Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Mai này, nhà trình tường có còn không?

TRỌNG BẢO - 09:47, 14/10/2019

Lâu nay, các xã Y Tý, Trịnh Tường… huyện Bát Xát (Lào Cai) được xem là điểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước khi đến với Lào Cai. Đến đây, du khách được khám phá những nét độc đáo trong văn hóa của đồng bào Hà Nhì, đặc biệt là những ngôi nhà trình tường - bản sắc riêng của đồng bào nơi đây. Tuy nhiên, những ngôi nhà này đang dần bị thay thế bởi những ngôi nhà xây bê tông.

Một ngôi nhà trình tường của người Hà Nhì ở Bát Xát.
Một ngôi nhà trình tường của người Hà Nhì ở Bát Xát.

Từ xa xưa, người Hà Nhì thường sống trên những đỉnh núi cao, quanh năm mây phủ, gió lộng, khí hậu lạnh giá. Cũng bởi sinh sống ở vùng có nền nhiệt độ thấp, nên bao đời nay, đồng bào đã chọn cho mình những ngôi nhà trình tường “mát vào mùa Hè, ấm áp vào mùa Đông” để sinh sống. Và những ngôi nhà trình tường đã trở thành một phần không thể thiếu trong nét văn hóa đặc sắc của người Hà Nhì.

Hiện nay, ngoài người Hà Nhì, đồng bào Mông và một số dân tộc khác cũng sử dụng loại nhà có kiến trúc như vậy. Tuy nhiên, nhà trình tường của người Hà Nhì có nét độc đáo riêng về kiến trúc: Nhà hình vuông, vách đất dày 40 - 50cm, chân tường kè đá rất đẹp; 4 mái khép kín, cửa chính và cửa sổ đều nhỏ để tránh sương gió lùa, mưa tuyết. 

 Ấn tượng nhất là mái nhà lợp bằng cỏ dày qua nhiều năm tháng rêu phủ xanh rì trông hoang sơ, cổ kính. Nhìn từ xa, những ngôi nhà như những cây nấm mọc giữa bao la bát ngát của đại ngàn.

Anh Vũ Thanh Quang, du khách đến từ Hà Nội lần đầu tiên đến với Y Tý rất ấn tượng với những ngôi nhà trình tường độc đáo này. Anh Quang cho biết, đã đi nhiều nơi, đến nhiều vùng đồng bào DTTS, nhưng khi đến với Y Tý anh thật sự bất ngờ với vẻ đẹp những ngôi nhà trình tường.

Độc đáo là vậy, nhưng hiện nay, khi đến với các bản của người Hà Nhì không khó để thấy những ngôi nhà xây với gạch, ngói và xi măng… đang dần thay thế những ngôi nhà trình tường. Có bản, những ngôi nhà lợp tôn, ngói, nhà xây chiếm đa số, như thôn Lao Chải có 66 hộ người Hà Nhì sinh sống, nhưng đến nay chỉ còn 4 ngôi nhà lợp mái cỏ truyền thống…

Nếu không có kế hoạch bảo tồn, gìn giữ, những ngôi nhà trình tường mái lợp cỏ của người Hà Nhì sẽ chỉ còn trong ký ức.
Nếu không có kế hoạch bảo tồn, gìn giữ, những ngôi nhà trình tường mái lợp cỏ của người Hà Nhì sẽ chỉ còn trong ký ức.

Sống trong ngôi nhà trình tường đã qua bao mùa nương rẫy, già làng Ly Hờ Suy ở thôn Choản Thèn, xã Y Tý cho biết: Cả thôn có 57 hộ là người Hà Nhì sinh sống. Từ năm 2016 trở về trước, thôn chỉ có nhà trình tường, nhưng từ 2017 đến nay, xuất hiện thêm nhiều nhà xây, lợp ngói. Một số nhà thay tường đất bằng tường gạch ba vanh, gạch đỏ, một số nhà bỏ hẳn kiến trúc nhà trình tường.

“Buồn lắm, thỉnh thoảng lại có nhà trong thôn xây nhà mới bằng xi măng, bằng gạch chứ không còn làm nhà theo kiểu truyền thống nữa. Thấy nhiều người trẻ không muốn làm nhà trình tường nữa cũng chỉ biết khuyên bảo thôi, nhưng họ đều bảo làm nhà xây cho tiện, không mất nhiều công… Cứ thế này không biết vài năm nữa có ai còn muốn làm nhà trình tường nữa không”, già Suy chia sẻ.

