Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Bảo tồn và khai thác giá trị đàn đá Khánh Sơn

Phương Lê - 10:06, 06/05/2020

Đàn đá là loại nhạc cụ cổ có giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc của đồng bào Raglai. Từ xưa đến nay, đồng bào Raglai vẫn luôn tự hào với loại nhạc cụ thô sơ, độc đáo được chế tác từ những thanh đá này.

Qua công tác truyền dạy, lớp trẻ Raglai dần có đam mê với đàn đá.
Qua công tác truyền dạy, lớp trẻ Raglai dần có đam mê với đàn đá.

Năm 1977, tại thôn Dốc Gạo, thị trấn Tô Hạp, huyện Khánh Sơn (Khánh Hòa), ông Bo Bo Ren, một người dân địa phương tình cờ phát hiện 12 thanh đá với kích thước, hình dáng khác nhau, có thể phát ra âm thanh như tiếng đàn. Căn cứ vào những hiện vật tìm thấy, các nhà khảo cổ học đã kết luận bộ đàn đá này có niên đại từ 2.000 đến 5.000 năm.

Đến năm 1979, những thông tin về đàn đá Khánh Sơn đã được chính thức công bố rộng rãi ở trong và ngoài nước.

Theo các nhà nghiên cứu, đàn đá được xếp đặt dọc các con suối gần nương, rẫy, tạo nên âm thanh vừa đuổi chim muông, thú rừng, vừa góp phần làm thi vị cuộc sống buôn làng. Giá trị hơn, những bộ đàn đá được sử dụng biểu diễn trong các kỳ lễ hội, những ngày vui của cộng đồng. Từ những thanh đá vô tri, qua đôi bàn tay của các nghệ nhân, nhạc công đã trở thành một loại nhạc cụ phát ra các thanh âm trong trẻo, trầm bổng, có hồn, có điệu.

Ông Trương Văn Vỹ, Giám đốc Trung tâm Văn hóa - Thông tin và Thể thao huyện Khánh Sơn cho biết: Đàn đá không chỉ mang trong mình nét đẹp văn hóa, tâm hồn của đồng bào mà còn là niềm tự hào của người Raglai. Tuy nhiên, hiện nay, những bộ đàn đá để biểu diễn còn rất ít, người biết đánh đàn đá cũng ít, còn người biết chọn đá để làm đàn lại càng ít hơn.

“Hiện tại, toàn huyện Khánh Sơn có 2 bộ đàn đá dùng để biểu diễn. Một bộ tại Phòng Truyền thống huyện, còn một bộ do xã Sơn Hiệp quản lý. Số người biết đánh đàn đá cũng chỉ đếm trên đầu ngón tay, chúng tôi rất lo vì không biết sau này có còn ai biết chơi đàn đá nữa không”, ông Vỹ chia sẻ.

Trước thực tế trên, UBND huyện Khánh Sơn đang triển khai kế hoạch bảo tồn, khôi phục và nâng cao giá trị loại nhạc cụ này trong cuộc sống hôm nay. Trong năm 2020, huyện Khánh Sơn khảo sát, phục dựng 3 hệ thống đàn đá nước theo nguyên bản của người Raglai. Mỗi hệ thống có từ 9 đến 15 thanh đá, kích thước lớn, dài và kêu vang, bảo đảm yếu tố mỹ thuật truyền thống.

Các đàn đá này sẽ được bố trí tại các dòng chảy tự nhiên ở 3 địa điểm gồm: Thôn Dốc Gạo (thị trấn Tô Hạp), xã Ba Cụm Nam và xã Thành Sơn. Đối với đàn đá dùng biểu diễn, huyện cũng cho chế tác 10 bộ để bổ sung cho Phòng Truyền thống huyện và 8 xã, thị trấn. Mỗi bộ gồm 14 thanh có chất âm kêu vang, có thể biểu diễn độc tấu và hòa tấu.

Cùng với việc phục dựng các bộ đàn đá, huyện cũng tổ chức tập huấn về phương pháp bảo tồn và kỹ năng biểu diễn đàn đá cho 16 nhạc công người Raglai tại địa phương; tổ chức quảng bá giá trị về loại nhạc cụ cổ truyền người Raglai gắn với phát triển du lịch. Địa phương đã mời các nhạc sĩ, nghệ nhân am hiểu về đàn đá để thực hiện dự án, đến cuối năm 2020 sẽ hoàn thành.

