Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Gia Lai: Buôn làng vang tiếng cồng chiêng

Thùy Dung - 21:02, 27/03/2020

Đối với người dân làng Hăng Rinh (thị trấn Chư Sê, huyện Chư Sê, Gia Lai), âm nhạc cồng chiêng giữ một vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của dân làng bao đời nay. Nếu như các làng lân cận đã vắng dần tiếng chiêng thì tại làng Hăng Rinh, ngày ngày bà con vẫn bảo ban nhau học tập, truyền dạy cho nhau cách giữ gìn và lưu truyền bản sắc văn hóa dân tộc mình.

Thanh âm cồng chiêng giữa đại ngàn giúp con người xua đi bao mệt mỏi sau một ngày lao động. (Trong ảnh: Festival Văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên tại Gia Lai năm 2018)
Thanh âm cồng chiêng giữa đại ngàn giúp con người xua đi bao mệt mỏi sau một ngày lao động. (Trong ảnh: Festival Văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên tại Gia Lai năm 2018)

Ai cũng biết đánh chiêng

Trước sân nhà, già làng Rơ Lan Hào với người bạn nối khố là ông Rah Lan Nam (thị trấn Chư Sê) đang tỉ mỉ lau chùi những chiếc chiêng cổ. Khi chúng tôi hỏi thăm về cồng chiêng của làng, già Nam chia sẻ: Bộ chiêng này quý lắm đấy, nó hơn 100 năm tuổi rồi, nên làng mình coi như báu vật trăm năm. Nó là chiêng của nhà bà Rơ Mah Lich. Bộ chiêng này do cha ông nhà bà Lich để lại, sau này bà cho dân làng mượn để đánh vào các ngày lễ hội hay dịp lễ quan trọng. Trong làng còn nhiều bộ chiêng, nhưng bộ chiêng này cho âm thanh hay nên thường xuyên được sử dụng.

Theo lời già Hào, ngày xưa người làng Hăng Rinh có quan niệm, con trai phải biết đánh chiêng, con gái phải biết múa xoang mới được tham gia vui chơi, uống rượu trong các ngày lễ hội của làng. Thế nên khi lên 10 -15 tuổi, trai gái của làng bắt đầu tìm đến những người biết đánh chiêng, múa xoang hay của làng để học tập. Cứ thế đến nay, người làng Hăng Rinh vẫn giữ gìn âm thanh đại ngàn bằng cách truyền dạy cồng chiêng cho nhau.

Là người thuần thục các bài chiêng truyền thống, già Nam và già Hào đóng vai trò là người thầy truyền dạy cồng chiêng cho các thế hệ trẻ sau này. Trong các dịp được mời đi trình diễn, giao lưu âm nhạc, già Hào là người dẫn dắt, đưa đội chiêng đi giao lưu. Còn già Nam là người tập luyện, lắng nghe âm nhạc cồng chiêng để giúp đội chiêng hoàn thiện hơn. Đặc biệt, già Nam cũng là người thầy chỉnh chiêng, nếu chiêng bị lạc tiếng thì chính ông sẽ là người “chữa bệnh” cho chiêng.

Đến nay, người làng Hăng Rinh hầu hết ai cũng biết đánh chiêng. Làng thành lập 2 đội chiêng chính. Đội chiêng của làng Hăng Rinh cũng là đội chiêng có “tiếng” vì luôn được thị trấn, huyện Chư Sê “tín nhiệm” mời đi giao lưu, tham gia các sự kiện văn hóa lễ hội các cấp.

Già làng Rơ Lan Hào (trái) và thầy dạy chiêng Rah Lan Nam (phải) đang say sưa kể về tình yêu cồng chiêng của người dân làng Hăng Rinh.
Già làng Rơ Lan Hào (trái) và thầy dạy chiêng Rah Lan Nam (phải) đang say sưa kể về tình yêu cồng chiêng của người dân làng Hăng Rinh.

