Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nâng cao chất lượng dân số các dân tộc rất ít người: Mô hình can thiệp nào phù hợp?

Sỹ Hào - 10:06, 11/03/2020

Là một trong những nhóm dân số đặc thù theo quy định trong Dự thảo Luật Dân số đang được đưa ra lấy ý kiến rộng rãi, các DTTS rất ít người sẽ được ưu tiên đầu tư, hỗ trợ để nâng cao chất lượng dân số. Tuy nhiên, việc xây dựng một mô hình can thiệp phù hợp là không hề dễ.

Mặc dù ngành chức năng đã có rất nhiều nỗ lực nhưng chất lượng dân số ở các DTTS rất ít người vẫn rất thấp. (Ảnh minh họa)
Mặc dù ngành chức năng đã có rất nhiều nỗ lực nhưng chất lượng dân số ở các DTTS rất ít người vẫn rất thấp. (Ảnh minh họa)

Những chỉ số báo động

Theo thống kê của Ủy ban Dân tộc (UBDT), trong 53 DTTS của nước ta, có 16 dân tộc có dân số dưới 10 nghìn người. Trong 16 DTTS rất ít người, có 11 dân tộc có dân số dưới 5 nghìn người, trong đó 5 dân tộc có dân số dưới 1 nghìn người (Ơ Đu, Pu Péo, Si La, Rơ Măm, Brâu).

Số liệu được nêu trong Đề án “Bảo vệ và phát triển DTTS, đặc biệt dân tộc dưới 10 nghìn người theo hướng bảo đảm sự phát triển đồng đều, bình đẳng giữa các dân tộc” do UBDT xây dựng cho thấy, nhiều chỉ số đáng ngại về chất lượng dân số của các DTTS rất ít người.

Cụ thể, tuổi thọ trung bình của DTTS rất ít người chỉ đạt 69,9 năm, thấp hơn 3,4 năm so với kết quả chung của cả nước; tầm vóc thể lực (chiều cao, cân nặng trung bình) cũng rất thấp (chiều cao trung bình là 1m40 - 1m55, cân nặng trung bình 40 - 45kg)…

Đáng chú ý nhất, là tình trạng suy dinh dưỡng thể thấp còi, nhẹ cân ở trẻ em các DTTS rất ít người. Theo kết quả điều tra, cân nặng trẻ sơ sinh đủ tháng đạt chuẩn là khoảng 2,9 - 3,8kg/trẻ. Ghi nhận trên cả nước thì tỷ lệ trẻ sơ sinh dưới cân nặng này chỉ khoảng 5,7%. Nhưng với các DTTS rất ít người, trẻ sơ sinh có cân nặng dưới tiêu chuẩn chiếm tỷ lệ 8,1%.

Ngoài ra, tỷ lệ thiếu máu vẫn luôn cao ở vùng núi phía Bắc và Tây Nguyên với 43% trẻ thiếu máu so với tỷ lệ chung toàn quốc là 27,8%. Đặc biệt, tập quán kết hôn cận huyết thống, tảo hôn của một số DTTS rất ít người dẫn đến nhiều hệ lụy như đẻ non, thai nhi kém phát triển, suy dinh dưỡng, thể trạng yếu, mắc bệnh, tỷ lệ tử vong cao, chất lượng giống nòi suy thoái.

Điều này khiến dân số của các DTTS rất ít người có gia tăng, nhưng không nhiều. Đáng chú ý, dân số của một số DTTS rất ít người đang có chiều hướng giảm (dân tộc Ngái giảm từ 1.035 người năm 2009 xuống còn 999 người năm 2015; dân tộc Lô Lô từ 4.541 người năm 2009 xuống còn 4.314 người năm 2015).

