Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Sức sống bên dòng Tô Hạp

Hà Văn Đạo - 15:18, 07/02/2020

“Lửa thử vàng, gian lao thử lòng người”-Những người già bên dòng sông Tô Hạp (Khánh Sơn, Khánh Hòa) vẫn nhẩn nha nói với nhau như thế. Con sông có từ bao giờ không ai còn nhớ nhưng từ thuở sơ khai nó như một “ân nhân” đặc biệt của dân làng, đồng hiện minh chứng cho tất thảy thăng trầm của vùng đất nhiều huyền tích, thi vị này.

Trẻ em Khánh Sơn được học tập, vui chơi, trong những ngôi trường khang trang, sạch đẹp
Trẻ em Khánh Sơn được học tập, vui chơi, trong những ngôi trường khang trang, sạch đẹp

Cản ngăn kẻ xấu, bồi đắp phù sa

Sông Tô Hạp chảy qua hầu hết các xã của huyện Khánh Sơn. Tên sông được lấy theo tên một loại dược liệu quý chỉ mọc ở vùng này và những người địa phương chân chất, thực bụng sẵn sàng chia sẻ với các dân tộc anh em.

Lục lại ký ức của mình, già làng Cao Nhân Hùng (xã Sơn Hiệp) nhớ như in: Cộng đồng các dân tộc ở Khánh Sơn (chủ yếu là dân tộc Raglai) kiên trung một lòng theo Đảng, theo bác Hồ, che giấu bộ đội, thành lập các đội du kích đánh địch đến cùng. Men theo dòng Tô Hạp kéo dài từ xã Ba Cụm Nam qua xã Sơn Trung, Tô Hạp, Sơn Hiệp… đến xã Sơn Bình là một căn cứ cách mạng vững mạnh bao phen khiến kẻ địch khiếp hãi. Địch ví Tô Hạp như “thung lũng Tử Thần” bởi hàng loạt cuộc tấn công của chúng đều bị đánh bật khỏi căn cứ. 

Lòng dũng cảm cộng với sự sáng tạo, người Khánh Sơn và bộ đội chủ lực chuyển từ các vũ khí thô sơ sang vũ khí hiện đại để đánh địch. Hàng chục đội du kích ở Tô Hạp đã đánh tan nhiều cuộc tấn công quy mô của Mỹ - Ngụy. Tiêu biểu nhất là trận chiến tháng 6-1963, địch huy động hơn 1.600 quân, 23 máy bay trực thăng, hai máy bay trinh sát, năm máy bay khu trục, một đại đội pháo 105 ly… nhưng đã thất bại thê thảm và thung lũng Tô Hạp trở thành nỗi ám ảnh của chúng. 

Sau ngày giải phóng, bộn bề khó khăn nhưng lòng cần mẫn cộng với những đôi tay chăm chỉ đã ươm xanh những quả đồi, những thửa cát trắng khô như sa mạc.

Người dân Khánh Sơn làm giàu từ cây sầu riêng
Người dân Khánh Sơn làm giàu từ cây sầu riêng

Nối những bờ vui

Hưởng các đặc ân từ sông Tô Hạp, nông dân Khánh Sơn ví mình như những cánh chim Tia Chôm, chim Phí dù có bôn ba nơi đâu rồi cũng hướng về nguồn cội, về những nóc nhà ẩn hiện dưới sương mù ngày trở gió. Phải dành cho quê hương mà rộng ra là Tổ quốc một tình yêu son sắt nhất. 

 Già làng Cao Văn Nhiệp (ở thị trấn Tô Hạp) bồi hồi: Mấy chục năm trước để từ Cam Ranh theo đường đất Tỉnh lộ 9 độc đạo lên Khánh Sơn phải chạy máy cày, mất cả ngày trời, vừa đi vừa đánh vật. Nhưng nay đường nhựa láng bóng, xe chạy bon bon. Từ trên cao nhìn xuống, tỉnh lộ 9 như một dải lụa kết nối vùng biển, miền xuôi với huyện miền núi đặc biệt này. Người dân Khánh Sơn sáng uống cà phê ở Tô Hạp trưa đã có thể giao thương ở TP. Nha Trang, TP. Cam Ranh, Ninh Thuận. Các tuyến đường liên thôn, liên xã cũng nhanh chóng được kiên cố hóa. Các làng hai bên sông Tô Hạp cũng được kết nối với nhau bằng những cây cầu sắt chắc chắn. 