Nối dài tình yêu văn hóa truyền thống

Có một điều đặc biệt mà người làng Hăng Rinh vô cùng tự hào, đó chính là tình yêu âm nhạc cồng chiêng. Với dân làng Hăng Rinh, tiếng chiêng là sự gắn kết cộng đồng bền chặt. Thanh âm cồng chiêng giữa đại ngàn giúp con người xua đi bao mệt mỏi sau một ngày lao động.

Người làng Hăng Rinh cho biết, họ muốn nối mãi âm nhạc cồng chiêng đến ngàn đời sau. Vì cồng chiêng rất quan trọng trong cuộc đời những người con Jrai, chiêng gắn bó với con người từ lúc sinh ra, lớn lên, lúc về với cõi A tâu cho đến cuối cùng là lễ bỏ mả. Chiêng còn là sự uy tín, sự giàu có của buôn làng. Vì thế những người con của làng Hăng Rinh luôn tìm cách lưu giữ được tiếng chiêng trong buôn làng mình.

Em Rơ Mah Tiên (10 tuổi) thành viên đội chiêng nhí cho biết: Vì rất thích đánh chiêng và thích được đi biểu diễn nên em theo già Nam học đánh chiêng. Những ngày đầu tập luyện thì khó, những chăm chỉ nên đến giờ em đã thuần thục những bài chiêng cơ bản rồi. Em sẽ cố gắng học chăm chỉ hơn, sau này lớn lên dạy lại cho các em nhỏ hơn ở trong làng.

Dõi đôi mắt xa xăm như tìm về miền ký ức nào đó, già Hào bộc bạch: Cồng chiêng còn làm cho những người già như chúng tôi nhớ về thời xưa, khi cuộc sống chưa phát triển như bây giờ. Đến nay, các ngày lễ hội đã không còn nhiều, nên chúng tôi càng trân trọng những phút giây được hòa mình trong tiếng chiêng. Là già làng của làng Hăng Rinh, tôi muốn các thế hệ sau này phải giữ được hồn cốt của dân tộc mình để âm nhạc cồng chiêng sống mãi với dân làng Hăng Rinh”.

Tin cùng chuyên mục
Kiến trúc nhà làng truyền thống ở vùng cao Quảng Nam đang biến dạng

Kiến trúc nhà làng truyền thống ở vùng cao Quảng Nam đang biến dạng

Sau hàng chục năm “vắng bóng”, nhiều nhà làng truyền thống của đồng bào các DTTS tỉnh Quảng Nam đang dần được phục hồi, tạo không gian sinh hoạt cho cộng đồng. Nhưng giờ đây, niềm vui ấy với họ vẫn chưa thể trọn vẹn khi bài toán về vật liệu thay thế đang trở thành nỗi lo lớn, thách thức công tác bảo tồn.
Tin nổi bật trang chủ
Hỏi - đáp pháp luật: Sử dụng lao động chưa thành niên có vi phạm pháp luật?

Hỏi - đáp pháp luật: Sử dụng lao động chưa thành niên có vi phạm pháp luật?

Hỏi đáp pháp luật - Thiên Đức - 1 giờ trước
Anh Điểu Tín ở Bình Phước hỏi, tôi mới mở một cửa hàng bán gas ở địa phương. Hiện có một số nam thanh niên 16 tuổi đã nghỉ học xin vào làm chỗ tôi. Vậy, nếu tôi nhận các cháu vào làm thì có vi phạm pháp luật được không?
Vinamilk dành tặng món quà ý nghĩa cho trẻ em Quảng Nam nhân dịp 1/6

Vinamilk dành tặng món quà ý nghĩa cho trẻ em Quảng Nam nhân dịp 1/6

Đời sống - Xã hội - PV - 2 giờ trước
Công ty cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) đồng hành cùng tỉnh Quảng Nam mang đến niềm vui uống sữa cho hơn 34.000 trẻ em mầm non và tiểu học, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn thông qua Quỹ sữa Vươn cao Việt Nam và chương trình Sữa học đường đúng vào dịp ngày Quốc tế thiếu nhi và hưởng ứng 20 năm Ngày sữa thế giới - 1/06/2020.
Đúng sai, để làm gì?

Đúng sai, để làm gì?

