Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Độc đáo nghệ thuật thổi sáo mũi của người Khơ-mú

Hồng Minh - 15:59, 03/12/2019

Vừa qua, nhân ngày Di sản Văn hóa Việt Nam, nhóm nghệ nhân người dân tộc Khơ-mú tỉnh Điện Biên đã có dịp về Thủ đô, giới thiệu đến công chúng cách chế tác nhạc cụ truyền thống và biểu diễn các điệu múa dân gian của người Khơ-mú tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. Cây sáo hai lỗ và nghệ thuật trình diễn sáo mũi, thu hút được đông đảo đại biểu và du khách quan tâm thưởng thức.

Những người phụ nữ Khơ-mú khéo léo chế tác sáo và biểu diễn thổi sáo mũi
Những người phụ nữ Khơ-mú khéo léo chế tác sáo và biểu diễn thổi sáo mũi

Nhạc cụ truyền thống của đồng bào hầu hết được làm bằng tre, nứa và đều có nguồn gốc từ những vật dụng quen thuộc để sản xuất, sinh hoạt.

Là một trong số ít người trong cộng đồng dân tộc Khơ-mú ở Điện Biên thành thạo diễn tấu và chế tác sáo mũi, bà Quàng Thị Dua cho biết, tiếng sáo là tiếng lòng của người con gái Khơ-mú nói lên tình yêu gia đình, lòng biết ơn công lao sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ. Khi đến tuổi trưởng thành, cô gái Khơ-mú còn dùng tiếng sao để nói lên tình yêu với chàng trai của đời mình.

Sáo mũi của người Khơ-mú được làm từ những ống tre, nứa cắt thành đoạn để sử dụng. Ống tre được cắt dài khoảng 50cm, 2 đầu được bịt kín bởi 2 đốt của ống tre, trên thân sáo đục 2 lỗ nhỏ, 1 lỗ ở đầu trên dùng thổi hơi vào, 1 lỗ ở đầu dưới dùng để bấm chỉnh âm thanh. Người thổi sáo phải biết cách lấy hơi, giữ nhịp, dùng hơi từ mũi thổi vào lỗ sáo để tạo thanh âm và tiết tấu.

Khi biểu diễn sáo mũi, nghệ nhân chỉ dùng một tay vừa giữ cây sáo đúng vị trí, vừa bấm lỗ sáo, còn tay kia múa theo điệu nhạc. Cách tấu sáo của phụ nữ Khơ-mú còn đặc biệt ở chỗ, người độc tấu vừa thổi sáo vừa chen vào giữa những khúc nhạc du dương lời hát trữ tình. Khi biểu diễn họ nhún nhảy, lắc eo theo điệu nhạc, khiến cả thân hình trở nên uyển chuyển. Các bài hát phần lớn đều do họ ứng khẩu theo các làn điệu dân ca cổ.

Theo bà Dua, lớp trẻ ngày nay ít ai còn biết sử dụng và chế tác nhạc cụ của dân tộc mình. Điều kiện sản xuất, cuộc sống cũng có nhiều thay đổi khiến không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng của người Khơ-mú bị thu hẹp. Trước tình hình đó, huyện Mường Chà cũng đã và đang đẩy mạnh nhiều giải pháp bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa đặc sắc cho các thế hệ, trong đó phong trào truyền dạy cho các bạn trẻ ở bản hát dân ca, diễn tấu sáo; đang có chuyển biến tích cực. 

Tin cùng chuyên mục
Người hát khúc ca Hoàng Sa trên đảo Lý Sơn

Người hát khúc ca Hoàng Sa trên đảo Lý Sơn

Ở tuổi 74, bà Đỗ Thị Hảo, thôn Tây An Vĩnh, huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) vẫn thường hát ru những khúc ca về Hoàng Sa, Trường Sa… như nỗi nhớ về những đội hùng binh Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải năm xưa ra đi khẳng định chủ quyền biển đảo. Bà là “pho sử thi sống” cuối cùng ở Lý Sơn qua những câu hát ru.
Tin nổi bật trang chủ
“Hoa tặc”

“Hoa tặc”

Cùng trao đổi - Hồng Phúc - 16:58, 01/06/2020
Tuyến Quốc lộ 19 (đoạn từ cảng Quy Nhơn đến Quốc lộ 1A) mới vừa được khánh thành vào ngày 29/3, dài 17,42km.
Người hát khúc ca Hoàng Sa trên đảo Lý Sơn

Người hát khúc ca Hoàng Sa trên đảo Lý Sơn

Sắc màu 54 - Nguyễn Trang - 16:54, 01/06/2020
Ở tuổi 74, bà Đỗ Thị Hảo, thôn Tây An Vĩnh, huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) vẫn thường hát ru những khúc ca về Hoàng Sa, Trường Sa… như nỗi nhớ về những đội hùng binh Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải năm xưa ra đi khẳng định chủ quyền biển đảo. Bà là “pho sử thi sống” cuối cùng ở Lý Sơn qua những câu hát ru.
Nan giải quản lý rừng giáp ranh

