Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Đặc sắc những điệu múa của người Cao Lan

Giang Lam - 13:13, 09/11/2019

Điệu múa của người Cao Lan rất phong phú và đặc sắc. Các điệu múa đã trở thành nét đẹp trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng; cầu nối tâm linh giữa đất trời và lòng người, thể hiện khát vọng, ước nguyện của những người dân lao động.

Điệu múa pâng loóng của người Cao Lan xã Kim Phú, huyện Yên Sơn (Tuyên Quang).
Điệu múa pâng loóng của người Cao Lan xã Kim Phú, huyện Yên Sơn (Tuyên Quang).

Ông Lâm Văn Minh, thôn 15, xã Kim Phú, huyện Yên Sơn (Tuyên Quang) là một người am hiểu văn hóa Cao Lan cho biết, người Cao Lan có hàng trăm điệu múa khác nhau. Trong đó chia làm 2 nhóm: Múa trong các nghi lễ tín ngưỡng và múa văn nghệ kết hợp hát sình ca. Trước hết, đó là các điệu múa biểu diễn tại các nghi lễ thờ cúng tế lễ thần thánh, cầu an, giải hạn… Các điệu múa chủ yếu thể hiện cử chỉ ngoại hình của thánh thần, thể hiện niềm vui đón chào các vị thần.

Chẳng hạn như điệu múa “Sau quat”, miêu tả bàn tay Phật, “Phúi mạc lừ” - diễn tả đôi tai thần thánh, “bat bat hooc, bạt bạt hoi” - đóng cửa trời, mở cửa trời để thánh thần đi lại giao tiếp thế giới loài người; “Sìa cời” - gọi cờ múa cờ cho thánh thần… Các điệu múa này thực hiện khá nhiều kiểu cách, chi tiết cầu kỳ. Trong đó, có sự kết hợp tiếng trống, tiếng nhạc, tiếng hát cùng nhịp chân nhảy, tay múa uyển chuyển. 

Điệu múa “Cầu mùa” của người Cao Lan xã Thành Long, huyện Hàm Yên (Tuyên Quang).
Điệu múa “Cầu mùa” của người Cao Lan xã Thành Long, huyện Hàm Yên (Tuyên Quang).

Thông dụng nhất trong văn hóa Cao Lan, là các điệu múa gắn liền với sinh hoạt con người, được biểu diễn trong các dịp lễ hội. Bao gồm: Múa xúc tép, chim gâu, pâng loóng, múa cầu mùa, múa còn…

Đặc biệt, điệu múa pâng loóng ra đời từ rất lâu, đến nay vẫn được lưu truyền trong đồng bào dân tộc Cao Lan. Bà Lâm Thị Thức, thôn 8, Hợp Hòa, xã Bằng Cốc (Hàm Yên) cho biết, đây là điệu múa mang tính ước lệ cao, miêu tả lại quá trình làm nương của người Cao Lan, từ lúc tra hạt cho đến lúc thu hoạch mang về giã thành gạo. Nhạc cụ sử dụng cho điệu múa này chủ yếu là bộ gõ, bao gồm trống và các ống tre. Loại nhạc cụ này tạo nên ấn tượng sôi động và khó quên trong lòng người xem. Tiếng gõ muống, tiếng nhạc đệm từ những nhạc cụ truyền thống, chính là một phần quan trọng tạo nên sự khác lạ, thu hút trong điệu múa pâng loóng. Người dân hò reo theo giai điệu rộn ràng làm cho không khí thêm náo nhiệt.

Điệu múa “Sau quat” của người Cao Lan xã Kim Phú huyện Yên Sơn (Tuyên Quang).
Điệu múa “Sau quat” của người Cao Lan xã Kim Phú huyện Yên Sơn (Tuyên Quang).

Bên cạnh đó, có điệu múa chim gâu được kết hợp trong các dịp hát sình ca của cặp trai gái. Cả điệu múa chia làm 3 giai đoạn: Giai đoạn một là đứng múa (nội lau thượng) khi múa thể hiện như hai người đang làm quen nhau. Giai đoạn hai là ngồi múa (nội lau trung) thể hiện hai người bắt đầu nảy nở tình yêu. Giai đoạn ba vẫn là ngồi múa nhưng 2 tay giang ra như hai con chim gâu đang xòe cánh gù vào nhau (còn gọi là nội lau hạ), thể hiện tình yêu đã ở độ chín muồi. Đây là điệu múa có sự kết hợp khéo léo giữa người nam, người nữ và những thanh âm phát ra từ bộ gõ. Đối với nam thanh, nữ tú thì đây là cơ hội để tâm sự, hẹn hò và có nhiều đôi trai gái đã phải lòng nhau, rồi nên vợ nên chồng.

Múa xúc tép, tiếng Cao Lan gọi là “sọc cộng”. Điệu múa này thường có từ 3 người trở lên. Múa xúc tép diễn tả hoạt động của con người bắt cá làm thức ăn. Khi múa 2 tay cầm cán vợt xúc tép, cá đưa chéo xuống; 1 chân làm trụ 1 chân bước theo nhịp của trống, hai tay đưa vợt lên xuống làm động tác như đang xúc tép. Tất cả là sự kết hợp nhịp nhàng tiếng nhạc, trống và sự uyển chuyển hình thể của người biểu diễn. Múa xúc tép không hạn chế về số lượng, tuổi tác và giới tính nên mỗi dịp tổ chức múa đều tạo sự vui tươi, phấn khởi. 