Tìm mô hình phù hợp

Thực trạng chất lượng dân số ở các DTTS rất ít người đã được tìm hiểu; các nguyên nhân cũng đã được chỉ ra. Đó là do điều kiện kinh tế - xã hội hết sức khó khăn; là do tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống; là thói quen lạc hậu khi mang thai và sinh sản…

Để nâng cao chất lượng dân số các DTTS rất ít người, nhiều giải pháp cũng đã được các cấp, ngành, địa phương triển khai, lồng ghép trong các chương trình, dự án đầu tư, hỗ trợ phát triển vùng DTTS và miền núi. Từ các chính sách hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, hỗ trợ phát triển sản xuất… đời sống vật chất lẫn tinh thần của đồng bào các DTTS rất ít người đã được nâng nên, góp phần cải thiện chất lượng dân số.

Đặc biệt, với nguồn lực đầu tư phát triển y tế vùng DTTS và miền núi, đồng bào DTTS rất ít người ngày càng có cơ hội được tiếp cận với dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản. Đồng bào DTTS rất ít người được khám chữa bệnh miễn phí và hưởng chính sách bảo hiểm y tế theo quy định… Tuy nhiên, những nỗ lực này mới chỉ dừng lại ở mức duy trì, cải thiện một bước chất lượng dân số ở các DTTS rất ít người, chưa tạo “cú hích” thực sự để nâng cao chất lượng dân số.

Những chỉ số báo động về thực trạng chất lượng dân số của đồng bào DTTS rất ít người đã đặt ra yêu cầu cấp bách, phải xây dựng mô hình can thiệp phù hợp. Mô hình này không chỉ can thiệp vào những yếu tố khách quan tác động đến chất lượng dân số (kinh tế, điều kiện cơ sở vật chất đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe…), mà còn tác động vào nhận thức của đồng bào (thay đổi tập quán tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống; thói quen sinh đẻ tại nhà…). Chỉ có như vậy, mục tiêu nâng cao chất lượng dân số củ các DTTS rất ít người mới đạt.

Tin cùng chuyên mục
Nâng cao trình độ cho lao động DTTS: Đào tạo để chuyển đổi cơ cấu nghề nghiệp (Bài cuối)

Nâng cao trình độ cho lao động DTTS: Đào tạo để chuyển đổi cơ cấu nghề nghiệp (Bài cuối)

Nước ta đang ở thời kỳ “dân số vàng” khi có khoảng 56,1/96 triệu người đang trong độ tuổi lao động. Nhưng tình trạng già hóa dân số cũng đang “gõ cửa”. Để đáp ứng nhu cầu thị trường, việc làm trong thời kỳ mới, yêu cầu đặt ra là phải có lộ trình đào tạo lao động mang tầm chiến lược.
Tin nổi bật trang chủ
Dự án khắc phục khẩn cấp hậu quả thiên tai ở Quảng Ngãi: Ai “Chống lưng” cho doanh nghiệp trúng thầu?

Dự án khắc phục khẩn cấp hậu quả thiên tai ở Quảng Ngãi: Ai “Chống lưng” cho doanh nghiệp trúng thầu?

Pháp luật - Thanh An - 22:45, 31/03/2020
Doanh nghiệp (DN) có dấu hiệu gian lận như: Sửa hợp đồng để được xét thầu, tẩy xóa hóa đơn chứng từ, không khớp về ngày tháng, số liệu… Mặc dù Chủ đầu tư (CĐT) đã yêu cầu làm rõ, nhưng nhà thầu không chứng minh được. Thế nhưng, ông Giám đốc Ban quản lý (BQL) dự án Đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn (NN&PTNT) tỉnh Quảng Ngãi vẫn cố tình bỏ qua và chọn DN trúng thầu.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì họp Thường trực Chính phủ về các kịch bản ứng phó dịch Covid-19

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì họp Thường trực Chính phủ về các kịch bản ứng phó dịch Covid-19

Thời sự - BTK - 21:24, 31/03/2020
Chiều 31/3, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ về những nội dung gồm: Các kịch bản ứng phó dịch Covid-19, chính sách bảo đảm an sinh xã hội cho các đối tượng bị ảnh hưởng bởi dịch và một số vấn đề khác.
Việt Nam đã chữa khỏi 57 ca COVID-19