Ông Nguyễn Văn Nhuận, Chủ tịch UBND huyện Khánh Sơn chia sẻ: Việc khôi phục đàn đá nhằm tăng cường bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa, lịch sử trên địa bàn. Quyết tâm của địa phương là đưa đàn đá trở nên phổ biến hơn trong cuộc sống của đồng bào. Từ đó, nâng cao lòng tự hào, ý thức bảo tồn và phát huy giá trị âm nhạc truyền thống của dân tộc mình. Vậy nên, việc bảo tồn, khôi phục phải được tiến hành có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với điều kiện và yêu cầu thực tiễn của địa phương.

Tin cùng chuyên mục
Giữ gìn vốn cũ ở những làng mới

Giữ gìn vốn cũ ở những làng mới

Trong nhiều năm qua, các huyện miền núi trên địa bàn tỉnh Quảng Nam đều coi trọng công tác quy hoạch, sắp xếp dân cư, xem đây là “trụ cột” quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội; giữ gìn phát triển bản sắc văn hóa bản địa vùng đồng bào DTTS. Tuy nhiên, trong quá trình tái định cư và chuyển đổi môi trường cư trú, nhiều di sản văn hóa đã bị biến đổi, mai một…
Tin nổi bật trang chủ
Tập trung điều tra, xử lý nghiêm minh sai phạm trong 5 vụ án lớn

Tập trung điều tra, xử lý nghiêm minh sai phạm trong 5 vụ án lớn

Tại cuộc họp ngày 26/5, Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng (Ban Chỉ đạo) thống nhất, phấn đấu đến hết năm 2020 kết thúc điều tra 13 vụ án; ban hành cáo trạng truy tố 17 vụ án; xét xử sơ thẩm 21 vụ án, xét xử phúc thẩm 07 vụ án; kết thúc xác minh, xử lý 18 vụ việc theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo, trong đó, tập trung điều tra, xử lý nghiêm minh 5 vụ án lớn.
Hà Nội tổ chức đánh giá hiệu quả Đề án Sữa học đường

Hà Nội tổ chức đánh giá hiệu quả Đề án Sữa học đường

Đời sống - Xã hội - PV - 1 giờ trước
Chương trình Sữa học đường (SHĐ) TP. Hà Nội chính thức triển khai đến tất cả cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học trên địa bàn Thành phố vào ngày 2/01/2019. Đến nay, toàn Thành phố đã có hơn 1 triệu trẻ mẫu giáo và học sinh tiểu học đến từ gần 4.000 trường trên địa bàn TP. Hà Nội tham gia thụ hưởng SHĐ, đạt tỷ lệ 91,16%.
84 tuổi vẫn miệt mài quảng bá khèn Mông

84 tuổi vẫn miệt mài quảng bá khèn Mông

Sắc màu 54 - Hồng Minh- Đ.Toán - 1 giờ trước
Ở xã Đức Xuân, huyện Hòa An (Cao Bằng) có ông Dương Văn Chảng là người duy nhất ở địa phương còn lưu giữ nhiều nhạc cụ dân tộc Mông. Ở tuổi 84, ông luôn trăn trở tìm người để truyền dạy, bảo tồn, phát huy âm nhạc dân tộc...
Dự án giúp lan tỏa tiếng nói và chữ viết dân tộc Thái

Dự án giúp lan tỏa tiếng nói và chữ viết dân tộc Thái

Giáo dục - Vũ Lợi - 2 giờ trước
Một nhóm học sinh và giáo viên Trường Phổ thông dân tộc (PTDT) Nội trú tỉnh Điện Biên đã sáng tạo, xây dựng Dự án hỗ trợ hoạt động tự học chữ viết dân tộc Thái trên mạng Internet. Thông qua nền tảng Website. Dự án đạt giải Nhất trong Cuộc thi sáng tạo thanh - thiếu niên, nhi đồng toàn quốc lần thứ 15 năm 2019.
Cô đỡ Alui của làng Mrông Yố 2

