Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nâng cao trình độ cho lao động DTTS: Đào tạo để chuyển đổi cơ cấu nghề nghiệp (Bài cuối)

Sỹ Hào - 23:17, 26/03/2020

Nước ta đang ở thời kỳ “dân số vàng” khi có khoảng 56,1/96 triệu người đang trong độ tuổi lao động. Nhưng tình trạng già hóa dân số cũng đang “gõ cửa”. Để đáp ứng nhu cầu thị trường, việc làm trong thời kỳ mới, yêu cầu đặt ra là phải có lộ trình đào tạo lao động mang tầm chiến lược.

Số người 60 tuổi trở lên tham gia LLLĐ đang ngày càng tăng. (Ảnh minh họa).
Số người 60 tuổi trở lên tham gia LLLĐ đang ngày càng tăng. (Ảnh minh họa)

 “Đi tắt, đón đầu”

Trong số báo 25 (1607), ra ngày 25/3, Báo Dân tộc và Phát triển đã phản ánh: Từ nhiều năm nay, thực hiện chỉ tiêu “Lao động qua đào tạo”, các địa phương đã triển khai đào tạo cho lao động nông thôn (LĐNT), lao động DTTS; nhưng chủ yếu đào tạo ngắn hạn (dưới 3 tháng).

Trước đòi hỏi của thị trường, việc làm trong thời đại công nghệ 4.0, có ý kiến cho rằng, đào tạo ngắn hạn không còn phù hợp. Nhưng thực tế không phải vậy.

Rà soát của Tổng cục Thống kê (TCTK) cho thấy, lao động trong độ tuổi “chín” nhất (25 - 59 tuổi) hiện vẫn chiếm tỷ lệ lớn trong lực lượng lao động (LLLĐ), nhất là ở khu vực nông thôn; còn nhóm dân số có độ tuổi 15 - 24 (thanh niên) lại rất thấp.

Như khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, trong tổng số gần 10,6 triệu người tham gia LLLĐ thì chỉ có khoảng 1,2 triệu lao động thanh niên; khu vực Tây Nguyên hiện có gần 3,6 triệu lao động thì chỉ có hơn 659 nghìn lao động thanh niên…

Theo tìm hiểu của phóng viên, ở các địa phương có đông đồng bào DTTS, tỷ lệ tham gia LLLĐ của nhóm thanh niên thấp xuất phát từ sự phát triển giáo dục, cũng như nhận thức về giáo dục, đào tạo của lao động đã được nâng lên. Cơ sở giáo dục được đầu tư, chính sách hỗ trợ giáo dục, đào tạo được triển khai kịp thời nên hầu hết dân số trẻ ở địa bàn này đều muốn kéo dài thời gian học tập, chuẩn bị tốt các kỹ năng cần thiết trước khi tham gia thị trường lao động.

Và vì thế, LLLĐ chính vẫn là nhóm dân số có độ tuổi 25 - 59. Nhưng một bộ phận lớn lao động DTTS trong độ tuổi này đang có hạn chế “kép”, là trình độ học vấn thấp (thậm chí nhiều người không biết chữ phổ thông), đồng thời không có chuyên môn kỹ thuật (CMKT). Trong điều kiện này, việc tiếp tục đào tạo nghề ngắn hạn cho lao động là hết sức cần thiết để “đi tắt, đón đầu”.

Chủ động trước già hóa dân số

TCTK cũng đã đưa ra những cảnh báo về tình trạng già hóa dân số ngày càng gia tăng khi nhóm dân số tuổi già (60 tuổi trở lên) tiếp tục tham gia LLLĐ hiện cao hơn 10 năm trước rất nhiều. Nếu như năm 2009, tỷ lệ tham gia LLLĐ của nhóm dân số tuổi già là 5,8%, thì cuối năm 2019 đã nâng lên 7,9%.

Số người 60 tuổi trở lên tham gia LLLĐ tăng lên, nhưng thu nhập của nhóm dân số này không cao so với lao động thuộc các nhóm tuổi khác, nhất là nhóm tuổi 25 - 59. Theo phân tích của TCTK, trong 100 lao động thuộc nhóm tuổi 25 - 59 thì có khoảng 17 người có mức sống “giàu nhất”; còn với nhóm tuổi già chỉ có 5,5 người.