Giao thông thuận lợi, người Khánh Sơn bắt tay vào làm cuộc “cách mạng” thay đổi hẳn thói quen canh tác cũ. Những loại cây, quả nhanh chóng bén rễ đổi về hàng ngàn chiếc ti vi, xe máy, nhà mới… tạo nên những mùa Xuân ấm cúng, đủ đầy là sầu riêng, măng cụt, mía tím. 

“Lột xác” từ nghèo đói thành đại gia sầu riêng, ông Bo Bo Khá (người Raglai ở thị trấn Tô Hạp) phấn chấn: Chả riêng gì mình, hàng trăm người khác cũng giàu lên với loại cây này. Hiện tại, tôi canh tác gần 2ha, mỗi năm lãi gần 800 triệu đồng.

Bên cạnh sầu riêng, Khánh Sơn còn có 319ha bưởi da xanh, 66ha quýt, 32ha măng cụt, 166ha chôm chôm, 300ha mía tím. Huyện miền núi này thành vựa trái cây sạch lớn nhất Nam Trung bộ…

Cuộc sống đổi thay, sau những ngày lao động cật lực, mỗi người dân ở Khánh Sơn có thể thở phào, nếu Khánh Sơn của những năm trước là Khánh Sơn của xa xôi, cách trở, quẩn quanh với rừng với núi thì ngày nay Khánh Sơn đã vươn xa để hội nhập. Trên cầu treo Tô Hạp mỗi chiều, những đứa trẻ Raglai hay những đứa trẻ người Kinh nắm tay nhau bấm điện thoại thông báo giờ học phụ đạo, học cồng chiêng, học đàn đá, học những điệu múa uyển chuyển, phóng túng như tính cách của những cư dân nơi đây. 

Đứng bên dòng Tô Hạp, nghệ nhân Mấu Xuân Điệp tâm tình: Đàn đá, đàn Chapi, mã la (cồng chiêng), múa… là đặc sản của cộng đồng người Raglai. Thời gian có thể bào mòn nhiều thứ nhưng niềm đam mê những đặc sản này thì không thể để lạnh đi được, phải dùng tình yêu và trách nhiệm để truyền thụ nó...

Tin cùng chuyên mục
Chuyện về những thanh niên DTTS rời làng

Chuyện về những thanh niên DTTS rời làng

Sau 3 năm thực hiện Quyết định số 3577/QĐ-UBND, ngày 14/10/2016 của UBND tỉnh Quảng Nam quy định “Về chính sách hỗ trợ đào tạo lao động cho chương trình, dự án trọng điểm và các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2016 - 2020” đã có hơn 4.000 thanh niên DTTS ở Quảng Nam rời làng xuống phố làm công nhân, cuộc sống của họ đã bước sang trang mới. Với cách làm hay, đã cho thấy sức bật của một chính sách giảm nghèo được coi là điểm sáng cần nhân rộng.
Cách làm trà sả tại nhà để phòng dịch Covid-19

Cách làm trà sả tại nhà để phòng dịch Covid-19

Vườn thuốc quanh ta - BTK - 3 giờ trước
Trà sả có thể giúp bạn giải tỏa căng thẳng, giảm cholesterol cũng như ngăn ngừa các chứng viêm nhiễm rất tốt. Hãy thử áp dụng các cách làm trà sả tại nhà để bạn có thể tự pha chế ly trà thơm giúp tăng cường hệ miễn dịch phòng bệnh virus Covid-19 .
Tâm tình của những thầy cô cắm bản

Tâm tình của những thầy cô cắm bản

Giáo dục - Tùng Lâm - 3 giờ trước
Ở các xã vùng sâu Cư Pui, Cư Đrăm, Yang Mao của huyện Krông Bông (Đăk Lăk) hiện vẫn có hàng chục thầy, cô giáo nhà cách trường hàng chục cây số. Mỗi người một hoàn cảnh với bao khó khăn, vất vả. Song, hằng ngày họ đang nỗ lực vượt qua để bám trường, bám lớp.
Nữ bác sĩ nơi tuyến đầu chống dịch

Nữ bác sĩ nơi tuyến đầu chống dịch

Sức khỏe - Trọng Bảo - 4 giờ trước
Là địa phương có nguy cơ cao bùng phát dịch bệnh viêm phổi cấp do virus Covid-19, những ngày qua, tỉnh Lào Cai đã tập trung mọi nguồn lực với mục tiêu phòng, chống dịch bệnh đạt hiệu quả cao nhất. Trong đó, đội ngũ y, bác sĩ ở các bệnh viện luôn là lực lượng nòng cốt trực chiến trên tuyến đầu phòng, chống dịch bệnh.
Ly hương tìm việc làm