Cùng trao đổi - Hồng Phúc - 3 giờ trước
Ngày 21/5, hình ảnh do tài khoản Facebook của một người mẹ đăng tải về việc con gái là học sinh lớp 1 tại Trường Tiểu học Quang Trung, quận Ngô Quyền (TP. Hải Phòng) bị phê bình vì đi học sớm và phải đứng giữa trưa nắng chờ giờ vào trường. Một bức ảnh thôi, nhưng đã gây sóng gió suốt tuần qua, khiến những người lớn tranh cãi kịch liệt chuyện đúng sai.
Cẩn trọng với chiêu trò trộm tôm khi thu hoạch

Cẩn trọng với chiêu trò trộm tôm khi thu hoạch

Pháp luật - Minh Triết - 5 giờ trước
Người nuôi tôm ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) vẫn thường xuyên đối diện nạn trộm cắp tôm vào mỗi vụ thu hoạch. Để tránh thiệt hại, ngoài sự vào cuộc của cơ quan chức năng, các chủ hộ nuôi tôm cũng cần đề cao cảnh giác.
Gia lai: Chuyện gieo chữ ở làng A Lao

Gia lai: Chuyện gieo chữ ở làng A Lao

Giáo dục - Thùy Dung - 6 giờ trước
Điểm trường làng A Lao thuộc Trường Tiểu học Lơ Pang, xã Lơ Pang, huyện Mang Yang (Gia Lai) nằm cách điểm trường chính khoảng 9km. Hầu hết người dân là đồng bào DTTS nghèo khó và thiếu thốn. Cha mẹ thường xuyên lên rẫy, ít quan tâm đến việc học của con cái nên công tác giáo dục vùng này luôn gặp nhiều khó khăn.
Những bài thuốc từ cây đỗ quyên

Những bài thuốc từ cây đỗ quyên

Vườn thuốc quanh ta - TK - 6 giờ trước
Hoa đỗ quyên là loài hoa được yêu thích để trưng bày trong ngày Tết nhưng không chỉ vậy chúng còn là một vị thuốc đông y giúp chữa nhiều căn bệnh.
Tin buồn

Tin buồn

Tin tức - PV - 6 giờ trước
Báo Dân tộc và Phát triển và gia đình vô cùng thương tiếc báo tin
Ra mắt Trang thông tin điện tử Người làm nghề

Ra mắt Trang thông tin điện tử Người làm nghề

Tin tức - PV - 6 giờ trước
Mới đây, Trang thông tin điện tử nguoilamnghe.vn đã ra mắt và chính thức hoạt động, trở thành cầu nối của các nghệ nhân tâm huyết trong lĩnh vực mỹ nghệ kim hoàn đá quý.
Nghị lực vượt khó của cậu học trò Giàng Seo Áo

Nghị lực vượt khó của cậu học trò Giàng Seo Áo

Giáo dục - Trọng Bảo - 6 giờ trước
Giàng Seo Áo, dân tộc Mông, quê ở Bảo Nhai, huyện Bắc Hà (Lào Cai) sinh ra trong gia đình có 7 anh chị em. Bố đau ốm triền miên nên gánh nặng cơm áo đều dồn lên đôi vai gầy của mẹ. Nhà nghèo nên chỉ có Áo và một người em được đi học, các anh chị em khác đều phải bỏ học giữa chừng.
Công ty cổ phần sản xuất biến thế HBT Việt Nam trao quà học sinh nghèo

Công ty cổ phần sản xuất biến thế HBT Việt Nam trao quà học sinh nghèo

Dân tộc - Miền núi - Phúc Bảo - 6 giờ trước
Chiều 1/6, nhân ngày Quốc tế thiếu nhi, Vụ Địa phương II (Ủy ban Dân tộc), cùng Công ty cổ phần sản xuất biến thế HBT Việt Nam phối hợp với Tỉnh đoàn Đăk Lăk tổ chức tặng quà cho 200 em học sinh DTTS thuộc diện nghèo, có hoàn cảnh khó khăn và mồ côi đang được cơ sở Lưu trú sắc tộc Têrêxa, TP. Buôn Ma Thuột nuôi dưỡng.