Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Dân ca dân tộc Giáy trước nguy cơ mai một

Hoài Dương - 12:25, 10/01/2020

Cộng đồng người Giáy ở Lai Châu xưa kia có đời sống văn hóa tinh thần rất phong phú, trong đó những làn điệu dân ca theo lối hát đối đáp rất đặc sắc, trữ tình, truyền tải những tâm tư, tình cảm và ước muốn của người Giáy trong đời sống thường ngày cũng như trong lễ hội. Tuy nhiên, theo dòng chảy thời gian, những làn điệu dân ca của người Giáy đang có nguy cơ mai một, thất truyền.

Một tiết mục văn nghệ của đồng bào dân tộc Giáy, phường Quyết Thắng, TP. Lai Châu
Một tiết mục văn nghệ của đồng bào dân tộc Giáy, phường Quyết Thắng, TP. Lai Châu

Chúng tôi đến thăm ông Lò Văn Chiến, một nghệ nhân ở bản Tả Sin Chải, phường Đông Phong, TP. Lai Châu còn biết hát nhiều bài dân ca của người Giáy và cũng là nhà nghiên cứu văn hoá dân gian dân tộc Giáy. Dù đã bước qua tuổi tám mươi nhưng ông Chiến vẫn khoẻ mạnh, dành nhiều thời gian, tâm huyết cho công tác sưu tầm, nghiên cứu về văn hoá của dân tộc mình. 

Nói về dân ca của người Giáy, ông Chiến cho biết, dân tộc Giáy có nhiều thể loại dân ca. Mỗi thể loại lại có nhiều bài, nhiều làn điệu khác nhau, nội dung phản ánh cuộc sống lao động, tâm tư, tình cảm của người dân miền núi, ca ngợi thiên nhiên, tình yêu lứa đôi... Dân ca Giáy có ba hình thức phổ biến là vươn há lản (hát bên mâm rượu), vươn chăng hằm (hát tỏ tình) và vươn sroỏng răn (hát tiễn đưa). 

Trong những cuộc hát của người Giáy luôn thu hút sự tham gia của đông đảo mọi người. Đặc biệt, những cuộc hát giao duyên có sức hút kỳ lạ, bởi khúc hát cất lên như một cách mở lời làm quen của đôi trái gái, cũng có khi là thể hiện sự hiếu khách của trai, gái trong bản khi có bạn ở xa tới chơi. 

 Ông Lò Văn Chiến chia sẻ, trước đây vào mỗi mùa Xuân, người Giáy thường tổ chức hội hát thâu ngày, thâu đêm, trai gái bản này rủ nhau sang bản khác hát đối đáp. Những ngày phiên chợ, từng tốp nam nữ đứng hát đối đáp nhau, hào hứng, sôi nổi. 

Đặc sắc là vậy nhưng trước sự hội nhập, giao thoa văn hóa mạnh mẽ giữa các dân tộc, giữa các vùng miền và sự “xâm lấn” của văn hóa ngoại lai du nhập vào Việt Nam, dân ca Giáy đang dần dần bị mai một, thất truyền. Bây giờ, số người biết hát hoặc nắm được nghi thức hát dân ca chỉ còn đếm trên đầu ngón tay, chủ yếu là các cụ đã ở độ tuổi 70- 80. Còn đối với lớp trẻ hầu như không biết đến làn điệu dân ca của dân tộc mình.

Em Lò Thị Chiêm, dân tộc Giáy, ở bản Nậm Loỏng (phường Quyết Thắng) chia sẻ, thỉnh thoảng em vẫn được nghe bà nội hát dân ca. Thế nhưng bản thân em không chú tâm ghi nhớ, học hát theo bà nên không thuộc bài nào. 

 Theo ông Lò Văn Chiến, dân ca Giáy mai một là do không có sự truyền dạy bài bản cho thế hệ trẻ. Những cụ còn biết hát cũng chỉ nhớ một vài bài, khi hát cũng không còn giữ được bản sắc luyến láy, sáng tạo như trước đây. Bên cạnh đó, tại các khu dân cư sống xen ghép giữa nhiều thành phần dân tộc dẫn đến việc giao thoa, tiếp biến văn hóa làm mai một dần bản sắc văn hóa dân tộc Giáy, trong đó có dân ca.

