Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Đặc sắc những điệu múa của người Cao Lan

Giang Lam - 13:13, 09/11/2019

Điệu múa của người Cao Lan rất phong phú và đặc sắc. Các điệu múa đã trở thành nét đẹp trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng; cầu nối tâm linh giữa đất trời và lòng người, thể hiện khát vọng, ước nguyện của những người dân lao động.

Điệu múa pâng loóng của người Cao Lan xã Kim Phú, huyện Yên Sơn (Tuyên Quang).
Điệu múa pâng loóng của người Cao Lan xã Kim Phú, huyện Yên Sơn (Tuyên Quang).

Ông Lâm Văn Minh, thôn 15, xã Kim Phú, huyện Yên Sơn (Tuyên Quang) là một người am hiểu văn hóa Cao Lan cho biết, người Cao Lan có hàng trăm điệu múa khác nhau. Trong đó chia làm 2 nhóm: Múa trong các nghi lễ tín ngưỡng và múa văn nghệ kết hợp hát sình ca. Trước hết, đó là các điệu múa biểu diễn tại các nghi lễ thờ cúng tế lễ thần thánh, cầu an, giải hạn… Các điệu múa chủ yếu thể hiện cử chỉ ngoại hình của thánh thần, thể hiện niềm vui đón chào các vị thần.

Chẳng hạn như điệu múa “Sau quat”, miêu tả bàn tay Phật, “Phúi mạc lừ” - diễn tả đôi tai thần thánh, “bat bat hooc, bạt bạt hoi” - đóng cửa trời, mở cửa trời để thánh thần đi lại giao tiếp thế giới loài người; “Sìa cời” - gọi cờ múa cờ cho thánh thần… Các điệu múa này thực hiện khá nhiều kiểu cách, chi tiết cầu kỳ. Trong đó, có sự kết hợp tiếng trống, tiếng nhạc, tiếng hát cùng nhịp chân nhảy, tay múa uyển chuyển. 

Điệu múa “Cầu mùa” của người Cao Lan xã Thành Long, huyện Hàm Yên (Tuyên Quang).
Điệu múa “Cầu mùa” của người Cao Lan xã Thành Long, huyện Hàm Yên (Tuyên Quang).

Thông dụng nhất trong văn hóa Cao Lan, là các điệu múa gắn liền với sinh hoạt con người, được biểu diễn trong các dịp lễ hội. Bao gồm: Múa xúc tép, chim gâu, pâng loóng, múa cầu mùa, múa còn…

Đặc biệt, điệu múa pâng loóng ra đời từ rất lâu, đến nay vẫn được lưu truyền trong đồng bào dân tộc Cao Lan. Bà Lâm Thị Thức, thôn 8, Hợp Hòa, xã Bằng Cốc (Hàm Yên) cho biết, đây là điệu múa mang tính ước lệ cao, miêu tả lại quá trình làm nương của người Cao Lan, từ lúc tra hạt cho đến lúc thu hoạch mang về giã thành gạo. Nhạc cụ sử dụng cho điệu múa này chủ yếu là bộ gõ, bao gồm trống và các ống tre. Loại nhạc cụ này tạo nên ấn tượng sôi động và khó quên trong lòng người xem. Tiếng gõ muống, tiếng nhạc đệm từ những nhạc cụ truyền thống, chính là một phần quan trọng tạo nên sự khác lạ, thu hút trong điệu múa pâng loóng. Người dân hò reo theo giai điệu rộn ràng làm cho không khí thêm náo nhiệt.

Điệu múa “Sau quat” của người Cao Lan xã Kim Phú huyện Yên Sơn (Tuyên Quang).
Điệu múa “Sau quat” của người Cao Lan xã Kim Phú huyện Yên Sơn (Tuyên Quang).

Bên cạnh đó, có điệu múa chim gâu được kết hợp trong các dịp hát sình ca của cặp trai gái. Cả điệu múa chia làm 3 giai đoạn: Giai đoạn một là đứng múa (nội lau thượng) khi múa thể hiện như hai người đang làm quen nhau. Giai đoạn hai là ngồi múa (nội lau trung) thể hiện hai người bắt đầu nảy nở tình yêu. Giai đoạn ba vẫn là ngồi múa nhưng 2 tay giang ra như hai con chim gâu đang xòe cánh gù vào nhau (còn gọi là nội lau hạ), thể hiện tình yêu đã ở độ chín muồi. Đây là điệu múa có sự kết hợp khéo léo giữa người nam, người nữ và những thanh âm phát ra từ bộ gõ. Đối với nam thanh, nữ tú thì đây là cơ hội để tâm sự, hẹn hò và có nhiều đôi trai gái đã phải lòng nhau, rồi nên vợ nên chồng.