Theo dự báo, khoảng 15 - 20 năm nữa, Việt Nam sẽ chuyển sang cơ cấu dân số già. Bước vào năm 2035, nước ta sẽ có 20% dân số, tương ứng khoảng 21 triệu người cao tuổi; đến năm 2049, tỷ lệ này khoảng 25% dân số, tức là cứ 4 người dân sẽ có một người cao tuổi.

Số người cao tuổi trong tương lai gần này là số lao động trong độ tuổi 25 - 59 hiện nay. Trong khi đó, hiện LLLĐ chính này vẫn có tới 76,9% chưa được đào tạo CMKT; thậm chí nhiều lao động DTTS không biết chữ, không có sinh kế ổn định khi không có đất sản xuất, thiếu vốn…

Chính vì vậy, đẩy mạnh đào tạo nghề ngắn hạn tiếp tục là giải pháp cần thiết để chuyển đổi cơ cấu nghề nghiệp cho LĐNT, lao động DTTS. Đây cũng là giải pháp “đi tắt, đón đầu” để ứng phó với tình trạng già hóa dân số đang diễn ra.

Một vấn đề cũng cần được các nhà hoạch định chiến lược lưu ý, theo TCTK, hiện vẫn còn khoảng 8,3% dân số trong độ tuổi đi học phổ thông không đi học. Cùng với đó, cả nước vẫn còn 13,3% thanh niên trong độ tuổi 15 - 24 tuổi không có việc làm và không tham gia học tập, đào tạo. Nếu không có giải pháp, thì LLLĐ “nhiều không” này sẽ kế cận số lao động trình độ thấp hiện nay. Vậy, chất lượng nguồn lao động của nước ta sẽ ở vị trí nào trên bản đồ lao động thế giới?


Tin cùng chuyên mục
Nâng cao trình độ cho lao động DTTS: Cần thay đổi cách xác định “lao động qua đào tạo” (Bài 3)

Nâng cao trình độ cho lao động DTTS: Cần thay đổi cách xác định “lao động qua đào tạo” (Bài 3)

Đến thời điểm này, chỉ tiêu “lao động qua đào tạo” đã vượt kế hoạch đề ra; tuy nhiên, tỷ lệ lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật (CMKT) đạt rất thấp, nhất là lao động DTTS. Điều này đòi hỏi phải thay đổi cách tiếp cận trong việc thực hiện chỉ tiêu “lao động qua đào tạo”.
Tin nổi bật trang chủ
Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk): “Cấp tốc chi viện” tuyến đầu chống dịch Covid - 19

Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk): “Cấp tốc chi viện” tuyến đầu chống dịch Covid - 19

Nhịp cầu nhân ái - PV - 16:18, 02/04/2020
Chung tay cùng Chính phủ và xã hội, Vinamilk đã liên tiếp thực hiện nhiều hoạt động đồng hành và tiếp sức cho các “anh hùng áo trắng” trong cuộc chiến với dịch bệnh. Ngày 31/3, Vinamilk đã ủng hộ các sản phẩm dinh dưỡng có tổng trị giá 1 tỷ đồng cho khoảng 3.500 các y bác sĩ, nhân viên y tế và bệnh nhân nội trú tại Bệnh viện Bạch Mai trong giai đoạn bệnh viện đang bị cách ly.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước kêu gọi đồng bào cả nước hăng hái tham gia hiến máu cứu người

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước kêu gọi đồng bào cả nước hăng hái tham gia hiến máu cứu người

Thời sự - PV - 12:45, 02/04/2020
Năm 2020 là tròn 20 năm Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định lấy ngày 7/4 hàng năm là Ngày "Toàn dân hiến máu tình nguyện" (7/4/2000 - 7/4/2020). Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã gửi Thư tới đồng bào, đồng chí và chiến sĩ cả nước. Báo Dân tộc và Phát triển trân trọng giới thiệu toàn văn bức thư:
Lập 30 chốt giám sát người và xe vào Thủ đô Hà Nội từ 18h chiều nay

Lập 30 chốt giám sát người và xe vào Thủ đô Hà Nội từ 18h chiều nay

Thời sự - PV - 12:20, 02/04/2020
Từ 18 giờ chiều nay (2/4) Hà Nội sẽ có 30 điểm chốt liên ngành tại các cửa ngõ ra vào Thủ đô, đảm bảo thực hiện nghiêm cách ly xã hội phòng Covid-19.
Có một Đền Hùng ở Kiên Giang

Có một Đền Hùng ở Kiên Giang

Sắc màu 54 - Phan Thị Anh Thư - 10:48, 02/04/2020
Từ năm 2010, Kiên Giang chọn Lễ hội Đền Hùng Tân Hiệp là 1 trong 8 lễ hội tiêu biểu của tỉnh. Hàng năm, khu di tích lịch sử - văn hóa Đền Hùng tại Tân Hiệp đã đón hàng ngàn lượt khách về thăm viếng, số lượng khách tham quan du lịch không ngừng tăng lên.
Gói hỗ trợ chưa có tiền lệ cho hàng triệu người dân trong COVID-19

Gói hỗ trợ chưa có tiền lệ cho hàng triệu người dân trong COVID-19

Thời sự - PV - 10:31, 02/04/2020
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định, Chính phủ thống nhất cao với nội dung dự thảo Nghị quyết, giao các bộ chức năng rà soát, tiếp thu các ý kiến tại phiên họp để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, trình Thủ tướng Chính phủ ký ban hành theo thầm quyền.
Các ĐBQH sát cánh cùng cả nước phòng chống dịch COVID-19

Các ĐBQH sát cánh cùng cả nước phòng chống dịch COVID-19

Thời sự - PV - 20:25, 01/04/2020
Thực hiện Lời kêu gọi của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng toàn dân đoàn kết để chiến thắng đại dịch COVID-19, ngày 1/4, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã có thư gửi các đại biểu Quốc hội Việt Nam (ĐBQH).
Thủ tướng:

Thủ tướng: "Chúng ta không gục ngã mà vẫn tăng trưởng"

Thời sự - PV - 17:50, 01/04/2020
Phát biểu tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3, Thủ tướng nhấn mạnh: "Trong bối cảnh dịch bệnh, chúng ta không gục ngã mà vẫn tăng trưởng đứng đầu khu vực ASEAN".
Chương trình phục hồi thu nhập ở Bá Thước (Thanh Hóa): Huyện sẽ chỉ đạo các đơn vị vào cuộc kiểm tra

Chương trình phục hồi thu nhập ở Bá Thước (Thanh Hóa): Huyện sẽ chỉ đạo các đơn vị vào cuộc kiểm tra

Bạn đọc - Quỳnh Trâm - 15:38, 01/04/2020
Vừa qua, Báo Dân tộc và Phát triển đã đăng tải bài viết: “Thanh Hóa: Chương trình phục hồi thu nhập liệu có tạo được sinh kế cho người dân?”. Bài viết phản ánh về một số bất cập trong Dự án phục hồi thu nhập quốc lộ 217 trên địa bàn huyện Bá Thước (Thanh Hóa). Sau khi Báo đăng, ngày 31/3, ông Võ Minh Khoa, Phó Chủ tịch UBND huyện Bá Thước (Thanh Hóa) đã ký Công văn số 539/UBND-NN để báo cáo UBND tỉnh Thanh Hóa và một số cơ quan báo chí phản ánh vụ việc.
Thủy điện tích nước giữa mùa khô: Xem lại quy trình vận hành thủy điện

Thủy điện tích nước giữa mùa khô: Xem lại quy trình vận hành thủy điện

Bạn đọc - Khánh Thư - 10:51, 01/04/2020
Giữa mùa khô, 108,7ha cây trồng ở xã Tân Lập, huyện Kon Rẫy (Kon Tum) bị héo úa, một số diện tích đã bị chết do thiếu nước tưới. Nguyên nhân chính là do nhà máy thủy điện chặn dòng tích nước để nghiệm thu một số hạng mục!?.
Giỗ Tổ Hùng Vương 2020: Thiêng liêng hai tiếng “Đồng bào”

Giỗ Tổ Hùng Vương 2020: Thiêng liêng hai tiếng “Đồng bào”

Sự kiện - Bình luận - Sỹ Hào - 10:36, 01/04/2020
Những giá trị tinh thần thiêng liêng của ngày Giỗ tổ Hùng Vương gói trọn trong hai tiếng “đồng bào”. Năm nay, “nghĩa đồng bào” một lần nữa được hiệu triệu, khi ngày Quốc lễ diễn ra đúng thời điểm cả nước “tổng tiến công” phòng, chống đại dịch toàn cầu Covid-19.