Tin nổi bật trang chủ
Nét đẹp văn hóa dân tộc Si La

Nét đẹp văn hóa dân tộc Si La

Video - PV - 11:25, 22/02/2020
Dân tộc Si La còn có tên tự gọi là Cù Dề Sừ (cũng có văn bản chép là Cu Dé Xử). Tên gọi khác là Kha Pẻ (Khả Pẻ).
Chủ tịch Hội Nông dân hết lòng vì dân

Chủ tịch Hội Nông dân hết lòng vì dân

Dân tộc - Miền núi - Hồng Phúc - 11:19, 22/02/2020
Tích cực vận động, gương mẫu để Nhân dân làm theo là cách mà ông Giàng A Tông, Chủ tịch Hội Nông dân xã Lao Chải, huyện Mù Cang Chải (Yên Bái) kiên trì thực hiện nhiều năm nay. Nhờ vai trò “đầu tàu” của ông, các phong trào do địa phương phát động đều đạt kết quả khả quan, nhất là phong trào hiến đất, góp công làm đường xây dựng nông thôn mới.
Bản làng yên vui, khi có các anh về

Bản làng yên vui, khi có các anh về

Pháp luật - Tuấn Trình - 11:08, 22/02/2020
Nhận nhiệm vụ làm Trưởng công xã Hang Kia, một địa bàn “nóng” về ma túy của huyện Mai Châu (Hòa Bình), ngay từ những ngày đầu Thượng úy Hờ A Lềnh đã đặt ra câu hỏi làm mục tiêu hành động là làm thế nào đẩy lùi được ma túy để bản làng được yên vui?. Suy nghĩ đó đã thôi thúc Hờ A Lềnh cùng đồng đội cố gắng, phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Vừa chống dịch, vừa tìm giải pháp bù thu ngân sách

Vừa chống dịch, vừa tìm giải pháp bù thu ngân sách

Kinh tế - Hoài Dương - 10:51, 22/02/2020
Trước những diễn biến phức tạp của đại dịch Covid-19, cùng với công tác tập trung mọi nguồn lực để phòng chống dịch, nhiều địa phương cũng đồng thời phải lo tính phương án để bù thu ngân sách do tạm dừng hoạt động lưu thông các cửa khẩu trên tuyến biên giới.
Sẵn sàng góp sức triển khai thực hiện tốt Đề án tại địa phương

Sẵn sàng góp sức triển khai thực hiện tốt Đề án tại địa phương

Công tác Dân tộc - Thanh Huyền (thực hiện) - 10:45, 22/02/2020
Ngày 15/2/2020, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 12/NQ-CP triển khai thực hiện Nghị quyết số 88/2019/QH14 ngày 18/11/2019 của Quốc hội về phê duyệt Đề án Tổng thể phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 (sau đây gọi tắt là Đề án). Các địa phương vùng DTTS và miền núi đã sẵn sàng chung tay thực hiện Đề án với nhiều kỳ vọng đổi thay. Báo Dân tộc và Phát triển có cuộc phỏng vấn nhanh lãnh đạo ở một số địa phương về vấn đề này.
Du lịch Lào Cai tìm hướng đi trong “bão” dịch

Du lịch Lào Cai tìm hướng đi trong “bão” dịch

Kinh tế - Trọng Bảo - 10:19, 22/02/2020
Năm 2019, tỉnh Lào Cai đón trên 5 triệu lượt du khách với tổng doanh thu trên 20 nghìn tỷ đồng đóng góp trên 10% GRDP toàn tỉnh. Tuy nhiên, trước diễn biến của dịch bệnh Covid-19, dự báo doanh thu từ du lịch của tỉnh trong thời gian tới sẽ giảm mạnh.
Cần cụ thể các vấn đề lồng ghép giới trong Chương trình mục tiêu quốc gia

Cần cụ thể các vấn đề lồng ghép giới trong Chương trình mục tiêu quốc gia

Thời sự - Hồng Minh - 15:34, 21/02/2020
Sáng 21/2, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc (UBDT) và Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam phối hợp tổ chức Hội thảo Khuyến nghị lồng ghép giới trong các dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) phát triển bền vững vùng DTTS và miền núi giai đoạn 2021- 2030. Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Y Thông và Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Bùi Thị Hòa đồng chủ trì Hội thảo.
Thanh long bất ngờ tăng giá, nông dân nửa mừng, nửa lo

Thanh long bất ngờ tăng giá, nông dân nửa mừng, nửa lo

Kinh tế - Thanh Tra - 11:35, 21/02/2020
Sau khi rớt giá, những ngày gần đây, giá thanh long bất ngờ tăng giá khiến người nông dân nửa mừng nửa lo.
Từ xã đặc biệt khó khăn đến xã đạt chuẩn quốc gia về xây dựng NTM: Hành trình vượt khó của người dân Hát Lừu

Từ xã đặc biệt khó khăn đến xã đạt chuẩn quốc gia về xây dựng NTM: Hành trình vượt khó của người dân Hát Lừu

Kinh tế - Hoài Dương - 11:30, 21/02/2020
Sau gần 9 năm triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới (NTM), với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng góp sức của người dân, xã Hát Lừu, huyện Trạm Tấu (Yên Bái) đã khoác lên mình “chiếc áo mới” với danh hiệu Xã đạt chuẩn quốc gia về xây dựng NTM.
Xây dựng đảng ở vùng DTTS của Thủ đô

Xây dựng đảng ở vùng DTTS của Thủ đô

Công tác Dân tộc - Thúy Hồng - 11:11, 21/02/2020
Trong những năm qua, để đáp ứng nhiệm vụ xây dựng quê hương, Đảng bộ xã Minh Quang, huyện Ba Vì (Hà Nội) đã không ngừng tập trung củng cố xây dựng tổ chức đảng, hệ thống chính trị trong sạch vững mạnh. Từ đó tạo sự đoàn kết, thống nhất trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo hoàn thành các nhiệm vụ chính trị của địa phương.