Nan giải quản lý rừng giáp ranh

Môi trường sống - L.Phương - C.Luận - 16:42, 01/06/2020
Huyện Vĩnh Thạnh (Bình Định) giáp ranh với thị xã An Khê (Gia Lai). Nhiều năm qua, công tác quản lý rừng ở khu vực giáp ranh hai địa phương này đang gặp nhiều khó khăn. Đặc biệt, là tình trạng xâm lấn, tranh chấp đất của người dân hai địa phương diễn ra rất phức tạp, nhưng các cơ quan chức năng liên quan chưa thể xử lý dứt điểm.
Mô hình điện mặt trời áp mái: Góp phần chống biến đổi khí hậu

Mô hình điện mặt trời áp mái: Góp phần chống biến đổi khí hậu

Môi trường sống - Hương Chi - Vũ Lợi - 14:27, 01/06/2020
Lắp đặt và sử dụng mô hình điện mặt trời áp mái là lợi thế rất lớn của địa phương trong khai thác nguồn năng lượng sạch tự nhiên, giảm thiểu sử dụng năng lượng hóa thạch và góp phần chống biến đổi khí hậu.
Đẩy mạnh công nghệ chế biến: Hướng tiêu thụ ổn định cho nông sản Việt

Đẩy mạnh công nghệ chế biến: Hướng tiêu thụ ổn định cho nông sản Việt

Khoa học - Công nghệ - Thúy Hồng - 14:06, 01/06/2020
Trong 4 tháng đầu năm 2020, dịch Covid-19 đã tác động rất mạnh đến hoạt động xuất khẩu nông sản. Quan tâm đầu tư, đẩy mạnh công nghệ chế biến là một trong những hướng đi được kỳ vọng sẽ giúp nông sản phục hồi sau đại dịch. Công nghiệp chế biến không chỉ giải quyết tình trạng “giải cứu” nông sản mà còn đóng vai trò quan trọng giúp các doanh nghiệp chủ động thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị cho nông sản Việt Nam.
Mô hình tránh hạn hiệu quả của nông dân Tây Nguyên

Mô hình tránh hạn hiệu quả của nông dân Tây Nguyên

Môi trường sống - Lê Hường - 14:00, 01/06/2020
Để chống hạn, một số nông dân ở Tây Nguyên đã tự tìm ra cách tích trữ nước, đó là đào ao lót chống thấm để tích nước, kết hợp tưới nước tiết kiệm. Đây là giải pháp hiệu quả để ứng phó thời tiết biến đổi ngày càng khắc nghiệt.
Con nuôi Đồn Biên phòng

Con nuôi Đồn Biên phòng

Nhịp cầu nhân ái - Lê Hường - 11:09, 01/06/2020
Thời gian qua, các Đồn Biên phòng (ĐBP) thuộc Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Đăk Lăk có nhiều cách làm hay, giúp người dân vùng biên phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo. Đặc biệt, mô hình “Con nuôi Đồn Biên phòng” đang giúp nhiều trẻ em có hoàn cảnh khó khăn được đến trường, có cuộc sống ổn định.
Buôn Đôn (Đăk Lăk): Hiệu quả từ các mô hình chuyển đổi kinh tế

Buôn Đôn (Đăk Lăk): Hiệu quả từ các mô hình chuyển đổi kinh tế

Kinh tế - Lê Hường - 11:01, 01/06/2020
Huyện biên giới Buôn Đôn đất đai cằn cỗi, nguồn nước khan hiếm, diễn biến thời tiết phức tạp thường xuyên tác động xấu đến sản xuất nông nghiệp. Nhưng nhờ chính quyền địa phương định hướng đúng và triển khai hỗ trợ thiết thực nên người dân địa phương, đặc biệt là đồng bào DTTS, đã chuyển đổi các mô hình kinh tế hiệu quả, mang lại thu nhập cao.
Mái ấm của trẻ thơ

Mái ấm của trẻ thơ

Nhịp cầu nhân ái - Thùy Dung - 10:50, 01/06/2020
Nhiều năm qua, Mái ấm Thiên Ân ở thôn 4, xã Chư Á, TP. Pleiku (Gia Lai) đã cưu mang hàng trăm hoàn cảnh éo le, đặc biệt là các em nhỏ người đồng bào DTTS. Nhờ có vòng tay che chở của các sơ, dưới mái nhà chung nhiều em nhỏ đã lớn lên, trưởng thành và trở thành người có ích cho xã hội.
Ninh Thuận: Bước tiến dài trên chặng đường giảm nghèo

Ninh Thuận: Bước tiến dài trên chặng đường giảm nghèo

Công tác Dân tộc - Thành Nhân - 10:35, 01/06/2020
Năm 1992, tỉnh Ninh Thuận được tái lập, khi đó tỷ lệ hộ nghèo chiếm 28,13%, đến nay tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm còn 6,74%. Đây là một bước tiến đáng ghi nhận của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Ninh Thuận.