Cô đỡ Alui của làng Mrông Yố 2

Sức khỏe - Thùy Dung - 2 giờ trước
Gần 15 năm đảm nhiệm vai trò cô đỡ của làng Mrông Yố 2, xã Ia Ka, huyện Chư Păh (Gia Lai), cô đỡ Rơ Châm Alui, dân tộc Jrai đã kiên trì tuyên truyền, giúp người dân nâng cao nhận thức về việc sinh đẻ, nhờ vậy các ca tai nạn sản khoa trong làng đã giảm đáng kể.
Cần thay đổi tư duy về bảo hiểm xe cơ giới

Cần thay đổi tư duy về bảo hiểm xe cơ giới

Pháp luật - Hoàng Quý - 2 giờ trước
Những ngày gần đây, nhiều người dân đã đổ xô đi mua giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc của chủ xe cơ giới (bảo hiểm). Tuy nhiên, điều đáng nói, việc mua bảo hiểm xe cơ giới của người dân hầu như chỉ mang tính đối phó với lực lượng chức năng mà chưa thực sự quan tâm đến lợi ích từ loại hình bảo hiểm này.
Giữ gìn vốn cũ ở những làng mới

Giữ gìn vốn cũ ở những làng mới

Sắc màu 54 - Tấn Vịnh - 2 giờ trước
Trong nhiều năm qua, các huyện miền núi trên địa bàn tỉnh Quảng Nam đều coi trọng công tác quy hoạch, sắp xếp dân cư, xem đây là “trụ cột” quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội; giữ gìn phát triển bản sắc văn hóa bản địa vùng đồng bào DTTS. Tuy nhiên, trong quá trình tái định cư và chuyển đổi môi trường cư trú, nhiều di sản văn hóa đã bị biến đổi, mai một…
Hiệu quả từ mô hình sản xuất tập trung

Hiệu quả từ mô hình sản xuất tập trung

Kinh tế - Thành Nhân - 7 giờ trước
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Phú Yên đã hình thành một số vùng sản xuất tập trung như vùng sản xuất mía ở 3 huyện: Sơn Hòa, Sông Hinh, Đồng Xuân, có tổng diện tích hơn 20.000ha gắn với các nhà máy đường Tuy Hòa, Sơn Hòa, Đồng Xuân. Vùng sản xuất sắn ở các huyện Sông Hinh, Đồng Xuân có diện tích bình quân hằng năm hơn 13.000ha gắn với hai nhà máy sản xuất tinh bột sắn Sông Hinh và Đồng Xuân.
Để voi Tây Nguyên không trở thành ký ức

Để voi Tây Nguyên không trở thành ký ức

Môi trường sống - Hồng Phúc - 7 giờ trước
Voi được coi là biểu tượng của văn hóa Tây Nguyên, tuy nhiên, những năm gần đây, số lượng đàn voi ở Việt Nam nói chung, ở Tây Nguyên nói riêng đang ngày càng bị suy giảm, do môi trường sinh sống của chúng bị thu hẹp. Bảo tồn loài voi đang là vấn đề đang được Việt Nam quan tâm.
Xây dựng NTM ở các xã miền núi Bình Định: Cần thêm sự hỗ trợ

Xây dựng NTM ở các xã miền núi Bình Định: Cần thêm sự hỗ trợ

Kinh tế - Đạt Thành Nhân - 7 giờ trước
Trong số 22 xã thuộc 3 huyện miền núi (Vĩnh Thạnh, Vân Canh, An Lão) của tỉnh Bình Định, đến nay chỉ có 1 xã đạt được 15 tiêu chí xây dựng nông thôn mới (NTM), còn lại chỉ đạt trung bình 8 - 13 tiêu chí, thậm chí có xã mới chỉ đạt 5 tiêu chí.
Đáp ứng mong đợi của cử tri vùng đồng bào DTTS

Đáp ứng mong đợi của cử tri vùng đồng bào DTTS

Công tác Dân tộc - Thanh Huyền - 7 giờ trước
Sau kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIV, những vấn đề liên quan đến lĩnh vực công tác dân tộc đã được Chính phủ, Ủy ban Dân tộc (UBDT) quan tâm, triển khai quyết liệt. Tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIV này sẽ tiếp tục xem xét, thông qua Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030.