Rõ ràng, với việc xây dựng những ngôi nhà mới khang trang ở các bản Hà Nhì đã minh chứng cho sự phát triển của đồng bào nơi đây. Việc này thể hiện cuộc sống của đồng bào đã và đang từng bước được cải thiện, cái đói, cái nghèo từng bước được đẩy lùi, nhưng cũng cảnh báo nguy cơ mai một những bản sắc văn hóa độc đáo.

Tin cùng chuyên mục
Kông Chro: Đồng bào Ba Na có thương nhớ nhà rông

Kông Chro: Đồng bào Ba Na có thương nhớ nhà rông

Nhà rông là một thành tố, là nét đặc trưng không thể thiếu trong đời sống văn hóa của đồng bào DTTS ở Tây Nguyên. Tuy nhiên, hiện nay trên một số thôn, làng ở Kông Chro (Gia Lai) đang mất dần đi nhà rông truyền thống xưa.
120 học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu báo công dâng Bác

120 học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu báo công dâng Bác

Thời sự - PV - 13:58, 12/11/2019
Nằm trong khuôn khổ Lễ Tuyên dương học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2019 do Ủy ban Dân tộc chủ trì phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức, sáng ngày 12/11 Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức Lễ Tuyên dương cùng 120 em học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu đã tổ chức Lễ báo công và vào Lăng viếng Bác. Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hoàng Thị Hạnh tham dự Lễ báo công.
Những người đưa đò thầm lặng

Những người đưa đò thầm lặng

Giáo dục - Thúy Hồng - Xuân Lương - 13:31, 12/11/2019
Những năm qua, chất lượng giáo dục vùng DTTS và miền núi đã đạt được nhiều thành tích đáng mừng, nhiều em học sinh, sinh viên DTTS đã đạt nhiều giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, quốc tế… Có được kết quả đó không chỉ nhờ chính sách đầu tư, hỗ trợ phát triển giáo dục ở vùng đồng bào DTTS và miền núi của Đảng và Nhà nước, sự cố gắng nỗ lực học tập rèn luyện của các em học sinh mà còn có sự đóng góp to lớn, luôn chăm lo bồi đắp kiến thức của đội ngũ các thầy, cô giáo. Báo Dân tộc và Phát triển giới thiệu một số tấm gương thầm lặng của các thầy, cô giáo đối với với sự nghiệp “trồng người” vùng DTTS và miền núi.
“Kết nối, hội tụ và lan tỏa”

“Kết nối, hội tụ và lan tỏa”

Tin tức - Nhóm phóng viên - 07:56, 12/11/2019
Trong khuôn khổ Lễ Tuyên dương học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2019 do Ủy ban Dân tộc phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức có nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa. Đặc biệt, đêm Gala Dinner “Kết nối, hội tụ và lan tỏa” diễn ra tối 11/11 tại Hà Nội, là điểm nhấn ấn tượng, tiếp thêm động lực cho học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS trên mọi miền đất nước trên con đường lập thân, lập nghiệp.
120 em học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2019 dâng hương, ghi sổ Vàng tại Văn Miếu Quốc Tử giám

120 em học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2019 dâng hương, ghi sổ Vàng tại Văn Miếu Quốc Tử giám

Thời sự - Nhóm phóng viên - 21:58, 11/11/2019
Nằm trong khuôn khổ Lễ Tuyên dương học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2019 do Ủy ban Dân tộc chủ trì phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức, ngày 11/11, Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức Lễ Tuyên dương cùng 120 em học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu đã tổ chức Lễ dâng hương và ghi sổ Vàng tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ông Nguyễn Văn Phong, Phó Tổng Biên tập Báo Dân tộc và Phát triển làm Trưởng đoàn.
CNS tích cực tham gia xây dựng TP. Hồ Chí Minh thành đô thị thông minh

CNS tích cực tham gia xây dựng TP. Hồ Chí Minh thành đô thị thông minh

Kinh tế - PV - 15:19, 11/11/2019
Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn – TNHH một thành viên (CNS) là một trong những Tổng Công ty lớn mạnh của Thành Phố Hồ Chí Minh được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Tổng Công ty đặc biệt lần 2, có tốc độ tăng trưởng bình quân 2 con số hàng năm, vốn điều lệ: 2.608 tỷ đồng; với 13 đơn vị thành viên, 5 nhà máy và hơn 4.200 công nhân, viên chức.
Lễ tuyên dương học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số xuất sắc, tiêu biểu năm 2018

Lễ tuyên dương học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số xuất sắc, tiêu biểu năm 2018

Tối 25/11, Lễ Tuyên dương học sinh, sinh viên DTTS xuất sắc, tiểu biểu năm 2018 với chủ đề “ Đường đến ước mơ” được tổ chức tại Nhà Hát Lớn (Hà Nội) và truyền hình trực tiếp trên kênh VTV2 của Đài Truyền hình Việt Nam.
Những gương mặt xuất sắc trong học tập, sáng tạo

Những gương mặt xuất sắc trong học tập, sáng tạo

Giáo dục - Hồng Phúc -Hoàng Qúy-Hạnh Nguyên - 13:11, 11/11/2019
Trong những năm qua, nhờ sự nỗ lực học tập nghiêm túc, không biết mệt mỏi, nhiều học sinh DTTS đã đạt được các giải thưởng cao trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia và Khoa học kỹ thuật toàn quốc. Các em là những gương mặt được vinh danh trong Lễ Tuyên dương học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2019 diễn ra đêm 12/11 tại nhà hát Âu Cơ TP. Hà Nội.
Đầu tư cơ sở vật chất cho hệ thống giáo dục dân tộc: Tạo tiền đề cho tương lai vùng DTTS

Đầu tư cơ sở vật chất cho hệ thống giáo dục dân tộc: Tạo tiền đề cho tương lai vùng DTTS

Sự kiện - Bình luận - Hiếu Anh - 13:03, 11/11/2019
Trong những năm qua, Đảng, Nhà nước và xã hội luôn dành sự quan tâm đặc biệt tới công tác giáo dục ở vùng DTTS và miền núi, đặc biệt về hệ thống cơ sở vật chất. Theo đó, sự nghiệp giáo dục ở đây đã có nhiều khởi sắc, trở thành môi trường ươm mầm, đào tạo những học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu...
Khánh Hòa: Nguy cơ sạt lở ở xóm Núi

Khánh Hòa: Nguy cơ sạt lở ở xóm Núi

Bạn đọc - Thành Nhân - 09:43, 11/11/2019
Đã 1 năm trôi qua, nhưng ký ức về trận sạt lở núi kinh hoàng hồi tháng 11/2018 vẫn còn hiện hữu với người dân xóm Núi (thôn Thành Phát) và xóm Mũi (thôn Thành Đạt) của xã Phước Đồng, TP. Nha Trang (Khánh Hòa). Thế nhưng, vì điều kiện kinh tế, vì cuộc sống mưu sinh, hiện nay nhiều người vẫn phải liều ở lại khu vực nguy hiểm này.
Kỷ niệm 5 năm thành lập Câu lạc bộ “Vì Hoàng Sa - Trường Sa thân yêu”

Kỷ niệm 5 năm thành lập Câu lạc bộ “Vì Hoàng Sa - Trường Sa thân yêu”

Thời sự - cema.gov.vn - 21:32, 10/11/2019
Sáng 10/11/2019, tại Hà Nội, Câu lạc bộ “Vì Hoàng Sa - Trường Sa thân yêu” long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 5 năm ngày thành lập (01/8/2014 - 01/8/2019). Tham dự Lễ kỷ niệm có bà Trương Mỹ Hoa, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Quỹ học bổng Vừ A Dính và Chủ nhiệm Câu lạc bộ “Vì Hoàng Sa - Trường Sa thân yêu”. Về phía Ủy ban Dân tộc có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh tham dự.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại Quảng Ninh

Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại Quảng Ninh

Thời sự - Hoàng Quý - 16:46, 10/11/2019
Ngày 10/11, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Đỗ Văn Chiến đã về dự và chung vui Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại thôn Vòm Tre, xã Bình Dân, huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh.