “Gốm Mỹ Thiện vẫn giữ nét xưa, làm gốm theo nét cổ điển như ông bà đã làm. Đất sét được lấy từ xã Bình Nguyên, huyện Bình Sơn, phần men gốm được hòa trộn thủ công bằng cách lấy đá son, đất trắng, đất sét, say nhuyễn, pha với nhau để làm màu cho gốm.

Những sản phẩm nặn từ đất sét ở làng gốm Mỹ Thiện sẽ được phơi 1 tháng trước khi nung
Những sản phẩm nặn từ đất sét ở làng gốm Mỹ Thiện sẽ được phơi 1 tháng trước khi nung

Gốm Mỹ Thiện không dùng màu hóa học hay màu vẽ nên sản phẩm vẫn giữ nét cổ xưa. Quy trình kỹ thuật 2 lần nung qua lửa, lần nung đầu để tạo xương, sau đó, sản phẩm được nhúng men rồi đem nung lần hai giúp sản phẩm bảo đảm về độ cứng, đáp ứng yêu cầu về màu men, sự sinh động của hoa văn như hình rồng, phụng, chuột, hoa, lá, 12 con giáp... Nhiều người mê sản phẩm gốm còn tới đây đưa ra ý tưởng về mẫu mã, kiểu dáng rồi nhờ vợ chồng ông làm hộ” - lời ông Trịnh.

Hai năm gần đây, khách du lịch tìm đến làng để trải nghiệm làm gốm ngày càng nhiều. Hiện nay, làng gốm Mỹ Thiện là một điểm trong tuyến thăm quan của Công viên địa chất Lý Sơn-Sa Huỳnh. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã cử đoàn xuống thăm quan, tìm cách thu hút khách du lịch đến với cơ sở sản xuất gốm của gia đình ông Trịnh, với mong muốn quảng bá hơn nữa làng nghề này. Ông Trịnh cũng đang đầu tư xây dựng một nhà trưng bày để trưng bày các mặt hàng, phòng trải nghiệm làm gốm.

“Mỗi năm, tôi lại già đi nhưng con cái không ai nối nghiệp. Buồn lắm. Thế nên tôi cố gắng hoàn thành nhà trưng bày và tạo điều kiện cho mọi người đến học nghề để giữ nghề truyền thống”, ông Trịnh nói.

Lời của ông có lẽ cũng là tâm nguyện của nhiều người dân làng Mỹ Thiện hiện nay.

Tin cùng chuyên mục
Sử dụng Appstore “COVID-19”: Ở nhà người dân vẫn được tư vấn trực tuyến

Sử dụng Appstore “COVID-19”: Ở nhà người dân vẫn được tư vấn trực tuyến

Với mong muốn chung tay quyết tâm đẩy lùi dịch Covid-19 Công ty CP Tiến bộ Quốc tế (AIC Group) đã xây dựng và phát triển ứng dụng công nghệ y tế “COVID-19”. Ứng dụng không những có giá trị vật chất, mà còn có ý nghĩa xã hội, nhằm giúp cho người dân nắm bắt thông tin nhanh chóng nhất, chính xác nhất.
Tin nổi bật trang chủ
Hà Giang: Sẵn sàng triển khai thực hiện Đề án Tổng thể

Hà Giang: Sẵn sàng triển khai thực hiện Đề án Tổng thể

Công tác Dân tộc - Thanh Huyền - 16:50, 28/03/2020
Là tỉnh miền núi, vùng cao, biên giới còn nhiều khó khăn, có đông đồng bào DTTS sinh sống, các cấp chính quyền tỉnh Hà Giang đã chủ động tích cực chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai thực hiện Đề án Tổng thể phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 (Đề án Tổng thể) tại địa phương. Người dân và chính quyền các cấp đều đặt nhiều kỳ vọng vào sự đổi thay vùng đồng bào DTTS từ Đề án này.
Lào Cai: Lập chốt kiểm soát Covid-19 trên các tuyến đường vào tỉnh

Lào Cai: Lập chốt kiểm soát Covid-19 trên các tuyến đường vào tỉnh

Tin tức - Trọng Bảo - 16:32, 28/03/2020
Để tiếp tục tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch Covid-19, từ ngày 27/3, tỉnh Lào Cai đã thiết lập 9 chốt kiểm soát dịch bệnh tại các tuyến đường bộ, đường sắt vào tỉnh; các chốt này sẽ hoạt động liên tục cả ngày lẫn đêm.
51 bệnh nhân Covid-19 có kết quả xét nghiệm âm tính 1-4 lần

51 bệnh nhân Covid-19 có kết quả xét nghiệm âm tính 1-4 lần

Tin tức - PV - 13:44, 28/03/2020
Trong số 149 bệnh nhân mắc Covid-19 còn lại đang được theo dõi, cách ly, điều trị tại 19 cơ sở y tế trong cả nước, đa số có sức khoẻ ổn định, trong đó có 51 bệnh nhân có kết quả xét nghiệm âm tính từ 1-4 lần.
Du học sinh Việt ở tâm dịch Hàn Quốc: Đùm bọc và chia sẻ