Việt Nam đã chữa khỏi 57 ca COVID-19

Tin tức - PV - 19:09, 31/03/2020
Chiều 31/3, Bộ Y tế cho biết, trong ngày đã có 02 bệnh nhân mắc COVID-19 được công bố khỏi bệnh. Hiện, Việt Nam đã chữa khỏi cho 57 bệnh nhân mắc COVID-19, các trường hợp còn lại đang được điều trị có sức khỏe ổn định.
Cô Đàm Thị Thắm đam mê giảng dạy và nghiên cứu khoa học

Cô Đàm Thị Thắm đam mê giảng dạy và nghiên cứu khoa học

Giáo dục - Vũ Văn Tuấn - 17:47, 31/03/2020
Là giáo viên dạy Địa lý tại Trường THPT Đăk Ơ, huyện Bù Gia Mập (Bình Phước) từ năm 2012, cô giáo Đàm Thị Thắm luôn đi đầu trong đổi mới phương pháp giảng dạy và nghiên cứu khoa học.
Sống văn minh trong mùa dịch

Sống văn minh trong mùa dịch

Cùng trao đổi - Hồng Phúc - 16:10, 31/03/2020
Tính đến hết ngày 30/3, đại dịch Covid-19 đã xuất hiện tại hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới với trên 720 nghìn người nhiễm, hơn 33 nghìn người tử vong. Nền kinh tế cả thế giới đang chịu những ảnh hưởng tiêu cực từ dịch bệnh này chứ không chỉ riêng quốc gia, cá nhân nào.
Dạy học ở vùng cao trong mùa dịch

Dạy học ở vùng cao trong mùa dịch

Giáo dục - Trọng Bảo - 15:25, 31/03/2020
Hiện nhiều địa phương đã và đang tổ chức học trực tuyến. Nhưng với huyện vùng cao Bát Xát (Lào Cai), rất nhiều cơ sở giáo dục điều kiện cơ sở vật chất, điều kiện kinh tế của học sinh còn nhiều hạn chế nên khó có thể tổ chức phương pháp dạy học này. Để khắc phục, ngành Giáo dục huyện Bát Xát đã chủ động tìm giải pháp cho các em học sinh vẫn bắt nhịp với kế hoạch học tập trong mùa dịch.
Cây lưỡi rắn chữa bệnh

Cây lưỡi rắn chữa bệnh

Vườn thuốc quanh ta - BTK - 15:20, 31/03/2020
Cây lưỡi rắn còn có tên gọi khác như: Cỏ lưỡi rắn, xà thiệt có cuống, đơn đòng, vương thái tô, cóc mẩn, nọc sởi. Cây lưỡi rắn thường được sử dụng trong y học cổ truyền.
Ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp: Nâng cao giá trị sản phẩm

Ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp: Nâng cao giá trị sản phẩm

Khoa học - Công nghệ - Minh Thu - 10:27, 31/03/2020
Thời gian qua, với các dự án nghiên cứu, phát triển cây trồng có thế mạnh, Cao Bằng đã xuất hiện nhiều mô hình sản xuất hiệu quả, góp phần nâng cao thu nhập của người dân.
Chống dịch nơi biên giới

Chống dịch nơi biên giới

Sức khỏe - Thoa Hồng - 10:15, 31/03/2020
“Ăn lán, ngủ rừng” trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, thiếu thốn đủ thứ nhưng những cán bộ, chiến sĩ Biên phòng đóng quân trên địa bàn huyện Tràng Định (Lạng Sơn) vẫn ngày đêm bám trụ các chốt chặn ở đường mòn lối mở; nỗ lực không ngừng để ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh.
Khai báo y tế gian dối: Chưa ai bị khởi tố thì còn chưa biết sợ!

Khai báo y tế gian dối: Chưa ai bị khởi tố thì còn chưa biết sợ!

Thời sự - PV - 10:06, 31/03/2020
Nhiều chuyên gia y tế, pháp luật ủng hộ xử lý nghiêm việc không khai báo y tế hoặc khai báo gian dối, trốn cách ly nhằm tránh để lại hậu quả xấu.