Ly hương tìm việc làm

Đời sống - Xã hội - Minh Thứ - 4 giờ trước
Cứ mỗi dịp sau Tết, hàng ngàn người lại xa quê để tìm việc làm. Thu nhập của họ đã góp phần làm thay đổi trong cuộc sống nhiều gia đình. Tuy nhiên, hệ lụy của nó là những đứa trẻ “bị bỏ lại” quê nhà, thiếu vắng tình thương, sự chăm sóc của cha mẹ, gia đình và địa phương thiếu hụt nguồn lao động...
Người lưu giữ trang phục dân tộc Nùng

Người lưu giữ trang phục dân tộc Nùng

Sắc màu 54 - Thúy Hồng - 4 giờ trước
Dù đã gần 60 tuổi nhưng ngày ngày, bà Lăng Thị Liên, ở thôn Bắc Hoa, xã Tân Sơn, huyện Lục Ngạn (Bắc Giang) vẫn luôn tất bật cắt may trang phục dân tộc Nùng. Bà mong muốn gìn giữ trang phục dân tộc cho thế hệ con cháu mai sau.
Xuân Hải - Điểm xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu

Xuân Hải - Điểm xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu

Kinh tế - Sơn Ngọc - 5 giờ trước
Xã Xuân Hải, huyện Ninh Hải (Ninh Thuận) là địa phương có đông đồng bào Chăm sinh sống. Xuân Hải cũng là xã thực hiện hiệu quả phong trào Toàn dân đoàn kết chung tay xây dựng nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2011 - 2020. Cán bộ và Nhân dân xã Xuân Hải vinh dự được Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận tặng Cờ thi đua xuất sắc qua 10 năm xây dựng NTM, tạo nên sức phát triển mới ngày càng khởi sắc.
Khởi sắc vùng đồng bào dân tộc Khmer

Khởi sắc vùng đồng bào dân tộc Khmer

Dân tộc - Miền núi - Phương Nghi - 5 giờ trước
Cầu Kè là huyện có đông đồng bào dân tộc Khmer của tỉnh Trà Vinh (chiếm 32,76%). Những năm qua, Cầu Kè đã triển khai thực hiện đồng bộ các giải pháp phát triển toàn diện trong vùng đồng bào DTTS, đặc biệt là triển khai thực hiện kịp thời các chính sách ưu đãi về hỗ trợ nhà ở, đất ở, đất sản xuất, chuyển đổi, đào tạo nghề... Qua đó, đã giúp không ít hộ đồng bào dân tộc Khmer có điều kiện phát triển kinh tế, cải thiện cuộc sống.
Hướng thoát nghèo ở Lùng Cải

Hướng thoát nghèo ở Lùng Cải

Kinh tế - Tráng Xuân Cường - 17:38, 15/02/2020
Thời gian qua, chủ trương đưa cây dược liệu đương quy và cây ăn quả ôn đới vào sản xuất trên địa bàn xã vùng cao Lùng Cải, huyện Bắc Hà (Lào Cai) mở ra hướng xóa nghèo bền vững, nâng cao đời sống đồng bào Mông địa phương.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng chủ trì họp Bộ Chính trị

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng chủ trì họp Bộ Chính trị

Thời sự - PV - 15:07, 14/02/2020
Ngày 14/2, tại trụ sở Văn phòng Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng chủ trì cuộc họp của Bộ Chính trị cho ý kiến chỉ đạo hoàn thiện một bước các dự thảo Văn kiện Đại hội XIII của Đảng, gửi xin ý kiến đại hội đảng bộ cơ sở. .
Buôn Lê Diêm - Điểm du lịch hấp dẫn

Buôn Lê Diêm - Điểm du lịch hấp dẫn

Sắc màu 54 - Đạt Thành Nhân - 11:17, 14/02/2020
Nằm ở phía Tây Nam của tỉnh Phú Yên, giáp với tỉnh Đăk Lăk, Sông Hinh là nơi sinh sống của cộng đồng 4 dân tộc thiểu số gồm: Ê-đê, Ba Na, Jrai và Chăm H’roi, trong đó dân tộc Ê-đê sống chủ yếu ở buôn Lê Diêm- cái nôi của những lễ hội cộng đồng.