Ông Lò Văn Chiến đau đáu khi nói về đời sống văn hóa tinh thần, trong đó có dòng chảy làn điệu dân ca Giáy đang cạn kiệt dần. Ông mong muốn tỉnh sớm có kế hoạch để khôi phục, gìn giữ dân ca của người Giáy trước nguy cơ mất dần.

Tin cùng chuyên mục
Tiếng tù và của người Dao

Tiếng tù và của người Dao

Người Dao ở Tuyên Quang có nhiều nhạc cụ được sử dụng trong các nghi lễ thờ cúng như kèn pí lè, trống, thanh la, chũm chọe, chuông nhạc..., trong đó tù và là nhạc cụ độc đáo. Theo quan niệm người Dao, tiếng tù và chính là thanh âm thiêng liêng có ý nghĩa kết giao giữa đời thực và thế giới tâm linh.
Tin nổi bật trang chủ
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc gửi Thư chúc mừng đồng bào Khmer nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2020

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc gửi Thư chúc mừng đồng bào Khmer nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2020

Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2020 của đồng bào Khmer, đồng chí Nguyễn Xuân Phúc, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ gửi Thư chúc mừng Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây đến toàn thể đồng bào, đồng chí, các vị chư tăng và kiều bào Khmer. Báo Dân tộc và Phát triển trân trọng đăng tải toàn văn nội dung bức thư của Thủ tướng Chính phủ.
Tây Nguyên: Phòng dịch khi dịch chưa đến

Tây Nguyên: Phòng dịch khi dịch chưa đến

Sức khỏe - Lê Hường - 1 giờ trước
Đến thời điểm hiện tại, cả 5 tỉnh Tây nguyên chưa ghi nhận ca nhiễm Covid-19 nào. Song công tác phòng, chống dịch luôn được Đảng bộ, chính quyền các cấp, các ngành và đồng bào các DTTS đồng lòng chống dịch.
Bình Định: Cần xử lý dứt điểm những bất cập tại Cụm công nghiệp Cát Khánh

Bình Định: Cần xử lý dứt điểm những bất cập tại Cụm công nghiệp Cát Khánh

Bạn đọc - Lê Phương - 22:26, 10/04/2020
Không chỉ chậm tiến độ, việc quy hoạch và triển khai xây dựng Cụm công nghiệp (CCN) Chế biến thủy sản Cát Khánh, xã Cát Khánh, huyện Phù Cát (Bình Định) đã bộc lộ nhiều bất cập cần phải xử lý dứt điểm.
Bộ LĐ-TB&XH đề xuất hỗ trợ nhóm đối tượng lao động tự do

Bộ LĐ-TB&XH đề xuất hỗ trợ nhóm đối tượng lao động tự do

Tin tức - T.Minh - 20:49, 10/04/2020
“Gói hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch Covid-19 là cấp bách và chưa có tiền lệ; hỗ trợ các đối tượng trong thời gian sớm nhất, không để độ trễ trong chính sách; công khai, minh bạch, không để trục lợi”, đây là nhấn mạnh của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) Đào Ngọc Dung tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc của Chính phủ với các địa phương về các giải pháp, nhiệm vụ ứng phó tổng thể, toàn diện với những tác động từ dịch Covid-19, diễn ra sáng 10/4.
Công trình số 35 Hàng Bè (Hà Nội): Ngang nhiên thi công bất chấp lệnh giãn cách xã hội

Công trình số 35 Hàng Bè (Hà Nội): Ngang nhiên thi công bất chấp lệnh giãn cách xã hội

Pháp luật - Tuấn Trình - Hiếu Anh - 20:42, 10/04/2020
Mặc dù ngày 31/3/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ra Chỉ thị số 16/CT-TTg về việc thực hiện các biện pháp cấp bách phòng, chống dịch Covid-19. Tuy nhiên, thời gian vừa qua, công trình số 35 Hàng Bè, Phường Hàng Bạc, Quận Hoàn Kiếm (TP. Hà Nội) vẫn bất chấp lệnh giãn cách xã hội, liên tục thi công công trình. Tình trạng này đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ lây lan dịch bệnh.
Phân bổ 100 tỷ đồng từ nguồn nhắn tin ủng hộ phòng, chống dịch Covid –19 cho Bộ Y tế

Phân bổ 100 tỷ đồng từ nguồn nhắn tin ủng hộ phòng, chống dịch Covid –19 cho Bộ Y tế

Tin tức - Hoài Dương - 20:10, 10/04/2020
Chiều 10/4, tại Hà Nội, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ( MTTQ ) Trần Thanh Mẫn và Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng đã trao số tiền phân bổ (đợt 1) trị giá 100 tỷ đồng từ nguồn nhắn tin ủng hộ phòng, chống dịch Covid – 19 cho Bộ Y tế.
Vinamilk gây quỹ giúp gần 6.000 trẻ em khó khăn

Vinamilk gây quỹ giúp gần 6.000 trẻ em khó khăn

Đời sống - Xã hội - PV - 19:02, 10/04/2020
“Vinamilk - Triệu bước đi, đẩy lùi Cô-vi” là hoạt động gây quỹ nội bộ được Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) tổ chức từ giữa tháng 3/2020, với hình thức kêu gọi nhân viên đóng góp số bước đi. Cụ thể, bằng các ứng dụng di động đếm số bước đi, với mỗi bước chân, mỗi nhân viên của Vinamilk sẽ đóng góp 100 đồng vào quỹ “Vinamilk - Triệu bước đi, đẩy lùi Cô-vi”.
Học sinh sẽ được học bù kiến thức trong 2 tuần đầu năm học mới

Học sinh sẽ được học bù kiến thức trong 2 tuần đầu năm học mới

Thời sự - PV - 16:31, 10/04/2020
Nếu học sinh đi học trở lại trước ngày 5/6/2020, thì các em lớp 12 vẫn có thể tham gia kỳ thi THPT Quốc gia, với tinh thần tổ chức giảm nhẹ nhất có thể.
Công trình thủy lợi Đăk Drô: Bi hài chuyện đền bù giải phóng mặt bằng

Công trình thủy lợi Đăk Drô: Bi hài chuyện đền bù giải phóng mặt bằng

Bạn đọc - Lê Hường - Hoàng Tiến - 15:03, 10/04/2020
Để thực hiện dự án mở rộng công trình thủy lợi Đăk Drô, từ năm 2017, UBND huyện Krông Nô (Đăk Nông) đã lên phương án đền bù, hỗ trợ giải phóng mặt bằng. Chuyện bi hài là, danh sách người nhận đền bù liên tục thay đổi, người không có đất được nhận tiền, còn người mất đất lại trắng tay.
Thủ tướng: Phải khắc phục cho được sự

Thủ tướng: Phải khắc phục cho được sự "đổ, gãy" của nền kinh tế

Thời sự - PV - 11:29, 10/04/2020
Thủ tướng cho rằng, trong lịch sử, Việt Nam chưa từng chùn bước trước khó khăn, luôn mạnh mẽ và đứng cao hơn thách thức.
“Ngày không viết” và “Ngày không hẹn” ở Đăk Nông

“Ngày không viết” và “Ngày không hẹn” ở Đăk Nông

Kinh tế - L. Hường - 10:25, 10/04/2020
“Ngày không viết” và “Ngày không hẹn” là mô hình đã và đang được Bảo hiểm xã hội (BHXH) tỉnh Đăk Nông triển khai thực hiện tại Bộ phận tiếp nhận, trả kết quả tại các đơn vị trực thuộc BHXH tỉnh Đăk Nông. Mô hình nhằm nâng cao chất lượng phục vụ tốt nhất cho tổ chức, công dân, phát huy tối đa hiệu quả công tác cải cách thủ tục hành chính và dịch vụ công, qua đó mang lại sự hài lòng cho người dân khi đến giao dịch.