Du học sinh Việt ở tâm dịch Hàn Quốc: Đùm bọc và chia sẻ

Nhịp cầu nhân ái - Nghĩa Hiệp - 12:34, 28/03/2020
Theo thống kê của Viện Giáo dục Quốc tế Hàn Quốc, Việt Nam hiện có hơn 37.500 du học sinh học tập và sinh sống tại các trường đại học, cao đẳng Hàn Quốc. Trong đó có đến 3.500 du học sinh đang cư trú tại tâm dịch Covid-19 là thành phố Daegu và tỉnh Gyeongsang Bắc. Bằng sự đoàn kết, yêu thương, sẻ chia, giúp đỡ, cộng đồng người Việt Nam tại Hàn Quốc đã cùng nhau vượt qua khó khăn nơi tâm dịch.
Xi măng Xuân Thành: Tiên phong bảo vệ môi trường

Xi măng Xuân Thành: Tiên phong bảo vệ môi trường

Kinh tế - P.V - 11:14, 28/03/2020
Không chỉ phát triển mạnh trong ngành sản xuất xi măng tại Việt Nam, với khát vọng tiên phong cùng chiến lược đầu tư, phát triển bền vững, xi măng Xuân Thành luôn hướng tới các sản phẩm được sản xuất không phát thải bảo vệ môi trường.
Phú Xuyên (Hà nội): Công tác tuyển dụng, bổ nhiệm, luân chuyển cán bộ có sai quy định?

Phú Xuyên (Hà nội): Công tác tuyển dụng, bổ nhiệm, luân chuyển cán bộ có sai quy định?

Bạn đọc - Tuấn Trình - 21:22, 27/03/2020
Vừa qua, Báo Dân tộc và Phát triển nhận được đơn của người dân thôn Sơn Thanh, xã Sơn Hà, huyện Phú Xuyên (Hà Nội) phản ánh việc UBND huyện Phú Xuyên tuyển dụng, điều động và bổ nhiệm Bí thư Đảng ủy xã Sơn Hà, với nhiều điểm thiếu minh bạch, gây bức xúc cho Nhân dân địa phương.
Đạo diễn Lê Việt: Đưa múa dân gian dân tộc đến gần hơn với giới trẻ

Đạo diễn Lê Việt: Đưa múa dân gian dân tộc đến gần hơn với giới trẻ

Sắc màu 54 - Hồng Minh - 21:08, 27/03/2020
Được biết đến là một biên đạo múa, đạo diễn cho nhiều chương trình nghệ thuật có tiếng, đạo diễn Lê Việt, Đoàn trưởng Vũ đoàn Phương Việt (TP. Hồ Chí Minh) đang từng ngày truyền ngọn lửa đam mê với những điệu múa dân gian dân tộc đến gần hơn với thế hệ trẻ đam mê nghệ thuật múa.
Đại hội Chi bộ Vụ Địa phương II (Ủy ban Dân tộc) nhiệm kỳ 2020 - 2022

Đại hội Chi bộ Vụ Địa phương II (Ủy ban Dân tộc) nhiệm kỳ 2020 - 2022

Thời sự - Lê Hường - 18:41, 27/03/2020
Ngày 27/3, Chi bộ Vụ Địa phương II (Ủy ban Dân tộc - UBDT) đã tổ chức thành công Đại hội Chi bộ nhiệm kỳ 2020 - 2022. Đại hội đã đóng góp nhiều ý kiến vào văn kiện Đại hội cấp trên; bầu Chi ủy khóa mới để tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện thành công nghị quyết Đại hội nhiệm kỳ 2020 - 2022 của Chi bộ.
Cô giáo người Mường được vinh danh xuất sắc toàn cầu

Cô giáo người Mường được vinh danh xuất sắc toàn cầu

Giáo dục - Hiếu Anh - 16:37, 27/03/2020
Lần đầu tiên một cô giáo của Việt Nam được Tổ chức Giáo dục Varkey Foundation vinh danh là 1 trong 50 giáo viên toàn cầu xuất sắc nhất năm 2020. Tự hào hơn, đó là một cô giáo dân tộc Mường được đào tạo từ hệ thống trường dân tộc nội trú (DTNT).
Thủy hải sản ở Vân Đồn: Đứng trước nguy cơ cần giải cứu

Thủy hải sản ở Vân Đồn: Đứng trước nguy cơ cần giải cứu

Kinh tế - Xuân Phú - 16:32, 27/03/2020
Do ảnh hưởng từ đại dịch Covid-19, việc tiêu thụ nhiều loại sản phẩm nông sản, thủy hải sản nuôi trồng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, nhất là ngao, hầu ở huyện Vân Đồn (Quảng Ninh) đang gặp khó khăn, cần giải pháp mạnh mẽ hơn trong việc “giải cứu” khâu tiêu thụ.