Múa xúc tép, tiếng Cao Lan gọi là “sọc cộng”. Điệu múa này thường có từ 3 người trở lên. Múa xúc tép diễn tả hoạt động của con người bắt cá làm thức ăn. Khi múa 2 tay cầm cán vợt xúc tép, cá đưa chéo xuống; 1 chân làm trụ 1 chân bước theo nhịp của trống, hai tay đưa vợt lên xuống làm động tác như đang xúc tép. Tất cả là sự kết hợp nhịp nhàng tiếng nhạc, trống và sự uyển chuyển hình thể của người biểu diễn. Múa xúc tép không hạn chế về số lượng, tuổi tác và giới tính nên mỗi dịp tổ chức múa đều tạo sự vui tươi, phấn khởi. 

Tin cùng chuyên mục
Kông Chro: Đồng bào Ba Na có thương nhớ nhà rông

Kông Chro: Đồng bào Ba Na có thương nhớ nhà rông

Nhà rông là một thành tố, là nét đặc trưng không thể thiếu trong đời sống văn hóa của đồng bào DTTS ở Tây Nguyên. Tuy nhiên, hiện nay trên một số thôn, làng ở Kông Chro (Gia Lai) đang mất dần đi nhà rông truyền thống xưa.
120 học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu báo công dâng Bác

120 học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu báo công dâng Bác

Thời sự - PV - 13:58, 12/11/2019
Nằm trong khuôn khổ Lễ Tuyên dương học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2019 do Ủy ban Dân tộc chủ trì phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức, sáng ngày 12/11 Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức Lễ Tuyên dương cùng 120 em học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu đã tổ chức Lễ báo công và vào Lăng viếng Bác. Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hoàng Thị Hạnh tham dự Lễ báo công.
Những người đưa đò thầm lặng

Những người đưa đò thầm lặng

Giáo dục - Thúy Hồng - Xuân Lương - 13:31, 12/11/2019
Những năm qua, chất lượng giáo dục vùng DTTS và miền núi đã đạt được nhiều thành tích đáng mừng, nhiều em học sinh, sinh viên DTTS đã đạt nhiều giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, quốc tế… Có được kết quả đó không chỉ nhờ chính sách đầu tư, hỗ trợ phát triển giáo dục ở vùng đồng bào DTTS và miền núi của Đảng và Nhà nước, sự cố gắng nỗ lực học tập rèn luyện của các em học sinh mà còn có sự đóng góp to lớn, luôn chăm lo bồi đắp kiến thức của đội ngũ các thầy, cô giáo. Báo Dân tộc và Phát triển giới thiệu một số tấm gương thầm lặng của các thầy, cô giáo đối với với sự nghiệp “trồng người” vùng DTTS và miền núi.
“Kết nối, hội tụ và lan tỏa”

“Kết nối, hội tụ và lan tỏa”

Tin tức - Nhóm phóng viên - 07:56, 12/11/2019
Trong khuôn khổ Lễ Tuyên dương học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2019 do Ủy ban Dân tộc phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức có nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa. Đặc biệt, đêm Gala Dinner “Kết nối, hội tụ và lan tỏa” diễn ra tối 11/11 tại Hà Nội, là điểm nhấn ấn tượng, tiếp thêm động lực cho học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS trên mọi miền đất nước trên con đường lập thân, lập nghiệp.
120 em học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2019 dâng hương, ghi sổ Vàng tại Văn Miếu Quốc Tử giám

120 em học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2019 dâng hương, ghi sổ Vàng tại Văn Miếu Quốc Tử giám

Thời sự - Nhóm phóng viên - 21:58, 11/11/2019
Nằm trong khuôn khổ Lễ Tuyên dương học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2019 do Ủy ban Dân tộc chủ trì phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức, ngày 11/11, Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức Lễ Tuyên dương cùng 120 em học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu đã tổ chức Lễ dâng hương và ghi sổ Vàng tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ông Nguyễn Văn Phong, Phó Tổng Biên tập Báo Dân tộc và Phát triển làm Trưởng đoàn.
CNS tích cực tham gia xây dựng TP. Hồ Chí Minh thành đô thị thông minh

CNS tích cực tham gia xây dựng TP. Hồ Chí Minh thành đô thị thông minh

Kinh tế - PV - 15:19, 11/11/2019
Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn – TNHH một thành viên (CNS) là một trong những Tổng Công ty lớn mạnh của Thành Phố Hồ Chí Minh được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Tổng Công ty đặc biệt lần 2, có tốc độ tăng trưởng bình quân 2 con số hàng năm, vốn điều lệ: 2.608 tỷ đồng; với 13 đơn vị thành viên, 5 nhà máy và hơn 4.200 công nhân, viên chức.
Lễ tuyên dương học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số xuất sắc, tiêu biểu năm 2018

Lễ tuyên dương học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số xuất sắc, tiêu biểu năm 2018

Tối 25/11, Lễ Tuyên dương học sinh, sinh viên DTTS xuất sắc, tiểu biểu năm 2018 với chủ đề “ Đường đến ước mơ” được tổ chức tại Nhà Hát Lớn (Hà Nội) và truyền hình trực tiếp trên kênh VTV2 của Đài Truyền hình Việt Nam.
Những gương mặt xuất sắc trong học tập, sáng tạo

Những gương mặt xuất sắc trong học tập, sáng tạo

Giáo dục - Hồng Phúc -Hoàng Qúy-Hạnh Nguyên - 13:11, 11/11/2019
Trong những năm qua, nhờ sự nỗ lực học tập nghiêm túc, không biết mệt mỏi, nhiều học sinh DTTS đã đạt được các giải thưởng cao trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia và Khoa học kỹ thuật toàn quốc. Các em là những gương mặt được vinh danh trong Lễ Tuyên dương học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2019 diễn ra đêm 12/11 tại nhà hát Âu Cơ TP. Hà Nội.
Đầu tư cơ sở vật chất cho hệ thống giáo dục dân tộc: Tạo tiền đề cho tương lai vùng DTTS

Đầu tư cơ sở vật chất cho hệ thống giáo dục dân tộc: Tạo tiền đề cho tương lai vùng DTTS

Sự kiện - Bình luận - Hiếu Anh - 13:03, 11/11/2019
Trong những năm qua, Đảng, Nhà nước và xã hội luôn dành sự quan tâm đặc biệt tới công tác giáo dục ở vùng DTTS và miền núi, đặc biệt về hệ thống cơ sở vật chất. Theo đó, sự nghiệp giáo dục ở đây đã có nhiều khởi sắc, trở thành môi trường ươm mầm, đào tạo những học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu...
Khánh Hòa: Nguy cơ sạt lở ở xóm Núi

Khánh Hòa: Nguy cơ sạt lở ở xóm Núi

Bạn đọc - Thành Nhân - 09:43, 11/11/2019
Đã 1 năm trôi qua, nhưng ký ức về trận sạt lở núi kinh hoàng hồi tháng 11/2018 vẫn còn hiện hữu với người dân xóm Núi (thôn Thành Phát) và xóm Mũi (thôn Thành Đạt) của xã Phước Đồng, TP. Nha Trang (Khánh Hòa). Thế nhưng, vì điều kiện kinh tế, vì cuộc sống mưu sinh, hiện nay nhiều người vẫn phải liều ở lại khu vực nguy hiểm này.
Kỷ niệm 5 năm thành lập Câu lạc bộ “Vì Hoàng Sa - Trường Sa thân yêu”

Kỷ niệm 5 năm thành lập Câu lạc bộ “Vì Hoàng Sa - Trường Sa thân yêu”

Thời sự - cema.gov.vn - 21:32, 10/11/2019
Sáng 10/11/2019, tại Hà Nội, Câu lạc bộ “Vì Hoàng Sa - Trường Sa thân yêu” long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 5 năm ngày thành lập (01/8/2014 - 01/8/2019). Tham dự Lễ kỷ niệm có bà Trương Mỹ Hoa, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Quỹ học bổng Vừ A Dính và Chủ nhiệm Câu lạc bộ “Vì Hoàng Sa - Trường Sa thân yêu”. Về phía Ủy ban Dân tộc có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh tham dự.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại Quảng Ninh

Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại Quảng Ninh

Thời sự - Hoàng Quý - 16:46, 10/11/2019
Ngày 10/11, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Đỗ Văn Chiến đã về dự và chung vui Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại thôn Vòm Tre, xã Bình Dân, huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh.